ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1325

ਸਾਧੂ ਸਾਧ ਸਾਧ ਮਨਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਿਨੁ ਦੇਖੇ ਰਹਿ ਨ ਸਕੀਜੈ ॥ ਜਿਉ ਜਲ ਮੀਨ ਜਲੰ ਜਲ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੈ ਖਿਨੁ ਜਲ ਬਿਨੁ ਫੂਟਿ ਮਰੀਜੈ ॥੫॥ ਮਹਾ ਅਭਾਗ ਅਭਾਗ ਹੈ ਜਿਨ ਕੇ ਤਿਨ ਸਾਧੂ ਧੂਰਿ ਨ ਪੀਜੈ ॥ ਤਿਨਾ ਤਿਸਨਾ ਜਲਤ ਜਲਤ ਨਹੀ ਬੂਝਹਿ ਡੰਡੁ ਧਰਮ ਰਾਇ ਕਾ ਦੀਜੈ ॥੬॥ ਸਭਿ ਤੀਰਥ ਬਰਤ ਜਗ੍ਯ੍ਯ ਪੁੰਨ ਕੀਏ ਹਿਵੈ ਗਾਲਿ ਗਾਲਿ ਤਨੁ ਛੀਜੈ ॥ ਅਤੁਲਾ ਤੋਲੁ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਹੈ ਗੁਰਮਤਿ ਕੋ ਪੁਜੈ ਨ ਤੋਲ ਤੁਲੀਜੈ ॥੭॥ ਤਵ ਗੁਨ ਬ੍ਰਹਮ ਬ੍ਰਹਮ ਤੂ ਜਾਨਹਿ ਜਨ ਨਾਨਕ ਸਰਨਿ ਪਰੀਜੈ ॥ ਤੂ ਜਲ ਨਿਧਿ ਮੀਨ ਹਮ ਤੇਰੇ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਸੰਗਿ ਰਖੀਜੈ ॥੮॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1324-1325}

pd ArQ:-  swD min—sMq jnW dy mn ivc [ rih n skIjY—irhw nhIN jw skdw [ jl mIn—pwxI dI m`CI [ jlµ jl pRIiq—hr vyly pwxI dw ipAwr [ PUit—Pu`t ky [5[

ABwg—mMdy Bwg [ swDU DUir—sMq jnW dy crnW dI DUV [ nhI bUJih—SWq nhIN huMdy [ fMfu—szw [ dIjY—id`qI jWdI hY [6[

siB—swry [ ihvY—br& ivc [ gwil—gwl ky [ qnu CIjY—(jy) srIr nws ho jwey [ Aqulw—nwh qoilAw jw skx vwlw [ ko—koeI (BI au~dm) [ pujY n—A`pVdw nhIN, brwbrI nhIN kr skdw [ qulIjY—jy qoilAw jwey [7[

bRhm—hy pRBU! qv—qyry [ prIjY—pey rihxw cwhIdw hY [ jliniD—pwxI dw ^zwnw, smuMdr [ kir—kr ky [ sMig—(Awpxy) nwl [8[

ArQ:-  hy BweI! sMq jnW dy mn ivc (sdw) pRIqm pRBU jI v`sdy hn, (pRBU dw) drsn krn qoN ibnw (auhnW pwsoN) irhw nhIN jw skdw; ijvyN pwxI dI m`CI dw hr vyly pwxI nwl hI ipAwr hY, pwxI qoN ibnw iek iKn ivc hI auh qVp ky mr jWdI hY [5[

hy BweI! ijnHW mnu`KW dy bhuq hI mMdy Bwg huMdy hn, auhnW ƒ sMq jnW dy crnW dI DUV nsIb nhIN huMdI [ auhnW dy AMdr iqRSnw dI A`g l`gI rihMdI hY, (aus A`g ivc) hr vyly sVidAW dy AMdr TMF nhIN pYNdI, (ieh auhnW ƒ) Drmrwj dI szw imldI hY [6[

hy BweI! jy swry qIrQW dy ieSnwn, AnykW vrq, j`g qy hor (ieho ijhy) puMn-dwn kIqy jwx, (phwVW dIAW KuMdRW ivc) br& ivc gwl gwl ky srIr nws kIqw jwey, (qW BI iehnW swry swDnW ivcoN) koeI BI swDn prmwqmw dy nwm dI brwbrI nhIN kr skdw [ prmwqmw dw nwm AYsw hY ik koeI BI qol aus ƒ qol nhIN skdw, auh imldw hY gurU dI miq qy quirAW [7[

hy dws nwnk! (AwK—) hy pRBU! qyry gux qUM (Awp hI) jwxdw hYN (imhr kr, AsI jIv qyrI hI) srn pey rhIey [ qUM (swfw) smuMdr hYN, AsI jIv qyrIAW m`CIAW hW, imhr kr ky (swƒ Awpxy) nwl hI r`KI r`K [8[3[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਾਮਾ ਰਮ ਰਾਮੋ ਪੂਜ ਕਰੀਜੈ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਰਪਿ ਧਰਉ ਸਭੁ ਆਗੈ ਰਸੁ ਗੁਰਮਤਿ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜੀਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਮ ਗੁਣ ਸਾਖ ਤਰੋਵਰ ਨਿਤ ਚੁਨਿ ਚੁਨਿ ਪੂਜ ਕਰੀਜੈ ॥ ਆਤਮ ਦੇਉ ਦੇਉ ਹੈ ਆਤਮੁ ਰਸਿ ਲਾਗੈ ਪੂਜ ਕਰੀਜੈ ॥੧॥ ਬਿਬੇਕ ਬੁਧਿ ਸਭ ਜਗ ਮਹਿ ਨਿਰਮਲ ਬਿਚਰਿ ਬਿਚਰਿ ਰਸੁ ਪੀਜੈ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਇਆ ਸਤਿਗੁਰ ਕਉ ਇਹੁ ਮਨੁ ਦੀਜੈ ॥੨॥ ਨਿਰਮੋਲਕੁ ਅਤਿ ਹੀਰੋ ਨੀਕੋ ਹੀਰੈ ਹੀਰੁ ਬਿਧੀਜੈ ॥ ਮਨੁ ਮੋਤੀ ਸਾਲੁ ਹੈ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਜਿਤੁ ਹੀਰਾ ਪਰਖਿ ਲਈਜੈ ॥੩॥ ਸੰਗਤਿ ਸੰਤ ਸੰਗਿ ਲਗਿ ਊਚੇ ਜਿਉ ਪੀਪ ਪਲਾਸ ਖਾਇ ਲੀਜੈ ॥ ਸਭ ਨਰ ਮਹਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ਊਤਮੁ ਹੋਵੈ ਰਾਮ ਨਾਮੈ ਬਾਸੁ ਬਸੀਜੈ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1325}

pd ArQ:-  rm—srb-ivAwpk [ pUj—BgqI [ krIjY—krnI cwhIdI hY [ Arip—Bytw kr ky [ Drau—DrauN, mYN Drdw hW [ sBu—sB kuJ [ igAwnu—Awqmk jIvn dI sUJ [ idRVIjY—ihrdy ivc p`kw ho sky [1[rhwau[

bRhm nwm—prmwqmw dw nwm [ bRhm gux—prmwqmw dI is&iq-swlwh [ swK qrovr—ru`K dIAW SwKW [ cuin cuin—(iehI) Pu`l cux cux ky [ pUj krIjY—pUjw krnI cwhIdI hY [ Awqm dyau—prmwqmw hI dyvqw hY [ ris lwgY—ris lwig, (prmwqmw dy hI nwm-) rs ivc l`g ky [1[

ibbyk buiD—cMgy mMdy krm dI prK kr skx vwlI Akl [ ibcir ibcir—(ies bu`DI dI rwhIN) ivcwr ivcwr ky [ pIjY—pIxw cwhIdw hY [ prswid—ikrpw nwl [ pdwrQu—hir-nwm [ kau—ƒ [ dIjY—dyxw cwhIdw hY [2[

Aiq nIko—bhuq sohxw [ hIro—hir-nwm-hIrw [ hIrY—(ies) hIry nwl [ hIru—mn-hIrw [ ibDIjY—ivMnH lYxw cwhIdw hY, pRo lYxw cwhIdw hY [ swlu—swru, sRySt [ sbdI—Sbd dI rwhIN [ ijqu—ijs (Sbd) dI brkiq nwl [ hIrw—nwm-hIrw [3[

sMig—nwl [ lig—l`g ky [ pIp—ip`pl [ plws—iCCr [ rwm nwmY—prmwqmw dy nwm ivc [ bwsu—sugMDI [4[

ArQ:-  hy BweI! sdw srb-ivAwpk prmwqmw dI BgqI krnI cwhIdI hY [ jy koeI myry ihrdy ivc gurmiq dI rwhIN prmwqmw dy nwm dw Awnµd Aqy Awqmk jIvn dI sUJ p`kI kr dyvy qW mYN Awpxw mn Awpxw qn sB kuJ aus dy A`gy Bytw r`K idAW [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw hI (pUjx-jog) dyvqw hY, (prmwqmw dy nwm-) rs ivc l`g ky prmwqmw dI hI BgqI krnI cwhIdI hY [ prmwqmw dw nwm prmwqmw dy gux hI ru`KW dIAW Sw^W hn (ijnHW nwloN nwm Aqy is&iq-swlwh dy Pu`l hI) cux cux ky prmwqm-dyv dI pUjw krnI cwhIdI hY [1[

hy BweI! (hor sB cqurweIAW nwloN) jgq ivc cMgy mMdy krm dI prK kr skx vwlI Akl hI sB qoN piv`qr hY [ (ies dI shwieqw nwl prmwqmw dy gux mn ivc) vsw vsw ky (Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-) rs pIxw cwhIdw hY [ ieh nwm-pdwrQ gurU dI ikrpw nwl (hI) imldw hY, Awpxw ieh mn gurU dy hvwly kr dyxw cwhIdw hY [2[

hy BweI! prmwqmw dw nwm-hIrw bhuq hI kImqI hY bhuq hI sohxw hY, ies nwm-hIry nwl (Awpxy mn-) hIry ƒ sdw pRo r`Kxw cwhIdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN ieh mn sRySt moqI bx skdw hY, ikauNik Sbd dI brkiq nwl nwm hIry dI kdr-kImq dI smJ pY jWdI hY [3[

hy BweI! sMq-jnW dI sMgiq ivc rih ky sMq-jnW dI crnIN l`g ky au~cy jIvn vwly bx skIdw hY [ ijvyN iCCry ƒ ip`pl Awpxy ivc lIn kr (ky Awpxy vrgw hI bxw) lYNdw hY, (iesy qrHW ijs mnu`K ivc) prmwqmw dy nwm dI sugMDI v`s jWdI hY, auh mnu`K sB pRwxIAW ivcoN au~cy jIvn vwlw bx jWdw hY [4[

ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਮਲ ਕਰਮ ਬਹੁ ਕੀਨੇ ਨਿਤ ਸਾਖਾ ਹਰੀ ਜੜੀਜੈ ॥ ਧਰਮੁ ਫੁਲੁ ਫਲੁ ਗੁਰਿ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਬਹਕਾਰ ਬਾਸੁ ਜਗਿ ਦੀਜੈ ॥੫॥ ਏਕ ਜੋਤਿ ਏਕੋ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਇਕੁ ਕੀਜੈ ॥ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਸਭ ਏਕੈ ਹੈ ਪਸਰੇ ਸਭ ਚਰਨ ਤਲੇ ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ ॥੬॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਨਕਟੇ ਨਰ ਦੇਖਹੁ ਤਿਨ ਘਸਿ ਘਸਿ ਨਾਕ ਵਢੀਜੈ ॥ ਸਾਕਤ ਨਰ ਅਹੰਕਾਰੀ ਕਹੀਅਹਿ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵੀਜੈ ॥੭॥ ਜਬ ਲਗੁ ਸਾਸੁ ਸਾਸੁ ਮਨ ਅੰਤਰਿ ਤਤੁ ਬੇਗਲ ਸਰਨਿ ਪਰੀਜੈ ॥ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਧਾਰਹੁ ਮੈ ਸਾਧੂ ਚਰਨ ਪਖੀਜੈ ॥੮॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1325}

pd ArQ:-  inrml—ivkwrW dI mYl qoN bcwx vwly, piv`qr [ swKw—SwKw [ swKw hrI—hrI Sw^ [ jVIjY—jVI jWdI hY, au~gdI hY [ guir—gurU ny [ idRVwieAw—ihrdy ivc p`kw kr id`qw [ igAwnu—Awqmk jIvn dI sUJ [ bhkwr—mhkwr, sugMDI [ bwsu—sugMDI [ jig—jgq ivc [ dIjY—id`qI jWdI hY [5[

eyko—iek (prmwqmw) hI [ min—mn ivc [ bRhm—prmwqmw [ idRsit—ingwh, nzr [ Awqm rwmu—prmwqmw [ psry—ivAwpk [ qly—hyT [6[

nkty—n`k-k`ty, Awdr-hIx [ iqn nwk—auhnW dw n`k [ Gis Gis—muV muV Gs ky [ vFIjY—v`iFAw jWdw hY [ swkq—prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`K [ khIAih—khy jWdy hn [ iDRgu—iPtkwr-jog [7[

swsu—swh [ swsu swsu—hryk swh [ jb lgu—ijqnw icr [ qqu—qurq [ bygl—by-gl, iJjk qoN ibnw, srDw nwl [ prIjY—pey rihxw cwhIdw hY [ pKIjY—DoNdw rhW (pKwlIN) [8[

ArQ:-  hy BweI! (gurmiq dI brkiq nwl ijs mnu`K ny) ivkwrW dI mYl qoN bcwx vwly kMm in`q krny SurU kIqy, (aus dy jIvn-ru`K auqy, mwno, ieh) hrI Sw^ sdw au~gdI rihMdI hY, (ijs ƒ) Drm-rUp Pu`l l`gdw rihMdw hY, Aqy gurU dI rwhIN imlI Awqmk jIvn dI sUJ (dw) Pl l`gdw hY [ (ies Pu`l dI) mhkwr sugMDI (swry) jgq ivc iKlrdI hY [5[

hy BweI! (swry jgq ivc) iek (prmwqmw) dI joiq (hI v`sdI hY), iek prmwqmw hI (sBnW dy) mn ivc v`sdw hY, swrI lukweI ivc isr& prmwqmw ƒ vyKx vwlI ingwh hI bxwxI cwhIdI hY [ swrI isRStI ivc iek prmwqmw hI pswrw pswr irhw hY, (ies vwsqy) sBnW dy crnW hyT (Awpxw) isr r`Kxw cwhIdw hY [6[

hy BweI! vyKo, ijhVy mnu`K prmwqmw dy nwm qoN vWjy rihMdy hn auh inrwdrI hI krWdy hn, auhnW dI sdw n`k-v`FI huMdI rihMdI hY [ prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`K AhMkwrI hI AwKy jWdy hn [ nwm qoN ibnw jIivAw jIvn iPtkwr-jog hI huMdw hY [7[

hy BweI! jd qk mn ivc (Bwv, srIr ivc) ie`k swh BI Aw irhw hY, qd qk pUrI srDw nwl prmwqmw dI srn pey rihxw cwhIdw hY [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU! myry auqy) imhr kr, imhr kr, mYN qyry sMq-jnW dy crn DoNdw rhW [8[4[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਾਮਾ ਮੈ ਸਾਧੂ ਚਰਨ ਧੁਵੀਜੈ ॥ ਕਿਲਬਿਖ ਦਹਨ ਹੋਹਿ ਖਿਨ ਅੰਤਰਿ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਕਿਰਪਾ ਕੀਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮੰਗਤ ਜਨ ਦੀਨ ਖਰੇ ਦਰਿ ਠਾਢੇ ਅਤਿ ਤਰਸਨ ਕਉ ਦਾਨੁ ਦੀਜੈ ॥ ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਾਹਿ ਸਰਨਿ ਪ੍ਰਭ ਆਏ ਮੋ ਕਉ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜੀਜੈ ॥੧॥ ਕਾਮ ਕਰੋਧੁ ਨਗਰ ਮਹਿ ਸਬਲਾ ਨਿਤ ਉਠਿ ਉਠਿ ਜੂਝੁ ਕਰੀਜੈ ॥ ਅੰਗੀਕਾਰੁ ਕਰਹੁ ਰਖਿ ਲੇਵਹੁ ਗੁਰ ਪੂਰਾ ਕਾਢਿ ਕਢੀਜੈ ॥੨॥ ਅੰਤਰਿ ਅਗਨਿ ਸਬਲ ਅਤਿ ਬਿਖਿਆ ਹਿਵ ਸੀਤਲੁ ਸਬਦੁ ਗੁਰ ਦੀਜੈ ॥ ਤਨਿ ਮਨਿ ਸਾਂਤਿ ਹੋਇ ਅਧਿਕਾਈ ਰੋਗੁ ਕਾਟੈ ਸੂਖਿ ਸਵੀਜੈ ॥੩॥ ਜਿਉ ਸੂਰਜੁ ਕਿਰਣਿ ਰਵਿਆ ਸਰਬ ਠਾਈ ਸਭ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਾਮੁ ਰਵੀਜੈ ॥ ਸਾਧੂ ਸਾਧ ਮਿਲੇ ਰਸੁ ਪਾਵੈ ਤਤੁ ਨਿਜ ਘਰਿ ਬੈਠਿਆ ਪੀਜੈ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1325-1326}

pd ArQ:-  rwmw—hy rwm! swDU—gurU [ DuvIjY—DovIN, DoNdw rhW [ iklibK—pwp [ dhn hoih—sV jWdy hn [ Twkur—hy Twkur! [1[rhwau[

dIn—inmwxy [ Kry—KVy hn [ dir—(qyry) dr qy [ TwFy—Kloqy hoey [ Aiq qrsn kau—bhuq qrs irhW ƒ [ dIjY—dyh [ qRwih—bcw lY [ pRB—hy pRBU! mo kau—mYƒ [ idRVIjY—ihrdY ivc p`kw kr [1[

ngr mih—srIr-ngr ivc [ sblw—(s-bl) blvwn [ auiT—au~T ky [ jUJu—ju`D [ krIjY—krIN, mYN krdw hW [ AMgIkwru—p`K, mdd, shwieqw [ rwiK lyvhu—bcw lY [ kwiF kFIjY—sdw leI k`F dyh [2[

sbl Aiq—bhuq bl vwlI [ ibiKAw Agin—mwieAw (dI iqRSnw) dI A`g [ ihv—br& [ sbdu gur—gurU dw Sbd [ qin—qn ivc [ min—mn ivc [ AiDkweI—bhuq [ sUiK—suK ivc [ svIjY—syivAw jw sky, lInqw ho jwey [3[

rivAw—ivAwpk hY [ srb TweI—sBnIN QweIN [ Git Git—hryk srIr ivc [ rvIjY—ivAwpk hY [ rsu—Awnµd, suAwd [ pwvY—mwxdw hY [ qqu—incoV [ inj—Awpxw [ Gir—Gr ivc [ inj Gir—Awpxy Asl Gr ivc, pRBU-crnW ivc [4[

ArQ:-  hy myry Twkur! hy myry rwm! (myry au~qy imhr kr) mYN gurU dy crn (in`q) DoNdw rhW (gurU dI srn pey irhW) iek iKn ivc swry pwp sV jWdy hn [1[rhwau[

hy pRBU! (qyry dr dy) inmwxy mMgqy (qyry) dr qy Kloqy hoey hn, bhuq qrs irhW ƒ (ieh) ^Yr pw [ hy pRBU! (iehnW pwpW qoN) bcw lY, bcw lY, (AsI qyrI) srn Aw pey hW [ hy pRBU! gurU dI miq dI rwhIN (Awpxw) nwm myry AMdr p`kw kr [1[

hy pRBU! (AsW jIvW dy srIr-) ngr ivc kwm kRoD (Awidk hryk ivkwr) blvwn hoieAw rihMdw hY, sdw au~T au~T ky (iehnW nwl) ju`D krnw pYNdw hY [ hy pRBU! shwieqw kr, (iehnW qoN) bcw lY [ pUrw gurU (imlw ky iehnW dy pMjy ivcoN) k`F lY [2[

hy BweI! (jIvW dy) AMdr mwieAw (dI iqRSnw) dI A`g bhuq BVk rhI hY [ br& vrgw gurU dw TMFw-Twr Sbd dyh, (qw ik) qn ivc mn ivc bhuq SWqI pYdw ho jwey [ (gurU dw Sbd jIvW dy hryk) rog k`t dyNdw hY, (gurU dy Sbd dI brkiq nwl) Awqmk Awnµd ivc mgn rih skIdw hY [3[

hy BweI! ijvyN sUrj (AwpxI) ikrx dI rwhIN sBnIN QweIN phuMicAw hoieAw hY, (iqvyN) prmwqmw swrI lukweI ivc hryk srIr ivc ivAwpk hY [ ijs mnu`K ƒ sMq-jn iml pYNdy hn, auh (imlwp dy) suAwd ƒ mwxdw hY [ hy BweI! (sMq jnW dI sMgiq nwl) pRBU-crnW ivc lIn ho ky nwm rs pIqw jw skdw hY [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh