ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1345

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਅੰਤਰਿ ਪੂਜਾ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ਅਵਰੁ ਨਹੀ ਦੂਜਾ ॥੧॥ ਏਕੋ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਭ ਠਾਈ ॥ ਅਵਰੁ ਨ ਦੀਸੈ ਕਿਸੁ ਪੂਜ ਚੜਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਆਗੈ ਜੀਅੜਾ ਤੁਝ ਪਾਸਿ ॥ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਖਹੁ ਅਰਦਾਸਿ ॥੨॥ ਸਚੁ ਜਿਹਵਾ ਹਰਿ ਰਸਨ ਰਸਾਈ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਛੂਟਸਿ ਪ੍ਰਭ ਸਰਣਾਈ ॥੩॥ ਕਰਮ ਧਰਮ ਪ੍ਰਭਿ ਮੇਰੈ ਕੀਏ ॥ ਨਾਮੁ ਵਡਾਈ ਸਿਰਿ ਕਰਮਾਂ ਕੀਏ ॥੪॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਵਸਿ ਚਾਰਿ ਪਦਾਰਥ ॥ ਤੀਨਿ ਸਮਾਏ ਏਕ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ॥੫॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਏ ਮੁਕਤਿ ਧਿਆਨਾਂ ॥ ਹਰਿ ਪਦੁ ਚੀਨ੍ਹ੍ਹਿ ਭਏ ਪਰਧਾਨਾ ॥੬॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸੀਤਲੁ ਗੁਰਿ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਨਿਵਾਜੇ ਕਿਨਿ ਕੀਮਤਿ ਪਾਈ ॥੭॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਗੁਰਿ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਗਤਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈ ॥੮॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1345}

pd ArQ:-  AMqir—ihrdy ivc [ vIcwir—Awpxy soc-mMfl ivc r`K [1[

rih rihAw—ivAwpk hY [ TweI—QWeI [1[rhwau[

jIAVw—in`kI ijhI ijMd [2[

scu—sdw-iQr pRBU dw nwm [ rsn—jIB [ rsweI—iek-swr kr ilAw [3[

pRiB myrY—myry pRBU ny [ isir krmW—krmW dy isr au~qy [4[

qIin—iqMn pdwrQ (Drm, ArQ qy kwm) [ ik®qwrQ-sPl [5[

siqguir—gurU ny [ mukiq—mwieAw dy moh qoN ^lwsI [ cIin@—pCwx ky [6[

guir—gurU ny [ invwjy—vifAwieAw hY [ ikin—iks ny? [7[

giq—au~cI Awqmk AvsQw [8[

ArQ:-  (hy pMifq!) iek prmwqmw sB QwvW ivc ivAwpk hY [ mYƒ (aus qoN ibnw ikqy) koeI hor nhIN id`sdw [ mYN hor iks dI pUjw krW? mYN hor iks ƒ (Pu`l Awidk) Byt krW? [1[

(hy pMifq!) prmwqmw dw nwm jp, (iehI) AMqr Awqmy (prmwqm dyv dI) pUjw hY [ gurU dy Sbd ƒ Awpxy soc-mMfl ivc itkweI r`K (qYƒ smJ Aw jwiegI ik) prmwqmw qoN ibnw koeI (dyvI dyvqw) nhIN hY (ijs dI pUjw kIqI jwey) [1[

(hy pMifq! ieh Pu`lW dI Byt iks ArQ? mYN qW ieauN prmwqmw dy dr qy) Ardws krdw hW—(hy pRBU!) myrw ieh mn myrw ieh srIr qyry A`gy hwzr hY myrI ieh in`kI ijMd BI qyry hvwly hY, ijvyN qyrI rzw hY mYƒ auvyN r`K [2[

jyhVw mnu`K gurU dI miq lY ky pRBU dI srn pYNdw hY, AwpxI jIB nwl sdw-iQr pRBU dw nwm ismrdw hY qy AwpxI jIB ƒ pRBU dy nwm-rs ivc rsw lYNdw hY auh mwieAw dy bMDnW qoN mukq ho jWdw hY [3[

(prmwqmw sB hI jIvW ivc ivAwpk hY, ies idRStI-kox qoN) myry prmwqmw ny hI krm-kWf bxwey hn, pr pRBU ny hI nwm-ismrn ƒ sB krmW dy au~qy vifAweI id`qI hY [4[

(lok dunIAw dy pdwrQW dI ^wqr dyvI dyviqAW dI pUjw krdy iPrdy hn, pr) gurU dy ie^iqAwr ivc (Drm, ArQ, kwm, moK) cwry hI pdwrQ hn [ (gurU dI) srn ipAW (pihly) iqMnW pdwrQW dI vwsnw hI mu`k jWdI hY, qy, mnu`K ƒ iek ivc sPlqw ho jWdI hY (Bwv, mwieAw dy moh qoN mukqI iml jWdI hY) [5[

ijnHW mnu`KW ƒ gurU ny mwieAw dy moh qoN ^lwsI b^SI, pRBU-crnW ivc suriq joVn dI dwiq id`qI, auhnW ny prmwqmw nwl myl-AvsQw pCwx leI qy auh (lok prlok ivc) mMny pRmMny gey [6[

ijnHW mnu`KW ƒ siqgurU ny Awqmk jIvn dI smJ b^SI auhnW dw mn auhnW dw srIr (Bwv, igAwn-ieMdRy ivkwrW dI qpS qoN bc ky) TMFy-Twr ho gey, pRBU ny auhnW ƒ vifAweI id`qI, (auhnW dw Awqmk jIvn ieqnw au~cw ho igAw ik) koeI AwdmI aus jIvn dw mu`l nhIN pw skdw [7[

hy nwnk! AwK—gurU ny (mYƒ) ieh sUJ b^S id`qI hY ik prmwqmw dw nwm ismrn qoN ibnw iksy ny (kdy) au~cI Awqmk AvsQw hwsl nhIN kIqI [8[6[

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਇਕਿ ਧੁਰਿ ਬਖਸਿ ਲਏ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਸਚੀ ਬਣਤ ਬਣਾਈ ॥ ਹਰਿ ਰੰਗ ਰਾਤੇ ਸਦਾ ਰੰਗੁ ਸਾਚਾ ਦੁਖ ਬਿਸਰੇ ਪਤਿ ਪਾਈ ॥੧॥ ਝੂਠੀ ਦੁਰਮਤਿ ਕੀ ਚਤੁਰਾਈ ॥ ਬਿਨਸਤ ਬਾਰ ਨ ਲਾਗੈ ਕਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨਮੁਖ ਕਉ ਦੁਖੁ ਦਰਦੁ ਵਿਆਪਸਿ ਮਨਮੁਖਿ ਦੁਖੁ ਨ ਜਾਈ ॥ ਸੁਖ ਦੁਖ ਦਾਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਮੇਲਿ ਲਏ ਸਰਣਾਈ ॥੨॥ ਮਨਮੁਖ ਤੇ ਅਭ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਵਸਿ ਹਉਮੈ ਪਚਹਿ ਦਿਵਾਨੇ ॥ ਇਹੁ ਮਨੂਆ ਖਿਨੁ ਊਭਿ ਪਇਆਲੀ ਜਬ ਲਗਿ ਸਬਦ ਨ ਜਾਨੇ ॥੩॥ ਭੂਖ ਪਿਆਸਾ ਜਗੁ ਭਇਆ ਤਿਪਤਿ ਨਹੀ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਏ ॥ ਸਹਜੈ ਸਹਜੁ ਮਿਲੈ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਦਰਗਹ ਪੈਧਾ ਜਾਏ ॥੪॥ ਦਰਗਹ ਦਾਨਾ ਬੀਨਾ ਇਕੁ ਆਪੇ ਨਿਰਮਲ ਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ॥ ਆਪੇ ਸੁਰਤਾ ਸਚੁ ਵੀਚਾਰਸਿ ਆਪੇ ਬੂਝੈ ਪਦੁ ਨਿਰਬਾਣੀ ॥੫॥ ਜਲੁ ਤਰੰਗ ਅਗਨੀ ਪਵਨੈ ਫੁਨਿ ਤ੍ਰੈ ਮਿਲਿ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇਆ ॥ ਐਸਾ ਬਲੁ ਛਲੁ ਤਿਨ ਕਉ ਦੀਆ ਹੁਕਮੀ ਠਾਕਿ ਰਹਾਇਆ ॥੬॥ ਐਸੇ ਜਨ ਵਿਰਲੇ ਜਗ ਅੰਦਰਿ ਪਰਖਿ ਖਜਾਨੈ ਪਾਇਆ ॥ ਜਾਤਿ ਵਰਨ ਤੇ ਭਏ ਅਤੀਤਾ ਮਮਤਾ ਲੋਭੁ ਚੁਕਾਇਆ ॥੭॥ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਤੀਰਥ ਸੇ ਨਿਰਮਲ ਦੁਖੁ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਚੁਕਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕੇ ਚਰਨ ਪਖਾਲੈ ਜਿਨਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚਾ ਭਾਇਆ ॥੮॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1345}

pd ArQ:-  ieik—keI bMdy, jyhVy bMdy [ guir—gurU ny [ Duir—DuroN pRBU dI rzw Anuswr [ scI—sdw-iQr rihx vwlI, sdw-iQr pRBU dI Xwd v`l pRyrn vwlI [ bxq—bnwvt, mn dI bnwvt [ swcw—sdw-iQr rihx vwlw [ piq—ie`zq [2[

JUTI—nwsvMq, nwsvMq pdwrQW v`l pRyrn vwlI [ cqurweI—isAwxp [ ibnsq—nws huMidAW,  Awqmk mOq huMidAW [ bwr—icr [1[rhwau[

ivAwpis—zor pWdw hY [2[

qy—qoN, pwsoN [ AB—ihrdw [ AB Bgiq—idlI Bgiq [ pcih—^uAwr huMdy hn [ idvwny—pwgl [ aUiB—AwkwS ivc [ pieAwil—pqwl ivc [ jb lig—jdoN qk [3[

iqpiq—sMqoK [ shju—Awqmk Afolqw [ pYDw—sropw lY ky, ie`zq nwl [4[

dwnw—(sB dy idlW dI) jwxn vwlw [ bInw—sB dy kMmW ƒ vyKx vwlw [ surqw—suriq joVn vwlw, suxn vwlw [ inrbwxI—vwsnw-rihq [5[

qrMg—lihr [ pvn—hvw [ hukmI—hukm ivc hI [6[

KjwnY—^zwny ivc [ qy—qoN [ AqIqw—inrlyp, v`Kry [7[

sy—auh mnu`K [ nwim—nwm ivc [ pKwlY—DoNdw hY [ swcw—sdw-iQr pRBU [8[

ArQ:-  BYVI miq qoN pYdw hoeI isAwxp mnu`K ƒ nwsvMq pdwrQW v`l hI pRyrdI rihMdI hY, ies isAwxp dy kwrn mnu`K ƒ Awqmk mOqy mridAW rqw icr nhIN l`gdw [1[rhwau[

jyhVy bMdy DuroN pRBU dI rzw Anuswr pUry gurU ny b^Sy hn (ijnHW auqy gurU ny myhr kIqI hY) gurU ny auhnW dI mwnsk bnwvt AjyhI bxw id`qI hY ik auhnW ƒ sdw-iQr pRBU dy ismrn v`l pRyrdI hY [ auh sdw prmwqmw dy nwm-rMg nwl rMgy rihMdy hn, auhnW (dy mn) ƒ sdw-iQr rihx vwlw pRym-rMg ciVHAw rihMdw hY [ auhnW dy du`K dUr ho jWdy hn qy auh (lok prlok ivc) soBw K`tdy hn [1[

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMidAW ƒ (keI iksm dy) du`K klyS dbweI r`Kdy hn, Awpxy mn dI AgvweI ivc auhnW dw duK kdy dUr nhIN huMdw [ jyhVy bMdy gurU dI srn pYNdy hn auh suK dyx vwly prmwqmw nwl fUMGI sWJ pWdy hn, prmwqmw auhnW ƒ AwpxI srn ivc r`K ky Awpxy nwl imlw lYNdw hY [2[

mnmuKW pwsoN ic`q dI iekwgRqw nwl prmwqmw dI BgqI nhIN ho skdI ikauNik auh haumY ivc kmly hoey hoey AMdry AMdr ^uAwr huMdy rihMdy hn [ jdoN qk mnu`K gurU dy Sbd nwl sWJ nhIN pWdw, qd qk ies dw ieh mn (mwieAw dy moh kwrn) kdy AwkwS ivc jw phuMcdw hY kdy pwqwl ivc jw if`gdw hY [3[

jgq mwieAw dI Bu`K mwieAw dI qRyh nwl GbrwieAw ipAw hY, siqgurU dI srn Awaux qoN ibnw iqRSnw nhIN imtdI sMqoK nhIN AwauNdw gurU dI srn ipAW Awqmk Afolqw pRwpq huMdI hY, Awqmk Awnµd imldw hY, qy prmwqmw dI hzUrI ivc mnu`K Awdr nwl jWdw hY [4[

siqgurU dI pivqR-bwxI ivc juiVAW ieh smJ AwauNdI hY ik prmwqmw Awp hI sB jIvW dy idl dI jwxdw hY, Awp hI sB dy krm vyKdw hY, sdw-iQr pRBU Awp hI sB dIAW ArdwsW suxdw hY qy ivcwrdw hY, Awp hI jIvW dIAW loVW smJdw hY, Awp hI vwsnw-rihq Awqmk AvsQw dw mwlk hY [5[

gurU dI rwhIN ieh smJ AwauNdI hY ik prmwqmw ny Awp hI pwxI A`g hvw (Awidk) q`q pYNdw kIqy, pRBU dy hukm ivc hI iehnW iqMnW ny iml ky jgq pYdw kIqw [ prmwqmw ny iehnW q`qW ƒ byAMq qwkq id`qI hoeI hY, pr Awpxy hukm nwl iehnW ƒ (by-QvHI qwkq vrqx vloN) rok BI riKAw [6[

jgq ivc Ajyhy bMdy ivrly hn ijnHW dy jIvn ƒ prK ky (qy prvwn kr ky) prmwqmw ny Awpxy ^zwny ivc pw ilAw, Ajyhy bMdy jwiq qy (bRwhmx KqRI Awidk) vrn dy mwx qoN inrlyp rihMdy hn, qy mwieAw dI mmqw qy mwieAw dw loB dUr kr lYNdy hn [7[

hy nwnk! (AwK—) gurU dI srn pY ky ijnHW bMidAW ƒ sdw-iQr rihx vwlw prmwqmw ipAwrw l`gdw hY mYN auhnW dy crn DoNdw hW [ prmwqmw dy nwm-rMg ivc rMgy hoey bMdy AslI pivqR qIrQ hn, auhnW ny haumY dw du`K haumY dI mYl Awpxy mn ivcoN mukw leI huMdI hY [8[7[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh