ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1409

ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਵਤ ਦੇਵ ਸਬੈ ਮੁਨਿ ਇੰਦ੍ਰ ਮਹਾ ਸਿਵ ਜੋਗ ਕਰੀ ॥ ਫੁਨਿ ਬੇਦ ਬਿਰੰਚਿ ਬਿਚਾਰਿ ਰਹਿਓ ਹਰਿ ਜਾਪੁ ਨ ਛਾਡ੍ਯ੍ਯਿਉ ਏਕ ਘਰੀ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  sRbY—swry [ jog—jog dI swDnw [ krI—kIqI [ Puin—Aqy [ ibrMic—bRhmw [ n Cwf´au—nwh C`ifAw [

ArQ:-  ieMdR qy iSv jI ny jog-swDnw kIqI, bRhmw byd ivcwr ky Q`k igAw, aus ny hrI dw jwp iek GVI nwh C`ifAw, pr iehnW swry dyviqAW qy munIAW ny (gurU Arjun dw) AMq nwh pwieAw [

ਮਥੁਰਾ ਜਨ ਕੋ ਪ੍ਰਭੁ ਦੀਨ ਦਯਾਲੁ ਹੈ ਸੰਗਤਿ ਸ੍ਰਿਸ੍ਟਿ ਨਿਹਾਲੁ ਕਰੀ ॥ ਰਾਮਦਾਸਿ ਗੁਰੂ ਜਗ ਤਾਰਨ ਕਉ ਗੁਰ ਜੋਤਿ ਅਰਜੁਨ ਮਾਹਿ ਧਰੀ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  ko—dw [ krI—kIqI hY [ rwmdwis gurU—gurU rwmdws ny [ gur joiq—gurU vwlI joiq [

ArQ:-  dws mQurw dw pRBU (gurU Arjun) dInW auqy dieAw krn vwlw hY, Awp ny sMgq ƒ qy isRStI ƒ inhwl kIqw hY [ gurU rwmdws jI ny jgq ƒ qwrn leI gurU vwlI joiq gurU Arjun ivc r`K id`qI [4[

ਜਗ ਅਉਰੁ ਨ ਯਾਹਿ ਮਹਾ ਤਮ ਮੈ ਅਵਤਾਰੁ ਉਜਾਗਰੁ ਆਨਿ ਕੀਅਉ ॥ ਤਿਨ ਕੇ ਦੁਖ ਕੋਟਿਕ ਦੂਰਿ ਗਏ ਮਥੁਰਾ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਪੀਅਉ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  Aauru n—koeI hor nhIN [ jg mhw qm mY—jgq dy v`fy hnyry ivc [ qm—hnyrw [ mY—mih, ivc [ aujwgru—vfw, mShUr [ Awin—ilAw ky [ koitk—k®oVW [ ijn@—ijnHW ny [

ArQ:-  jgq dy ies Gor hnyry ivc (gurU Arjun qoN ibnw) koeI hor (rwKw) nhIN hY, ausy ƒ (hrI ny) ilAw ky aujwgr Avqwr bxwieAw hY [ hy mQurw! ijnHW ny (aus pwsoN) nwm AMimRq pIqw hY auhnW dy k®oVW du`K dUr ho gey hn [

ਇਹ ਪਧਤਿ ਤੇ ਮਤ ਚੂਕਹਿ ਰੇ ਮਨ ਭੇਦੁ ਬਿਭੇਦੁ ਨ ਜਾਨ ਬੀਅਉ ॥ ਪਰਤਛਿ ਰਿਦੈ ਗੁਰ ਅਰਜੁਨ ਕੈ ਹਰਿ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮਿ ਨਿਵਾਸੁ ਲੀਅਉ ॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  pDiq—rwh [ qy—qoN [ mq—mqW [ cUkih—KuMJ jweyN [ Bydu—&rk, ivQ [ bIAau—dUjw [ irdY—ihrdy ivc [

ArQ:-  hy myry mn! ikqy ies rwh qoN KuMJ nwh jweIN, ikqy ieh iv`Q n smJIN, ik gurU Arjun (hrI qoN v`Krw) dUjw hY [ pUrn bRhm hrI ny gurU Arjun dy ihrdy ivc pRq`K qOr qy invws kIqw hY [5[

ਜਬ ਲਉ ਨਹੀ ਭਾਗ ਲਿਲਾਰ ਉਦੈ ਤਬ ਲਉ ਭ੍ਰਮਤੇ ਫਿਰਤੇ ਬਹੁ ਧਾਯਉ ॥ ਕਲਿ ਘੋਰ ਸਮੁਦ੍ਰ ਮੈ ਬੂਡਤ ਥੇ ਕਬਹੂ ਮਿਟਿ ਹੈ ਨਹੀ ਰੇ ਪਛੁਤਾਯਉ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ—jb lau—jd qweIN [ illwr Bwg—m`Qy dy Bwg [ audY—jwgy [ bhu DwXau—bhuq dOVdy [ Gor—frwauxw [ bUfq Qy—fu`b rhy sW [ pCuqwXau—pCuqwauxw [ ry—hy BweI!

ArQ:-  hy BweI! jd qweIN m`Qy dy Bwg nhIN sn jwgy, qd qweIN bhuq Btkdy qy B`jdy iPrdy sW, kljug dy frwauxy smuMdr ivc fu`b rhy sW, p`Coqwvw iksy vyly imtdw nhIN sI [

ਤਤੁ ਬਿਚਾਰੁ ਯਹੈ ਮਥੁਰਾ ਜਗ ਤਾਰਨ ਕਉ ਅਵਤਾਰੁ ਬਨਾਯਉ ॥ ਜਪ੍ਯ੍ਯਉ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਗੁਰੂ ਫਿਰਿ ਸੰਕਟ ਜੋਨਿ ਗਰਭ ਨ ਆਯਉ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  qqu ibcwru—s`cI ivcwr [ XhY—iehI hY [ sMkt—du`K [

ArQ:-  pr, hy mQurw! hux s`cI ivcwr ieh hY ik jgq ƒ qwrn leI (hrI ny gurU Arjun) Avqwr bxwieAw hY, ijnHW ny gurU Arjun dyv (jI) ƒ jipAw hY, auh prq ky grB jUn qy du`KW ivc nhIN Awey [6[

ਕਲਿ ਸਮੁਦ੍ਰ ਭਏ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟਿ ਹਰਿ ਨਾਮ ਉਧਾਰਨੁ ॥ ਬਸਹਿ ਸੰਤ ਜਿਸੁ ਰਿਦੈ ਦੁਖ ਦਾਰਿਦ੍ਰ ਨਿਵਾਰਨੁ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  kil—kljug [ ijsu irdY—ijs dy ihrdy ivc [

ArQ:-  kljug dy smuMdr qoN qwrn leI gurU Arjun dyv jI hrI dw nwm-rUp pRgt hoey hn, Awp dy ihrdy ivc sMq (SWqI dw somw pRBU jI) v`sdy hn, Awp du`KW dirdRW dy dUr krn vwly hn [

ਨਿਰਮਲ ਭੇਖ ਅਪਾਰ ਤਾਸੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਮਨ ਬਚ ਜਿਨਿ ਜਾਣਿਅਉ ਭਯਉ ਤਿਹ ਸਮਸਰਿ ਸੋਈ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  ByK—srUp [ inrml—piv`qr [ Apwr—byAMq pRBU dw [ ijin—ijs ny [ smsir—vrgw [

ArQ:-  aus (gurU Arjun) qoN ibnw koeI hor nhIN hY, Awp Apwr hrI dw inrml rUp hn [ ijs (mnu`K) ny mn qy bcnW krky hrI ƒ pCwqw hY, auh hrI vrgw hI ho igAw hY [

ਧਰਨਿ ਗਗਨ ਨਵ ਖੰਡ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਸ੍ਵਰੂਪੀ ਰਹਿਓ ਭਰਿ ॥ ਭਨਿ ਮਥੁਰਾ ਕਛੁ ਭੇਦੁ ਨਹੀ ਗੁਰੁ ਅਰਜੁਨੁ ਪਰਤਖ੍ਯ੍ਯ ਹਰਿ ॥੭॥੧੯॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  Drin—DrqI [ ggn—AkwS [ mih—ivc [ Bir—ivAwpk [ prqK´—swiKAwq qOr qy [

ArQ:-  (gurU Arjun hI) joiq-rUp ho ky DrqI AkwS qy nO KMfW ivc ivAwp irhw hY [ hy mQurw! AwiK—gurU Arjun swiKAwq Akwl purK hY [ koeI &rk nhIN hY [7[19[

(mQurw B`t dy 7 sveIey)

ਅਜੈ ਗੰਗ ਜਲੁ ਅਟਲੁ ਸਿਖ ਸੰਗਤਿ ਸਭ ਨਾਵੈ ॥ ਨਿਤ ਪੁਰਾਣ ਬਾਚੀਅਹਿ ਬੇਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੁਖਿ ਗਾਵੈ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  AjY—nwh ij`iqAw jwx vwlw, r`bI [ gMg jlu—gMgw dw jl [ Atlu—sdw-iQr rihx vwlw [ nwvY—ieSnwn krdI hY [ bwcAih—pVHy jWdy hn [ muiK—mUMhoN [ gwvY—gwauNdw hY [ purwx—ivAws irSI dy ilKy hoey ATwrW Drm-pusqk [

ArQ:-  (gurU Arjun dyv jI dI drgwh ivc) kdy nwh mu`kx vwlw (nwm-rUp) gMgw jl (vih irhw hY, ijs ivc) swrI sMgiq ieSnwn krdI hY [ (Awp dI hzUrI ivc ieqny mhw irSI ivAws dy ilKy hoey Drm pusqk) purwx sdw pVHy jWdy hn qy bRhmw (BI Awp dI hzUrI ivc) mUMhoN vydW ƒ gw irhw hY (Bwv, ivAws qy bRhmw vrgy v`fy v`fy dyvqy qy ivdvwn irSI BI gurU Arjn dy dr qy hwzr rihx ivc Awpxy cMgy Bwg smJdy hn [ myry vwsqy qW gurU dI bwxI hI purwx Aqy vyd hY) [

ਅਜੈ ਚਵਰੁ ਸਿਰਿ ਢੁਲੈ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਮੁਖਿ ਲੀਅਉ ॥ ਗੁਰ ਅਰਜੁਨ ਸਿਰਿ ਛਤ੍ਰੁ ਆਪਿ ਪਰਮੇਸਰਿ ਦੀਅਉ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  FulY—Ju`l irhw hY [ gurU Arjun isir—gurU Arjun dy isr auqy [ prmysir— prmysr ny [

ArQ:-  (Awp dy) isr qy r`bI caur Ju`l irhw hY, Awp ny Awqmk jIvx dyx vwlw nwm mUMhoN (sdw) aucwirAw hY [ gurU Arjun dyv jI dy isr qy ieh Cqr prmysur ny Awp b^iSAw hY [

ਮਿਲਿ ਨਾਨਕ ਅੰਗਦ ਅਮਰ ਗੁਰ ਗੁਰੁ ਰਾਮਦਾਸੁ ਹਰਿ ਪਹਿ ਗਯਉ ॥ ਹਰਿਬੰਸ ਜਗਤਿ ਜਸੁ ਸੰਚਰ੍ਯ੍ਯਉ ਸੁ ਕਵਣੁ ਕਹੈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਮੁਯਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  imil—iml ky [ hir pih—hrI dy kol [ hirbMs—hy hirbMs kvI! jgiq—sMswr ivc [ sMcr´au—psirAw hY [ imil gur—gurU ƒ iml ky [ muXau—moieAw hY [

ArQ:-  gurU nwnk, gurU AMgd qy gurU Amrdws jI ƒ iml ky, gurU rwmdws jI hrI ivc lIn ho gey hn [ hy hirbMs! jgq ivc siqgurU jI dI soBw psr rhI hY [ kOx AwKdw hY, ik gurU rwmdws jI muey hn?

ਦੇਵ ਪੁਰੀ ਮਹਿ ਗਯਉ ਆਪਿ ਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਭਾਯਉ ॥ ਹਰਿ ਸਿੰਘਾਸਣੁ ਦੀਅਉ ਸਿਰੀ ਗੁਰੁ ਤਹ ਬੈਠਾਯਉ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  dyv purI—hrI dw dys, s`c KMf [ BwXau—cMgw l`gw [ hir—hrI ny [ isMGwsxu—q^q [ qh—auQy [

ArQ:-  (gurU rwm dws) s`c KMf ivc igAw hY hrI ƒ iehI rzw cMgI l`gI hY [ hrI ny (Awp ƒ) q^q id`qw hY qy aus auqy sRI gurU (rwmdws jI) ƒ ibTwieAw hY [

ਰਹਸੁ ਕੀਅਉ ਸੁਰ ਦੇਵ ਤੋਹਿ ਜਸੁ ਜਯ ਜਯ ਜੰਪਹਿ ॥ ਅਸੁਰ ਗਏ ਤੇ ਭਾਗਿ ਪਾਪ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਭੀਤਰਿ ਕੰਪਹਿ ॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  rhsu—^uSI, mMgl [ surdyv—dyviqAW ny [ qoih jsu—qyrw js [ Asur—dYNq [ qy—auh swry [

ArQ:-  dyviqAW ny mMglcwr kIqw hY, qyrw js qy jY-jYkwr kr rhy hn [ auh (swry dYNq (auQoN) B`j gey hn, (auhnW dy Awpxy) pwp auhnW dy AMdr kMb rhy hn [

ਕਾਟੇ ਸੁ ਪਾਪ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਨਰਹੁ ਕੇ ਗੁਰੁ ਰਾਮਦਾਸੁ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਪਾਇਯਉ ॥ ਛਤ੍ਰੁ ਸਿੰਘਾਸਨੁ ਪਿਰਥਮੀ ਗੁਰ ਅਰਜੁਨ ਕਉ ਦੇ ਆਇਅਉ ॥੨॥੨੧॥੯॥੧੧॥੧੦॥੧੦॥੨੨॥੬੦॥੧੪੩॥ {ਪੰਨਾ 1409}

pd ArQ:-  iqn nrhu ky—auhnW mnu`KW dy [ dy AwieAau—dy ky Aw igAw hY [

ArQ:-  auhnW mnu`KW dy pwp k`ty gey hn, ijnHW ƒ gurU rwmdws iml ipAw hY [ gurU rwmdws DrqI dw Cqr qy isMGwsx gurU Arjun swihb jI ƒ dy AwieAw hY [2[21[

not:-  ieh dovyN sveIey ‘hirbMs’ B`t dy hn [ pihly sveIey ivc gurU Arjun swihb jI dy drbwr dI mihmw kIqI hY [ ihMdU mq ivc gMgw, purwx qy vydW dI au~cqw mMnI geI hY [ B`t jI dy ihrdy auqy siqgurU jI dw drbwr vyK ky ieh pRBwv pYNdw hY ik nwm AMimRq, mwno, gMgw jl hY [ purwx qy vyd BI gurU-dr dI soBw kr rhy hn [ ausy qrHW dw i^Awl hY, ijvyN bwbw lhxw jI ny vYSno dyvI ƒ gurU nwnk dy dr qy JwVU dyNidAW vyiKAw [ B`t hirbMs dy ihrdy ivc pihlW gMgw, purwx qy vydW dI ie`zq sI, gurU dw dr vyK ky pRqIq hoieAw ik ies dr dy qW auh BI syvk hn [

(hirbMs B`t dy 2 sveIey)

swrw vyrvw:

 . . kl´hswr = 12
 . . mQurw . . = 7
 . . hirbMs . .= 2
 . . . . . . . . .——
  . . joV . . . . 21

A^Irly AMkW dw vyrvw

sveIey sRI muK bwk´ . . = 9
    ” . . . . ” . . . . = 11
sveIey mhly pihly ky  = 10
sveIey mhly dUjy ky . . = 10
sveIey mhly qIjy ky . . = 22
sveIey mhly cOQy ky . . .= 60
sveIey mhly pMjvyN ky . .= 21
 . . . . . . . . . . . . . . ——
 . . . . ku`l joV . . . . . . 143

AMk 122 ivc gurU Arjn swihb dI ausqiq ivc aucwry 21 sveIAW dw joV nhIN id`qw igAw [

swry B`tW dw vyrvw

1. kl´shwr . . 10 . . 10 . . 9 . . 13 . . 12 . . = 54
2. jwlp . . . . . . . . . . . 5 . . . . . . . . . . . . = 5
3. kIrq . . . . . . . . . . . . . . 4 . . 4 . . . . . .= 8
4. iBKw . . . . . . . . . . . . . . 2 . . . . . . . . . .= 2
5. sl´ . . . . . . . . . . . . . . 1 . . 2 . . . . . . . = 3
6. Bl´ . . . . . . . . . . . . . . 1 . . . . . . . . . . .= 1
7. nl´ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 . . . . .= 16
8. gXMd . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 . . . .= 13
9. mQurw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 . . 7 .= 14
10. bl´ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 . . . . .= 5
11. hirbMs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . . = 2
 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .——
 . . 11 . . . . 10 . . 10 . . 22 . . 60 . . 21 . . .123

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh