ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1343

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਨਿਵਲੀ ਕਰਮ ਭੁਅੰਗਮ ਭਾਠੀ ਰੇਚਕ ਪੂਰਕ ਕੁੰਭ ਕਰੈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਛੁ ਸੋਝੀ ਨਾਹੀ ਭਰਮੇ ਭੂਲਾ ਬੂਡਿ ਮਰੈ ॥ ਅੰਧਾ ਭਰਿਆ ਭਰਿ ਭਰਿ ਧੋਵੈ ਅੰਤਰ ਕੀ ਮਲੁ ਕਦੇ ਨ ਲਹੈ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਫੋਕਟ ਸਭਿ ਕਰਮਾ ਜਿਉ ਬਾਜੀਗਰੁ ਭਰਮਿ ਭੁਲੈ ॥੧॥ ਖਟੁ ਕਰਮ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਸੋਈ ॥ ਤੂ ਗੁਣ ਸਾਗਰੁ ਅਵਗੁਣ ਮੋਹੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਾਇਆ ਧੰਧਾ ਧਾਵਣੀ ਦੁਰਮਤਿ ਕਾਰ ਬਿਕਾਰ ॥ ਮੂਰਖੁ ਆਪੁ ਗਣਾਇਦਾ ਬੂਝਿ ਨ ਸਕੈ ਕਾਰ ॥ ਮਨਸਾ ਮਾਇਆ ਮੋਹਣੀ ਮਨਮੁਖ ਬੋਲ ਖੁਆਰ ॥ ਮਜਨੁ ਝੂਠਾ ਚੰਡਾਲ ਕਾ ਫੋਕਟ ਚਾਰ ਸੀਂਗਾਰ ॥੨॥ ਝੂਠੀ ਮਨ ਕੀ ਮਤਿ ਹੈ ਕਰਣੀ ਬਾਦਿ ਬਿਬਾਦੁ ॥ ਝੂਠੇ ਵਿਚਿ ਅਹੰਕਰਣੁ ਹੈ ਖਸਮ ਨ ਪਾਵੈ ਸਾਦੁ ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਹੋਰੁ ਕਮਾਵਣਾ ਫਿਕਾ ਆਵੈ ਸਾਦੁ ॥ ਦੁਸਟੀ ਸਭਾ ਵਿਗੁਚੀਐ ਬਿਖੁ ਵਾਤੀ ਜੀਵਣ ਬਾਦਿ ॥੩॥ ਏ ਭ੍ਰਮਿ ਭੂਲੇ ਮਰਹੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮੁਕਤਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈ ॥ ਆਵਹਿ ਜਾਂਹਿ ਮਰਹਿ ਮਰਿ ਜਾਈ ॥੪॥ ਏਹੁ ਸਰੀਰੁ ਹੈ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਧਾਤੁ ॥ ਇਸ ਨੋ ਵਿਆਪੈ ਸੋਗ ਸੰਤਾਪੁ ॥ ਸੋ ਸੇਵਹੁ ਜਿਸੁ ਮਾਈ ਨ ਬਾਪੁ ॥ ਵਿਚਹੁ ਚੂਕੈ ਤਿਸਨਾ ਅਰੁ ਆਪੁ ॥੫॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਤਹ ਸੋਈ ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭੇਟੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥ ਹਿਰਦੈ ਸਚੁ ਏਹ ਕਰਣੀ ਸਾਰੁ ॥ ਹੋਰੁ ਸਭੁ ਪਾਖੰਡੁ ਪੂਜ ਖੁਆਰੁ ॥੬॥ ਦੁਬਿਧਾ ਚੂਕੈ ਤਾਂ ਸਬਦੁ ਪਛਾਣੁ ॥ ਘਰਿ ਬਾਹਰਿ ਏਕੋ ਕਰਿ ਜਾਣੁ ॥ ਏਹਾ ਮਤਿ ਸਬਦੁ ਹੈ ਸਾਰੁ ॥ ਵਿਚਿ ਦੁਬਿਧਾ ਮਾਥੈ ਪਵੈ ਛਾਰੁ ॥੭॥ ਕਰਣੀ ਕੀਰਤਿ ਗੁਰਮਤਿ ਸਾਰੁ ॥ ਸੰਤ ਸਭਾ ਗੁਣ ਗਿਆਨੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਮਨੁ ਮਾਰੇ ਜੀਵਤ ਮਰਿ ਜਾਣੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਪਛਾਣੁ ॥੮॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1343}

pd ArQ:-  invlI krm—AWdrW ƒ c`kr ivc Bvwxw [ BuAMgm—kuMflnI nwVI [ BwTI—dsm duAwr [ ryck—suAws auqwrny [ pUrk—suAws auqWh cwVHny [ kuMB—suAws suKmnw ivc itkweI r`Kxy (ieh iqMny pRwxwXwm dy swDn hn) [ mrY—Awqmk mOq shyV lYNdw hY [ Pokt—Poky, ivArQ [ siB—swry [1[

Ktu krm—SwsqRW dy d`sy hoey Cy iksmW dy Dwrimk kMm [ mohI—myry ivc hI [1[rhwau[

DwvxI—dOV-B`j, Btkxw [ ibkwr—ivArQ [ Awpu—Awpxy Awp ƒ [ gxwiedw—cMgw AwKvWdw hY [ mnsw—kwmnw, ^whS [ mjnu—ieSnwn [ cwr—suMdr [2[

bwid—ivArQ [ ibbwdu—JgVw [ AhMkrxu—AhMkwr [ swdu—suAwd, Awnµd [ ivgucIAY—^uAwr hoeIdw hY [ ibKu—zihr [ vwqI—mUMh ivc [3[

ey—hy! BRim—Btkxw ivc [ mir jweI—Awqmk mOqy mr jWdw hY [4[

Dwqu—mwieAw [ Aru—Aqy [ Awpu—Awpw-Bwv, AhMkwr [5[

dyKw—mYN vyKdw hW [ swru—sRySt [6[

duibDw—pRBU qoN ibnw hor Awsry dI Jwk [ pCwxu—pCwxU, pCwxn jogw [ jwxu—jwxu, jwxn-jogw [ mwQY—m`Qy auqy, isr ivc [ Cwru—suAwh [7[

krxI—krq`b [ kIriq—is&iq-swlwh [ ndrI—myhr dI ingwh krn vwlw prmwqmw [8[

ArQ:-  hy pRBU! SwsqRW dy d`sy hoey Cy Dwrimk kMm (myry vwsqy) qyrw nwm hI hY, qyrw nwm mwieAw dI kwlK qoN rihq hY [ hy pRBU! qUM guxW dw ^zwnw hYN, pr (qyry nwm qoN KuMJ ky qy hor hor krm-kWf ivc pY ky) myry AMdr AOgux pYdw ho jWdy hn [1[rhwau[

(AigAwnI AMnHw mnu`K pRBU dw nwm ivswr ky) invlI krm krdw hY, kuMflnI nwVI dI rwhIN dsm duAwr ivc pRwx cwVHdw hY, suAws auqwrdw hY, suAws cwVHdw hY, suAws (suKmnw ivc) itkWdw hY [ pr ies Btkxw ivc kurwhy pY ky (iehnW krmW dy gyV ivc) Ps ky Awqmk mOq shyV lYNdw hY [ siqgurU dI srn pYx qoN ibnw shI jIvn dI ies ƒ smJ nhIN pYNdI [ AMnHw mnu`K ivkwrW dI mYl nwl BirAw rihMdw hY, muV muV kurwhy pY ky hor ivkwrW dI mYl nwl ilbVdw hY (invlI krm Awid dI rwhIN) ieh mYl Dox dw jqn krdw hY, pr (ies qrHW) mn dI mYl kdy auqrdI nhIN [ (ieh ryck pUrk Awidk) swry hI krm prmwqmw dy nwm qoN ibnw ivArQ hn [ ijvyN iksy mdwrI ƒ vyK ky (AM\wx mnu`K) BulyKy ivc pY jWdw hY (ik jo jo kuJ mdwrI ivKWdw hY scmuc aus dy pws mOjUd hY, iqvyN krm-kWfI mnu`K iehnW nwtkW cytkW ivc BulyKw Kw jWdw hY) [1[

Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K dy mn dI dOV-B`j qW mwieAw dy DMiDAW ivc hI rihMdI hY, BYVI m`qy l`g ky (invlI krm, ryck pUrk Awidk) ivArQ kMm krdw rihMdw hY; mUrK shI rsqy dI kwr qW smJdw nhIN, (iehnW invlI krm AwidkW dy kwrn) Awpxy Awp ƒ v`fw zwhr krn dw jqn krdw hY; aus mnmuK dIAW ^whSW mohxI mwieAw ivc hI rihMdIAW hn (auqoN auqoN Drm dy) bolW dI rwhIN (sgoN) ^uAwr huMdw hY [ (AMqr Awqmy aus dw jIvn cMfwl vrgw hY) aus cMfwl dw qIrQ-ieSnwn BI inrI T`gI huMdI hY, (invlI krm Awidk vwly aus dy swry) suMdr isMgwr ivArQ jWdy hn [

aus dw ieh swrw au~dm ieauN hY ijvyN iksy bRwhmx dy vwsqy iksy cMfwl dw qIrQ-ieSnwn inrI T`gI hY qy aus dw suMdr isMgwr BI Pokw hY [2[

mnmuK dy mn dI miq JUT vwly pwsy lY jWdI hY, aus dw krq`b BI inrw JgVy dw mUl hY qy ivArQ jWdw hY [ aus JUT ivhwJx vwly dy AMdr haumY AhMkwr itikAw rihMdw hY aus ƒ Ksm-pRBU dy imlwp dw Awnµd nhIN Aw skdw [ prmwqmw dy nwm ƒ C`f ky (invlI krm Awidk) jo krm BI krIdy hn auhnW dw suAwd iP`kw huMdw hY (auh jIvn ƒ iP`kw hI bxWdy hn) AjyhI BYVI sMgiq ivc (bYiTAW) ^uAwr hoeIdw hY ikauNik Ajyhy bMidAW dy mUMh ivc (iP`ky bol-rUp) zihr huMdw hY qy auhnW dw jIvn ivArQ jWdw hY [3[

(inaulI krm Awidk dI) Btkxw ivc Bu`ly hoey hy bMidE! (ies rwhy pY ky) Awqmk mOq nwh shyVo [ siqgurU dI srn ipAW hI sdw dw Awqmk Awnµd imldw hY [ gurU dI srn qoN ibnw kdy iksy ƒ (mwieAw dy moh qoN) ^lwsI nhIN imldI [ auh sdw jMmdy hn qy Awqmk mOq shyVdy hn [ (jyhVw BI mnu`K gurU dI srn qoN qy ismrn qoN vWijAw rihMdw hY) auh Awqmk mOq shyVdw hY [4[

ieh srIr hY hI qRY-guxI mwieAw dw srUp (Bwv, ieMdRy suqy hI mwieAw dy moh ivc Ps jWdy hn, ijs dw is`tw ieh inkldw hY ik) srIr ƒ icMqw-i&kr qy du`K-klyS dbweI r`Kdw hY [ (hy BweI!) aus prmwqmw dw ismrn kro, ijs dw nwh koeI ipau hY nwh koeI mW hY, (ismrn dI brkiq nwl) AMdroN mwieAw dI iqRSnw haumY AhMkwr mu`k jWdw hY [4[

(gurU dI srn pY ky prmwqmw dw nwm jipAW hux) mYN ijDr ijDr ingwh mwrdw hW mYƒ auhI prmwqmw v`sdw id`sdw hY (qy mYƒ mwieAw kurwhy nhIN pWdI) [ pr gurU dI srn qoN ibnw mwieAw dy bMDnW qoN AwzwdI nhIN iml skdI [ (hy BweI!) sdw-iQr prmwqmw dw nwm ihrdy ivc vswxw—ieh krq`b sB qoN sRySt hY (ieh C`f ky invlI Awidk krm krnw) ieh sB kuJ pKMf hY (iehnW krmW dI rwhIN lokW pwsoN krweI) pUjw-syvw (Aw^r) ^uAwr krdI hY [6[

hy BweI! gurU dy Sbd nwl sWJ bxwE, Awpxy AMdr qy bwhr swry sMswr ivc isr& iek prmwqmw ƒ v`sdw smJo [ qdoN hI hor hor Awsry dI Jwk mu`kygI [ iehI cMgI Akl hY [ gurU dw Sbd (ihrdy ivc vswxw hI) sRySt (au~dm) hY [ jyhVw mnu`K gurU dw Sbd ivswr ky pRBU dw nwm Bulw ky hor Awsry dI Jwk ivc pYNdw hY, aus dy isr suAwh pYNdI hY (auh ^uAwr huMdw hY) [7[

(hy BweI!) prmwqmw dI is&iq-swlwh krnI sRySt krnI hY, gurU dI is`iKAw qy qurnw sRySt au~dm hY [ swD sMgiq ivc jw ky prmwqmw dy guxW nwl sWJ pwxI is`K [ ieh g`l p`k smJ ik jyhVw mnu`K Awpxy mn ƒ mwrdw hY auh dunIAw dy kwr-ivhwr krdw hoieAw hI (ivkwrW dI cot qoN bicAw rihMdw hY) mwieAw dy moh vloN mirAw rihMdw hY [ hy nwnk! auh mnu`K myhr dI ingwh krn vwly prmwqmw dI nzr ivc pCwxU ho jWdw hY (jc jWdw hY) [8[3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh