ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1331

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਖਾਇਆ ਮੈਲੁ ਵਧਾਇਆ ਪੈਧੈ ਘਰ ਕੀ ਹਾਣਿ ॥ ਬਕਿ ਬਕਿ ਵਾਦੁ ਚਲਾਇਆ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਬਿਖੁ ਜਾਣਿ ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਐਸਾ ਬਿਖਮ ਜਾਲਿ ਮਨੁ ਵਾਸਿਆ ॥ ਬਿਬਲੁ ਝਾਗਿ ਸਹਜਿ ਪਰਗਾਸਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਿਖੁ ਖਾਣਾ ਬਿਖੁ ਬੋਲਣਾ ਬਿਖੁ ਕੀ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥ ਜਮ ਦਰਿ ਬਾਧੇ ਮਾਰੀਅਹਿ ਛੂਟਸਿ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥੨॥ ਜਿਵ ਆਇਆ ਤਿਵ ਜਾਇਸੀ ਕੀਆ ਲਿਖਿ ਲੈ ਜਾਇ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਮੂਲੁ ਗਵਾਇਆ ਦਰਗਹ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥੩॥ ਜਗੁ ਖੋਟੌ ਸਚੁ ਨਿਰਮਲੌ ਗੁਰ ਸਬਦੀਂ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਤੇ ਨਰ ਵਿਰਲੇ ਜਾਣੀਅਹਿ ਜਿਨ ਅੰਤਰਿ ਗਿਆਨੁ ਮੁਰਾਰਿ ॥੪॥ ਅਜਰੁ ਜਰੈ ਨੀਝਰੁ ਝਰੈ ਅਮਰ ਅਨੰਦ ਸਰੂਪ ॥ ਨਾਨਕੁ ਜਲ ਕੌ ਮੀਨੁ ਸੈ ਥੇ ਭਾਵੈ ਰਾਖਹੁ ਪ੍ਰੀਤਿ ॥੫॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 1331}

pd ArQ:-  pYDy—pihnx nwl, pihnx dy rs ivc Psy irhW [ hwix—nukswn [ Gr kI hwix—Gr dw hI nukswn, Awpxw hI nukswn, Awpxy Awqmk jIvn ƒ hI Gwtw [ bik bik—bol bol ky [ vwdu—JgVw [ ibKu—zihr [ jwix—smJ [1[

bwbw—hy BweI! AYsw vwisAw—AjyhI BYVI qrHW pwieAw igAw hY, Ajyhw burw PswieAw igAw hY [ ibKm jwil—AOKy jwl ivc [ ibblu—hVHW dw pwxI jo J`g nwl BirAw huMdw hY [ Jwig—AOiKAweI nwl lµG ky [ shij—itkvIN hwlq ivc, Afol AvsQw ivc [1[rhwau[

jm dir—jm rwj dy dr qy [ mwrIAih—mwrIdy hn, ku`tIdy hn [ swcY nwie—sdw-iQr rihx vwly pRBU dy nwm ivc (juV ky) [2[

kIAw—kIqy krmW dw smUh [ iliK—ilK ky, (kIqy krmW dy) sMskwr mn ivc au~kr ky [ mUlu—Asl rwis pUMjI [3[

murwir igAwnu—prmwqmw nwl sWJ [4[

Ajru—auh cot jo shwrnI AOKI hY [ jrY—shwr ley [ nIJru—cSmw [ JrY—c`l pYNdw hY, Pu`t pYNdw hY [ jl kO—pwxI ƒ [ mInu—m`C, m`CI [ sY—hY [ Qy—qYƒ (hy pRBU!) [ BwvY—cMgw l`gy [5[

ArQ:-  hy BweI! (Kwx hMFwx qy AwpxI soBw krwx Awidk qy) AOKy jwl ivc mn Ajyhw Psdw hY (ik ies ivcoN inklxw kTn ho jWdw hY [ sMswr-smuMdr ivc mwieAw dy rsW dIAW iT`lW pY rhIAW hn, ies) JgUly pwxI ƒ AOiKAweI nwl lµG ky hI jdoN itkvIN AvsQw ivc ApVIdw hY qdoN mnu`K dy AMdr igAwn dw pRkwS huMdw hY [1[rhwau[

pRBU dw ismrn C`f ky ijauN ijauN mnu`K suAwdly Kwxy KWdw hY iqauN iqauN Kwx dy csky dI mYl Awpxy mn ivc vDWdw hY, (suMdr bsqR) pihnx dy rs ivc PisAW BI mnu`K dy Awqmk jIvn ƒ hI Gwt pYNdI hY [ (Awpxy Awp ƒ vifAwaux dy) bol bol ky BI (dUijAW nwl) JgVw KVw kr lYNdw hY [ (so, hy BweI! ismrn qoN KuMJ ky iehI) smJ ik mnu`K zihr (ivhwJdw hY) [1[

(moh dy jwl ivc Ps ky) mnu`K jo kuJ KWdw hY auh BI (Awqmk jIvn leI) zihr, jo kuJ boldw hY auh BI zihr, jo kuJ krdw kmWdw hY auh BI zihr hI hY [ (Ajyhy bMdy Awi^r) jm rwj dy bUhy qy b`Dy hoey (mwnsk du`KW dI) mwr KWdy hn [ (iehnW mwnsk du`KW qoN) auhI ^lwsI hwsl krdw hY jo sdw-iQr rihx vwly prmwqmw dy nwm ivc juVdw hY [2[

jgq ivc ijvyN jIv nµgw AwauNdw hY iqvyN nµgw hI ieQoN clw jWdw hY (pr moh dy krVy jwl ivc PisAw rih ky ieQoN) kIqy mMdy krmW dy sMskwr Awpxy mn ivc au~kr ky Awpxy nwl lY qurdw hY [ (swrI aumr) Awpxy mn dy ip`Cy qur ky (Bly guxW dI) rwis-pUMjI (jo QoVI bhuq p`ly sI ieQy hI) gvw jWdw hY, qy prmwqmw dI drgwh ivc ies ƒ szw imldI hY [3[

jgq (dw moh) Kotw hY (Bwv, mnu`K dy mn ƒ Kotw mYlw bxw dyNdw hY), prmwqmw dw sdw-iQr nwm pivqR hY (mn ƒ BI pivqR krdw hY), (ieh s`cw nwm gurU dy Sbd ivc suriq joiVAW hI pRwpq huMdw hY [ (pr) Ajyhy bMdy koeI ivrly ivrly hI l`Bdy hn ijnHW ny Awpxy ihrdy ivc prmwqmw nwl jwx-pCwx pweI hY [4[

(mwieAw dy moh dI s`t shwrnI bVI AOKI Kyf hY, ieh s`t Awqmw ƒ mwr ky r`K dyNdI hY, pr jyhVw koeI) ies nwh shwrI jwx vwlI s`t ƒ shwr lYNdw hY (aus dy AMdr) sdw At`l qy Awnµd-srUp prmwqmw (dy ipAwr) dw cSmw Pu`t pYNdw hY [

hy pRBU! ijvyN m`CI (vDIk vDIk) jl ƒ qWGdI hY, ijvyN (qyrw dws) nwnk (qyrI pRIiq loVdw hY) qyrI myhr hovy, qW qUM Awpxw ipAwr (myry ihrdy ivc) itkweI r`K (qw ik nwnk mwieAw dy moh-jwl ivc PsxoN bicAw rhy) [5[13[

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਗੀਤ ਨਾਦ ਹਰਖ ਚਤੁਰਾਈ ॥ ਰਹਸ ਰੰਗ ਫੁਰਮਾਇਸਿ ਕਾਈ ॥ ਪੈਨ੍ਹ੍ਹਣੁ ਖਾਣਾ ਚੀਤਿ ਨ ਪਾਈ ॥ ਸਾਚੁ ਸਹਜੁ ਸੁਖੁ ਨਾਮਿ ਵਸਾਈ ॥੧॥ ਕਿਆ ਜਾਨਾਂ ਕਿਆ ਕਰੈ ਕਰਾਵੈ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਤਨਿ ਕਿਛੁ ਨ ਸੁਖਾਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੋਗ ਬਿਨੋਦ ਸ੍ਵਾਦ ਆਨੰਦਾ ॥ ਮਤਿ ਸਤ ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਗੋਬਿੰਦਾ ॥ ਕੀਰਤਿ ਕਰਮ ਕਾਰ ਨਿਜ ਸੰਦਾ ॥ ਅੰਤਰਿ ਰਵਤੌ ਰਾਜ ਰਵਿੰਦਾ ॥੨॥ ਪ੍ਰਿਉ ਪ੍ਰਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪ੍ਰੇਮਿ ਉਰ ਧਾਰੀ ॥ ਦੀਨਾ ਨਾਥੁ ਪੀਉ ਬਨਵਾਰੀ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਦਾਨੁ ਬ੍ਰਤਕਾਰੀ ॥ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਤਰੰਗ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰੀ ॥੩॥ ਅਕਥੌ ਕਥਉ ਕਿਆ ਮੈ ਜੋਰੁ ॥ ਭਗਤਿ ਕਰੀ ਕਰਾਇਹਿ ਮੋਰ ॥ ਅੰਤਰਿ ਵਸੈ ਚੂਕੈ ਮੈ ਮੋਰ ॥ ਕਿਸੁ ਸੇਵੀ ਦੂਜਾ ਨਹੀ ਹੋਰੁ ॥੪॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਮਹਾ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ॥ ਐਸਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਅੰਤਰਿ ਡੀਠਾ ॥ ਜਿਨਿ ਚਾਖਿਆ ਪੂਰਾ ਪਦੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਧ੍ਰਾਪਿਓ ਤਨਿ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੫॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 1331}

pd ArQ:-  nwd—Awvwz [ gIq nwd—gIq gwxy [ hrK—^uSIAW [ rhs—Anµd, cwau [ Purmwieis—hkUmq [ kweI—koeI BI cIz [ kweI cIiq n pweI—kuJ BI ic`q ivc nhIN pYNdI, kuJ BI ic`q ƒ cMgw nhIN l`gdw [ shju—Afol AvsQw [ vsweI—(ijqnw icr) mYN (Awpxy mn ƒ) vsWdw hW [1[

ikAw jwnW—mYN kIh jwxdw hW? qin—srIr ivc [1[rhwau[

ibnod—kOqk [ Bwie—pRym dI rwhIN [ sq Bwie—s`cy pRym dI rwhIN [ kIriq—is&iq-swlwh [ krm kwr—in`q dI kwr [ inj sMdw—myrI AwpxI [ sMdw—dw [ rvqO—rm irhw hY, prgt ho irhw hY [ rwj—pRkwS [ rwj rvMdw—cnxw kr irhw hY [2[

pRyim—pRym dI rwhIN [ aur DwrI—mYN ihrdy ivc itkw irhw hW [ pIau—pqI-pRBU [ bnvwrI—jgq dw mwlk [ Anidnu—hr roz [ bRq kwrI—bRq kr irhw hW, nym inbwh irhw hW [ qrMg—mwieAw dy moh dIAW lihrW [ qqu—jgq dw mUl pRBU [3[

AkQO—ijs dy gux kQy nhIN jw skdy [ kQau—mYN ibAwn kr skW [ mor—mYQoN [ krI—mYN krW [ mY mor—mYN myrI [4[

ijin—ijs mnu`K ny [ pdu—Awqmk drjw [ DRwipE—r`j igAw [5[

ArQ:-  mYƒ ieh smJ nhIN ik (myrw isrjxhwr myry vwsqy) kIh kuJ kr irhw qy (mYQoN) kI krw irhw hY [ (pr mYN ieh smJdw hW ik) prmwqmw dy nwm qoN ibnw hor kuJ BI myry ihrdy ivc cMgw nhIN lgdw [1[rhwau[

dunIAw vwly gIq gwxy, dunIAw vwlIAW ^uSIAW qy cqurweIAW, dunIAw vwly cwau mlHwr qy hkUmqW, AnykW pdwrQ Kwxy qy suMdr bsqR pihnxy—(iehnW ivcoN) kuJ BI myry ic`q ivc nhIN BwauNdw [ (ijqnw icr) ismrn dI rwhIN mYN (prmwqmw ƒ Awpxy ihrdy ivc) vsWdw hW, myry AMdr At`l Afolqw bxI rihMdI hY, myry AMdr suK bixAw rihMdw hY [1[

(pRBU-crnW dy) s`cy pRym dI brkiq nwl myrI miq ivc goibMd dI BgqI itkI hoeI hY, pRBU dI is&iq-swlwh krnI hI myrI AwpxI in`q dI kwr bx geI hY, iesy ivcoN mYƒ jog dy kOqkW dy suAwd qy Awnµd Aw rhy hn [ (swry jgq ivc) pRkwS krn vwlw pRBU myry ihrdy ivc hr vyly hulwry dy irhw hY [2[

pRBU dy pRym ivc (juV ky) mYN aus ipAwry ƒ inq pukwrdw hW, aus dI pRIiq mYN Awpxy ihrdy ivc itkWdw hW [ (mYƒ XkIn bx igAw hY ik) auh dInW dw nwQ hY, auh sB dw pqI hY; auh jgq dw mwlk hY [ hr roz (hr vyly) aus dw nwm ismrnw qy hornW ƒ ismrn leI pRyrnw—ieh nym mYN sdw inbwh irhw hW [ ijauN ijauN mYN jgq dy mUl pRBU (dy guxW) ƒ ivcwrdw hW; mwieAw dy moh dIAW lihrW vloN mYN iqRpq huMdw jw irhw hW [3[

hy pRBU! qyry gux ibAwn nhIN kIqy jw skdy [ myrI kIh qwkq hY ik mYN qyry gux ibAwn krW? jdoN qUM mYQoN AwpxI BgqI krWdw hYN qdoN hI mYN kr skdw hW [ jdoN qyrw nwm myry AMdr Aw v`sdw hY qW (myry AMdroN) ‘mYN myrI’ mu`k jWdI hY (haumY qy mmqw dovyN nws ho jWdIAW hn) qYQoN ibnw mYN iksy hor dI BgqI nhIN kr skdw, mYƒ qyry vrgw koeI hor id`sdw hI nhIN [4[

(hy pRBU! qyrI myhr nwl) qyrw nwm-AMimRq myry AMdr Ajyhw prgt ho igAw hY ik gurU dw Sbd (ijs dI rwhIN qyrw nwm-AMimRq imldw hY) mYƒ im`Tw l`g irhw hY mYƒ hor swry rsW nwloN iSromxI rs jwp irhw hY [

hy nwnk! ijs mnu`K ny pRBU dw nwm-rs c`iKAw hY aus ƒ pUrn Awqmk AvsQw dw drjw iml jWdw hY, auh dunIAw dy pdwrQW vloN r`j jWdw hY, aus dy ihrdy ivc Awqmk suK bixAw rihMdw hY [5[14[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh