ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1326

ਜਨ ਕਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਗੁਰ ਸੇਤੀ ਜਿਉ ਚਕਵੀ ਦੇਖਿ ਸੂਰੀਜੈ ॥ ਨਿਰਖਤ ਨਿਰਖਤ ਰੈਨਿ ਸਭ ਨਿਰਖੀ ਮੁਖੁ ਕਾਢੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਜੈ ॥੫॥ ਸਾਕਤ ਸੁਆਨ ਕਹੀਅਹਿ ਬਹੁ ਲੋਭੀ ਬਹੁ ਦੁਰਮਤਿ ਮੈਲੁ ਭਰੀਜੈ ॥ ਆਪਨ ਸੁਆਇ ਕਰਹਿ ਬਹੁ ਬਾਤਾ ਤਿਨਾ ਕਾ ਵਿਸਾਹੁ ਕਿਆ ਕੀਜੈ ॥੬॥ ਸਾਧੂ ਸਾਧ ਸਰਨਿ ਮਿਲਿ ਸੰਗਤਿ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਰਸੁ ਕਾਢਿ ਕਢੀਜੈ ॥ ਪਰਉਪਕਾਰ ਬੋਲਹਿ ਬਹੁ ਗੁਣੀਆ ਮੁਖਿ ਸੰਤ ਭਗਤ ਹਰਿ ਦੀਜੈ ॥੭॥ ਤੂ ਅਗਮ ਦਇਆਲ ਦਇਆ ਪਤਿ ਦਾਤਾ ਸਭ ਦਇਆ ਧਾਰਿ ਰਖਿ ਲੀਜੈ ॥ ਸਰਬ ਜੀਅ ਜਗਜੀਵਨੁ ਏਕੋ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ ਕਰੀਜੈ ॥੮॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1326}

pd ArQ:-  kau—ƒ [ syqI—nwl [ dyiK—vyK ky, aufIk ky [ sUrIjY—sUrj ƒ [ inrKq—vyKidAW [ rYin sB—swrI rwq [ inrKI—vyKdI hY, aufIkdI rihMdI hY [ muKu kwFY—(jdoN sUrj) mUMh ivKWdw hY [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [5[

swkq—prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`K [ suAwn—ku`qy [ khIAih—AwKy jWdy hn [ durmiq—KotI miq [ suAwie—Zrz dI ^wqr [ krih—krdy hn (bhu-vcn) [ ivswhu—ieqbwr [ ikAw kIjY—kIh kIqw jw skdw hY? nhIN kIqw jw skdw [6[

imil—iml ky [ ijqu—ijs (sMgiq) ivc [ pr aupkwr—dUijAW dI BlweI [ bolih muiK—mUMhoN boldy hn [ hir—hy hrI! dIjY—dyh [ sMq Bgq—sMqW BgqW dI sMgiq [7[

dieAw piq—imhr dw mwlk; dieAwvwn [ dwqw—dwqW dyx vwly [ sB—swrI lukweI [ jIA—(l&z jIau qoN bhu-vcn) [ jg jIvnu—jgq dw jIvn pRBU [ krIjY—kr [8[

ArQ:-  hy BweI! (prmwqmw dy) Bgq ƒ gurU nwl (ieauN) pRIq bxI rihMdI hY, ijvyN sUrj (dy cVHn) ƒ aufIk aufIk ky ckvI (ivCoVy dI rwq guzwrdI hY) [ vyKidAW vyKidAW (ckvI) swrI rwq hI vyKdI rihMdI hY, (jdoN sUrj) mUMh ivKWdw hY (qdoN ckvy dw imlwp hwsl krdI hY [ iesy qrHW jdoN gurU drsn dyNdw hY, qdoN syvk) Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl pI skdw hY [5[

hy BweI! prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`K bhuq loBI huMdy hn, ku`qy (dy suBwv vwly) khy jWdy hn, (auhnW dy AMdr) KotI miq dI mYl (sdw) BrI rihMdI hY [ (swkq mnu`K) AwpxI Zrz dI ^wqr bhuq g`lW krdy hn, pr auhnW dw ieqbwr nhIN krnw cwhIdw [6[

hy hrI! (mYƒ Awpxy) sMq jnW BgqW dI sMgiq dyh [ sMq jn (Awpxy) mUMhoN dUijAW dI BlweI dy bcn boldy rihMdy hn, sMq jn AnykW guxW vwly huMdy hn, hy BweI! sMq jnW dI sMgiq ivc iml ky prmwqmw dw nwm rs pRwpq kr skIdw hY [7[

hy pRBU! qUM AphuMc hYN, dieAw dw somw hYN, dieAw dw mwlk hYN sB jIvW ƒ dwqW dyx vwlw hYN [ imhr kr ky sB jIvW dI r`iKAw kr [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) swry jIv qyry hn, qUM hI swry jgq dw shwrw hYN [ (sB dI) pwlxw kr [8[5[

ਕਲਿਆਨੁ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਾਮਾ ਹਮ ਦਾਸਨ ਦਾਸ ਕਰੀਜੈ ॥ ਜਬ ਲਗਿ ਸਾਸੁ ਹੋਇ ਮਨ ਅੰਤਰਿ ਸਾਧੂ ਧੂਰਿ ਪਿਵੀਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੰਕਰੁ ਨਾਰਦੁ ਸੇਖਨਾਗ ਮੁਨਿ ਧੂਰਿ ਸਾਧੂ ਕੀ ਲੋਚੀਜੈ ॥ ਭਵਨ ਭਵਨ ਪਵਿਤੁ ਹੋਹਿ ਸਭਿ ਜਹ ਸਾਧੂ ਚਰਨ ਧਰੀਜੈ ॥੧॥ ਤਜਿ ਲਾਜ ਅਹੰਕਾਰੁ ਸਭੁ ਤਜੀਐ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਰਹੀਜੈ ॥ ਧਰਮ ਰਾਇ ਕੀ ਕਾਨਿ ਚੁਕਾਵੈ ਬਿਖੁ ਡੁਬਦਾ ਕਾਢਿ ਕਢੀਜੈ ॥੨॥ ਭਰਮਿ ਸੂਕੇ ਬਹੁ ਉਭਿ ਸੁਕ ਕਹੀਅਹਿ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਹਰੀਜੈ ॥ ਤਾ ਤੇ ਬਿਲਮੁ ਪਲੁ ਢਿਲ ਨ ਕੀਜੈ ਜਾਇ ਸਾਧੂ ਚਰਨਿ ਲਗੀਜੈ ॥੩॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਕੀਰਤਨ ਰਤਨ ਵਥੁ ਹਰਿ ਸਾਧੂ ਪਾਸਿ ਰਖੀਜੈ ॥ ਜੋ ਬਚਨੁ ਗੁਰ ਸਤਿ ਸਤਿ ਕਰਿ ਮਾਨੈ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਕਾਢਿ ਧਰੀਜੈ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1326}

pd ArQ:-  rwmw—hy rwm! hm—Asw (jIvW) ƒ [ krIjY—bxweI r`K [ jb lig—jdoN qk [ swsu—swh [ swDU DUir—sMq-jnW dy crnW dI DUV [ ipvIjY—pIxI cwhIdI hY [1[rhwau[

sMkru—iSv [ syKnwg—SySnwg [ locIjY—qWG kIqI jWdI hY [ hoih—ho jWdy hn (bhu-vcn) [ siB—swry [ jh—ij`Qy [1[

qij—iqAwg ky [ sBu—swrw [ qjIAY—iqAwg dyxw cwhIdw hY [ sMig—sMgiq ivc [ imil—iml ky [ kwin—muQwjI, sihm [ cukwvY—mukw lYNdw hY [ ibKu—Awqmk mOq ilAwaux vwly zihrIly sMswr-smuMdr ivc [2[

Brim—Btkxw dy kwrn [ sUky—su`ky hoey Awqmk jIvn vwly [ auiB suk—KVy-KVoqy su`ky hoey ru`K [ khIAih—khy jWdy hn [ hrIjY—hry ho jWdy hn [ qw qy—ies vwsqy [ iblmu (ivlMb) dyr [ n kIjY—nhIN krnI cwhIdI hY [ jwie—jw ky [3[

rqn vQu—kImqI pdwrQ [ rKIjY—r`iKAw huMdw hY [ bcnu gur—gurU dw bcn [ siq kir—srDw nwl [ mwny—mMndw hY (iek-vcn) [ DrIjY—DirAw jWdw hY, Dr dyNdw hY [4[

ArQ:-  hy rwm! swƒ (Awpxy) dwsW dw dws bxweI r`K [ hy BweI! jdoN qk srIr ivc swh Aw irhw hY, auqnw icr sMq-jnW dy crnW dI DUV pINdy rihxw cwhIdw hY (inmRqw nwl sMq-jnW dI sMgiq ivc rih ky auhnW pwsoN nwm-AMimRq pINdy rihxw cwhIdw hY) [1[rhwau[

hy BweI! iSv, nwrd, SySnwg (Awidk hryk irSI-) munI sMq-jnW dy crnW dI DUV dI qWG krdw irhw hY [ hy BweI! ij`Qy sMq-jn crn r`Kdy hn, auh swry Bvn swry QW piv`qr ho jWdy hn [1[

hy BweI! lok-lwj C`f ky (Awpxy AMdroN Awpxy iksy vf`px dw) swrw mwx C`f dyxw cwhIdw hY, Aqy sMq-jnW dI sMgiq ivc iml ky rihxw cwhIdw hY [ (ijhVw mnu`K sMq-jnW dI sMgiq ivc rihMdw hY, auh) Drmrwj dw sihm mukw lYNdw hY [ Awqmk mOq ilAwaux vwly zihrIly sMswr-smuMdr ivc fu`bdy ƒ (sMq-jn) k`F lYNdy hn [2[

hy BweI! (ijhVy mnu`K mwieAw dI) Btkxw ivc pY ky Awqmk jIvn dI qrwvq mukw lYNdy hn, auh mnu`K auhnW ru`KW vrgy khy jWdy hn, ijhVy KVy-Kloqy su`k jWdy hn (pr Aijhy su`ky jIvn vwly mnu`K BI) sMq-jnW dI sMgiq ivc iml ky hry ho jWdy hn [ ies vwsqy (hy BweI!) iek pl Br BI dyr nhIN krnI cwhIdI [ (CyqI) jw ky sMq jnW dI crnIN l`gxw cwhIdw hY [3[

hy BweI! prmwqmw dw nwm, prmwqmw dI is&iq-swlwh iek kImqI pdwrQ hY [ ieh pdwrQ prmwqmw ny sMq-jnW dy kol r`iKAw huMdw hY [ ijhVw mnu`K gurU dy aupdyS ƒ pUrI srDw nwl mMndw hY, (gurU ieh kImqI pdwrQ) aus dy A`gy k`F ky r`K dyNdw hY [4[

ਸੰਤਹੁ ਸੁਨਹੁ ਸੁਨਹੁ ਜਨ ਭਾਈ ਗੁਰਿ ਕਾਢੀ ਬਾਹ ਕੁਕੀਜੈ ॥ ਜੇ ਆਤਮ ਕਉ ਸੁਖੁ ਸੁਖੁ ਨਿਤ ਲੋੜਹੁ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਨਿ ਪਵੀਜੈ ॥੫॥ ਜੇ ਵਡ ਭਾਗੁ ਹੋਇ ਅਤਿ ਨੀਕਾ ਤਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜੀਜੈ ॥ ਸਭੁ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਬਿਖਮੁ ਜਗੁ ਤਰੀਐ ਸਹਜੇ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਜੈ ॥੬॥ ਮਾਇਆ ਮਾਇਆ ਕੇ ਜੋ ਅਧਿਕਾਈ ਵਿਚਿ ਮਾਇਆ ਪਚੈ ਪਚੀਜੈ ॥ ਅਗਿਆਨੁ ਅੰਧੇਰੁ ਮਹਾ ਪੰਥੁ ਬਿਖੜਾ ਅਹੰਕਾਰਿ ਭਾਰਿ ਲਦਿ ਲੀਜੈ ॥੭॥ ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਰਮ ਰਮੁ ਰਮ ਰਮ ਰਾਮੈ ਤੇ ਗਤਿ ਕੀਜੈ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਾ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਏ ਰਾਮ ਨਾਮੈ ਰਲੈ ਮਿਲੀਜੈ ॥੮॥੬॥ ਛਕਾ ੧ ॥ {ਪੰਨਾ 1326}

pd ArQ:-  jn—hy jno! BweI! hy Brwvo! guir—gurU ny [ kwFI—au~cI kIqI hoeI hY [ kukIjY—kUk irhw hY [ Awqm kau—ijMd vwsqy [ suKu suKu—hr vyly dw suK [ pvIjY—pYxw cwhIdw [5[

vf Bwgu—v`fI iksmq [ nIkw—sohxw [ idRVIjY—ihrdy ivc p`kw kr lYxw cwhIdw hY [ ibKmu—AOKw [ qrIAY—qirAw jw skdw hY [ shjy—Awqmk Afolqw ivc [ pIjY—pIqw jw skdw hY [6[

AiDkweI—bhuq (pRymI) [ pcY pcIjY—hr vyly sVdw hY [ AigAwnu—Awqmk jIvn vloN by-smJI [ AMnyru—hnyrw [ pMQu—(izMdgI dw) rsqw [ ibKVw—AOKw [ AhMkwr—AhMkwir nwl [ Bwir—Bwr nwl [ AhMkwir Bwir—AhMkwr (-rUp) Bwr nwl [ lid lIjY—lidAw jWdw hY [7[

rm—ivAwpk [ rmu—ismr [ rwmY qy—prmwqmw (dy nwm) qoN hI [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [ kIjY—bxw leIdI hY [ idRVwey—ihrdy ivc p`kw kr dyNdw hY [ nwmY—nwm ivc hI [ rlY—lIn ho jWdw hY [ imlIjY—iml jweIdw hY [8[

ArQ:-  hy sMq jno! hy Brwvo! gurU ny (AwpxI) bWh au~cI kIqI hoeI hY qy kUk irhw hY (aus dI g`l) iDAwn nwl suxo [ hy sMq jno! jy qusI AwpxI ijMd vwsqy sdw dw suK cwhuMdy ho, qW gurU dI srn pey rihxw cwhIdw hY [5[

hy BweI! jy iksy mnu`K dI v`fI cMgI iksmq hovy, qW auh gurU dI miq lY ky (Awpxy AMdr) prmwqmw dw nwm p`kw krdw hY [ hy BweI! mwieAw dw moh—ieh swrw bVw AOKw sMswr-smuMdr hY (nwm dI brkiq nwl ieh) qirAw jw skdw hY [ (ies vwsqy) Awqmk Afolqw ivc itk ky prmwqmw dw nwm-rs pIxw cwhIdw hY [6[

hy BweI! ijhVy mnu`K inry mwieAw dy hI bhuq pRymI hn (auh sdw duKI huMdy hn [ mwieAw dw pRymI mnu`K qW) hr vyly mwieAw (dI iqRSnw dI A`g) ivc sVdw rihMdw hY [ (Aijhy mnu`K vwsqy) Awqmk jIvn vloN by-smJI iek Gu`p hnyrw (bx jWdw hY, aus mnu`K vwsqy izMdgI dw) rsqw AOKw ho jWdw hY (ikauNik auh mnu`K) AhMkwr (-rUp) Bwr nwl (sdw) l`idAw rihMdw hY [7[

hy nwnk! sdw ivAwpk rwm dw nwm ismrdw rhu [ ivAwpk rwm dy nwm qoN hI au~cI Awqmk AvsQw hwsl kr skIdI hY [ jdoN gurU imldw hY auh (mnu`K dy ihrdy ivc prmwqmw dw) nwm p`kw krdw hY [ (mnu`K) prmwqmw dy nwm ivc sdw leI lIn ho jWdw hY [8[6[

Ckw—C`kw, Cy (AStpdIAW) dw iek`T [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh