ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1323

ਕਲਿਆਨੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਜਾਣੁ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸਰ ਨਿਹਚਲੁ ਸਚੁ ਸਬਦੁ ਨੀਸਾਣੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਆਨ ਨ ਕੋਈ ਸਮਰਥੁ ਤੇਰੀ ਆਸ ਤੇਰਾ ਮਨਿ ਤਾਣੁ ॥ ਸਰਬ ਘਟਾ ਕੇ ਦਾਤੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇਹਿ ਸੁ ਪਹਿਰਣੁ ਖਾਣੁ ॥੧॥ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਚਤੁਰਾਈ ਸੋਭਾ ਰੂਪੁ ਰੰਗੁ ਧਨੁ ਮਾਣੁ ॥ ਸਰਬ ਸੂਖ ਆਨੰਦ ਨਾਨਕ ਜਪਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਕਲਿਆਣੁ ॥੨॥੬॥੯॥ {ਪੰਨਾ 1323}

pd ArQ:-  AMqrjwmI—hryk dy ihrdy ivc phuMc jwx vwlw [ jwxu—jwxnhwr [ prmysr—hy prmysr! scu—sdw kwiem rihx vwlw [ nIswxu—prvwnw, rwhdwrI [1[rhwau[

smrQu—qwkq vwlw [ min—mn ivc [ qwxu—shwrw [ Gt—srIr [ dwqy—hy dwqwr! dyih—jo kuJ qUM dyNdw hYN [

cqurweI—isAwxp [ mwxu—ie`zq [ srb—swry [ jip—jipAw kr [ kilAwxu—suK [2[

ArQ:-  hy srb-gux-BrpUr prmysr! qUM myrw pRBU hYN, qUM myry idl dI jwxn vwlw hYN [ imhr kr, mYƒ sdw At`l kwiem rihx vwlw (AwpxI is&iq-swlwh dw) Sbd (b^S [ qyry crnW ivc phuMcx leI ieh Sbd hI myry vwsqy) prvwnw hY [1[rhwau[

hy sB jIvW ƒ dwqW dyx vwly suAwmI! Kwx Aqy pihnx ƒ jo kuJ qUM swƒ dyNdw hYN, auhI AsI vrqdy hW [ qYQoN ibnw, hy hrI! koeI hor (ieqnI) smrQw vwlw nhIN hY [ (mYƒ sdw) qyrI (shwieqw dI hI) Aws (rihMdI hY, myry) mn ivc qyrw hI shwrw rihMdw hY [1[

hy nwnk! (sdw) prmwqmw dw nwm jipAw kr, (nwm jpx dI brkiq nwl hI au~cI) suriq (au~cI) miq, (suc`jy jIvn vwlI) isAwxp (lok prlok dI) vifAweI, (sohxw Awqmk) rUp rMg, Dn, ie`zq, swry suK, Awnµd (ieh swrIAW dwqW pRwpq huMdIAW hn) [2[6[9[

ਕਲਿਆਨੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਚਰਨ ਸਰਨ ਕਲਿਆਨ ਕਰਨ ॥ ਪ੍ਰਭ ਨਾਮੁ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਜਪਿ ਨਿਸੰਗ ਜਮਕਾਲੁ ਤਿਸੁ ਨ ਖਾਵਨੋ ॥੧॥ ਮੁਕਤਿ ਜੁਗਤਿ ਅਨਿਕ ਸੂਖ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਲਵੈ ਨ ਲਾਵਨੋ ॥ ਪ੍ਰਭ ਦਰਸ ਲੁਬਧ ਦਾਸ ਨਾਨਕ ਬਹੁੜਿ ਜੋਨਿ ਨ ਧਾਵਨੋ ॥੨॥੭॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1323}

pd ArQ:-  kilAwn—suK, Awqmk Awnµd [ kilAwn krn—Awqmk Awnµd pYdw krn vwlI [ pRB nwmu—prmwqmw dw nwm [ piqq—ivkwrW ivc if`gy hoey [ pwvn—piv`qr (krn vwlw) [ piqq pwvno—ivkwrIAW ƒ piv`qr krn vwlw [1[rhwau[

swD sMig—swD-sMg ivc [ jip—jpY, jo jpdw hY [ insMg—Jwkw lwh ky [ jmkwlu—mOq, Awqmk mOq [1[

mukiq jugiq Aink—mukqI pRwpq krn dIAW AnykW jugqIAW [ Aink sUK—AnykW suK [ lvY n lwvno—brwbrI nhIN kr skdy [ lubD—(luÊD) pRymI, qWG r`Kx vwlw [ bhuiV—muV [ Dwvno—Btkxw [2[

ArQ:-  hy BweI! prmwqmw dy crnW dI srn (swry) suK pYdw krn vwlI hY [ hy BweI! prmwqmw dw nwm ivkwrIAW ƒ piv`qr bxwx vwlw hY [1[rhwau[

hy BweI! (ijhVw mnu`K) swD sMgiq ivc srDw nwl nwm jpdw hY, aus ƒ mOq dw fr BY-BIq nhIN kr skdw (aus dy Awqmk jIvn ƒ Awqmk mOq mukw nhIN skdI) [1[

hy dws nwnk! (AwK—) mukqI pRwpq krn leI AnykW jugqIAW Aqy AnykW suK prmwqmw dI BgqI dI brwbrI nhIN kr skdy [ prmwqmw dy dIdwr dw mqvwlw mnu`K muV jUnW dy gyV ivc nhIN Btkdw [2[7[10[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੪ ਅਸਟਪਦੀਆ ॥ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਰਾਮਾ ਰਮ ਰਾਮੋ ਸੁਨਿ ਮਨੁ ਭੀਜੈ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ਗੁਰਮਤਿ ਸਹਜੇ ਪੀਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਾਸਟ ਮਹਿ ਜਿਉ ਹੈ ਬੈਸੰਤਰੁ ਮਥਿ ਸੰਜਮਿ ਕਾਢਿ ਕਢੀਜੈ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਹੈ ਜੋਤਿ ਸਬਾਈ ਤਤੁ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਢਿ ਲਈਜੈ ॥੧॥ ਨਉ ਦਰਵਾਜ ਨਵੇ ਦਰ ਫੀਕੇ ਰਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਦਸਵੇ ਚੁਈਜੈ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਜੈ ॥੨॥ ਕਾਇਆ ਨਗਰੁ ਨਗਰੁ ਹੈ ਨੀਕੋ ਵਿਚਿ ਸਉਦਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਕੀਜੈ ॥ ਰਤਨ ਲਾਲ ਅਮੋਲ ਅਮੋਲਕ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਾ ਲੀਜੈ ॥੩॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਅਗਮੁ ਅਗਮੁ ਹੈ ਠਾਕੁਰੁ ਭਰਿ ਸਾਗਰ ਭਗਤਿ ਕਰੀਜੈ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਦੀਨ ਹਮ ਸਾਰਿੰਗ ਇਕ ਬੂੰਦ ਨਾਮੁ ਮੁਖਿ ਦੀਜੈ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1323}

pd ArQ:-  rm—rimAw hoieAw, srb-ivAwpk [ suin—sux ky [ BIjY—(pRym-jl nwl) iB`j jWdw hY [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw [ shjy—shij, Awqmk Afolqw ivc itk ky [ pIjY—pI skIdw hY [1[rhwau[

kwst—l`kV [ mih—ivc [ bYsMqru—A`g [ miQ—irVk ky [ sMjim—sMjm nwl, ivENq nwl [ kwiF kFIjY—k`F skIdI hY, pYdw kr leIdI hY [ sbweI—swrI (isRStI ivc) [ qqu—incoV, Byq, AslIAq [1[

nvy—nO hI [ dsvy—dsvyN (drvwzy) dI rwhIN [ cueIjY—coeIdw hY [ ipAwry—hy ipAwry! sbdI—sbd dI rwhIN [ pIjY—pI skIdw hY [2[

kwieAw—srIr [ nIko—cMgw, sohxw [ ivic—(kwieAw dy) AMdr [ kIjY—krnw cwhIdw hY [ Amol—jo iksy mu`l qoN nhIN iml skdy [ lIjY—hwsl kr skIdw hY [3[

Agmu—AphuMc [ Bir—BirAw hoieAw (Amolk rqnW lwlW nwl) [ Bir swgr Bgiq—(Amolk lwlW rqnW nwl) Bry hoey smuMdr-pRBU dI BgqI [ krIjY—kIqI jw skdI hY [ dIn—inmwxy [ swirMg—ppIhy [ muiK—(myry) mUMh ivc [ dIjY—dyh [4[

ArQ:-  hy BweI! srb-ivAwpk prmwqmw (dw nwm) sux ky (mnu`K dw) mn (pRym-jl nwl) iB`j jWdw hY [ ieh hir-nwm Awqmk jIvn dyx vwlw hY Aqy suAwdlw hY [ ieh hir-nwm-jl gurU dI miq dI rwhIN Awqmk Afolqw ivc (itk ky) pI skIdw hY [1[rhwau[

hy BweI! ijvyN (hryk) l`kVI ivc A`g (lukI rihMdI) hY, (pr jugiq nwl au~dm kr ky prgt kr skIdI hY, iqvyN prmwqmw dw nwm (AYsw) hY (ik ies dI) joiq swrI isRStI ivc (gupq) hY, ies AslIAq ƒ gurU dI miq dI rwhIN smJ skIdw hY [1[

hy BweI! (mnu`Kw srIr dy) nO drvwzy hn (ijnHW dI rwhIN mnu`K dw sMbMD bwhrlI dunIAw nwl bixAw rihMdw hY, pr) ieh nO hI drvwzy (nwm-rs vloN) ru`Ky rihMdy hn [ Awqmk jIvn dyx vwlw hir-nwm-rs dsvyN drvwzy (idmwZ) dI rwhIN hI (mnu`K dy AMdr prgt huMdw hY, ijvyN Ark Awidk nwl dI rwhIN) coNdw hY [ hy ipAwry pRBU! (Awpxy jIvW au~qy) sdw hI imhr kr, (jy qUM imhr kryN, qW) gurU dy Sbd dI brkiq nwl ieh hir-nwm-rs pIqw jw skdw hY [2[

hy BweI! mnu`Kw srIr (mwno, iek) Sihr hY, ies (srIr-Sihr) ivc hir-nwm-rs (ivhwJx dw) vxj krdy rihxw cwhIdw hY [ hy BweI! (ieh hir-nwm-rs, mwno) Amu`ly rqn lwl hn, (ieh hir-nwm-rs) gurU dI srn ipAW hI hwsl kIqw jw skdw hY [3[

hy BweI! gurU AphuMc prmwqmw (dw rUp) hY [ (Amolk rqnW lwlW nwl) Bry hoey smuMdr (pRBU) dI BgqI (gurU dI srn ipAW hI) kIqI jw skdI hY [ hy pRBU! AsI jIv (qyry dr dy) inmwxy ppIhy hW [ imhr kr, imhr kr (ijvyN ppIhy ƒ vrKw dI) iek bUMd (dI ipAws rihMdI hY, iqvyN mYƒ qyry nwm-jl dI ipAws hY, myry) mUMh ivc (Awpxw) nwm (-jl) dyh [4[

ਲਾਲਨੁ ਲਾਲੁ ਲਾਲੁ ਹੈ ਰੰਗਨੁ ਮਨੁ ਰੰਗਨ ਕਉ ਗੁਰ ਦੀਜੈ ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਰਸ ਰਸਿਕ ਗਟਕ ਨਿਤ ਪੀਜੈ ॥੫॥ ਬਸੁਧਾ ਸਪਤ ਦੀਪ ਹੈ ਸਾਗਰ ਕਢਿ ਕੰਚਨੁ ਕਾਢਿ ਧਰੀਜੈ ॥ ਮੇਰੇ ਠਾਕੁਰ ਕੇ ਜਨ ਇਨਹੁ ਨ ਬਾਛਹਿ ਹਰਿ ਮਾਗਹਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਦੀਜੈ ॥੬॥ ਸਾਕਤ ਨਰ ਪ੍ਰਾਨੀ ਸਦ ਭੂਖੇ ਨਿਤ ਭੂਖਨ ਭੂਖ ਕਰੀਜੈ ॥ ਧਾਵਤੁ ਧਾਇ ਧਾਵਹਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮਾਇਆ ਲਖ ਕੋਸਨ ਕਉ ਬਿਥਿ ਦੀਜੈ ॥੭॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਨ ਊਤਮ ਕਿਆ ਉਪਮਾ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਦੀਜੈ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਤੁਲਿ ਅਉਰੁ ਨ ਉਪਮਾ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੀਜੈ ॥੮॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1323}

pd ArQ:-  lwlnu—sohxw lwl, sohxw hir-nwm [ rMgnu—sohxw rMg [ gur—hy gurU! dIjY—dyh [ rMig—rMg ivc [ rwqy—rMgy jWdy hn [ rs risk—nwm-rs dy rsIey [ gtk—gt gt kr ky, suAwd nwl [ pIjY—pIxw cwhIdw hY [5[

bsuDw—DrqI [ spq—s`q [ dIp—(¬Ip) jzIry, twpU [ swgr—(s`q) smuMdr [ kMcnu—sonw [ ienhu—iehnW kImqI pdwrQW ƒ [ bwCih—cwhuMdy, locdy, qWG krdy [ mwgih—mMgdy hn [ dIjY—dyh [6[

swkq—prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`K! sd—sdw [ BUKy—mwieAw dy lwlc ivc Psy hoey [ BUKn BUK krIjY—(mwieAw dI) Bu`K dI hI rt lweI jWdI hY [ Dwvqu—BtkidAW [ Dwie—Btk ky [ Dwvih—Btkdy hn [ Dwvqu Dwie Dwvih—BtkidAW Btk ky Btkdy hn; sdw Btkdy iPrdy hn [ lK kosn kau—l`KW kohW ƒ [ ibiQ dIjY—iv`Q bxw ilAw jWdw hY [7[

hir jn—prmwqmw dy Bgq [ ikAw aupmw—ikhVI vifAweI? dIjY—id`qI jwey [ quil—brwbr [ Aaur aupmw—koeI hor vifAweI [ ik®pw krIjY—ikrpw kr [8[

ArQ:-  hy BweI! sohxw hir (-nwm) bVw sohxw rMg hY [ hy gurU! (mYƒ Awpxw) mn rMgx leI (ieh hir-nwm rMg) dyh [ hy BweI! (ijnHW mnu`KW ƒ ieh nwm-rMg iml jWdw hY, auh) sdw leI prmwqmw dy (nwm-) rMg ivc rMgy rihMdy hn, (auh mnu`K nwm-) rs dy rsIey (bx jWdy hn) [ hy BweI! (ieh nwm-rs) gt gt kr ky sdw pINdy rihxw cwhIdw hY [5[

hy BweI! (ijqnI BI) s`q twpUAW vwlI Aqy s`q smuMdrW vwlI DrqI hY (jy ies ƒ) pu`t ky (ies ivcoN swrw) sonw k`F ky (bwhr) r`K id`qw jwey, (qW BI) myry mwlk-pRBU dy Bgq-jn (sonw Awidk) iehnW (kImqI pdwrQW) ƒ nhIN loVdy, auh sdw prmwqmw (dw nwm hI) mMgdy rihMdy hn [ hy gurU! (mYƒ BI) prmwqmw dw nwm rs hI b^S [6[

hy BweI! prmwqmw qoN tu`ty hoey mnu`K sdw mwieAw dy lwlc ivc Psy rihMdy hn, (auhnW dy AMdr) sdw (mwieAw dI) Bu`K (mwieAw dI) Bu`K dI pukwr jwrI rihMdI hY [ mwieAw dI iK`c dy kwrn auh sdw hI Btkdy iPrdy hn [ (mwieAw iek`TI krn dI ^wqr Awpxy mn Aqy prmwqmw dy ivckwr) l`KW kohW ƒ iv`Q bxw ilAw jWdw hY [7[

hy BweI! sdw hrI dw nwm jpx dI brkiq nwl prmwqmw dy Bgq au~cy jIvn vwly bx jWdy hn, auhnW dI koeI BI vifAweI kIqI nhIN jw skdI [ prmwqmw dy nwm dy brwbr dw hor koeI pdwrQ hY hI nhIN [ hy pRBU! (Awpxy) dws nwnk auqy imhr kr (Aqy Awpxw nwm b^S) [8[1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh