ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1428

ਸੁਖ ਮੈ ਬਹੁ ਸੰਗੀ ਭਏ ਦੁਖ ਮੈ ਸੰਗਿ ਨ ਕੋਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਮਨਾ ਅੰਤਿ ਸਹਾਈ ਹੋਇ ॥੩੨॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਭਰਮਤ ਫਿਰਿਓ ਮਿਟਿਓ ਨ ਜਮ ਕੋ ਤ੍ਰਾਸੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਮਨਾ ਨਿਰਭੈ ਪਾਵਹਿ ਬਾਸੁ ॥੩੩॥ ਜਤਨ ਬਹੁਤੁ ਮੈ ਕਰਿ ਰਹਿਓ ਮਿਟਿਓ ਨ ਮਨ ਕੋ ਮਾਨੁ ॥ ਦੁਰਮਤਿ ਸਿਉ ਨਾਨਕ ਫਧਿਓ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਭਗਵਾਨ ॥੩੪॥ {ਪੰਨਾ 1428}

pd ArQ:-  sMgI—swQI, mylI-gylI [ sMig—nwl [ AMiq—A^Ir vyly (BI) [ shweI—mddgwr [32[

jnm jnm—AnykW jnmW ivc [ ko—dw [ qRwsu—fr [ inrBY—infr AvsQw ivc, aus pRBU ivc ijs ƒ koeI fr poh nhIN skdw [ pwvih—qUM pRwpq kr leyNgw [33[

ko—dw [ mwnu—AhMkwr [ durmiq—KotI miq [ isau—nwl [ PiDE—PisAw rihMdw hY [ Bgvwn—hy Bgvwn! [34[

ArQ:-  hy nwnk! AwK—hy mn! prmwqmw dw Bjn kirAw kr (prmwqmw) AMq smy (BI) mddgwr bxdw hY [ (dunIAw ivc qW) suK vyly AnykW mylI-gylI bx jWdy hn, pr du`K ivc koeI BI nwl nhIN huMdw [32[

hy BweI! (prmwqmw dw ismrn Bulw ky jIv) AnykW jnmW ivc Btkdw iPrdw hY, jmW dw fr (ies dy AMdroN) mu`kdw nhIN [ hy nwnk! AwK—hy mn! prmwqmw dw Bjn krdw irhw kr, (Bjn dI brkiq nwl) qUM aus pRBU ivc invws pRwpq kr leyNgw ijs ƒ koeI fr poh nhIN skdw [33[

hy nwnk! (AwK—) hy Bgvwn! mYN AnykW (hor hor) jqn kr cu`kw hW (auhnW jqnW nwl) mn dw AhMkwr dUr nhIN huMdw, (ieh mn) KotI miq nwl cMbiVAw hI rihMdw hY [ hy Bgvwn! (qUM Awp hI) r`iKAw kr [34[

ਬਾਲ ਜੁਆਨੀ ਅਰੁ ਬਿਰਧਿ ਫੁਨਿ ਤੀਨਿ ਅਵਸਥਾ ਜਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜਨ ਬਿਨੁ ਬਿਰਥਾ ਸਭ ਹੀ ਮਾਨੁ ॥੩੫॥ ਕਰਣੋ ਹੁਤੋ ਸੁ ਨਾ ਕੀਓ ਪਰਿਓ ਲੋਭ ਕੈ ਫੰਧ ॥ ਨਾਨਕ ਸਮਿਓ ਰਮਿ ਗਇਓ ਅਬ ਕਿਉ ਰੋਵਤ ਅੰਧ ॥੩੬॥ ਮਨੁ ਮਾਇਆ ਮੈ ਰਮਿ ਰਹਿਓ ਨਿਕਸਤ ਨਾਹਿਨ ਮੀਤ ॥ ਨਾਨਕ ਮੂਰਤਿ ਚਿਤ੍ਰ ਜਿਉ ਛਾਡਿਤ ਨਾਹਿਨ ਭੀਤਿ ॥੩੭॥ ਨਰ ਚਾਹਤ ਕਛੁ ਅਉਰ ਅਉਰੈ ਕੀ ਅਉਰੈ ਭਈ ॥ ਚਿਤਵਤ ਰਹਿਓ ਠਗਉਰ ਨਾਨਕ ਫਾਸੀ ਗਲਿ ਪਰੀ ॥੩੮॥ {ਪੰਨਾ 1428}

pd ArQ:-  Aru—Aqy [ ibriD—buFypw [ Puin—(pun:) iPr [ qIin—iqMn [ jwin—jwx, smJ lY [ mwn—mMn [35[

krxo huqo—(jo kuJ) krnw sI [ su—auh [ kY PMD—dy Pwhy ivc [ simE—(mnu`Kw jIvn dw) smw [ rim gieE—guzr igAw [ AMD—hy (mwieAw dy moh ivc) AMnHy ho cu`ky mnu`K! [36[

mY—mih, ivc [ rim rihE—PisAw hoieAw hY [ nwihn—nhIN [ mIq—hy im`qr! mUriq—qsvIr [ icqR—lIikAw hoieAw rUp [ BIiq—kMD [37[

AaurY kI AaurY—hor dI hor [ icqvq rihE—qUM socdw irhw [ Tgaur—Tg-mUrI, Tg-bUtI, T`gIAW [ gil—gl ivc [ prI—pY geI [38[

ArQ:-  hy nwnk! AwK—(hy BweI!) bwl-AvsQw, juAwnI dI AvsQw, Aqy iPr buFypy dI AvsQw—(aumr dIAW ieh) iqMn AvsQw smJ lY (jo mnu`K qy AwauNdIAW hn) [ (pr ieh) cyqy r`K (ik) prmwqmw dy Bjn qoN ibnw ieh swrIAW hI ivArQ jWdIAW hn [35[

hy nwnk! (AwK—mwieAw dy moh ivc) AMnHy ho rhy hy mnu`K! jo kuJ qUM krnw sI, auh qUM nwh kIqw (swrI aumr) qUM loB dI PwhI ivc (hI) PisAw irhw [ (izMdgI dw swrw) smw (iesy qrHW hI) guzr igAw [ hux ikauN roNdw hYN? (hux pCuqwx dw kI lwB?) [36[

hy nwnk! (AwK—) hy im`qr! ijvyN (kMD auqy iksy) mUrqI dw lIikAw hoieAw rUp kMD ƒ nhIN C`fdw kMD nwl cMbiVAw rihMdw hY, iqvyN ijhVw mn mwieAw (dy moh) ivc Ps jWdw hY, (auh ies moh ivcoN Awpxy Awp) nhIN inkl skdw [37[

hy nwnk! (AwK—) hy BweI! (mwieAw dy moh ivc Ps ky) mnu`K (pRBU-ismrn dy QW) kuJ hor hI (Bwv, mwieAw hI mwieAw) mMgdw rihMdw hY [ (pr krqwr dI rzw ivc) hor dI hor ho jWdI hY [ (mnu`K hornW ƒ) T`gx dIAW socW socdw hY (auqoN mOq dI) PwhI gl ivc Aw pYNdI hY [38[

ਜਤਨ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਕੇ ਕੀਏ ਦੁਖ ਕੋ ਕੀਓ ਨ ਕੋਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਸੋ ਹੋਇ ॥੩੯॥ ਜਗਤੁ ਭਿਖਾਰੀ ਫਿਰਤੁ ਹੈ ਸਭ ਕੋ ਦਾਤਾ ਰਾਮੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਮਨ ਸਿਮਰੁ ਤਿਹ ਪੂਰਨ ਹੋਵਹਿ ਕਾਮ ॥੪੦॥ ਝੂਠੈ ਮਾਨੁ ਕਹਾ ਕਰੈ ਜਗੁ ਸੁਪਨੇ ਜਿਉ ਜਾਨੁ ॥ ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਤੇਰੋ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਕਹਿਓ ਬਖਾਨਿ ॥੪੧॥ {ਪੰਨਾ 1428}

pd ArQ:-  suK ky—sMswrk suKW dI pRwpqI dy [ ko—dw [ duK ko—du`KW dw [ hir BwvY—jo kuJ prmwqmw ƒ cMgw l`gdw hY [39[

iBKwrI—mMgqw [ sB ko—sB jIvW dw [ mn—hy mn! iqh—aus (prmwqmw) ƒ [ hovih—ho jwxgy [ kwm—swry kMm [40[

JUTY—nwsvMq—(sMswr) dw [ khw kry—ikauN krdw hY? ijau—vrgw [ jwin—smJ lY [ ien mY—iehnW (dunIAwvI pdwrQW) ivc [ qyro—qyrw (Asl swQI) [ bKwin—aucwr ky, smJw ky [41[

ArQ:-  hy nwnk! AwK—hy mn! jo kuJ prmwqmw ƒ cMgw l`gdw hY (zrUr) auh (hI) huMdw hY (jIv BwvyN) suKW (dI pRwpqI) vwsqy AnykW jqn krdw rihMdw hY, Aqy du`KW vwsqy jqn nhIN krdw (pr iPr BI rzw Anuswr duK BI Aw hI pYNdy hn [ suK BI qdoN hI imldw hY jdoN pRBU dI rzw hovy) [39[

jgq mMgqw (ho ky) Btkdw iPrdw hY (ieh cyqw nhIN r`Kdw ik) swry jIvW ƒ dwqW dyx vwlw prmwqmw Awp hY [ hy nwnk! AwK—hy mn! aus dwqwr pRBU dw ismrn krdw irhw kr, qyry swry kMm sPl huMdy rihxgy [40[

hy BweI! (pqw nhIN mnu`K) nwsvMq dunIAw dw mwn ikauN krdw rihMdw hY [ hy BweI! jgq ƒ supny (ivc vyKy pdwrQW) vWg (hI) smJ r`K [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) mYN qYƒ TIk d`s irhw hW ik iehnW (id`sdy pdwrQW) ivc qyrw (Asl swQI) koeI BI pdwrQ nhIN hY [41[

ਗਰਬੁ ਕਰਤੁ ਹੈ ਦੇਹ ਕੋ ਬਿਨਸੈ ਛਿਨ ਮੈ ਮੀਤ ॥ ਜਿਹਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ਹਰਿ ਜਸੁ ਕਹਿਓ ਨਾਨਕ ਤਿਹਿ ਜਗੁ ਜੀਤਿ ॥੪੨॥ ਜਿਹ ਘਟਿ ਸਿਮਰਨੁ ਰਾਮ ਕੋ ਸੋ ਨਰੁ ਮੁਕਤਾ ਜਾਨੁ ॥ ਤਿਹਿ ਨਰ ਹਰਿ ਅੰਤਰੁ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਮਾਨੁ ॥੪੩॥ ਏਕ ਭਗਤਿ ਭਗਵਾਨ ਜਿਹ ਪ੍ਰਾਨੀ ਕੈ ਨਾਹਿ ਮਨਿ ॥ ਜੈਸੇ ਸੂਕਰ ਸੁਆਨ ਨਾਨਕ ਮਾਨੋ ਤਾਹਿ ਤਨੁ ॥੪੪॥ ਸੁਆਮੀ ਕੋ ਗ੍ਰਿਹੁ ਜਿਉ ਸਦਾ ਸੁਆਨ ਤਜਤ ਨਹੀ ਨਿਤ ॥ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਧਿ ਹਰਿ ਭਜਉ ਇਕ ਮਨਿ ਹੁਇ ਇਕ ਚਿਤਿ ॥੪੫॥ ਤੀਰਥ ਬਰਤ ਅਰੁ ਦਾਨ ਕਰਿ ਮਨ ਮੈ ਧਰੈ ਗੁਮਾਨੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਿਹਫਲ ਜਾਤ ਤਿਹ ਜਿਉ ਕੁੰਚਰ ਇਸਨਾਨੁ ॥੪੬॥ {ਪੰਨਾ 1428}

pd ArQ:-  grbu—(ÀwvL) AhMkwr [ dyh ko—(ijs) srIr dw [ ibnsY—nws ho jWdw hY [ mIq—hy im`qr! ijih pRwnI—ijs mnu`K ny [ jsu—is&iq-swlwh [ iqih—aus ny [ jIqu—ij`q ilAw [42[

ijh Git—ijs (mnu`K) dy ihrdy ivc [ ko—dw [ mukqw—ivkwrW qoN bicAw hoieAw [ jwnu—smJo [ AMqru—&rk, iv`Q [ swcI mwnu—TIk mMn [43[

kY min—dy mn ivc [ ijh pRwnI kY min—ijs pRwxI dy mn ivc [ sUkr qnu—sUr dw srIr [ suAwn qnu—ku`qy dw srIr [ qwih—aus (mnu`K) dw [44[

ko—dw [ igRhu—Gr [ qjq nhI—nhIN C`fdw [ ieh ibiD—ies qrIky nwl [ Bjau—Bjn kirAw kro [ iek min huie—iekwgr ho ky [ iek iciq huie—iek-ic`q ho ky [45[

Aru—Aqy [ kir—kr ky [ mn mY—mn ivc [ gumwnu—mwx [ iqh—aus dy (ieh qIrQ vrq dwn) [ inhPl—ivArQ [ kuMcr—hwQI (dw) [46[

ArQ:-  hy im`qr! (ijs) srIr dw (mnu`K sdw) mwx krdw rihMdw hY (ik ieh myrw Awpxw hY, auh srIr) iek iCn ivc hI nws ho jWdw hY [ (hor pdwrQ dw moh qW ikqy irhw, Awpxy ies srIr dw moh BI JUTw hI hY) [ hy nwnk! ijs mnu`K ny prmwqmw dI is&iq-swlwh krnI SurU kr id`qI, aus ny jgq (dy moh) ƒ ij`q ilAw [42[

hy BweI! ijs mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw dw ismrn (itikAw rihMdw hY) aus mnu`K ƒ (moh dy jwl qoN) bicAw hoieAw smJ [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) ieh g`l TIk mMn ik aus mnu`K Aqy prmwqmw ivc koeI &rk nhIN [43[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) ijs mnu`K dy mn ivc prmwqmw dI BgqI nhIN hY, aus dw srIr auho ijhw hI smJ ijho ijhw (iksy) sUr dw srIr hY (jW iksy) ku`qy dw srIr hY [44[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) iek-mn ho ky iek-ic`q ho ky prmwqmw dw Bjn iesy qrIky nwl kirAw kro (ik aus dw dr kdy C`ifAw hI nwh jwey) ijvyN ku`qw (Awpxy) mwlk dw Gr (Gr dw bUhw) sdw (m`lI r`Kdw hY) kdy BI C`fdw nhIN hY [45[

hy nwnk! (AwK—hy BweI! prmwqmw dw Bjn C`f ky mnu`K) qIrQ-ieSnwn kr ky vrq r`K ky, dwn-puMn kr ky (Awpxy) mn ivc AhMkwr krdw hY (ik mYN DrmI bx igAw hW, pr) aus dy (ieh swry kIqy hoey krm ieauN) ivArQ (cly jWdy hn) ijvyN hwQI dw (dw kIqw hoieAw) ieSnwn [ (not:-  hwQI nHw ky suAwh im`tI Awpxy au~qy pw lYNdw hY) [46[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh