ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1348

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਨ ਮਹਿ ਕ੍ਰੋਧੁ ਮਹਾ ਅਹੰਕਾਰਾ ॥ ਪੂਜਾ ਕਰਹਿ ਬਹੁਤੁ ਬਿਸਥਾਰਾ ॥ ਕਰਿ ਇਸਨਾਨੁ ਤਨਿ ਚਕ੍ਰ ਬਣਾਏ ॥ ਅੰਤਰ ਕੀ ਮਲੁ ਕਬ ਹੀ ਨ ਜਾਏ ॥੧॥ ਇਤੁ ਸੰਜਮਿ ਪ੍ਰਭੁ ਕਿਨ ਹੀ ਨ ਪਾਇਆ ॥ ਭਗਉਤੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਮਨੁ ਮੋਹਿਆ ਮਾਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪਾਪ ਕਰਹਿ ਪੰਚਾਂ ਕੇ ਬਸਿ ਰੇ ॥ ਤੀਰਥਿ ਨਾਇ ਕਹਹਿ ਸਭਿ ਉਤਰੇ ॥ ਬਹੁਰਿ ਕਮਾਵਹਿ ਹੋਇ ਨਿਸੰਕ ॥ ਜਮ ਪੁਰਿ ਬਾਂਧਿ ਖਰੇ ਕਾਲੰਕ ॥੨॥ ਘੂਘਰ ਬਾਧਿ ਬਜਾਵਹਿ ਤਾਲਾ ॥ ਅੰਤਰਿ ਕਪਟੁ ਫਿਰਹਿ ਬੇਤਾਲਾ ॥ ਵਰਮੀ ਮਾਰੀ ਸਾਪੁ ਨ ਮੂਆ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਸਭ ਕਿਛੁ ਜਾਨੈ ਜਿਨਿ ਤੂ ਕੀਆ ॥੩॥ ਪੂੰਅਰ ਤਾਪ ਗੇਰੀ ਕੇ ਬਸਤ੍ਰਾ ॥ ਅਪਦਾ ਕਾ ਮਾਰਿਆ ਗ੍ਰਿਹ ਤੇ ਨਸਤਾ ॥ ਦੇਸੁ ਛੋਡਿ ਪਰਦੇਸਹਿ ਧਾਇਆ ॥ ਪੰਚ ਚੰਡਾਲ ਨਾਲੇ ਲੈ ਆਇਆ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1348}

pd ArQ:-  mih—ivc [ krih—krdy hn [ ibsQwrw—iKlwrw (keI rsmW dw) [ kir—kr ky [ qin—srIr au~qy [ ck®—(Dwrimk icMnHW dy) inSwn [ AMqr kI—(mn dy) AMdr dI [ kb hI—kdy BI [1[

iequ—ies dI rwhIN [ sMjim—sMjm dI rwhIN [ iequ sMjim—ies qrIky nwl [ ikn hI—ikin hI, iksy ny BI (ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ikin’ dI ‘i’ au~f geI hY) [ BgauqI mudRw—ivSnU-BgqI dy ichn [1[rhwau[

krih—krdy hn (bhu-vcn) [ bwis—v`s ivc [ ry—hy BweI! nwie—nHw ky [ qIriQ—(iksy) qIrQ au~qy [ khih—AwKdy hn [ siB—swry (pwp) [ bwhuir—muV, iPr [ insMk—Jwkw lwh ky [ jmpuir—jmrwj dI ngrI ivc [ bWiD—bMnH ky [ Kry—KVy jWdy hn [ kwlµk—pwpW dy kwrn [2[

GUGr—GuMGrU [ bjwvih—vjWdy hn [ AMqir—(mn dy) AMdr (l&z ‘AMqr’ Aqy ‘AMqir’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY) [ byqwlw—(shI Awqmk jIvn dy) qwl qoN KuMJy hoey [ vrmI—s`p dI Ku`f [ mwrI—bMd kr id`qI [ ijin—ijs (pRBU) ny [ qU—qYƒ [ kIAw—pYdw kIqw [3[

pUMAr—DUxIAW [ qwp—qpwieAW [ Apdw—ibpqw [ qy—qoN [ Coif—C`f ky [ DwieAw—dOVdw iPrdw [ pMc cMfwl—(kwmwidk) pMjy cMdry ivkwr [ nwly—nwl hI [4[

ArQ:-  hy BweI! (jy) mn mwieAw dy moh ivc PisAw rhy, (pr mnu`K) ivSnU-BgqI dy bwhrly ichn (Awpxy srIr au~qy bxWdw rhy, qW) ies qrIky nwl iksy ny BI pRBU-imlwp hwsl nhIN kIqw [1[rhwau[

hy BweI! jy mn ivc kRoD itikAw rhy, blI AhMkwr v`isAw rhy, pr keI Dwrimk rsmW dy iKlwry iKlwr ky (mnu`K dyv) pUjw krdy rihx jy (qIrQ-Awid auqy) ieSnwn kr ky srIr au~qy (Dwrimk ichnW dy) inSwn lwey jwx, (ies qrHW) mn dI (ivkwrW dI) mYl kdy dUr nhIN huMdI [1[

hy BweI! (ijhVy mnu`K kwmwidk) pMjW dy v`s ivc (rih ky) pwp krdy rihMdy hn, (iPr iksy) qIrQ au~qy ieSnwn kr ky AwKdy hn (ik swfy) swry (pwp) lih gey hn, (qy) Jwkw lwh ky muV muV (auhI pwp) krI jWdy hn (qIrQ-ieSnwn auhnW ƒ jmrwj qoN bcw nhIN skdw, auh qW kIqy) pwpW dy kwrn bMnH ky jmrwj dy dys ivc ApVwey jWdy hn [2[

hy BweI! (ijhVy mnu`K) GuMGrU bMnH ky (iksy mUrqI A`gy jW rwis Awidk ivc) qwl vjWdy hn (qwl-isr n`cdy hn), pr auhnW dy mn ivc T`gI-&ryb hY, (auh mnu`K Asl ivc shI jIvn-) qwl qoN KuMJy iPrdy hn [ jy s`p dI Ku`f bMd kr id`qI jwey, (qW ies qrHW aus Ku`f ivc rihx vwlw) s`p nhIN mrdw [ hy BweI! ijs prmwqmw ny pYdw kIqw hY auh (qyry idl dI) hryk g`l jwxdw hY [3[

hy BweI! ijhVw mnu`K DUxIAW qpWdw rihMdw hY, gyrI-rMgy k`pVy pweI iPrdw hY (auNJ iksy) ibpqw dw mwirAw (Awpxy) GroN B`jw iPrdw hY Awpxw vqn C`f ky hor hor dysW ivc Btkdw iPrdw hY, (Aijhw mnu`K kwmwidk) pMj cMfwlW ƒ qW (Awpxy AMdr) nwl hI leI iPrdw hY [4[

ਕਾਨ ਫਰਾਇ ਹਿਰਾਏ ਟੂਕਾ ॥ ਘਰਿ ਘਰਿ ਮਾਂਗੈ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵਨ ਤੇ ਚੂਕਾ ॥ ਬਨਿਤਾ ਛੋਡਿ ਬਦ ਨਦਰਿ ਪਰ ਨਾਰੀ ॥ ਵੇਸਿ ਨ ਪਾਈਐ ਮਹਾ ਦੁਖਿਆਰੀ ॥੫॥ ਬੋਲੈ ਨਾਹੀ ਹੋਇ ਬੈਠਾ ਮੋਨੀ ॥ ਅੰਤਰਿ ਕਲਪ ਭਵਾਈਐ ਜੋਨੀ ॥ ਅੰਨ ਤੇ ਰਹਤਾ ਦੁਖੁ ਦੇਹੀ ਸਹਤਾ ॥ ਹੁਕਮੁ ਨ ਬੂਝੈ ਵਿਆਪਿਆ ਮਮਤਾ ॥੬॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈ ਪਰਮ ਗਤੇ ॥ ਪੂਛਹੁ ਸਗਲ ਬੇਦ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤੇ ॥ ਮਨਮੁਖ ਕਰਮ ਕਰੈ ਅਜਾਈ ॥ ਜਿਉ ਬਾਲੂ ਘਰ ਠਉਰ ਨ ਠਾਈ ॥੭॥ ਜਿਸ ਨੋ ਭਏ ਗਬਿੰਦ ਦਇਆਲਾ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਬਚਨੁ ਤਿਨਿ ਬਾਧਿਓ ਪਾਲਾ ॥ ਕੋਟਿ ਮਧੇ ਕੋਈ ਸੰਤੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਤਰਾਇਆ ॥੮॥ ਜੇ ਹੋਵੈ ਭਾਗੁ ਤਾ ਦਰਸਨੁ ਪਾਈਐ ॥ ਆਪਿ ਤਰੈ ਸਭੁ ਕੁਟੰਬੁ ਤਰਾਈਐ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ਦੂਜਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1348}

pd ArQ:-  Prwie—pVvw ky [ ihrwey—(hyry) q`kdw iPrdw hY [ tUkw—tu`kr [ Gir Gir—hryk Gr ivc [ qy—qoN [ cUkw—rih jWdw hY [ binqw—iesqRI [ Coif—C`f ky [ bd—mMdI, BYVI [ ndir—ingwh [ vyis—vys nwl, Dwrimk pihrwvy nwl [5[

monI—monDwrI [ AMqir—AMdr, mn ivc [ klp—klpxw, kwmnw [ qy—qoN [ dyhI—srIr [ ivAwipAw—PisAw hoieAw [ mmqw—Apx`q [6[

iknY—iksy ny BI [ prm gqy—sB qoN au~cI Awqmk AvsQw [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw [ AjweI—ivArQ [ bwlU—ryq [ Taur TweI—QW-iQ`qw [7[

ijs no—(sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw  u au~f igAw hY) [ gouibMd—(A`Kr ‘g’ dy nwl do lgW hn— o Aqy   u [ Asl l&z ‘goibMd’ hY, ieQy ‘guibMd’ pVHnw hY) [ iqin—aus ny [ pwlw—p`ly [ koit mDy—kRoVW ivc [ iqn kY sMig—auhnW dI sMgiq ivc [8[

Bwgu—iksmq [ qrY—pwr lµG jWdw hY [ sBu—swrw [ kutMbu—prvwr [ rhwau dUjw [2[

ArQ:-  hy BweI! (ijhVw mnu`K Awpxy vloN SWqI dI ^wqr) kMn pVvw ky (jogI bx jWdw hY, pr pyt dI Bu`K imtwx leI hornW dy) tu`kr q`kdw iPrdw hY, hryk Gr (dy bUhy) qy (rotI) mMgdw iPrdw hY, auh (sgoN) iqRpqI qoN vWijAw rihMdw hY [ (auh mnu`K AwpxI) iesqRI C`f ky prweI iesqRI v`l BYVI ingwh r`Kdw hY [ hy BweI! (inry) Dwrimk pihrwvy nwl (prmwqmw) nhIN imldw [ (ies qrHW sgoN ijMd) bhuq duKI huMdI hY [5[

hy BweI! (ijhVw mnu`K Awqmk SWqI vwsqy jIB nwl) nhIN boldw, monDwrI bx ky bYT jWdw hY (ausdy) AMdr (qW) kwmnw itkI rihMdI hY (ijs dy kwrn) keI jUnW ivc auh BtkwieAw jWdw hY [ (auh) AMn (Kwx) qoN prhyz krdw hY, (ies qrHW) srIr au~qy du`K (hI) shwrdw hY [ (jd qk mnu`K prmwqmw dI) rzw ƒ nhIN smJdw, (mwieAw dI) mmqw ivc PisAw (hI) rihMdw hY [6[

hy BweI! by-S`k vyd isimRqIAW (Awidk Drm-pusqkW) ƒ BI ivcwrdy rho, gurU dy srn qoN ibnw kdy iksy ny au~cI Awqmk AvsQw pRwpq nhIN kIqI [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K (ijhVy BI Awpxy vloN Dwrimk) krm krdw hY ivArQ (hI jWdy hn), ijvyN ryq dy Gr dw inSwn hI imt jWdw hY [7[

hy BweI! ijs mnu`K au~qy prmwqmw dieAwvwn hoieAw, aus ny gurU dw bcn (Awpxy) p`ly bMnH ilAw [ (pr ieho ijhw) sMq kRoVW ivcoN koeI koeI ivrlw hI vyKx ivc AwauNdw hY [ nwnk (qW) ieho ijhy (sMq jnW) dI sMgiq ivc (hI sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGWdw hY [8[

hy BweI! jy (m`Qy dw) Bwg jwg pey qW (Aijhy sMq dw) drsn pRwpq huMdw hY [ (drsn krn vwlw) Awp pwr lµGdw hY, Awpxy swry prvwr ƒ BI pwr lµGw lYNdw hY [ rhwau dUjw [2[

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਸਿਮਰਤ ਨਾਮੁ ਕਿਲਬਿਖ ਸਭਿ ਕਾਟੇ ॥ ਧਰਮ ਰਾਇ ਕੇ ਕਾਗਰ ਫਾਟੇ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਰਿਦ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇਆ ॥੧॥ ਰਾਮ ਰਮਤ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਤੇਰੇ ਦਾਸ ਚਰਨ ਸਰਨਾਇਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਚੂਕਾ ਗਉਣੁ ਮਿਟਿਆ ਅੰਧਿਆਰੁ ॥ ਗੁਰਿ ਦਿਖਲਾਇਆ ਮੁਕਤਿ ਦੁਆਰੁ ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸਦ ਰਾਤਾ ॥ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਾਇਆ ਤਬ ਹੀ ਜਾਤਾ ॥੨॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰਿ ਰਵਿਆ ਸੋਇ ॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਬੀਜੋ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਬੈਰ ਬਿਰੋਧ ਛੇਦੇ ਭੈ ਭਰਮਾਂ ॥ ਪ੍ਰਭਿ ਪੁੰਨਿ ਆਤਮੈ ਕੀਨੇ ਧਰਮਾ ॥੩॥ ਮਹਾ ਤਰੰਗ ਤੇ ਕਾਂਢੈ ਲਾਗਾ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕਾ ਟੂਟਾ ਗਾਂਢਾ ॥ ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਨਾਮੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲਿਆ ॥ ਅਪੁਨੈ ਠਾਕੁਰਿ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿਆ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1348-1349}

pd ArQ:-  ismrq—ismridAW [ iklibK siB—swry pwp [ kwgr—(krmW dy lyKy) kwZz [ Pwty—pwt jWdy hn [ imil—iml ky [ rsu—suAwd, Awnµd [ ird mwih—ihrdy ivc [1[

rmq—ismridAW [ suKu—Awqmk Awnµd [ qyry dws crn—qyry dwsW dy crnW dI [1[rhwau[

cUkw—mu`k igAw [ gauxu—Btkxw [ AMiDAwru—(Awqmk jIvn vloN by-smJI dw) hnyrw [ guir—gurU ny [ mukiq duAwru—ivkwrW vloN ^lwsI dw bUhw [ sd—sdw [ rwqw—rMigAw rihMdw hY [ jnwieAw—smJ b^SI [ jwqw—smiJAw [2[

Git Git—hryk srIr ivc [ AMqir—(sB jIvW dy) AMdr [ rivAw—ivAwpk [ bIjo—dUjw [ Cydy—k`ty jWdy hn [ BY—swry fr (l&z ‘Bau’ qoN bhu-vcn) [ pRiB—pRBU ny [ puMinAwqmY—piv`qr Awqmw vwly ny [ Drm—&rz [3[

qrMg—lihrW [ qy—qoN [ kWFY—kMFy qy [ gWFw—gMF id`qw, joV id`qw [ sm@wilAw—ihrdy ivc vsw ilAw [ Twkuir—Twkur ny [ ndir inhwilAw—imhr dI ingwh nwl vyiKAw [4[

ArQ:-  hy pRBU! (ijhVw mnu`K) qyry dwsW dy crnW dI srn Aw ipAw, aus ny sdw qyrw hir-nwm ismridAW Awqmk Awnµd mwixAw [1[rhwau[

hy BweI! (sMq jnW dI srn pY ky) hir-nwm ismridAW (mnu`K dy) swry pwp k`ty jWdy hn, Drmrwj dy lyKy dy kwZz BI pwt jWdy hn [ (ijs mnu`K ny) swD sMgiq ivc iml ky prmwqmw dy nwm dw Awnµd pRwpq kIqw, prmwqmw aus dy ihrdy ivc itk igAw [1[

hy BweI! (ijs mnu`K ƒ) gurU ny ivkwrW qoN ^lwsI pwx dw (ieh nwm-ismrn vwlw) rsqw ivKw id`qw, aus dI Btkxw mu`k geI, (aus dy AMdroN Awqmk jIvn vloN bysmJI dw hnyrw imt igAw, aus dw mn aus dw qn prmwqmw dI ipAwr-BrI BgqI ivc sdw rMigAw rihMdw hY [ pr, hy BweI! ieh sUJ qdoN hI pYNdI hY jdoN prmwqmw Awp sUJ b^Sy [2[

hy BweI! (sMq jnW dI srn pY ky hir-nwm ismridAW ieh smJ Aw jWdI hY ik) hryk srIr ivc (sBnW jIvW dy) AMdr auh (prmwqmw) hI mOjUd hY, aus (prmwqmw) qoN ibnw koeI dUjw nhIN hY [ (ismrn dI brkiq nwl mnu`K dy AMdroN) swry vYr-ivroD swry fr Brm k`ty jWdy hn [ (pr ieh drjw ausy ƒ imilAw, ijs au~qy) piv`qr Awqmw vwly prmwqmw ny Awp imhr kIqI [3[

hy BweI! (ijs mnu`K ƒ) ipAwry mwlk-pRBU ny imhr dI ingwh nwl vyiKAw, aus ny (Awpxy ihrdy ivc) prmwqmw dw nwm vswieAw (ieh hir-nwm hI aus dy vwsqy) jp qp sMjm huMdw hY [ auh mnu`K (sMswr-smuMdr dIAW) v`fIAW lihrW qoN (bc ky) kMFy Aw l`gdw hY, AnykW hI jnmW dw ivCuiVAw hoieAw auh iPr pRBU crnW nwl juV jWdw hY [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh