ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1430

ਸਿਖ ਸਿਧਾਂਤ, the salient principals of Sikhism

ਪ੍ਰਥਮ ਭੈਰਵੀ ਬਿਲਾਵਲੀ ॥ ਪੁੰਨਿਆਕੀ ਗਾਵਹਿ ਬੰਗਲੀ ॥ ਪੁਨਿ ਅਸਲੇਖੀ ਕੀ ਭਈ ਬਾਰੀ ॥ ਏ ਭੈਰਉ ਕੀ ਪਾਚਉ ਨਾਰੀ ॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  gwvih—gWdy hn [ puin—iPr [ (not:-  sMsik®q l&z ‘punh’ (pun:) hY [ sRI gurU gRMQ swihb dI bwxI ivc ij`Qy ikqy BI sMsik®q l&z ‘punh’ dw purwxw pMjwbI rUp AwieAw hY auh ‘Puin’ hY, ‘puin’ ikqy BI nhIN [ swih`qk idRStIkox qoN ieh iek AnoKI g`l hY [ iksy BI gur-ivAkqI ny AwpxI bwxI ivc ieh l&z nhIN vriqAw) [

iPr vyKo isrlyK [ l&z ‘rwg mwlw’ dy nwl ‘mhlw 1’, ‘mhlw 2’, ‘mhlw 3’, ‘mhlw 4’, ‘mhlw 5’ Awidk koeI BI l&z nhIN, ijQoN pwTk ieh inrnw kr sky ik ieh iks gur-ivAkqI dI ilKI hoeI hY [

swry hI sRI gurU gRMQ swihb ivc ikqy BI koeI Sbd Slok Awidk drj nhIN hY, ijs dy ilKx vwly gur-ivAkqI dw inrnw krnw is`KW auqy C`ifAw igAw hY [

ieQy ieh AnoKI g`l ikauN?

BYrau rwg dIAW pMj rwgxIAW—BYrvI, iblwvlI, puMinAw, bMglI, AslyKI [

ਪੰਚਮ ਹਰਖ ਦਿਸਾਖ ਸੁਨਾਵਹਿ ॥ ਬੰਗਾਲਮ ਮਧੁ ਮਾਧਵ ਗਾਵਹਿ ॥੧॥ ਲਲਤ ਬਿਲਾਵਲ ਗਾਵਹੀ ਅਪੁਨੀ ਅਪੁਨੀ ਭਾਂਤਿ ॥ ਅਸਟ ਪੁਤ੍ਰ ਭੈਰਵ ਕੇ ਗਾਵਹਿ ਗਾਇਨ ਪਾਤ੍ਰ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  sunwvih—suxWdy hn [ gwvih—gWdy hn [ gwvhI—gwvih [ BWiq—FMg, iksm [ Ast—A`T [ gwien pwqR—gveIey [

BYrau rwg dy A`T pu`qr—pMcm, hrK, idswK, bMgwlm, mDu, mwDv, llq, iblwvl [

(not:-  sRI gurU gRMQ swihb dy SbdW, AStpdIAW, CMqW ƒ iDAwn nwl vyKo [ jdoN ikqy koeI ‘bMd’ ^qm huMdw hY, qW aus dy A^Ir qy ‘AMk’ id`qw huMdw hY [ aus ‘bMd’ dw ‘Bwv’ Awpxy Awp ivc mukMml huMdw hY [ pr rwg mwlw dI kwiv-bxqr ivc iek AnoKI g`l vyKI jw rhI hY [ ‘cOpeI’ dIAW A`T qukW dy A^Ir qy ‘AMk 1’ id`qw hoieAw hY [ pr A^IrlIAW do qukW ivc BYrau rwg dy swry pu`qrW dy nwm nhIN Aw sky [ llq Aqy iblwvl do nwm AglI ‘dohry’ dI quk ivc hn [ aus dohry dy A^Ir qy BI ‘AMk 1’ hY [)

ਦੁਤੀਆ ਮਾਲਕਉਸਕ ਆਲਾਪਹਿ ॥ ਸੰਗਿ ਰਾਗਨੀ ਪਾਚਉ ਥਾਪਹਿ ॥ ਗੋਂਡਕਰੀ ਅਰੁ ਦੇਵਗੰਧਾਰੀ ॥ ਗੰਧਾਰੀ ਸੀਹੁਤੀ ਉਚਾਰੀ ॥ ਧਨਾਸਰੀ ਏ ਪਾਚਉ ਗਾਈ ॥ ਮਾਲ ਰਾਗ ਕਉਸਕ ਸੰਗਿ ਲਾਈ ॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  Awlwpih—Alwpdy hn [ pwcau—pMj hI [ Qwpih—Qwpdy hn [ ey pwcau—ieh pMjy hI [ mwl rwg kausk—rwg mwlkausk [ sMig—nwl [ lweI—lwie, lw ky [

rwg mwlkausk dIAW pMj rwgxIAW—goNfkrI, dyvgMDwrI, gMDwrI, sIhuqI, DnwsrI [

ਮਾਰੂ ਮਸਤਅੰਗ ਮੇਵਾਰਾ ॥ ਪ੍ਰਬਲਚੰਡ ਕਉਸਕ ਉਭਾਰਾ ॥ ਖਉਖਟ ਅਉ ਭਉਰਾਨਦ ਗਾਏ ॥ ਅਸਟ ਮਾਲਕਉਸਕ ਸੰਗਿ ਲਾਏ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  Aau—Aqy [ Ast—A`T (pu`qr) [ sMig—nwl [ mwlkausk dy A`T pu`qr—mwrU, msq AMg, myvwrw, pRbl cMf, kausk, auBwrw, KauKt, Baurwnd [

ਪੁਨਿ ਆਇਅਉ ਹਿੰਡੋਲੁ ਪੰਚ ਨਾਰਿ ਸੰਗਿ ਅਸਟ ਸੁਤ ॥ ਉਠਹਿ ਤਾਨ ਕਲੋਲ ਗਾਇਨ ਤਾਰ ਮਿਲਾਵਹੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  puin—iPr [ nwir—iesqRIAW, rwgxIAW [ suq—pu`qr [ auTih—au~Tdy hn [ gwiein—gWdy hn [ imlwvhI—imlwvih, imlWdy hn [

(not:-  hr QW ‘AMk 1’ dI vrqoN koeI inrnw nhIN d`s rhI [)

ਤੇਲੰਗੀ ਦੇਵਕਰੀ ਆਈ ॥ ਬਸੰਤੀ ਸੰਦੂਰ ਸੁਹਾਈ ॥ ਸਰਸ ਅਹੀਰੀ ਲੈ ਭਾਰਜਾ ॥ ਸੰਗਿ ਲਾਈ ਪਾਂਚਉ ਆਰਜਾ ॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  suhweI—soBnIk [ Bwrjw—iesqRI, rwgxI [ Awrjw—iesqRI, rwgxI [

ihMfol dIAW rwgxIAW—qylµgI, dyvkrI, bsMqI, sMdUr, shs AhIrI [

ਸੁਰਮਾਨੰਦ ਭਾਸਕਰ ਆਏ ॥ ਚੰਦ੍ਰਬਿੰਬ ਮੰਗਲਨ ਸੁਹਾਏ ॥ ਸਰਸਬਾਨ ਅਉ ਆਹਿ ਬਿਨੋਦਾ ॥ ਗਾਵਹਿ ਸਰਸ ਬਸੰਤ ਕਮੋਦਾ ॥ ਅਸਟ ਪੁਤ੍ਰ ਮੈ ਕਹੇ ਸਵਾਰੀ ॥ ਪੁਨਿ ਆਈ ਦੀਪਕ ਕੀ ਬਾਰੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

ihMfol dy pu`qr—surmwnµd, Bwskr, cMdR ibMb, mMgln, srs bwn, ibnodw, bsMq, kmodw [

(not:-  A^IrlI quk d`sdI hY ik Agly ‘bMd’ qoN rwg ‘dIpk’ dw izkr c`lygw [)

ਕਛੇਲੀ ਪਟਮੰਜਰੀ ਟੋਡੀ ਕਹੀ ਅਲਾਪਿ ॥ ਕਾਮੋਦੀ ਅਉ ਗੂਜਰੀ ਸੰਗਿ ਦੀਪਕ ਕੇ ਥਾਪਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  Alwip—Alwp ky [ Aau—Aqy [ Qwip—Qwp ky [

dIpk rwg dIAW rwgxIAW—kCylI, ptmMjrI, tofI, kwmodI, gUjrI [

(not:-  ieQy cOpeI Aqy dohry smyq qIjw mukMml ‘bMd’ ^qm ho igAw hY [ hux qk BYrau, mwlkaus, ihMfol—iehnW iqMn rwgW dw izkr mukMml ho cu`kw hY [ dIpk rwg dIAW pMj rwgxIAW BI id`qIAW jw cu`kIAW hn [

ਕਾਲੰਕਾ ਕੁੰਤਲ ਅਉ ਰਾਮਾ ॥ ਕਮਲਕੁਸਮ ਚੰਪਕ ਕੇ ਨਾਮਾ ॥ ਗਉਰਾ ਅਉ ਕਾਨਰਾ ਕਲ੍ਯ੍ਯਾਨਾ ॥ ਅਸਟ ਪੁਤ੍ਰ ਦੀਪਕ ਕੇ ਜਾਨਾ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

rwg dIpk dy A`T pu`qr:-  kwlµkw, kuMql, rwmw, kml kusm, cMpk, gaurw, kwnrw, kwl´wnw [

(not:-  dIpk rwg dy A`T pu`qr cOpeI dIAW iehnW cwr qukW ivc dy ky AgWh ‘AMk 1’ iliKAw igAw hY [

ies qoN AgWh pMjvW rwg ‘isrI rwg’ SurU kIqw igAw hY [ ieh BI cOpeI nwl hI SurU huMdw hY) [

ਸਭ ਮਿਲਿ ਸਿਰੀਰਾਗ ਵੈ ਗਾਵਹਿ ॥ ਪਾਂਚਉ ਸੰਗਿ ਬਰੰਗਨ ਲਾਵਹਿ ॥ ਬੈਰਾਰੀ ਕਰਨਾਟੀ ਧਰੀ ॥ ਗਵਰੀ ਗਾਵਹਿ ਆਸਾਵਰੀ ॥ ਤਿਹ ਪਾਛੈ ਸਿੰਧਵੀ ਅਲਾਪੀ ॥ ਸਿਰੀਰਾਗ ਸਿਉ ਪਾਂਚਉ ਥਾਪੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  imil—iml ky [ vY—auh (ivdvwn) lok [ gwvih—gWdy hn [ brMgn—(vrwzÀwnw) iesqRIAW, rwgxIAW [ lwvih—lWdy hn, vrqdy hn [

isrIrwg dIAW pMj rwgxIAW:

bYrwrI, krnwtI; gvrI, AwswvrI, isMDvI [

ਸਾਲੂ ਸਾਰਗ ਸਾਗਰਾ ਅਉਰ ਗੋਂਡ ਗੰਭੀਰ ॥ ਅਸਟ ਪੁਤ੍ਰ ਸ੍ਰੀਰਾਗ ਕੇ ਗੁੰਡ ਕੁੰਭ ਹਮੀਰ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

sRI rwg dy A`T pu`qr—swlU, swrg, swgrw, goNf, gMBIr, guMf, kuMB, hmIr [

ਖਸਟਮ ਮੇਘ ਰਾਗ ਵੈ ਗਾਵਹਿ ॥ ਪਾਂਚਉ ਸੰਗਿ ਬਰੰਗਨ ਲਾਵਹਿ ॥ ਸੋਰਠਿ ਗੋਂਡ ਮਲਾਰੀ ਧੁਨੀ ॥ ਪੁਨਿ ਗਾਵਹਿ ਆਸਾ ਗੁਨ ਗੁਨੀ ॥ ਊਚੈ ਸੁਰਿ ਸੂਹਉ ਪੁਨਿ ਕੀਨੀ ॥ ਮੇਘ ਰਾਗ ਸਿਉ ਪਾਂਚਉ ਚੀਨੀ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  Kstm—CyvW [ vY—auh (ivdvwn) bMdy [ gwvih—gWdy hn [ brMgn—(vrwzÀwnw) iesqRIAW, rwgxIAW [ puin—iPr [ aUcY suir—au~cI sur nwl [ isau—smyq, nwl [ cInI—pCwx leI [

myG rwg dIAW rwgxIAW:-  soriT, goNf, mlwrI, Awsw, sUhau [

(not:-  isrI rwg dy A`T pu`qrW ivc BI ‘goNf’ dw izkr Aw cu`kw hY) [

ਬੈਰਾਧਰ ਗਜਧਰ ਕੇਦਾਰਾ ॥ ਜਬਲੀਧਰ ਨਟ ਅਉ ਜਲਧਾਰਾ ॥ ਪੁਨਿ ਗਾਵਹਿ ਸੰਕਰ ਅਉ ਸਿਆਮਾ ॥ ਮੇਘ ਰਾਗ ਪੁਤ੍ਰਨ ਕੇ ਨਾਮਾ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  Aau—Aaur, Aqy [

myG rwg dy A`T pu`qrW dy nwm—bYrwDr, gjDr, kydwrw, jblIDr, nt, jlDwrw, sMkr, isAwmw [

(not:-  ij`Qy ij`Qy BI koeI ‘bMd’ mukwieAw hY, hr QW ‘AMk 1’ hI vriqAw hY [ sRI gurU gRMQ swihb dI bwxI ivc AMkW dI ikqy BI ieh ivENq nhIN hY [ hr QW ‘AMk 1’ dw iliKAw jwxw AMkW bwry pwTk dI koeI shwieqw nhIN krdw) [

ਖਸਟ ਰਾਗ ਉਨਿ ਗਾਏ ਸੰਗਿ ਰਾਗਨੀ ਤੀਸ ॥ ਸਭੈ ਪੁਤ੍ਰ ਰਾਗੰਨ ਕੇ ਅਠਾਰਹ ਦਸ ਬੀਸ ॥੧॥੧॥  {ਪੰਨਾ 1430}

pd ArQ:-  Kst—Cy [ auin—auhnW ny [ ATwrh ds bIs—18+10+20=48

not:-  Cy rwg—BYrau, mwlkaus, ihMfol, dIpk, isrIrwg, myG [ hryk rwg dIAW pMj rwgnIAW [

kul rwgxIAW—30 [

hryk rwg dy A`T pu`qr [

Cy rwgW dy ku`l pu`qr—48

swrw joV—6+30+48=84 [

(not:-  ieh smJ nhIN pYNdI ik A^Irly AMk ‘1]1]’ dw kIh Bwv hY [)

sRI gurU gRMQ swihb dI bwxI ivc hyT-ilKy 31 rwg hn:

isrIrwg, mwJ, gwauVI, Awsw, gUjrI, dyv gMDwrI, ibhwgVw, vfhMs, soriT, DnwsrI, jYqsrI, tofI, bYrwVI, iqlµg, sUhI, iblwvl, goNf, rwmklI, nt, mwlI gauVw, mwrU, quKwrI, kydwrw, BYrau, bsMq, swrMg, mlwr, kwnVw, kilAwn, pRBwqI, jYjwvMqI [

iehnW 31 qoN ielwvw hyT-ilKy 6 rwg dUjy rwgW nwl rlw ky gwvx dI BI ihdwieq hY:

lilq, AwswvwrI, ihMfol, BopwlI, ibBws, kw&I [

not:-  ‘AwswvrI’, rwg ‘Awsw’ dy ivc hI drj hY [

not:-  ies qrHW swry gurU gRMQ swihb dI bwxI ivc ku`l 37 rwg Aw gey [

not:-  pwTkW vwsqy ieh hYrwnI vwlI g`l hI hovygI ik sRI gurU gRMQ swihb ivc vrqy kuJ rwg ies ‘rwg mwlw’ ivc nhIN hn [ hor bQyry rwgW dw izkr hY jo sRI gurU gRMQ swihb ivc nhIN hn [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh