ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1356

ਨਹ ਸਮਰਥੰ ਨਹ ਸੇਵਕੰ ਨਹ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪਰਮ ਪੁਰਖੋਤਮੰ ॥ ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸਿਮਰਤੇ ਨਾਮੰ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਹਰਿ ਹਰਿ ਗੁਰੰ ॥੨੨॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  smrQM—smrQw, qwkq [ purKoqmM—au~qm purK, prmwqmw [ qv—qyrI (qv) [ pRswid—ikrpw nwl (pRswdyn) [ gur—sB qoN v`fw [

ArQ:-  hy prm au~qm Akwl purK! hy ik®pwl hrI! hy gurU hrI! (myry AMdr ismrn dI) nwh hI smr`Qw hY, nw hI mYN syvk hW, nwh hI myry AMdr (qyry crnW dI) pRIq hY [ (qyrw dws) nwnk qyrI myhr nwl (hI) qyrw nwm ismrdw hY [22[

Bwv:- ijs auqy prmwqmw myhr kry, auh hI aus dw nwm ismrdw hY [ Awpxy au~dm nwl mnu`K BgqI nhIN kr skdw [

ਭਰਣ ਪੋਖਣ ਕਰੰਤ ਜੀਆ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਛਾਦਨ ਦੇਵੰਤ ਦਾਨੰ ॥ ਸ੍ਰਿਜੰਤ ਰਤਨ ਜਨਮ ਚਤੁਰ ਚੇਤਨਹ ॥ ਵਰਤੰਤਿ ਸੁਖ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਸਾਦਹ ॥ ਸਿਮਰੰਤ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰੇ ॥ ਅਨਿਤ੍ਯ੍ਯ ਰਚਨਾ ਨਿਰਮੋਹ ਤੇ ॥੨੩॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  Brx poKx—pwlx-posx [ ibsRwm—itkwxw, shwrw [ Cwdn—k`pVw (Cwdnzclothing) [ isRjMq—pYdw krdw hY (sãj`to create) [ cqur—isAwxw, smr`Q [ cyqnh—sijMd, sB kuJ AnuBv kr skx vwlw (icq`to perceive) [ Ainq´—nwh in`q rihx vwlw [ inrmoh—moh qoN bcy hoey [ qy—auh mnu`K [ pRswdh—ikrpw nwl [

ArQ:-  smr`Q cyqn-srUp prmwqmw sRySt mnu`Kw jnm dyNdw hY, swry jIvW dw pwlx-poSx krdw hY, k`pVw Awsrw Awidk dwqW dyNdw hY [ aus Awnµd-rUp pRBU dI ikrpw nwl jIv suKI rihMdy hn [

hy nwnk! jo jIv aus hrI ƒ ismrdy hn, aus ies nwsvMq rcnw qoN inrmoh rihMdy hn [23[

Bwv:- ijhVy mnu`K sB dwqW dyx vwly prmwqmw dw nwm ismrdy hn, auh iehnW nwsvMq pdwrQW dy moh qoN bcy rihMdy hn [

ਦਾਨੰ ਪਰਾ ਪੂਰਬੇਣ ਭੁੰਚੰਤੇ ਮਹੀਪਤੇ ॥ ਬਿਪਰੀਤ ਬੁਧ੍ਯ੍ਯੰ ਮਾਰਤ ਲੋਕਹ ਨਾਨਕ ਚਿਰੰਕਾਲ ਦੁਖ ਭੋਗਤੇ ॥੨੪॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  prw pUrbyx—pUrbly jnmW ivc [ BuMcMqy—Bogdy hn (Buj`to possess), mwlkI mwxdy hn [ mhIpqy—DrqI dy pqI, rwjy (mhI—DrqI [ mhIpiq—rwjw) [ ibprIq—aultI (ivprIq) [ mwrq lokh—mwq lok, jgq [ mwrq—(mwÄXLmortal) nwsvMq [ duK—(du:K) du`K [

ArQ:-  pUrbly jnmW ivc kIqy puMn-krmW dw sdkw rwjy (ieQy rwj-imlK dI) mwlkI mwxdy hn [

pr, hy nwnk! ieQy nwsvMq jgq ivc (auhnW suKW dy kwrn) ijnHW dI bu`DI aultI ho jWdI hY, auh icrkwl qk du`K Bogdy hn [24[

Bwv:- jgq ivc mlkIAqW qy mOj-myilAW dy kwrn ijhVy mnu`K jIvn dy ault rwhy pY jWdy hn auhnW ƒ AnykW jUnW dy du`K shwrny pYNdy hn [

ਬ੍ਰਿਥਾ ਅਨੁਗ੍ਰਹੰ ਗੋਬਿੰਦਹ ਜਸ੍ਯ੍ਯ ਸਿਮਰਣ ਰਿਦੰਤਰਹ ॥ ਆਰੋਗ੍ਯ੍ਯੰ ਮਹਾ ਰੋਗ੍ਯ੍ਯੰ ਬਿਸਿਮ੍ਰਿਤੇ ਕਰੁਣਾ ਮਯਹ ॥੨੫॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  ibRQw—^wlI, vWjy hoey [ AnugRhM—ikrpw (AnuÀwRh:™ a favour) [ js´—ijnHW dy (Xy—wz ) [ irdMqrh—ird-AMqrh, ihrdy ivc [ Awrog´M—Arog, rog-rihq, nroey [ ibisimRqy—Bulw dyNdy hn [ kruxwmXh—kruxw-mXh, qrs rUp, dieAw-srUp (k{xw—qrs) [

ArQ:-  jo mnu`K goibMd dI myhr qoN vWjy hoey hn, ijnHW dy ihrdy aus dy ismrn qoN s`Kxy hn, auh nroey mnu`K BI v`fy rogI hn, ikauNik auh dieAw srUp goibMd ƒ ivswr rhy hn [25[

Bwv:- ijhVy mnu`K prmwqmw dI Xwd Bulw dyNdy hn, auh srIrk qOr qy nroey huMidAW BI AnykW rog shyV lYNdy hn [

ਰਮਣੰ ਕੇਵਲੰ ਕੀਰਤਨੰ ਸੁਧਰਮੰ ਦੇਹ ਧਾਰਣਹ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਨਕ ਪੀਵਤੰ ਸੰਤ ਨ ਤ੍ਰਿਪ੍ਯ੍ਯਤੇ ॥੨੬॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  rmxM—jpxw [ suDrmM—sRySt Drm [ dyh Dwrxh—dyhDwrI, mnu`K [ iqRp´qy—r`jdy (qãÈw`to be contented qãÈXiq) [ kyvlµ—(k¥vlzSolely) isr& [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw jl [

ArQ:-  kyvl is&iq-swlwh krnI mnu`KW dw sRySt Drm hY [ hy nwnk! sMq jn prmwqmw dw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm jl pINidAW r`jdy nhIN [26[

Bwv:- ijs mnu`K ƒ prmwqmw dw nwm jpx dI Awdq pY jWdI hY auh ies qoN ibnw rih hI nhIN skdw [

ਸਹਣ ਸੀਲ ਸੰਤੰ ਸਮ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ੍ਯ ਦੁਰਜਨਹ ॥ ਨਾਨਕ ਭੋਜਨ ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਨਿੰਦਕ ਆਵਧ ਹੋਇ ਉਪਤਿਸਟਤੇ ॥੨੭॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  shx—shwrnw (shn) [ sIl—im`Tw suBwau (_Il) [ shx sIl—(shn _Ilpatient, forgivng) [ sm—brwbr [ imqRs´—im`qR dw (im>ÔX) [ durjnh—BYVy mnu`K (dujLnz) [ AwvD—SsqR, hiQAwr (AwXuD) [ aupiqstqy—nyVy AwauNdy hn (apiqÕTiqcomes near) [

ArQ:-  sMq jnW ƒ imqR Aqy durjn ie`k-smwn huMdy hn [ dUijAW dI vDIkI ƒ shwrnw—ieh auhnW dw suBwau bx jWdw hY [ hy nwnk! imqR qW AnykW iksmW dy Bojn lY ky, pr inMdk (auhnW ƒ mwrn vwsqy) SsqR lY ky auhnW pws jWdy hn (auh dohW ƒ ipAwr dI idSRtI nwl q`kdy hn) [27[

Bwv:- ijhVw mnu`K prmwqmw dw nwm ismrdw hY, dUijAW dI vDIkI shwrnI aus dw suBwau bx jWdw hY [

ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਹ ਭਵੰਤਿ ਨਹ ਭਵੰਤਿ ਮਾਨ ਭੰਗਨਹ ॥ ਸੋਭਾ ਹੀਨ ਨਹ ਭਵੰਤਿ ਨਹ ਪੋਹੰਤਿ ਸੰਸਾਰ ਦੁਖਨਹ ॥ ਗੋਬਿੰਦ ਨਾਮ ਜਪੰਤਿ ਮਿਲਿ ਸਾਧ ਸੰਗਹ ਨਾਨਕ ਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਸੁਖ ਬਾਸਨਹ ॥੨੮॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  iqrskwr—inrwdrI (iqrÔkwr:) [ BvMiq—huMdw (Bviq, Bvn:, BviNq [ Buto become) [ mwn BMgnh—inrwdrI, Apmwn [ imil—iml ky [ sy pRwnI—auh bMdy [ jpMiq—(jpiNq) jpdy hn [ pohMiq—(pRBwvXiNq) [

ArQ:-  hy nwnk! ijhVy bMdy swD sMgiq ivc iml ky goibMd dw nwm jpdy hn, auh suKI vsdy hn; auhnW dI kdy inrwdrI nhIN ho skdI, auhnW dw kdy Apmwn nhIN ho skdw [ auhnW dI kdy BI soBw nhIN imtdI, Aqy auhnW ƒ sMswr dy du`K poh nhIN skdy [28[

Bwv:- prmwqmw dw nwm ismrn vwly mnu`K auqy iksy vloN hoeI inrwdrI Awpxw Asr nhIN pw skdI, koeI du`K-klyS Awpxw zor nhIN pw skdw [

ਸੈਨਾ ਸਾਧ ਸਮੂਹ ਸੂਰ ਅਜਿਤੰ ਸੰਨਾਹੰ ਤਨਿ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾਹ ॥ ਆਵਧਹ ਗੁਣ ਗੋਬਿੰਦ ਰਮਣੰ ਓਟ ਗੁਰ ਸਬਦ ਕਰ ਚਰਮਣਹ ॥ ਆਰੂੜਤੇ ਅਸ੍ਵ ਰਥ ਨਾਗਹ ਬੁਝੰਤੇ ਪ੍ਰਭ ਮਾਰਗਹ ॥ ਬਿਚਰਤੇ ਨਿਰਭਯੰ ਸਤ੍ਰੁ ਸੈਨਾ ਧਾਯੰਤੇ ਗਪਾਲ ਕੀਰਤਨਹ ॥ ਜਿਤਤੇ ਬਿਸ੍ਵ ਸੰਸਾਰਹ ਨਾਨਕ ਵਸ੍ਯ੍ਯੰ ਕਰੋਤਿ ਪੰਚ ਤਸਕਰਹ ॥੨੯॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  sYnw—&Oj (synw) [ sUr—sUrmy [ sMnwhM—sMjoA (sznwharmour) [ qin—qn auqy [ AwvDh—SsqR (AwXuG) [ kr—h`Q (kr) [ crmxh—Fwl, cMm (cmLn,) [ kr crmxh—h`Q dI Fwl [ AwrUVqy—svwr huMdy hn [ AsÍ—(AÓv) GoVy [ nwgh—hwQI (nwÀw) [ ibcrqy—qurdy iPrdy hn [ sqRü—vYrI (kwmwidk) (_>u) [ ibsÍ—swrw (ivÓv) [ qskrh—cor (qÔkr) [ swD smUh—swry swD, sMq jn [ DwXMqy—h`lw krdy hn (GwviNn) [ guopwl—A`Kr ‘g’ dy nwl do lgW hn—  o Aqy   u Asl l&z ‘gopwl’ hY, ieQy ‘gupwl’ pVHnw hY) [

ArQ:-  sMq-jn Aij`q sUrimAW dI sYnw hY [ ZrIbI suBwau auhnW dy srIr auqy sMjoA hY; goibMd dy gux gwauxy auhnW pws SsqR hn; gur-Sbd dI Et auhnW dy h`Q dI Fwl hY [ sMq-jn prmwqmw (dy imlwp) dw rsqw Bwldy rihMdy hn—ieh, mwno, auh GoVy rQ hwQIAW dI svwrI krdy hn [

sMq-jn prmwqmw dI is&iq-swlwh (dI shYqw) nwl (kwmwidk) vYrI-dl auqy h`lw krdy hn, Aqy (ies qrHW auhnW ivc) infr ho ky qury iPrdy hn [

hy nwnk! sMq-jn auhnW pMjW corW ƒ Awpxy v`s ivc kr lYNdy hn jo swry sMswr ƒ ij`q rhy hn [29[

Bwv:- inmRqw, ismrn, Sbd dI Et—ijs mnu`K dy kol hr vyly ieh hiQAwr hn, kwmwidk ivkwr aus auqy Awpxw pRBwv nhIN pw skdy [

ਮ੍ਰਿਗ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਗੰਧਰਬ ਨਗਰੰ ਦ੍ਰੁਮ ਛਾਯਾ ਰਚਿ ਦੁਰਮਤਿਹ ॥ ਤਤਹ ਕੁਟੰਬ ਮੋਹ ਮਿਥ੍ਯ੍ਯਾ ਸਿਮਰੰਤਿ ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਰਾਮ ਨਾਮਹ ॥੩੦॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  imRg iqRsnw—(hrn dI qRRyh) [ TgnIrw, ryqlw ielwkw jo sUrj dI qpS ivc pwxI dw dirAw jwpdw hY [ qRyh nwl GwbirAw hrn pwxI vl dOVdw hY, auh TgnIrw AgWh AgWh cilAw jWdw hY [ ies qrHW hrn qVp ky mr jWdw hY (mãÀwqãÕxwmirage) [ gMDrb ngrM—AwkwS ivc v`sdI ngrI [ TgnIry vWg ieh BI Jwaulw hI pYNdw hY ik AwkwS ivc iek Sihr v`s irhw hY (ÀwNGvL-nÀwr) [ dRüm—ru`K (dàum) [ ric—rc ky, rc lYNdw hY, shI mMn lYNdw hY [ qqh—auQy, ausy qrHW (qq:-  for that reason) [ imQ´w—nwsvMq, JUTw (imÅXwto no purpose) [ dur mqih—BYVI bu`DI vwlw (dumLiq:) [

ArQ:-  BYVI bu`DI vwlw bMdw TgnIry ƒ hvweI iklHy ƒ Aqy ru`K dI CW ƒ shI mMn lYNdw hY [ ausy qrHW dw nwsvMq kutMb dw moh hY [ hy nwnk! (ies ƒ iqAwg ky sMq-jn) prmwqmw dw nwm ismrdy hn [30[

Bwv:- ijhVw mnu`K prmwqmw dw nwm ismrdw hY, auh t`br prvwr dy moh ivc nhIN Psdw [

ਨਚ ਬਿਦਿਆ ਨਿਧਾਨ ਨਿਗਮੰ ਨਚ ਗੁਣਗ੍ਯ੍ਯ ਨਾਮ ਕੀਰਤਨਹ ॥ ਨਚ ਰਾਗ ਰਤਨ ਕੰਠੰ ਨਹ ਚੰਚਲ ਚਤੁਰ ਚਾਤੁਰਹ ॥ ਭਾਗ ਉਦਿਮ ਲਬਧ੍ਯ੍ਯੰ ਮਾਇਆ ਨਾਨਕ ਸਾਧਸੰਗਿ ਖਲ ਪੰਡਿਤਹ ॥੩੧॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  n c—Aqy nhIN, nwh hI [ ingmM—vyd (inÀwMzw) [ inDwn—^zwnw [ guxg´—guxW dw jwxn vwlw (Àwux<) [ cwqurh—isAwxw [ Kl—mUrK (Kl) [ cqur cwqurh—isAwixAW dw isAwxw [ cMcl—cusq [ kMT—glw [ inDwn—^zwnw [ swD sMig—swD sMgiq ivc [

ArQ:-  nwh hI mYN vyd-ividAw dw ^zwnw hW, nwh hI mYN guxW dw pwrKU hW, nwh hI myry pws prmwqmw dI is&iq-swlwh hY [

 myry gly ivc sRySt rwg BI nhIN, nwh hI mYN cusq qy bVw isAwxw hW [

pUrbly BwgW Anuswr au~dm kIiqAW mwieAw imldI hY (auh BI myry pws nhIN) [

(pr) hy nwnk! sqsMg ivc Aw ky mUrK (BI) pMifq (bx jWdw hY, iehI myrw BI Awsrw hY) [31[

Bwv:- swD sMgiq ivc itk ky mUrK mnu`K BI isAwxw bx jWdw hY, ikauNik auQy auh jIvn dw shI rsqw l`B lYNdw hY [

ਕੰਠ ਰਮਣੀਯ ਰਾਮ ਰਾਮ ਮਾਲਾ ਹਸਤ ਊਚ ਪ੍ਰੇਮ ਧਾਰਣੀ ॥ ਜੀਹ ਭਣਿ ਜੋ ਉਤਮ ਸਲੋਕ ਉਧਰਣੰ ਨੈਨ ਨੰਦਨੀ ॥੩੨॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  kMT—glw [ rmxIX—suMdr (rmxIX) [ hsq—(hÔq) h`Q [ hsq aUc—gomuKI—(ÀwwyBuKI), mwlDwnI, iek QYlI ijs dw Akwr gaU dy muK jyhw huMdw hY, ijs ivc mwlw pw ky PyrI jWdI hY [ ihMdU SwsqR Anuswr ies ƒ zmIn nwl Cuhwx dI AwigAw nhIN, CwqI dI kOfI nwl h`Q lw ky jp krn dI AwigAw hY [ iesy leI ies dw nwm ‘hsq aUc’ hY [ DwrxI—itkwxI [ jIh—jIB [ Bix—aucwrdw hY, BxY [ nµdnI—^uS krn vwlI (nNdn-pleasing) [ nYn nµdnI—A`KW ƒ ^uS krn vwlI, mwieAw [ nYn—(nXn) A`KW [

ArQ:-  ijhVw mnu`K (gly qoN) prmwqmw dy nwm dy aucwrn ƒ gly dI suMdr mwlw bxWdw hY, (ihrdy ivc) pRym itkwx ƒ mwlw dI QYlI bxWdw hY, ijhVw mnu`K jIB nwl is&iq-swlwh dI bwxI aucwrdw hY, auh mwieAw dy pRBwv qoN bc jWdw hY [32[

Bwv—prmwqmw dw nwm jpx nwl Aqy ihrdy ivc pRBU dw ipAwr itkwx nwl mnu`K sohxI mwieAw dy pRBwv qoN bicAw rihMdw hY [

ਗੁਰ ਮੰਤ੍ਰ ਹੀਣਸ੍ਯ੍ਯ ਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀ ਧ੍ਰਿਗੰਤ ਜਨਮ ਭ੍ਰਸਟਣਹ ॥ ਕੂਕਰਹ ਸੂਕਰਹ ਗਰਧਭਹ ਕਾਕਹ ਸਰਪਨਹ ਤੁਲਿ ਖਲਹ ॥੩੩॥ {ਪੰਨਾ 1356}

pd ArQ:-  hIxs´—s`Kxw [ BRstxh—BYVI bu`D vwlw [ kUkrh-ku`qw (kU#kr:) [ sUkrh—sUr (sukr:) [ grDBh—Koqw (ÀwdLB:) [ kwkh—kW (kwk:) [ quil—brwbr (qulX) [ Klh—mUrK (Kl:) [

ArQ:-  ijhVw bMdw siqgurU dy aupdyS qoN s`Kxw hY, aus BYVI buiD vwly dw jIvn iPtkwr-Xog hY [ auh mUrK ku`qy sUr Koqy kW s`p dy brwbr (jwxo) [33[

Bwv:- ijhVw mnu`K gurU dy d`sy rsqy auqy nhIN qurdw, auh ivkwrW dy Fhy ciVHAw rihMdw hY Aqy cuPyirEN aus ƒ iPtkwrW hI pYNdIAW hn [

ਚਰਣਾਰਬਿੰਦ ਭਜਨੰ ਰਿਦਯੰ ਨਾਮ ਧਾਰਣਹ ॥ ਕੀਰਤਨੰ ਸਾਧਸੰਗੇਣ ਨਾਨਕ ਨਹ ਦ੍ਰਿਸਟੰਤਿ ਜਮਦੂਤਨਹ ॥੩੪॥ {ਪੰਨਾ 1356-1357}

pd ArQ:-  crxwribMd—crx AribMd, crn kml (crx-ArivNd) [ AribMd—kOl Pu`l (ArivNd) [ jm dUqnh—jmrwj dy dUq [

ArQ:-  ijhVw mnu`K Awpxy ihrdy ivc prmwqmw dw nwm itkWdw hY, prmwqmw dy crn-kmlW ƒ ismrdw hY, swD sMgiq ivc juV ky prmwqmw dI is&iq-swlwh krdw hY, hy nwnk! jmrwj dy dUq aus mnu`K vl q`k (BI) nhIN skdy (ikauNik ivkwr aus dy nyVy nhIN Fukdy) [34[

Bwv:- swD sMgiq dw Awsrw lY ky ijhVw mnu`K sdw prmwqmw dw nwm ismrdw hY, ivkwr aus dy nyVy nhIN Fuk skdy [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh