ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1355

ਕਿਰਪੰਤ ਹਰੀਅੰ ਮਤਿ ਤਤੁ ਗਿਆਨੰ ॥ ਬਿਗਸੀਧ੍ਯ੍ਯਿ ਬੁਧਾ ਕੁਸਲ ਥਾਨੰ ॥ ਬਸ੍ਯ੍ਯਿੰਤ ਰਿਖਿਅੰ ਤਿਆਗਿ ਮਾਨੰ ॥ ਸੀਤਲੰਤ ਰਿਦਯੰ ਦ੍ਰਿੜੁ ਸੰਤ ਗਿਆਨੰ ॥ ਰਹੰਤ ਜਨਮੰ ਹਰਿ ਦਰਸ ਲੀਣਾ ॥ ਬਾਜੰਤ ਨਾਨਕ ਸਬਦ ਬੀਣਾਂ ॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 1355}

pd ArQ:-  ikrpM—ikrpw (øpw) [ hrIAM—hrI, prmwqmw (hir) [ ibgsIiD´—iKVy rihMdy hn [ buDw—igAwnvwn lok (buD) [ bis´M—v`s ivc [ iriKAM—ieMdRy (HãI—kz) [ idRVu—p`kw kr [ igAwn—Awqmk jIvn dI sUJ [ sMq—SWqI dyx vwlI [ rhMq—rih jWdw hY, mu`k jWdw hY [ lIn—msq [ bwjMq—v`jdw hY [ bIxW—vwjw [ qqu igAwn—AslIAq dI smJ, shI Awqmk jIvn dI sUJ [ kusl—suK, Awnµd [ iqAwig—iqAwg ky [

ArQ:-  ijQy prmwqmw dI ikrpw hovy auQy mnu`K dI Akl ƒ shI jIvn dI sUJ Aw jWdI hY, (AjyhI bu`DI) suK dw itkwxw bx jWdI hY, (AjyhI bu`DI vwly) igAwnvwn lok sdw iKVy rihMdy hn [ mwx iqAwgx kr ky auhnW dy ieMdRy v`s ivc rihMdy hn, auhnW dw ihrdw (sdw) sIql rihMdw hY, ieh SWqI vwlw igAwn auhnW dy AMdr p`kw rihMdw hY [

hy nwnk! prmwqmw dy dIdwr ivc msq Ajyhy bMidAW dw jnm (-mrn) mu`k jWdw hY, auhnW dy AMdr prmwqmw dI is&iq-swlwh dI bwxI dy vwjy (sdw) v`jdy hn [13[

Bwv:- ijs mnu`K auqy prmwqmw dI imhr huMdI hY, aus ƒ shI jIvn dI sUJ Aw jWdI hY, aus dw mn kwbU ivc rihMdw hY, qy auh sdw prmwqmw dy dIdwr ivc msq rihMdw hY [

ਕਹੰਤ ਬੇਦਾ ਗੁਣੰਤ ਗੁਨੀਆ ਸੁਣੰਤ ਬਾਲਾ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਪ੍ਰਕਾਰਾ ॥ ਦ੍ਰਿੜੰਤ ਸੁਬਿਦਿਆ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ ॥ ਨਾਮ ਦਾਨੁ ਜਾਚੰਤ ਨਾਨਕ ਦੈਨਹਾਰ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ ॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 1355}

pd ArQ:-  khMq—kihMdy hn [ guxMq—ivcwrdy hn [ bwlw—bwlk, ividAwrQI [ bhu ibiD—keI qrIikAW nwl [ bhu pRkwrw—keI iksmW dy [ su ibidAw—sRySt ividAw [ jwcMq—mMgdy hn (XwcwNq) [ dYnhwr—dyx vwlw [ gunIAw—ivcwrvwn mnu`K [

ArQ:-  jo kuJ vyd AwKdy hn, aus ƒ ivdvwn mnu`K keI FMgW qrIikAW nwl ivcwrdy hn, qy (auhnW dy) ividAwrQI suxdy hn [

pr ijnHW auqy prmwqmw dI ikrpw hovy, auh (prmwqmw dy ismrn dI) sRySt ividAw ƒ (Awpxy ihrdy ivc) idRV krdy hn [ hy nwnk! auh vfBwgI mnu`K dyvxhwr gurU prmwqmw qoN (sdw) nwim dI dwiq hI mMgdy hn [14[

Bwv:- sB qoN sRySt iv`idAw hY prmwqmw dI Xwd [ ijnHW mnu`KW auqy prmwqmw dI ikrpw huMdI hY, auh aus pwsoN sdw nwm ismrn dI dwiq mMgdy rihMdy hn [

ਨਹ ਚਿੰਤਾ ਮਾਤ ਪਿਤ ਭ੍ਰਾਤਹ ਨਹ ਚਿੰਤਾ ਕਛੁ ਲੋਕ ਕਹ ॥ ਨਹ ਚਿੰਤਾ ਬਨਿਤਾ ਸੁਤ ਮੀਤਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤਿ ਮਾਇਆ ਸਨਬੰਧਨਹ ॥ ਦਇਆਲ ਏਕ ਭਗਵਾਨ ਪੁਰਖਹ ਨਾਨਕ ਸਰਬ ਜੀਅ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕਹ ॥੧੫॥

pd ArQ:-  lokkh—lokW dw [ mIqh—imqRW dw [ pRiqpwlkh—pwlx vwlw [ ipq—ipqw [ BRwqh—BrwvW dI [ icMqw—(pwlx dw) i&kr [ binqw—iesqRI (vinqw) [ suq—pu`qr (suq) [

ArQ:-  mW ipau Brw iesqRI pu`qr im`qr Aqy hor lok jo mwieAw ivc privrq hox krky (swfy) snbMDI hn, iehnW vwsqy iksy qrHW dI icMqw ivArQ hY [

hy nwnk! swry jIvW dw pwlx vwlw dieAw dw smuMdr iek Bgvwn Akwl purK hI hY [15[

Bwv:- prmwqmw dw nwm ismrn dI brkiq nwl mnu`K dy AMdr ieh inScw bx jWdw hY ik dieAw dw smuMdr iek prmwqmw hI sB dI pwlxw krn vwlw hY [

ਅਨਿਤ੍ਯ੍ਯ ਵਿਤੰ ਅਨਿਤ੍ਯ੍ਯ ਚਿਤੰ ਅਨਿਤ੍ਯ੍ਯ ਆਸਾ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਪ੍ਰਕਾਰੰ ॥ ਅਨਿਤ੍ਯ੍ਯ ਹੇਤੰ ਅਹੰ ਬੰਧੰ ਭਰਮ ਮਾਇਆ ਮਲਨੰ ਬਿਕਾਰੰ ॥ ਫਿਰੰਤ ਜੋਨਿ ਅਨੇਕ ਜਠਰਾਗਨਿ ਨਹ ਸਿਮਰੰਤ ਮਲੀਣ ਬੁਧ੍ਯ੍ਯੰ ॥ ਹੇ ਗੋਬਿੰਦ ਕਰਤ ਮਇਆ ਨਾਨਕ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਣ ਸਾਧ ਸੰਗਮਹ ॥੧੬॥

pd ArQ:-  Ainq´—A-inq, in`q nwh rihx vwlw, ivArQ [ ivqM—Dn (ivÄqz, iv`q) [ hyqM—moh [ AhM bMDM—AhM dw b`Dw, hauN dw b`Dw hoieAw [ mln—mYly [ ibkwrM—mMdy krm, pwp [ jTrwgin—jTr dI Agin, pyt dI A`g [ mlIx buD´M—mYlI miq vwlw [ icqM—icMqn, socxw [ piqq—v`fy ivkrmI (piqq), (ivkwrW ivc) if`gy hoey (pq`to fall) [ krq—kr [ mieAw—myhr (mXs—^uSI, pRsMnqw) [

ArQ:-  Dn in`q rihx vwlw nhIN hY, (ies vwsqy Dn dIAW) socW ivArQ (au~dm) hY, Aqy Dn dIAW keI iksm dIAW AwsW (bxwxIAW BI) ivArQ hY [

in`q nwh rihx vwly pdwrQW dy moh dy kwrn haumY dw b`Dw jIv mwieAw dI ^wqr Btkdw hY, qy, mYly mMdy krm krdw hY [ mYlI miq vwlw bMdw AnykW jUnW ivc BONdw hY Aqy (mW dy) pyt dI A`g ƒ cyqy nhIN r`Kdw (jo jUn ivc ipAW shwrnI pYNdI hY) [

hy nwnk! (bynqI kr—) hy goibMd! myhr kr, qy jIv ƒ swD sMgiq b^S ijQy vfy ivkrmI vI bc inkldy hn [16[

Bwv:- prmwqmw dI imhr nwl ijs mnu`K ƒ swD sMgiq pRwpq huMdI hY, auh mwieAw dI ^wqr BtkxoN bc jWdw hY auh ivkwrW ivc PsxoN bc jWdw hY [

ਗਿਰੰਤ ਗਿਰਿ ਪਤਿਤ ਪਾਤਾਲੰ ਜਲੰਤ ਦੇਦੀਪ੍ਯ੍ਯ ਬੈਸ੍ਵਾਂਤਰਹ ॥ ਬਹੰਤਿ ਅਗਾਹ ਤੋਯੰ ਤਰੰਗੰ ਦੁਖੰਤ ਗ੍ਰਹ ਚਿੰਤਾ ਜਨਮੰ ਤ ਮਰਣਹ ॥ ਅਨਿਕ ਸਾਧਨੰ ਨ ਸਿਧ੍ਯ੍ਯਤੇ ਨਾਨਕ ਅਸਥੰਭੰ ਅਸਥੰਭੰ ਅਸਥੰਭੰ ਸਬਦ ਸਾਧ ਸ੍ਵਜਨਹ ॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 1355}

pd ArQ:-  igrMq—if`g ky [ dydIp´—bldI, BVkdI [ bYsÍWqrh—A`g (vYÓvwnr) [ Agwh—fUMGy [ qoXM—(qwyXz) pwxI [ qrMgM—lihrW (qrzÀwa wave) [ gRh—Gr (Àwãh) [ gRh icMqw—mwieAw dw moh [ duKMq—duKI krn vwlI [ n isD´qy—sPl nhIN huMdw [ sÍjnh—Bly bMdy [ igir—phwV (iÀwir) [ AsQMBM—(ÔqËB) QMmH, shwrw, Awsrw [

ArQ:-  phwV qoN if`g ky pwqwl ivc jw pYxw, BVkdI A`g ivc sVnw, fUMGy pwxIAW diAW iT`lW ivc ruVH jwxw—Ajyhy AnykW (kTn) swDn, Gr dI icMqw (mwieAw dy moh) Aqy jnm mrn dy du`KW qoN (bcx leI) sPl nhIN huMdy [

hy nwnk! sdw leI jIv dw Awsrw gur-Sbd hI hY jo swD sMgiq ivc imldw hY [17[

Bwv:- koeI v`fy qoN v`fy kTn qp BI mnu`K ƒ mwieAw dy moh qoN bcw nhIN skdy [ ijMd dw Awsrw isr& gur-Sbd hI ho skdw hY jo swD sMgiq ivcoN imldw hY [

ਘੋਰ ਦੁਖ੍ਯ੍ਯੰ ਅਨਿਕ ਹਤ੍ਯ੍ਯੰ ਜਨਮ ਦਾਰਿਦ੍ਰੰ ਮਹਾ ਬਿਖ੍ਯ੍ਯਾਦੰ ॥ ਮਿਟੰਤ ਸਗਲ ਸਿਮਰੰਤ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨਾਨਕ ਜੈਸੇ ਪਾਵਕ ਕਾਸਟ ਭਸਮੰ ਕਰੋਤਿ ॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 1355}

pd ArQ:-  hq´M—h`iqAw, ^Un, kql [ dwirdRM—Awls, grIbI (dwirdàz) [ ibK´wdM—ibKwd, JgVy, puAwVy (iv—wd:) [ sgl—swry (skl) [ pwvk—A`g (pwvk:) [ kwst—l`kVI (kwÕTA piece of wood) [ Bsm—suAwh (BÔmn`ashes) [ Gor—iBAwnk (Gwyrawful) [ kroiq—(krwyiq) kr dyNdI hY [

ArQ:-  iBAwnk du`K-kylS, (kIqy hoey) AnykW ^Un, jnmW jnmWqrW dI ZrIbI, v`fy v`fy puAwVy—ieh swry, hy nwnk! prmwqmw dw nwm ismirAW imt jWdy hn, ijvyN A`g l`kVW ƒ suAwh kr dyNdI hY [18[

Bwv:- prmwqmw dy nwm dw ismrn ipCly kIqy hoey swry kukrmW dy sMskwrW dw nws kr dyNdw hY [

ਅੰਧਕਾਰ ਸਿਮਰਤ ਪ੍ਰਕਾਸੰ ਗੁਣ ਰਮੰਤ ਅਘ ਖੰਡਨਹ ॥ ਰਿਦ ਬਸੰਤਿ ਭੈ ਭੀਤ ਦੂਤਹ ਕਰਮ ਕਰਤ ਮਹਾ ਨਿਰਮਲਹ ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਰਹੰਤ ਸ੍ਰੋਤਾ ਸੁਖ ਸਮੂਹ ਅਮੋਘ ਦਰਸਨਹ ॥ ਸਰਣਿ ਜੋਗੰ ਸੰਤ ਪ੍ਰਿਅ ਨਾਨਕ ਸੋ ਭਗਵਾਨ ਖੇਮੰ ਕਰੋਤਿ ॥੧੯॥ {ਪੰਨਾ 1355}

pd ArQ:-  AMDkwr—hnyrw (AzDkwr:) [ pRkws—cwnx (pRkw_:) [ AG—pwp (AGa sin) [ dUqh—jm dy dUq [ sRoqw—suxn vwlw [ AmoG—sPl, Pl dyx qoN nwh au~kx vwlw (AmwyG) [ AmoG drsnh—aus dw dIdwr sPl hY [ KymM—kuSl, suK (˜ymz) [ rmMq—ismirAW, cyqy kIiqAW [ srx jog—srn Awey dI shYqw krn dy smr`Q [ sMq ipRA—sMqW dw ipAwrw [ kroiq—(krwyiq) krdw hY [

ArQ:-  prmwqmw dw nwm ismirAW (AigAwnqw dw) hnyrw (dUr ho ky) (Awqmk jIvn dI sUJ dw) cwnx ho jWdw hY [ pRBU dy gux cyqy kIiqAW pwpW dw nws ho jWdw hY [ pRBU dw nwm ihrdy ivc v`isAW jmdUq BI frdy hn, auh mnu`K bVy pivqR krm krn vwlw bx jWdw hY [

pRBU dI is&iq-swlwh suxn vwly dw jnm mrn (dw gyV) mu`k jWdw hY, pRBU dw dIdwr Pl dyx qoN KuMJdw nhIN, AnykW suK dyNdw hY [

hy nwnk! auh Bgvwn jo sMqW dw ipAwrw hY qy srn AwieAW dI shYqw krn dy smr`Q hY (BgqW ƒ sB) suK dyNdw hY [14[

Bwv:- nwm ismrn dI brkiq nwl shI jIvn ijaUx dI jwc Aw jWdI hY, mnu`K dw Awcrn au~cw bx jWdw hY [

ਪਾਛੰ ਕਰੋਤਿ ਅਗ੍ਰਣੀਵਹ ਨਿਰਾਸੰ ਆਸ ਪੂਰਨਹ ॥ ਨਿਰਧਨ ਭਯੰ ਧਨਵੰਤਹ ਰੋਗੀਅੰ ਰੋਗ ਖੰਡਨਹ ॥ ਭਗਤ੍ਯ੍ਯੰ ਭਗਤਿ ਦਾਨੰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਗੁਣ ਕੀਰਤਨਹ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰਖ ਦਾਤਾਰਹ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਕਿੰ ਨ ਲਭ੍ਯ੍ਯਤੇ ॥੨੦॥ {ਪੰਨਾ 1355}

pd ArQ:-  pwCM—ip`Cy [ kroiq—(krwyiq) kr dyNdw hY [ AgRxIvh—A`gy l`gx vwly (AÀwRxIa leader) [ BXM—ho jWdw hY [ (Buto become) [ Bgq´M—BgqW ƒ [ ikM n—kIh nhIN?, (Bwv,) sB kuJ [ lB´qy—l`B pYNdw hY [

ArQ:-  srb-ivAwpk pRBU sB dwqW dyx vwlw hY [ hy nwnk! gurU dI syvw dI rwhIN (aus pwsoN) kIh kuJ nhIN imldw?

auh pRBU ip`Cy qurn vwilAW ƒ AwgU bxw dyNdw hY, inrwisAW dIAW AwsW pUrIAW krdw hY [ (aus dI myhr nwl) kMgwl Dn vwlw bx jWdw hY [ auh mwlk rogIAW dy rog nws krn-jog hY [ pRBU Awpxy BgqW ƒ AwpxI BgqI nwm Aqy guxW dI is&iq-swlwh dI dwiq dyNdw hY [20[

Bwv:- gurU dI srn pY ky prmwqmw dy dr qoN hryk mMgI murwd pUrI ho jWdI hY [ prmwqmw sB dwqW dyx vwlw hY, dyx dy smr`Q hY [

ਅਧਰੰ ਧਰੰ ਧਾਰਣਹ ਨਿਰਧਨੰ ਧਨ ਨਾਮ ਨਰਹਰਹ ॥ ਅਨਾਥ ਨਾਥ ਗੋਬਿੰਦਹ ਬਲਹੀਣ ਬਲ ਕੇਸਵਹ ॥ ਸਰਬ ਭੂਤ ਦਯਾਲ ਅਚੁਤ ਦੀਨ ਬਾਂਧਵ ਦਾਮੋਦਰਹ ॥ ਸਰਬਗ੍ਯ੍ਯ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਭਗਵਾਨਹ ਭਗਤਿ ਵਛਲ ਕਰੁਣਾ ਮਯਹ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਬਸੰਤ ਬਾਸੁਦੇਵਹ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸੁਰਹ ॥ ਜਾਚੰਤਿ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਪ੍ਰਸਾਦੰ ਨਹ ਬਿਸਰੰਤਿ ਨਹ ਬਿਸਰੰਤਿ ਨਾਰਾਇਣਹ ॥੨੧॥ {ਪੰਨਾ 1355-1356}

pd ArQ:-  ADrM—Awsrw-hIx [ DrM—Awsrw [ nrhrh—prmwqmw [ nrhrh nwm—prmwqmw dw nwm [ kysvh—prmwqmw (lµmy kysW vwlw) [ (k¥_v:™ k¥—: pR_wÔqw: siNn AÔX) [ BUq—jIv (Buqz) [ dwmodrh—prmwqmw (dwmn`a string) dwmn`+adr) [ Bgiq vCl—BgqI nwl ipAwr krn vwlw [ kruxwmXh—kruxw-mXh, qrs-rUp, dieAw-srUp [ (k{xw—qrs) [ bwsudyvh—prmwqmw [ pRswdM—dieAw, ikrpw (pRswdz) [ Git Git—hryk ihrdy ivc [ Acuq—AibnwSI pRRBU (AÁXuq) [ dIn—kMgwl [ bWDv—bMDU, irSqydwr [ pUrn purK—srb-ivAwpk [ srbg´—(svL<) sB dy idl dI jwxn vwlw [ jwcMiq—mMgdw hY (Xwcto beg) [

ArQ:-  prmwqmw dw nwm inAwsirAW ƒ Awsrw dyx vwlw hY, Aqy Dn-hIxW dw Dn hY [ goibMd AnwQW dw nwQ hY qy kySv-pRBU inqwixAW dw qwx hY [ AibnwSI pRBU sB jIvW auqy dieAw krn vwlw hY Aqy kMgwlW dw bMDU hY [ srb-ivAwpk Bgvwn sB jIAW dy idl dI jwxn vwlw hY, BgqI ƒ ipAwr krdw hY Aqy qrs dw Gr hY [ prmwqmw pwrbRhm prmysr hryk dy ihrdy ivc v`sdw hY [

nwnk aus ikrpwl nwrwiex qoN ikrpw dw ieh dwn mMgdw hY ik auh mYƒ kdy nwh iv`sry, kdy nwh iv`sry [21[

Bwv:- srb-ivAwpk prmwqmw sB dy idl dI jwxn vwlw hY, inAwsirAW ƒ Awsrw dyx vwlw hY [ aus dy dr qoN aus dI BgqI dI dwiq mMgdy rihxw cwhIdw hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh