ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1329

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵੀਚਾਰੈ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪਾਵੈ ਮਾਨੁ ॥ ਆਪਾ ਮਧੇ ਆਪੁ ਪਰਗਾਸਿਆ ਪਾਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਾਮੁ ॥੧॥ ਕਰਤਾ ਤੂ ਮੇਰਾ ਜਜਮਾਨੁ ॥ ਇਕ ਦਖਿਣਾ ਹਉ ਤੈ ਪਹਿ ਮਾਗਉ ਦੇਹਿ ਆਪਣਾ ਨਾਮੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪੰਚ ਤਸਕਰ ਧਾਵਤ ਰਾਖੇ ਚੂਕਾ ਮਨਿ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥ ਦਿਸਟਿ ਬਿਕਾਰੀ ਦੁਰਮਤਿ ਭਾਗੀ ਐਸਾ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੁ ॥੨॥ ਜਤੁ ਸਤੁ ਚਾਵਲ ਦਇਆ ਕਣਕ ਕਰਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਪਾਤੀ ਧਾਨੁ ॥ ਦੂਧੁ ਕਰਮੁ ਸੰਤੋਖੁ ਘੀਉ ਕਰਿ ਐਸਾ ਮਾਂਗਉ ਦਾਨੁ ॥੩॥ ਖਿਮਾ ਧੀਰਜੁ ਕਰਿ ਗਊ ਲਵੇਰੀ ਸਹਜੇ ਬਛਰਾ ਖੀਰੁ ਪੀਐ ॥ ਸਿਫਤਿ ਸਰਮ ਕਾ ਕਪੜਾ ਮਾਂਗਉ ਹਰਿ ਗੁਣ ਨਾਨਕ ਰਵਤੁ ਰਹੈ ॥੪॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1329}

pd ArQ:-  prswdI—ikrpw nwl, prswid [ mwnu—Awdr [ Awpw mDy—Awpxy AMdr [ Awpu—Awpxw Awp [ prgwisAw—rOSn ho jWdw hY [1[

krqw—hy krqwr! jjmwn—dwqw (not:-  Xjmwn—auh jo X`g Awidk bRwhmx pwsoN krw ky aus ƒ Dn-pdwrQ Bytw krdw hY) [ diKxw—d`Cxw, bRwhmx ƒ mwieAw dI Bytw, dwn [ qY pih—qYQoN [ mwgau—mYN mMgdw hW [1[rhwau[

pMc—pMj [ qskr—cor [ Dwvq (ivkwrW vl) dOVdy [ min—mn ivc (itikAw hoieAw) [ idsit—ingwh, nzr [ ibkwrI—ivkwrW vwlI [ durmiq—KotI Akl [ bRhm igAwnu—prmwqmw nwl jwx-pCwx [2[

jqu—ieMidRAW ƒ ivkwrW vloN rokx dw au~dm [ squ—au~cw Awcrn [ pRwpiq pwqI—pRBU dI pRwpqI dw pwqR bxnw, prmwqmw nwl imlwp dI Xogqw [ Dwnu—Dn [3[

shjy—shij, Afol AvsQw ivc [ bCrw—v`Cw (mn) [ KIru—du`D [ srm—au~dm (SRm) [ rvqu rhY—ismrdw rhy [4[

ArQ:-  hy krqwr! qUM myrw dwqw hYN [ mYN qyry pwsoN iek dwn mMgdw hW [ mYƒ Awpxw nwm b^S [1[rhwau[

jyhVw mnu`K gurU dI ikrpw nwl (prmwqmw dw nwm ismrn dI) iv`idAw ivcwrdw hY (is`Kdw hY) auh ies iv`idAw ƒ pVH pVH ky (jgq ivc) Awdr hwsl krdw hY, aus dy AMdr hI aus dw Awpxw Awp cmk pYNdw hY (aus dw Awqmk jIvn rOSn ho jWdw hY, aus dy mn ivcoN AigAwnqw dw hnyrw dUr ho jWdw hY), aus mnu`K ƒ Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl iml jWdw hY [1[

(ismrn dI rwhIN) prmwqmw nwl pweI hoeI fUMGI sWJ AYsI (brkiq vwlI) hY ik (ivkwrW vl) dOVdy pMjy igAwn-ieMdRy rok leIdy hn, mn ivc (itikAw hoieAw) AhMkwr dUr ho jWdw hY, ivkwrW vwlI ingwh qy KotI miq mu`k jWdI hY [2[

(bRwhmx Awpxy jjmwn pwsoN cwvl, kxk, Dn, du`D, iGau Awidk swry pdwrQ mMgdw qy lYNdw hY hy pRBU! qUM myrw jjmwn hY, mYN qyry nwm dw j`g rcwieAw hoieAw hY,) mYN qYQoN ieho ijhw dwn mMgdw hW ik mYƒ cwvlW dy QW jq sq dyh (mYƒ s`cw Awcrn dyh ik mYN igAwn-ieMidRAW ƒ mMdy pwsy vloN rok skW), kxk dy QW myry ihrdy ivc dieAw pYdw kr, mYƒ ieh Dn dyh ik mYN qyry crnW ivc juVn dI Xogqw vwlw ho jwvW [ mYƒ SuB krm (krn dI smr`Qw) b^S, sMqoK b^S, ieh hn myry vwsqy du`D qy iGau [3[

hy nwnk! (AwK—hy pRBU! myry AMdr) dUijAW dI vDIkI shwrn dw suBwv qy ijgrw pYdw kr, ieh hY myry leI lvyrI gW, qwik myrw mn-v`Cw SWq AvsQw ivc itk ky (ieh SWqI dw) du`D pI sky [ mYN qYQoN qyrI is&iq-swlwh krn dy au~dm dw k`pVw mMgdw hW, qwik myrw mn sdw qyry gux gWdw rhy [4[7[

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਆਵਤੁ ਕਿਨੈ ਨ ਰਾਖਿਆ ਜਾਵਤੁ ਕਿਉ ਰਾਖਿਆ ਜਾਇ ॥ ਜਿਸ ਤੇ ਹੋਆ ਸੋਈ ਪਰੁ ਜਾਣੈ ਜਾਂ ਉਸ ਹੀ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇ ॥੧॥ ਤੂਹੈ ਹੈ ਵਾਹੁ ਤੇਰੀ ਰਜਾਇ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰਹਿ ਸੋਈ ਪਰੁ ਹੋਇਬਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੈਸੇ ਹਰਹਟ ਕੀ ਮਾਲਾ ਟਿੰਡ ਲਗਤ ਹੈ ਇਕ ਸਖਨੀ ਹੋਰ ਫੇਰ ਭਰੀਅਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੋ ਹੀ ਇਹੁ ਖੇਲੁ ਖਸਮ ਕਾ ਜਿਉ ਉਸ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ॥੨॥ ਸੁਰਤੀ ਕੈ ਮਾਰਗਿ ਚਲਿ ਕੈ ਉਲਟੀ ਨਦਰਿ ਪ੍ਰਗਾਸੀ ॥ ਮਨਿ ਵੀਚਾਰਿ ਦੇਖੁ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਕਉਨੁ ਗਿਰਹੀ ਕਉਨੁ ਉਦਾਸੀ ॥੩॥ ਜਿਸ ਕੀ ਆਸਾ ਤਿਸ ਹੀ ਸਉਪਿ ਕੈ ਏਹੁ ਰਹਿਆ ਨਿਰਬਾਣੁ ॥ ਜਿਸ ਤੇ ਹੋਆ ਸੋਈ ਕਰਿ ਮਾਨਿਆ ਨਾਨਕ ਗਿਰਹੀ ਉਦਾਸੀ ਸੋ ਪਰਵਾਣੁ ॥੪॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1329}

pd ArQ:-  Awvqu—(sMswr ivc) AwauNdw, jMmdw [ n rwiKAw—nhIN roikAw [ jwvqu—jgq qoN jWdw, mrdw [ ijs qy—ijs prmwqmw qoN [ hoAw—pYdw hoieAw hY [ soeI—auhI, auhI prmwqmw [ prujwxY—cMgI qrHW jwxdw hY [ mwih—ivc [1[

vwhu—Acrj [ pru hoiebw—zrUr hovygw [1[rhwau[

hrht—hrt [ mwlw—mhl [ Pyir—muV [ Kylu—jgq-rcnw dw qmwSw [2[

mwrig—rsqy qy [ surqI kY mwirg—prmwqmw dy crnW ivc suriq joVn dy rsqy qy [ aultI—(mwieAw dy moh vloN) prqweI [ min—mn ivc [ vIcwir—ivcwr ky [ bRhm igAwnI—hy bRhm-igAwnI! hy prmwqmw nwl sWJ pwx dw jqn krn vwly! igrhI—igRhsqI [3[

inrbwxu—vwsnw-rihq [ soeI—ausy pRBU ƒ [ kir—kr ky, (rzw dw mwlk) jwx ky [ mwinAw—mMinAw, Awpxw mn joiVAw [ prvwxu—kbUl [4[

ArQ:-  hy pRBU! (ies jgq dw rcnhwr) qUM Awp hI hYN (qUM Awp hI ies ƒ AwpxI rzw Anuswr pYdw kIqw hY) qyrI rzw BI Acrj hY (Bwv, jIvW dI smJ qoN pry hY) [ hy pRBU! jo kuJ qUM krdw hYN, zrUr auhI kuJ vwprdw hY, qyrI rzw dy ault (iksy jIv pwsoN) kuJ nhIN kIqw jw skdw (jIv dw ieh AM\wxpuxw hY ik qyry rcy jgq qoN n&rq kry, qy igRhsq C`f ky &kIr jw bxy) [1[rhwau[

pRBU dI rzw Anuswr jyhVw jIv jgq ivc jMmdw hY aus ƒ jMmxoN koeI rok nhIN skdw, jyhVw (mr ky ieQoN) jwx lgdw hY aus ƒ koeI ieQy rok ky nhIN r`K skdw [ ijs prmwqmw qoN jgq pYdw huMdw hY, ausy ivc hI ieh lIn ho jWdw hY (ies jgq-rcnw dy Byq ƒ) auh prmwqmw hI TIk qrHW jwxdw hY (jIv ƒ ieh g`l nhIN soBdI ik jgq ƒ mwVw AwK ky ies qoN n&rq kr ky pry hty) [1[

ijvyN vgdy KUh dI mwhl nwl itMfW b`DIAW huMdIAW hn (ijauN ijauN KUh c`ldw hY, iqauN iqauN) kuJ itMfW ^wlI huMdIAW jWdIAW hn qy kuJ (itMfW KUh dy pwxI nwl) muV BrdIAW jWdIAW hn [ iesy qrHW dw hI jgq-rcnw dw ieh qmwSw hY jo Ksm-pRBU ny ricAw hoieAw hY (kuJ ieQoN kUc kr ky QW ^wlI kr jWdy hn, qy kuJ srIr Dwr ky QW Aw m`ldy hn) [ ijvyN prmwqmw dI rzw hY iqvyN ieh qmwSw ho irhw hY (ies qoN n`k v`txw Pbdw nhIN) [2[

(pr hW) aus mnu`K dI ingwh ivc cwnx hoieAw hY (Bwv, aus mnu`K ƒ jIvn-jugiq dI shI smJ peI hY) ijs ny (jgq dy rcnhwr) krqwr dy crnW ivc suriq joVn dy rsqy qy qur ky AwpxI suriq mwieAw dy moh vloN htweI hY [ hy prmwqmw nwl sWJ pwx dw jqn krn vwly! Awpxy mn ivc soc ky (A`KW KolH ky) vyK (jy suriq itkwxy qy nhIN hY; qW) nwh hI igRhsqI jIvn-s&r ivc TIk rwhy qur irhw hY qy nwh hI (auh mnu`K jo Awpxy Awp ƒ) ivrkq (smJdw hY) [3[

hy nwnk! ijs prmwqmw ny dunIAw vwlI moh mwieAw dI Awsw mnu`K ƒ cMboV id`qI hY, jo mnu`K ausy prmwqmw dy (ieh Awsw iqRSnw) hvwly krdw hY, qy vwsnw-rihq ho ky jIvn guzwrdw hY, qy ies prmwqmw dI rzw ivc ieh jgq-rcnw hoeI hY aus ƒ rzw dw mwlk jwx ky aus ivc Awpxw mn joVdw hY, auh cwhy igRhsqI hY cwhy ivrkq, auh prmwqmw dI drgwh ivc kbUl hY [4[8[

ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਦਿਸਟਿ ਬਿਕਾਰੀ ਬੰਧਨਿ ਬਾਂਧੈ ਹਉ ਤਿਸ ਕੈ ਬਲਿ ਜਾਈ ॥ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਕੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣੈ ਭੂਲਾ ਫਿਰੈ ਅਜਾਈ ॥੧॥ ਬੋਲਹੁ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾਰ ॥ ਫੁਨਿ ਬਹੁੜਿ ਨ ਆਵਣ ਵਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਊਚਾ ਤੇ ਫੁਨਿ ਨੀਚੁ ਕਰਤੁ ਹੈ ਨੀਚ ਕਰੈ ਸੁਲਤਾਨੁ ॥ ਜਿਨੀ ਜਾਣੁ ਸੁਜਾਣਿਆ ਜਗਿ ਤੇ ਪੂਰੇ ਪਰਵਾਣੁ ॥੨॥ ਤਾ ਕਉ ਸਮਝਾਵਣ ਜਾਈਐ ਜੇ ਕੋ ਭੂਲਾ ਹੋਈ ॥ ਆਪੇ ਖੇਲ ਕਰੇ ਸਭ ਕਰਤਾ ਐਸਾ ਬੂਝੈ ਕੋਈ ॥੩॥ ਨਾਉ ਪ੍ਰਭਾਤੈ ਸਬਦਿ ਧਿਆਈਐ ਛੋਡਹੁ ਦੁਨੀ ਪਰੀਤਾ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ਜਗਿ ਹਾਰਿਆ ਤਿਨਿ ਜੀਤਾ ॥੪॥੯॥ {ਪੰਨਾ 1329}

pd ArQ:-  idsit—idRStI, ingwh, nzr, suriq [ ibkwrI—ivkwrW vl [ bMDin—bMDn nwl, jkV nwl, r`sI nwl [ hau—mYN [ iqs kY—aus bMdy qoN [ bil jwie—mYN kurbwn jWdw hW [ swr—AslIAq [ AjweI—ivArQ [1[

scu—sdw kwiem rihx vwlw [ Puin—muV [ bhuiV—muV [ Awvx vwr—Awaux dI vwrI, jnm lYx dI vwrI [1[rhwau[

sulqwnu—bwdSwh [ jwxu—jwxnhwr pRBU ƒ [ jig—jgq ivc [2[

qw kau—aus bMdy ƒ [ ko—koeI [ krqw—krqwr [3[

sbid—gurU dy Sbd ivc (juV ky) [ dunI prIqw—dunIAw dI pRIq, mwieAw dw moh [ iqin—aus mnu`K ny [4[

ArQ:-  (hy BweI!) krqwr dw sdw kwiem rihx vwlw nwm (sdw) ismro [ (nwm ismrn dI brkiq nwl jgq ivc) muV muV jnm lYx dI vwrI nhIN AwvygI [1[rhwau[

mYN aus bMdy qoN kurbwn jWdw hW jyhVw (AwpxI) ivkwrW vl jWdI suriq ƒ (hir-nwm ismrn dI) forI lwl bMn@ r`Kdw hY [ (pr jyhVw mnu`K ismrn qoN KuMJ ky) Bly bury kMm dy Byq ƒ nhIN smJdw, auh (jIvn dy shI rsqy qoN) KuMiJAw iPrdw hY qy (jIvn) ivArQ gvWdw hY [1[

(hy BweI! aus krqwr dw nwm sdw ismro) jo au~icAW qoN nIvyN kr dyNdw hY qy nIivAW (grIbW) ƒ bwdSwh bxw dyNdw hY [ ijnHW bMidAW ny aus (Gt Gt dI) jwxn vwly prmwqmw ƒ cMgI qrHW jwx ilAw hY (Bwv, aus nwl fUMGI sWJ pw leI hY) jgq ivc Awey auhI bMdy sPl hn qy kbUl hn [2[

(pr jIvW dy kIh v`s?) ausy jIv ƒ miq dyx dw jqn kIqw jw skdw hY jyhVw (Awp) kurwhy ipAw hovy, (ieQy qW rwhy pYx jW kurwhy pYx vwlw) swrw hI qmwSw krqwr Awp hI kr irhw hY—ieh Byq BI koeI ivrlw bMdw hI smJdw hY [ (qy auh rzw dy mwlk krqwr dw nwm ismrdw hY) [3[

(hy BweI!) AMimRq vyly hI (au~T ky) gurU dy Sbd ivc juV ky krqwr dw nwm ismrnw cwhIdw hY, (hy BweI!) mwieAw dw moh iqAwgo (ieh moh hI krqwr dI Xwd BulWdw hY) [ krqwr dy syvkW dw syvk nwnk bynqI krdw hY ik jyhVw bMdw (mwieAw dw moh iqAwg ky) jgq ivc inmRqw nwl izMdgI guzwrdw hY, ausy ny hI (jIvn dI bwzI) ij`qI hY [4[9[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh