ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1374

ਕਬੀਰ ਭਲੀ ਭਈ ਜੋ ਭਉ ਪਰਿਆ ਦਿਸਾ ਗਈ ਸਭ ਭੂਲਿ ॥ ਓਰਾ ਗਰਿ ਪਾਨੀ ਭਇਆ ਜਾਇ ਮਿਲਿਓ ਢਲਿ ਕੂਲਿ ॥੧੭੭॥ {ਪੰਨਾ 1374}

not:-  vrKw pYx qy mINh dIAW bUMdW iml ky ndI ivc jw imldIAW hn pr bhuq TMF l`g jwx qy auh bUMdW gVy (Aihx) bx jWdIAW hn, ieh gVy Awpo ivcoN in`KV ky DrqI au~qy ieDr auDr irVHdy hn [ jdoN iehnW ƒ iPr syk l`gy, qW muV pwxI bx ky Awpxy Asly ndI dy pwxI nwl jw rldy hn [

mwieAw mnu`K dy AMdr kTorqw pYdw kr dyNdI hY; bMidAW vloN ru`Kw qy r`b vloN BI ru`Kw; mwieAw dI Btkxw ivc Awsy pwsy TyFy KWdw iPrdw hY [ jd pRBU dw fr-rUp syk ies ƒ l`gdw hY, qW hor pwsy Bulw ky pRBU-crnW ivc Aw juVdw hY [

pd ArQ:-  BlI BeI—(mnu`K dy mn dI hwlq) cMgI ho jWdI hY [ jo—jdoN [ Bau—(prmwqmw dw) fr, ieh fr ik prmwqmw ƒ ivswr ky mwieAw ip`Cy BtikAW keI Tyfy Kwxy pYNdy hn [ idsw—(hor hor) pwsy, hor hor pwsy dI Btkxw [ Erw—gVw, Aihx [ gir—(syk nwl) gl ky [ Fil—irVH ky, nIvyN pwsy vl Fl ky [ kUil—ndI [

ArQ:-  hy kbIr! jdoN mnu`K dy AMdr (ieh) fr pYdw huMdw hY (ik prmwqmw ƒ ivswr ky mwieAw ip`Cy BtikAW keI Tyfy Kwxy pYNdy hn) qW (ies dy) mn dI hwlq cMgI ho jWdI hY, ies ƒ (prmwqmw dI Et qoN ibnw hor) swry pwsy Bu`l jWdy hn [ (prmwqmw dw fr mnu`K dy kTor hoey mn vwsqy, mwno, syk dw kMm dyNdw hY; ijvyN syk l`gx nwl) gVw pMGr ky muV pwxI bx jWdw hY, qy Fl ky ndI ivc jw rldw hY [172[

ਕਬੀਰਾ ਧੂਰਿ ਸਕੇਲਿ ਕੈ ਪੁਰੀਆ ਬਾਂਧੀ ਦੇਹ ॥ ਦਿਵਸ ਚਾਰਿ ਕੋ ਪੇਖਨਾ ਅੰਤਿ ਖੇਹ ਕੀ ਖੇਹ ॥੧੭੮॥ {ਪੰਨਾ 1374}

pd ArQ:-  DUir—DUV, im`tI [ skyil kY—iek`TI kr ky [ purIAw—ngrI [ dyh—srIr [ ko—dw [ pyKnw—vyKx ƒ suMdr [ AMiq—Aw^r ƒ [ Kyh kI Kyh—im`tI qoN pYdw hoeI iPr im`tI ivc hI jw rlI [

ArQ:-  hy kbIr! (ijvyN) im`tI iek`TI kr ky iek ngrI vsweI jWdI hY iqvyN (pMj q`q iek`Ty kr ky prmwqmw ny) ieh srIr ricAw hY [ vyKx ƒ cwr idn sohxw l`gdw hY, pr Aw^r ijs im`tI qoN bixAw aus im`tI ivc hI rl jWdw hY [178[

ਕਬੀਰ ਸੂਰਜ ਚਾਂਦ ਕੈ ਉਦੈ ਭਈ ਸਭ ਦੇਹ ॥ ਗੁਰ ਗੋਬਿੰਦ ਕੇ ਬਿਨੁ ਮਿਲੇ ਪਲਟਿ ਭਈ ਸਭ ਖੇਹ ॥੧੭੯॥ {ਪੰਨਾ 1374}

not:-  ies Slok ƒ ipCly Slok nwl rlw ky pVHo [ ‘AMiq Kyh kI Kyh’ Aqy ‘plit BeI sB Kyh’ qoN sw& id`sdw hY ik dovyN Slok iek`Ty hI ivcwrny hn [

BwvyN ieh ngrI cwr idnW vwsqy hI hY, pr ies ivc sUrj dw pRkwS hoxw cwhIdw hY, ies ivc cMdRmw dIAW TMFIAW im`TIAW ikrnW pYxIAW cwhIdIAW hn [ qy, sUrj vwlw pRkwS Aqy cMdRmw vwlI sIqlqw qdoN hI audY ho skdy hn jy gurU dI rwhIN prmwqmw imly [

Slok nµ: 174 qoN lY ky 177 qk ghu nwl pVHo [ jIv dy cwr-cuPyry ivkwrW dI qpS hY, ies ƒ AMqr-Awqmy cMdRmw vwlI TMF dI loV hY, ijvyN cMdn ƒ aus dI AwpxI AMdrlI sIqlqw s`pW dy zihr qoN bcweI r`KdI hY [ mwieAw dy Asr hyT sdw ieh ^qrw hY ik jIv gVHy (Aihx) vWg kTor nw bx jwey, ies ƒ AMqr-Awqmy sUrj dy in`G dI loV hY [ ieh in`G (=ipAwr) qy ieh sIqlqw gurU prmwqmw dy crnW ivc juiVAW imldy hn [

pd ArQ:-  sUrj cWd kY audY—sUrj Aqy cMdRmw dy pRkwS dI ^wqr [

ArQ:-  hy kbIr! (pMjW q`qW qoN ieh) srIr-rcnw ies vwsqy hoeI hY ik ies ivc sUrj Aqy cMdRmw dw audY hovy (Bwv, nrm-idlI Aqy sIqlqw pYdw hox, pr ieh gux qW pYdw ho skdy hn jy gurU imly qy gurU dI rwhIN goibMd dy crnW ivc juVIey) [ gurU prmwqmw dy myl qoN ibnw ieh srIr muV im`tI dw im`tI hI ho jWdw hY (Bwv, ieh mnu`Kw srIr iblkul ivArQ hI clw jWdw hY) [179[

ਜਹ ਅਨਭਉ ਤਹ ਭੈ ਨਹੀ ਜਹ ਭਉ ਤਹ ਹਰਿ ਨਾਹਿ ॥ ਕਹਿਓ ਕਬੀਰ ਬਿਚਾਰਿ ਕੈ ਸੰਤ ਸੁਨਹੁ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥੧੮੦॥ ਕਬੀਰ ਜਿਨਹੁ ਕਿਛੂ ਜਾਨਿਆ ਨਹੀ ਤਿਨ ਸੁਖ ਨੀਦ ਬਿਹਾਇ ॥ ਹਮਹੁ ਜੁ ਬੂਝਾ ਬੂਝਨਾ ਪੂਰੀ ਪਰੀ ਬਲਾਇ ॥੧੮੧॥ {ਪੰਨਾ 1374}

pd ArQ:-  jh—ijQy, ijs ihrdy ivc [ AnBau—AMdrlI sUJ, igAwn, izMdgI dy shI rsqy dI smJ [ BY—dunIAw vwly fr-i&kr [ Bau—sihm, sMsw [ sunhu mn mwih—mn lw ky suxo, iDAwn nwl suxo [180[

iqn ibhwie—auhnW dI aumr guzrdI hY [ suK nId—(sMsy sihmW ivc pey irhW BI) ZPlq dI nINdr, by-prvwhI ivc [ bUJw—smJ ilAw [ bUJnw—smJx-jog g`l ik “jh AnBau qh BY nhI, jh Bau qh hir nwih’ [ pUrI prI blwie—pUrI blwie gl ivc pY geI hY, jgq dy sMisAW dw twkrw krn dI AOKI kwr kdy ivsrdI hI nhIN [ (not:-  ieQy ieh Bwv nhIN ik kbIr jI ies rwhy qurn ƒ psMd nhIN krdy [ kbIr jI AwKdy hn ik lok qW iehnW kwmwidkW dIAW s`tW KWdy hoey qy ‘hwie hwie’ krdy hoey BI by-prvwh bx rhy hn; pr mYN idn-rwq iehnW dw twkrw kr irhw hW, auN\ ieh kMm bVw hI AOKw hY) [

ArQ:-  hy sMq jno! iDAwn lw ky suxo, mYN kbIr ieh g`l ivcwr ky AwK irhw hW—ijs ihrdy ivc izMdgI dy shI rsqy dI smJ pYdw ho jWdI hY, auQy (dwJn, sMsw, kTorqw Awidk) koeI ^qry nhIN rih jWdy [ pr ijs ihrdy ivc Ajy (SWq jIvn ƒ Bulw dyx leI iK`J, sihm, by-rihmI Awidk koeI) fr mOjUd hY, auQy prmwqmw dw invws nhIN hoieAw [180[

hy kbIr! ijnHW lokW ny (jIvn dy ies Byq ƒ) rqw BI nhIN smiJAw, auh (ies dwJn, sMsy, kTorqw Awidk ivc ivlkdy hoey BI) by-prvwhI nwl aumr guzwr rhy hn ; pr (‘gur goibMd’ dI myhr nwl) mYN ieh g`l smJ leI hY ik ‘jh AnBau qh BY nhI, jh Bau qh hir nwih’; mYƒ ieh g`l iksy vyly BI ivsrdI nhIN [181[

ਕਬੀਰ ਮਾਰੇ ਬਹੁਤੁ ਪੁਕਾਰਿਆ ਪੀਰ ਪੁਕਾਰੈ ਅਉਰ ॥ ਲਾਗੀ ਚੋਟ ਮਰੰਮ ਕੀ ਰਹਿਓ ਕਬੀਰਾ ਠਉਰ ॥੧੮੨॥ ਕਬੀਰ ਚੋਟ ਸੁਹੇਲੀ ਸੇਲ ਕੀ ਲਾਗਤ ਲੇਇ ਉਸਾਸ ॥ ਚੋਟ ਸਹਾਰੈ ਸਬਦ ਕੀ ਤਾਸੁ ਗੁਰੂ ਮੈ ਦਾਸ ॥੧੮੩॥ {ਪੰਨਾ 1374}

pd ArQ:-  mwry—ijs ƒ (‘dwJn sMsw’ Awidk dI) mwr pYNdI hY [ bhuq pukwirAw—auh bhuq hwhwkwr krdw hY, bhuq duKI huMdw hY [ pIr—s`t, pIV [ pIr pukwrY Aaur—ijauN ijauN (‘dwJn sMsy’ Awidk dI) pIV au~TdI hY iqauN iqauN hor pukwrdw hY hor duKI huMdw hY [ cot—Sbd dI cot [ mrMm kI—idl ƒ ivMnHx vwlI [ rihE Taur—QW qy hI rih igAw hW, pukwr-jogw irhw hI nhIN, nwh ‘dwJn sMsy’ Awidk mwrdy hn qy nwh mYN pukwrdw hW [182[

syl—nyzw, gurU dw Sbd-rUp nyzw [ suhylI—suK dyx vwlI (not:-  ‘dwJn sMsy’ Awidk dI cot qW duKI krdI hY, pr gurU dy Sbd-rUp nyzy dI cot suK ApVWdI hY) [ lyie ausws—au~By swh lYNdw hY, pRBU ƒ imlx dI qWG pYdw huMdI hY [ not:-  gauVI rwg ivc kbIr jI pRBU-crnW dy pRymI dI hwlq iek ibrhxI nwir vrgI d`sdy hn [ prdys gey pqI dw auh nwir rwh q`kdI hY, aus dIAW A`KW vYrwg-jl nwl Br jWdIAW hn, auh au~By swh lYNdI hY, pr auhnW hwhuikAW ivcoN BI Fwrs imldI hY ikauNik rwh q`kdI dw idl r`jdw nhIN, q`kI jWdI hY [

pMQu inhwry kwimnI, locn BrIly auswsw ]
auru n iBjY pgu n iKsY, hir drsn kI Awsw ]1] . . . . .—gauVI kbIr

ArQ:-  hy kbIr! ijs mnu`K ƒ (‘dwJn sMsy’ Awidk dI) mwr pYNdI hY, auh bhuq hwhwkwr krdw hY, ijauN ijauN auh pIV auTdI hY iqauN iqauN hor duKI huMdw hY (pr iPr BI mwieAw dw KihVw nhIN C`fdw) [ mYƒ kbIr ƒ gurU dy Sbd dI cot v`jI hY ijs ny myrw idl ivMnH ilAw hY, hux mYN QW isr (Bwv, pRBU-crnW ivc) itk igAw hW [ (mYƒ ieh dwJn sMsw Awidk duKI kr hI nhIN skdy) [182[

hy kbIr! gurU dy Sbd-rUp nyzy dI s`t hY BI suKdweI [ ijs mnu`K ƒ ieh s`t v`jdI hY (ibrhxI nwir vWg aus dy AMdr) pqI-pRBU ƒ imlx dI qWG pYdw ho jWdI hY [ jo (BwgW vwlw) mnu`K gur-Sbd dI cot KWdw rihMdw hY, aus pUjx-jog mnu`K dw mYN (hr vyly) dws (bxn ƒ iqAwr) hW [183[

ਕਬੀਰ ਮੁਲਾਂ ਮੁਨਾਰੇ ਕਿਆ ਚਢਹਿ ਸਾਂਈ ਨ ਬਹਰਾ ਹੋਇ ॥ ਜਾ ਕਾਰਨਿ ਤੂੰ ਬਾਂਗ ਦੇਹਿ ਦਿਲ ਹੀ ਭੀਤਰਿ ਜੋਇ ॥੧੮੪॥ ਸੇਖ ਸਬੂਰੀ ਬਾਹਰਾ ਕਿਆ ਹਜ ਕਾਬੇ ਜਾਇ ॥ ਕਬੀਰ ਜਾ ਕੀ ਦਿਲ ਸਾਬਤਿ ਨਹੀ ਤਾ ਕਉ ਕਹਾਂ ਖੁਦਾਇ ॥੧੮੫॥ ਕਬੀਰ ਅਲਹ ਕੀ ਕਰਿ ਬੰਦਗੀ ਜਿਹ ਸਿਮਰਤ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ॥ ਦਿਲ ਮਹਿ ਸਾਂਈ ਪਰਗਟੈ ਬੁਝੈ ਬਲੰਤੀ ਨਾਂਇ ॥੧੮੬॥ ਕਬੀਰ ਜੋਰੀ ਕੀਏ ਜੁਲਮੁ ਹੈ ਕਹਤਾ ਨਾਉ ਹਲਾਲੁ ॥ ਦਫਤਰਿ ਲੇਖਾ ਮਾਂਗੀਐ ਤਬ ਹੋਇਗੋ ਕਉਨੁ ਹਵਾਲੁ ॥੧੮੭॥ ਕਬੀਰ ਖੂਬੁ ਖਾਨਾ ਖੀਚਰੀ ਜਾ ਮਹਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਲੋਨੁ ॥ ਹੇਰਾ ਰੋਟੀ ਕਾਰਨੇ ਗਲਾ ਕਟਾਵੈ ਕਉਨੁ ॥੧੮੮॥ {ਪੰਨਾ 1374}

not:-  koeI BI mzhb Drm hovy, ienswn vwsqy auh qd qk hI lwBdwiek hY jd qk aus dy d`sy pUrinAW auqy qur ky mnu`K Awpxy idl ivc BlweI pYdw krn dI koSS krdw hY, ^wlk Aqy aus dI ^lkiq vwsqy idl ivc muh`biq bxWdw hY [ jdoN mnu`K irvwjI qOr qy mzhb dy AsUlW Aqy rsmW ƒ krn l`g pYNdw hY, pr ieh nhIN vyKdw ik idl ivc koeI BlI qbdIlI AweI hY jW nhIN, jW, sgoN ikqy BlweI dy QW AMdr kTorqw qA`sb Awidk qW nhIN vD rhy, aus vyly aus dy swry Dwrimk au~dm ivArQ ho jWdy hn [

pTwxW muZlW dy rwj vyly Aswfy dyS ivc ieslwmI Srh dw kwƒn c`ldw sI [ Bwrq vwsIAW vwsqy Aqy Awm pTwxW muZlW vwsqy BI ArbI bolI ibgwny dys dI bolI sI; so hryk muslmwn kurwn SrI& ƒ nhIN sI smJ skdw [ ies dw nqIjw ieh inkilAw ik ijQoN qk kwƒn ƒ vrqx dw sMbMD pYNdw sI, rwjsI qwkq kwzIAW mOlvIAW dy h`Q ivc sI ikauNik ieh lok kurwn SrIP dy ArQ krn ivc ieqbwr-jog mMny jWdy sn [ iek pwsy ieh lok rwjsI qwkq dy mwlk; dUjy pwsy, iehI lok Dwrimk AwgU Awm lokW ƒ jIvn dw shI rwh d`sx vwly [ iehI dovyN ivroDI g`lW iek`TIAW ho geIAW [ rwj pRbMD clwx vyly Zulwm ihMdU kOm auqy kTorqw vrqxI iehnW lokW vwsqy kudrqI g`l sI [ pr ies kTorqw ƒ Awpxy vloN ieh lok ieslwmI Srh smJdy qy d`sdy sn [ so, mzhb ivcoN iehnW ƒ suBwivk hI idl dI kTorqw hI imldI geI [ ijs BI dys ivc rwj-pRbMD iksy ^ws mzhb dy AsUlW Anuswr clwieAw jWdw irhw hY, aus mzhb dy pRcwrkW dw iehI hwl huMdw irhw hY [

kbIr jI Awpxy vkq dy kwzIAW mOlvIAW dI ieh hwlq vyK ky iehnW SlokW ivc kih rhy hn ik mzhb ny, mzhb dI rhu-rIqI ny, bWg inmwz h`j Awidk ny, idl dI s&weI isKwxI sI [ pr jy irSvq, kTorqw, qA`sb Awidk dy kwrn idl inrdeI ho cukw hY, sgoN iehI krm idl ƒ hor kTor bxweI jw rhy hn, qW iehnW dy krn dw koeI lwB nhIN [ iehI i^Awl kbIr jI ny pRBwqI rwg dy Sbd nµ: 4 ivc d`isAw hY:

...mlW, khhu inAwau KudweI ]
qyry mn kw Brm n jweI ]1]rhwau]
pkir jIau AwinAw, dyh ibnwsI, mwtI kau ibsiml kIAw ]
joiq srUp Anwhq lwgI, khu hlwlu ikAw kIAw ]2]
ikAw aujU pwku kIAw muhu DoieAw, ikAw msIiq isru lwieAw ]
jau idl mih kptu invwj gujwrhu, ikAw hj kwbY jwieAw ]3]

pd ArQ:-  mulW—hy mu`lW! ikAw cFih—cVHn dw koeI &wiedw nhIN [ munwry ikAw cFih—munwry auqy cVHn dw qYƒ Awp ƒ koeI lwB nhIN, bWg dyx dw qYƒ Awp ƒ koeI &wiedw nhIN (not:-  mu`lW munwry qy cVH ky bWg dyNdw hY qwik muslmwn sux ky nmwz pVHn leI msijd ivc Aw jwx [ pr jy aus dy Awpxy idl ivc kTorqw hY, qW ijQoN qk aus dI AwpxI zwq dw qA`lk hY, aus ƒ ies bWg dyx dw koeI lwB nhIN [ r`b idl ivc v`sdw hY, jy auh v`sdw id`s pey qW idl ivc nrmweI qy ipAwr pYdw hoxw cwhIdw hY [ jy ieh AvsQw nhIN bxI qW au~cI boilAW r`b ƒ AsI DoKw nhIN dy skdy) [ bhrw—bolw (not:-  boly ƒ au~cI kUk ky Awdr-ipAwr dI g`l AwK ky, pr hOlI hOlI gwlHW k`F ky T`g skIdw hY, pr r`b qW idl dI hwlq BI smJdw hY, auh nhIN T`igAw jw skdw) [ jw kwrin—ijs r`b dI nmwz dI ^wqr [ joie—vyK, FUMF [184[

sbUrI—sMqoK [ idl swbiq—idl dI swbqI, idl dI SWqI, Afolqw [ qw kau—aus dy Bwxy [ khw Kudwie—r`b ikqy BI nhIN [185[

blµqI—bldI A`g, iqRSnw dI bldI A`g [ nWie—nwm dI rwhIN [186[

jorI kIey—D`kw kIiqAW [ hlwlu—jwiez, Bytw krn-jog, r`b dy nwm qy kurbwnI dyx dy lwiek [187[

KUbu Kwnw—cMgI ^urwk [ lonu—lUx [ hyrw—mws [ kwrny—Zrz nwl, inXq nwl [ ktwvY kaunu—mYN k`tx ƒ iqAwr nhIN hW [188[

ArQ:-  hy kbIr! (AwK—) hy mu`lW! msijd dy munwry auqy cVHn dw qYƒ Awp ƒ qW koeI &wiedw nhIN ho irhw [ ijs (r`b dI nmwz) dI ^wqr qUM bWg dy irhw hYN, aus ƒ Awpxy idl ivc vyK (qyry AMdr hI v`sdw hY [ jy qyry Awpxy, AMdr SWqI nhIN, isr& lokW ƒ hI s`d irhw hYN, qW) ^udw bolw nhIN (auh qyry idl dI hwlq BI jwxdw hY, aus ƒ T`igAw nhIN jw skdw) [184[

hy SyK! jy qyry Awpxy AMdr sMqoK nhIN hY, qW kwby dw h`j krn leI jwx dw koeI lwB nhIN hY; ikauNik, hy kbIr! ijs mnu`K dy Awpxy idl ivc SWqI nhIN AweI, aus dy Bwxy r`b ikqy BI nhIN hY [185[

hy kbIr! r`b dI bMdgI kr, bMdgI kIiqAW hI idl dw ivkwr dUr huMdw hY, idl ivc r`b dw zhUr huMdw hY, Aqy ies bMdgI dI brkiq nwl lwlc dI bldI A`g idl ivcoN bu`J jWdI hY [186[

hy kbIr! (mu`lW ƒ d`s ik) iksy auqy D`kw krnw zulm hY, (qUM jwnvr ƒ PV ky ibsim`lw AwK ky zbh krdw hYN Aqy) qUM AwKdw hYN ik ieh (zbh kIqw jwnvr) r`b dy nwm qy kurbwnI dyx dy lwiek ho igAw hY (Aqy ies kurbwnI nwl ^udw qyry auqy ^uS ho igAw hY); (pr ieh mws qUM Awp hI Kw lYNdw hYN [ ies qrHW pwp nhIN b^SINdy, kdy soc ik) jdoN r`b dI drgwh ivc qyry AmlW dw ihswb hovygw qW qyrw kIh hwl hovygw [187[

hy kbIr! (mu`lW ƒ byS`k AwK ik kurbwnI dy bhwny mws Kwx nwloN) iKcVI Kw lYxI cMgI hY ijs ivc isr& suAwdlw lUx hI pwieAw hoieAw hovy [ mYN qW ies g`l leI iqAwr nhIN hW ik mws rotI Kwx dI inXq myrI AwpxI hovy pr (kurbwnI dw hokw dy dy ky iksy pSU ƒ) zbh krdw iPrW [188[

ਕਬੀਰ ਗੁਰੁ ਲਾਗਾ ਤਬ ਜਾਨੀਐ ਮਿਟੈ ਮੋਹੁ ਤਨ ਤਾਪ ॥ ਹਰਖ ਸੋਗ ਦਾਝੈ ਨਹੀ ਤਬ ਹਰਿ ਆਪਹਿ ਆਪਿ ॥੧੮੯॥ ਕਬੀਰ ਰਾਮ ਕਹਨ ਮਹਿ ਭੇਦੁ ਹੈ ਤਾ ਮਹਿ ਏਕੁ ਬਿਚਾਰੁ ॥ ਸੋਈ ਰਾਮੁ ਸਭੈ ਕਹਹਿ ਸੋਈ ਕਉਤਕਹਾਰ ॥੧੯੦॥ ਕਬੀਰ ਰਾਮੈ ਰਾਮ ਕਹੁ ਕਹਿਬੇ ਮਾਹਿ ਬਿਬੇਕ ॥ ਏਕੁ ਅਨੇਕਹਿ ਮਿਲਿ ਗਇਆ ਏਕ ਸਮਾਨਾ ਏਕ ॥੧੯੧॥

not:-  ipCly pMj Slok kwzIAW mOlvIAW dI aukweI d`sx vwsqy sn, Agly SlokW ivc bRwhmx dy pwey BulyKy vl iDAwn idvwauNdy hn [

pd ArQ:-  qb jwnIAY—qdoN jwxo, qdoN hI ieh smJo [ guru lwgw—gurU pu`kirAw hY, iml ipAw hY [ qn qwp—srIr dy klyS, srIr ƒ swVn vwly du`K-klyS [ hrK—^uSI [ sog—icMqw [ dwJY nhI—nwh swVy [ Awpih Awp—hr QW Awp hI Awp id`sdw hY [189[

Bydu—&rk [ eyku ibcwru—iek ^ws smJx vwlI g`l [ sBY—swry jIv [ soeI—auhI rwm, ausy rwm ƒ [ kauqkhwr—rws-DwrIey [190[

rwmY rwm khu—hr vyly rwm dw nwm ismr [ ibbyk—prK, pCwx [ kihby mwih—AwKx ivc, ismrn ivc [ Anykih—Anyk jIvW ivc [ smwnw eyk—isr& iek srIr ivc itikAw hoieAw sI [191[

ArQ:-  hy kbIr! (jnyaU Awidk pw ky ihMdU smJdw hY ik mYN Plwxy bRwhmx ƒ Awpxw gurU Dwr ilAw hY; pr) qdoN smJo ik gurU iml ipAw hY jdoN (gurU Dwrn vwly mnu`K dy idl ivcoN) mwieAw dw moh dUr ho jwey, jdoN srIr ƒ swVn vwly klyS imt jwx, jdoN hrK sog koeI BI ic`q ƒ nwh swVy [ AjyhI hwlq ivc A`piVAW hr QW prmwqmw Awp hI Awp id`sdw hY [189[

hy kbIr! (jnyaU dy ky bRwhmx rwm dI pUjw-pwT dw aupdyS BI krdw hY; pr) rwm rwm AwKx ivc BI &rk pY jWdw hY, ies ivc BI iek g`l smJx vwlI hY [ iek rwm qW auh hY ijs ƒ hryk jIv ismrdw hY (ieh hY srb-ivAwpI rwm, ies dw ismrn krnw mnu`K mwqR dw &rz hY) [ pr iehI rwm nwm rwsDwrIey BI (rwsW ivc sWg bxw bxw ky) lYNdy hn (ieh rwm AvqwrI rwm hY qy rwjw dsrQ dw pu`qr hY, iehI mUrqI-pUjw ivArQ hY) [190[

hy kbIr! sdw rwm dw nwm jp, pr jpx vyly ieh g`l cyqy r`KxI ik iek rwm qW AnykW jIvW ivc ivAwpk hY (ies dw nwm jpxw hryk mnu`K dw Drm hY), pr iek rwm (drsQ dw pu`qr) isr& iek srIr ivc hI AwieAw (Avqwr bixAw; ies dw jwp koeI gux nhIN kr skdw) [191[

ਕਬੀਰ ਜਾ ਘਰ ਸਾਧ ਨ ਸੇਵੀਅਹਿ ਹਰਿ ਕੀ ਸੇਵਾ ਨਾਹਿ ॥ ਤੇ ਘਰ ਮਰਹਟ ਸਾਰਖੇ ਭੂਤ ਬਸਹਿ ਤਿਨ ਮਾਹਿ ॥੧੯੨॥ {ਪੰਨਾ 1374}

pd ArQ:-  jw Gr—ijnHW GrW ivc [ swD—Bly mnu`K, auh bMdy ijnHW Awpxy mn ƒ swD ilAw hY, sq-sMgI [ n syvIAih—nhIN syvy jWdy [ syvw—pUjw, BgqI [ qy Gr—auh (swry) Gr [ mrht—mrGt, mswx [ swrKy—vrgy [

ArQ:-  hy kbIr! (TwkurW dI pUjw qy hryk idn-idhwr smy bRwhmx dI syvw—b`s! ieh hY is`iKAw jo bRwhmx dyvqw Awpxy SrDwlUAW ƒ dy irhw hY [ SrDwlU ivcwry BI Twkur-pUjw qy bRwhmx dI syvw kr ky Awpxy Awp ƒ suc`jy qy su`cy ihMdU smJ lYNdy hn; pr Asl g`l ieh hY ik) ijnHW GrW ivc nyk bMidAW dI syvw nhIN huMdI, qy prmwqmw dI BgqI nhIN kIqI jWdI, auh Gr (BwvyN ikqny hI su`cy qy sw& r`Ky jWdy hox) mswxW vrgy hn, auhnW GrW ivc (mnu`K nhIN) BUqny v`sdy hn [192[

ਕਬੀਰ ਗੂੰਗਾ ਹੂਆ ਬਾਵਰਾ ਬਹਰਾ ਹੂਆ ਕਾਨ ॥ ਪਾਵਹੁ ਤੇ ਪਿੰਗੁਲ ਭਇਆ ਮਾਰਿਆ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਨ ॥੧੯੩॥ ਕਬੀਰ ਸਤਿਗੁਰ ਸੂਰਮੇ ਬਾਹਿਆ ਬਾਨੁ ਜੁ ਏਕੁ ॥ ਲਾਗਤ ਹੀ ਭੁਇ ਗਿਰਿ ਪਰਿਆ ਪਰਾ ਕਰੇਜੇ ਛੇਕੁ ॥੧੯੪॥ {ਪੰਨਾ 1374}

not:-  Slok nµ: 189 qoN lY ky kbIr jI kih rhy hn ik bRwhmx pwsoN jnyaU pvw ky aus ƒ gurU Dwr ky Twkur-pUjw Aqy idn-idhwr smy bRwhmx dI syvw ƒ ihMdU Awpxw mu`K Drm smJ lYNdw hY; pr ies g`l v`l kdy iDAwn nhIN dyNdw ik jIvn ivc kIh &rk ipAw hY [ prweI inMdw krnI qy suxnI, ivkwrW vwly pwsy jwxw, AhMkwr—Ajyhy mMd krmW ƒ iqAwgx dw i^Awl BI nhIN AwauNdw [ iPr BI smJdw hY ik mYN gurU-purohq vwlw hW [ ijnHW ƒ siqgurU imldw hY, auhnW ivc ieh ivkwr rih hI nhIN skdy, auh hr vyly pRBU-crnW ivc juVy rihMdy hn [

pd ArQ:-  gUMgw—(Bwv,) jo AwpxI jIB nwl JUT jW mMdW bol nhIN boldw, prweI inMdw nhIN krdw [ bwvrw—kmlw, by-smJ [ bhrw—bolw, jo prweI inMdw nhIN suxdw [ ipMglu—lUlHw [ pwvhu qy—pYrW qoN (Bwv, auhnIN QweIN nhIN jWdw ijQy mMdy kMm huMdy hox) [ bwn—Sbd dw qIr [193[

Buie—DrqI au~qy, im`tI ivc [ Buie igir pirAw—(Bwv,) inr-AhMkwr ho igAw [ prw kryjy Cyku—klyjy ivc Cyk ho igAw, ihrdw Sbd nwl iv`J igAw, ihrdw pRBU-crnW nwl pRoqw igAw [ sUrmw siqgur—auh gurU jo Awp iehnW kwmwidk vYrIAW dw twkrw sUrimAW vWg kr skdw hY qy krdw hY [194[

ArQ:-  hy kbIr! (jnyaU pw ky bRwhmx ƒ gurU Dwr ky, Twkur-pUjw Aqy hryk idn-idhwr smy bRwhmx dI hI pUjw-syvw kr ky gurU vwlw nhIN bx skIdw; ijs ƒ s`c-mu`c pUrw gurU imldw hY aus dw swrw jIvn hI bdl jWdw hY) ijs mnu`K dy ihrdy ivc siqgurU Awpxy Sbd dw qIr mwrdw hY, auh (dunIAw dy Bwxy) guMgw, kmlw, bolw qy lUlHw ho jWdw hY (ikauNik auh mnu`K mUMhoN mMdy bol nhIN boldw, aus ƒ iksy dI muQwjI nhIN huMdI, kMnW nwl inMdw nhIN suxdw, Aqy pYrW nwl mMdy pwsy v`l qur ky nhIN jWdw) [193[

hy kbIr! ijs mnu`K ƒ sUrmw siqgurU Awpxy Sbd dw iek qIr mwrdw hY, qIr v`jidAW hI auh mnu`K inr-AhMkwr ho jWdw hY, aus dw ihrdw pRBU-crnW nwl pRoqw jWdw hY [194[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh