ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1322

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮੇਰੇ ਲਾਲਨ ਕੀ ਸੋਭਾ ॥ ਸਦ ਨਵਤਨ ਮਨ ਰੰਗੀ ਸੋਭਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੇਸ ਸਿਧ ਮੁਨਿ ਇੰਦ੍ਰਾ ਭਗਤਿ ਦਾਨੁ ਜਸੁ ਮੰਗੀ ॥੧॥ ਜੋਗ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਸੇਖਨਾਗੈ ਸਗਲ ਜਪਹਿ ਤਰੰਗੀ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੰਤਨ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜੋ ਪ੍ਰਭ ਕੇ ਸਦ ਸੰਗੀ ॥੨॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1322}

pd ArQ:-  lwln kI—sohxy lwl dI, ipAwry dI [ sd—sdw [ nvqn—nvIN [ mn rMgI—mn ƒ (pRym dw) rMg dyx vwlI [1[rhwau[

mhys—iSv [ isD—jog-swDnW ivc pu`g hoey jogI [ jsu—is&iq-swlwh [1[

syKnwgY—SySnwg [ sgl—(ieh) swry [ jpih—jpdy hn (bhu-vcn) [ qrMgI—qrMgW vwly ƒ, AnykW lihrW dy mwlk-hrI ƒ [ sd—sdw [ sMgI—swQI [2[

ArQ:-  hy BweI! myry sohxy pRBU dI soBw-vifAweI sdw hI nvIN (rihMdI hY, iK`c pWdI rihMdI hY, Aqy) sdw hI mn ƒ (ipAwr dw) rMg cwVHdI rihMdI hY [1[rhwau[

hy BweI! bRhmw, iSv, is`D, munI, ieMdR, (Awidk dyvqy)—ieh swry (pRBU dy dr qoN aus dI) BgqI dw dwn mMgdy hn, aus dI is&iq-swlwh dI dwiq mMgdy rihMdy hn [1[

hy BweI! jogI, igAwnI, iDAwnI, SySnwg (Awidk ieh) swry aus AnykW cojW dy mwlk-pRBU dw nwm jpdy rihMdy hn [ hy nwnk! AwK—mYN auhnW sMq jnW qoN kurbwn jWdw hW, ijhVy prmwqmw dy sdw swQI bxy rihMdy hn [2[3[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਤੇਰੈ ਮਾਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮਾਨਿ ॥ ਨੈਨ ਬੈਨ ਸ੍ਰਵਨ ਸੁਨੀਐ ਅੰਗ ਅੰਗੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਨਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਤ ਉਤ ਦਹ ਦਿਸਿ ਰਵਿਓ ਮੇਰ ਤਿਨਹਿ ਸਮਾਨਿ ॥੧॥ ਜਤ ਕਤਾ ਤਤ ਪੇਖੀਐ ਹਰਿ ਪੁਰਖ ਪਤਿ ਪਰਧਾਨ ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਭ੍ਰਮ ਭੈ ਮਿਟੇ ਕਥੇ ਨਾਨਕ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ॥੨॥੧॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1322}

pd ArQ:-  qyrY mwin—qyry (id`qy) mwx dI rwhIN [ mwin—mwx dI rwhIN, ipAwr dI brkiq nwl [ hir—hy hrI! mwin—(qyrY) mwin, qyry b^Sy pRym dI rwhIN [ nYn—A`KW nwl (qyrw drsn krIdw hY) [ bYn—bcnW nwl (qyrw js gwieAw jWdw hY) [ sRvn sunIAY—kMnW nwl (qyrI is&iq-swlwh) suxI jWdI hY [ AMg AMgy—AMig AMig; hryk AMg ivc [ pRwin—(hryk) swh dy nwl [1[rhwau[

ieq—ieQy [ auq—auQy [ ieq auq—ieQy auQy, hr QW [ dh idis—dsIN pwsIN, swry jgq ivc [ rivE—ivAwpk (jwpdw hY) [ myr—sumyr prbq [ iqnih—iqRx ivc, iqnky ivc [ smwin—ieko ijhw [1[

jq—ij`Qy [ kqw—ik`Qy [ qq—iq`Qy [ jq kqw qq—ij`Qy ik`Qy iq`Qy, hr QW [ pyKIAY—vyK leIdw hY [ purK piq—purKW dw pqI [ swD sMig—swD sMgiq [ BY—(l&z ‘Bau’ qoN bhu-vcn) swry fr [ kQy—kiQ, kQ ky, AwK ky [ bRhm igAwn—prmwqmw nwl sWJ dy bcn, prmwqmw dy gux [2[

ArQ:-  hy hrI! qyry (b^Sy) ipAwr dI brkiq nwl, hy hrI! qyry id`qy pRym dI rwhIN; A`KW nwl (qyrw drsn hr QW krIdw hY) bcnW nwl (qyrI is&iq-swlwh krIdI hY) kMnW nwl (qyrI is&iq-swlwh) suxIdI hY, hryk AMg ivc hryk swh dy nwl Awnµd (pRwpq huMdw hY) [1[rhwau[

hy BweI! (pRBU qoN imly ipAwr dI brkiq nwl auh pRBU) hr QW dsIN pwsIN ivAwpk id`s pYNdw hY, sumyr prbq Aqy qIly ivc ieko ijhw [1[

hy nwnk! swD sMgiq ivc prmwqmw dI is&iq-swlwh kIiqAW swry Brm swry fr imt jWdy hn, auh prDwn purK auh swry jIvW dw mwlk hrI hr QW v`sdw id`sx l`g pYNdw hY [2[1[4[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਗੁਨ ਨਾਦ ਧੁਨਿ ਅਨੰਦ ਬੇਦ ॥ ਕਥਤ ਸੁਨਤ ਮੁਨਿ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਸੰਤ ਮੰਡਲੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਮਾਨ ਦਾਨ ਮਨ ਰਸਿਕ ਰਸਨ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਤਹ ਪਾਪ ਖੰਡਲੀ ॥੧॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਗਿਆਨ ਭੁਗਤਿ ਸੁਰਤਿ ਸਬਦ ਤਤ ਬੇਤੇ ਜਪੁ ਤਪੁ ਅਖੰਡਲੀ ॥ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਮਿਲਿ ਜੋਤਿ ਨਾਨਕ ਕਛੂ ਦੁਖੁ ਨ ਡੰਡਲੀ ॥੨॥੨॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1322}

pd ArQ:-  gun—(prmwqmw dy) gux (gwvxy) [ nwd—(jogIAW dy) nwd (vjwxy hn) [ Duin—rO [ Duin Anµd—(gux gwvx qoN pYdw hoeI) Awnµd dI rO [ kQq—(pRBU dy gux) kQdy hn [ muin jnw—auh syvk ijnHW ny Awpxy mn ƒ ivkwrW vloN cu`p krw ilAw hY [ imil—iml ky [ sMq mMflI—swD sMgiq ivc [1[rhwau[

igAwn—Awqmk jIvn dI sUJ [ iDAwn—(pRBU-crnW ivc juVI) suriq [ mwn—Awdr, (nwm nwl) ipAwr [ dwn—(nwm dI hornW ƒ) vMf [ risk—rsIey (not:-  l&z ‘risk’ Aqy ‘rsik’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY [ ‘risk’—rsIey (ivSySx) [ rsik—rs nwl) [ mn risk—rsIey mn [ jpq—jpdy hn [ qh—auQy, aus swD sMgiq ivc [ KMflI—nws ho jWdy hn [1[

jog—(pRBU nwl) imlwp [ jog jugiq—pRBU nwl imlwp dw FMg [ jog jugiq qq byqy—pRBU nwl imlwp dI jugiq dy Byq ƒ jwxn vwly [ igAwn—Awqmk jIvn dI sUJ [ Bugiq—(Awqmk) ^urwk [ igAwn Bugiq—Awqmk jIvn dI sUJ-rUp Awqmk ^urwk [ igAwn Bugiq qq byqy—Awqmk jIvn dI sUJ-rUp Awqmk ^urwk dy Byq ƒ jwxn vwly [ suriq sbd qq byqy—gurU dy Sbd dI lgn dy Byq ƒ jwxn vwly [ AKMflI—ie`k-swr, sdw [ Eiq—(Awyq—auixAw hoieAw) auxy hoey ivc [ poq—(pRwyq—pRoqw hoieAw) pRoqy hoey ivc [ Eiq poiq—auxy hoey pRoqy ivc, qwxy pyty vWg [ imil—iml ky [ n fMflI—fMn nhIN dyNdw [2[

ArQ:-  hy BweI! (prmwqmw dy) gux (gwvxy, jogIAW dy) nwd (vjwxy hn), (pRBU dy gux gwvx qoN pYdw hoeI) Awnµd dI rO (hI) vyd hn [ hy BweI! auh syvk ijnHW ny Awpxy mn ƒ ivkwrW vloN cu`p krw ilAw huMdw hY swD sMgiq ivc iml ky iehI gux gWdy hn Aqy suxdy hn [1[rhwau[

hy BweI! (swD sMgiq ivc ij`Qy) Awqmk jIvn dI sUJ pRwpq huMdI hY, ij`Qy pRBU-crnW ivc suriq juVdI hY, ijQy hir-nwm nwl ipAwr bxdw hY, ij`Qy hir-nwm hornW ƒ vMifAw jWdw hY, au~Qy rsIey mn (AwpxI) jIB nwl nwm jpdy hn, au~Qy swry pwp nws ho jWdy hn [1[

hy nwnk! pRBU nwl imlwp dI jugiq dy Byq ƒ jwxn vwly, Awqmk jIvn dI sUJ-rUp Awqmk ^urwk dy Byq ƒ jwxn vwly, gurU dy Sbd dI lgn dy Byq ƒ jwxn vwly mnu`K (swD sMgiq ivc itk ky iehI nwm-ismrn dw) jp Aqy qp sdw krdy hn, auh mnu`K r`bI joiq nwl iml ky qwxy pyty vWg (aus nwl) ie`k-rUp ho jWdy hn, (auhnW ƒ) koeI BI du`K duKI nhIN kr skdw [2[2[5[

ਕਲਿਆਨੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਕਉਨੁ ਬਿਧਿ ਤਾ ਕੀ ਕਹਾ ਕਰਉ ॥ ਧਰਤ ਧਿਆਨੁ ਗਿਆਨੁ ਸਸਤ੍ਰਗਿਆ ਅਜਰ ਪਦੁ ਕੈਸੇ ਜਰਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਿਸਨ ਮਹੇਸ ਸਿਧ ਮੁਨਿ ਇੰਦ੍ਰਾ ਕੈ ਦਰਿ ਸਰਨਿ ਪਰਉ ॥੧॥ ਕਾਹੂ ਪਹਿ ਰਾਜੁ ਕਾਹੂ ਪਹਿ ਸੁਰਗਾ ਕੋਟਿ ਮਧੇ ਮੁਕਤਿ ਕਹਉ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਰਸੁ ਪਾਈਐ ਸਾਧੂ ਚਰਨ ਗਹਉ ॥੨॥੩॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1322}

pd ArQ:-  kaun ibiD—ikhVI ivDI hY? ikhVw qrIkw hY? qw kI—aus (pRBU dy imlwp) dI [ khw krau—khW krauN, mYN kIh khW? Drq—Drdy hn [ iDAwnu—smwDI [ Drq iDAwnu—keI smwDI lWdy rihMdy hn [ ssqRigAw—SwsqR igAw, SwsqRW dy jwxn vwly [ igAwnu—SwsqRW dI crcw [ Ajr—nwh shwirAw jw skx vwlw [ pdu—drjw [ Ajr pdu—auh Awqmk AvsQw ijhVI hux shwrI nhIN jw skdI [ jrau—jrauN, mYN shwrW [1[rhwau[

mhys—mhyS, iSv [ isD—is`D, jog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI [ kY dir—iks dy dr qy? prau—prauN, mYN pvW [1[

kwhU pih—iksy pws [ koit mDy—kRoVW ivcoN (koeI ivrlw) [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [ khau—khauN, mYN AwK skdw hW [ nwnk—hy nwnk! pweIAY—hwsl kr skIdw hY [ swD—gurU [ ghau—ghauN, mYN PVdw hW [2[

ArQ:-  hy BweI! (ivkwrW qoN ^lwsI prmwqmw dy nwm-rs dI brkiq nwl hI ho skdI hY [ so,) aus (prmwqmw dy imlwp) dw mYN ikhVw qrIkw vrqW, mYN ikhVw au~dm krW? (AnykW AYsy hn jo) smwDIAW lWdy hn, (AnykW AYsy hn jo) SwsqR-vy~qw SwsqRwrQ krdy rihMdy hn (pr iehnW qrIikAW nwl ivkwrW qoN mukqI nhIN imldI [ ivkwrW dw dbwau ipAw hI rihMdw hY, qy, ieh) iek AijhI (inGrI hoeI) Awqmk AvsQw hY jo (hux) shwrI nhIN jw skdI [ mYN ies ƒ shwr nhIN skdw (mYN ies ƒ Awpxy AMdr kwiem nhIN rihx dy skdw) [1[rhwau[

hy BweI! ivSƒ, iSv, is`D, munI, ieMdr dyvqw (AnykW suxIdy hn vr dyx vwly [ pr ivkwrW qoN mukqI hwsl krn leI iehnW ivcoN) mYN iks dy dr qy jwvW? mYN iks dI srn pvW? [1[

hy BweI! iksy pws rwj (dyx dI qwkq suxIdI) hY, iksy pws surg (dyx dI smrQw suxI jw rhI) hY [ pr kRoVW ivcoN koeI ivrlw hI (AYsw ho skdw hY, ijs pws jw ky) mYN (ieh) AwKW (ik) ivkwrW qoN ^lwsI (iml jwey) [ hy nwnk! AwK—(mukqI hir-nwm qoN hI imldI hY, qy) nwm dw suAwd (qdoN hI) iml skdw hY (jdoN) mYN gurU dy crn (jw) PVW [2[3[6[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਪ੍ਰਾਨਪਤਿ ਦਇਆਲ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਭ ਸਖੇ ॥ ਗਰਭ ਜੋਨਿ ਕਲਿ ਕਾਲ ਜਾਲ ਦੁਖ ਬਿਨਾਸਨੁ ਹਰਿ ਰਖੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਾਮ ਧਾਰੀ ਸਰਨਿ ਤੇਰੀ ॥ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਲ ਟੇਕ ਮੇਰੀ ॥੧॥ ਅਨਾਥ ਦੀਨ ਆਸਵੰਤ ॥ ਨਾਮੁ ਸੁਆਮੀ ਮਨਹਿ ਮੰਤ ॥੨॥ ਤੁਝ ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਭ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਨੂ ॥ ਸਰਬ ਜੁਗ ਮਹਿ ਤੁਮ ਪਛਾਨੂ ॥੩॥ ਹਰਿ ਮਨਿ ਬਸੇ ਨਿਸਿ ਬਾਸਰੋ ॥ ਗੋਬਿੰਦ ਨਾਨਕ ਆਸਰੋ ॥੪॥੪॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1322}

pd ArQ:-  pRwnpiq—hy ijMd dy mwlk! dieAwl purK—hy dieAw dy Gr Akwl purK! sKy—hy im`qr! kwl—mOq, Awqmk mOq [ kwl jwl—Awqmk mOq ilAwaux vwlIAW PwhIAW [ rKy—rwKw [1[rhwau[

DwrI—Dwrn vwlw [ nwm DwrI—qyry nwm dw DwrnI, qyry nwm ƒ mn ivc vsweI r`Kx vwlw [ pRB—hy pRBU! tyk—shwrw [1[

AnwQ—inmwxy [ dIn—ZrIb [ AwsvMq—(qyry shwry dI) Aws r`Kx vwly [ suAwmI—hy suAwmI! mnih—mn ivc [ mMq—mMqR, aupdyS [2[

pRB—hy pRBU! jwnU—mYN nhIN jwxdw [ pCwnU—im`qr [3[

min—mn ivc [ inis—rwq [ bwsro—idn [4[

ArQ:-  hy (jIvW dI) ijMd dy mwlk! hy dieAw dy Gr purK pRBU! hy im`qr! hy hrI! qUM hI grB-join dw nws krn vwlw hYN (jUnW dy gyV ivcoN k`Fx vwlw hYN), qUM hI JgVy klySW dw nws krn vwlw hYN, qUM hI Awqmk mOq ilAwaux vwlIAW moh dIAW PwhIAW k`tx vwlw hYN, qUM hI du`KW dw nws krn vwlw hYN, qUM hI rwKw hYN [1[rhwau[

hy dieAwl pRBU! mYN qyrI srn AwieAw hW, (imhr kr, mYN qyrw) nwm (Awpxy AMdr) vsweI r`KW, mYƒ iek qyrw hI shwrw hY [1[

hy suAwmI! inmwxy qy grIb (iek qyrI hI shwieqw dI) Aws r`Kdy hn [ (imhr kr, qyrw) nwm-mMqR (myry) mn ivc (itikAw rhy) [2[

hy pRBU! qyrI srn pey rihx qoN ibnw mYN hor kuJ BI nhIN jwxdw [ swry jugW ivc qUM hI (AsW jIvW dw) im`qr hYN [3[

hy hrI! idn rwq (myry) mn ivc itikAw rhu [ hy goibMd! qUM hI nwnk dw Awsrw hYN [4[4[7[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਜਾਪੀਐ ਭਗਵਾਨ ॥ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨ ਭਏ ਸਦਾ ਸੂਖ ਕਲਿਆਨ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਰਬ ਕਾਰਜ ਸਿਧਿ ਭਏ ਗਾਇ ਗੁਨ ਗੁਪਾਲ ॥ ਮਿਲਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਪ੍ਰਭੂ ਸਿਮਰੇ ਨਾਠਿਆ ਦੁਖ ਕਾਲ ॥੧॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਮੇਰਿਆ ਕਰਉ ਦਿਨੁ ਰੈਨਿ ਸੇਵ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸਰਣਾਗਤੀ ਹਰਿ ਪੁਰਖ ਪੂਰਨ ਦੇਵ ॥੨॥੫॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1322}

pd ArQ:-  min—mn ivc [ qin—qn ivc, ihrdy ivc [ jwpIAY—jpxw cwhIdw hY [ supRsMn—bhuq idAwl [ kilAwn—suK, Awnµd [1[rhwau[

isiD—sPlqw [ gwie—gw ky [ imil—iml ky [ nwiTAw—n`s gey [ duK kwl—mOq dy du`K, Awqmk mOq dy du`K [1[

pRB—hy pRBU! krau—krauN, mYN krdw rhW [ rYin—rwq [ syv—syvw-BgqI [ srxwgqI—srn AwieAw hY [ hir—hy hrI! pUrn dyv—hy srbgux-BrpUr dyv! [2[

ArQ:-  hy BweI! mn ivc ihrdy ivc (sdw) Bgvwn (dw nwm) jpdy rihxw cwhIdw hY [ hy BweI! (ijs mnu`K au~qy) pUry siqgurU jI dieAwl huMdy hn (auh mnu`K Bgvwn dw nwm jpdw hY, ijs dI brkiq nwl aus dy AMdr) sdw suK Awnµd (bixAw rihMdw hY) [1[rhwau[

hy BweI! isRStI dy pwlxhwr pRBU dy gux gw ky (mnu`K ƒ Awpxy) swry kMmW dI sPlqw pRwpq ho jWdI hY [ ijs mnu`K ny swD sMgiq ivc iml ky pRBU jI dw nwm ismirAw aus dy Awqmk mOq qoN pYdw hox vwly swry du`K nws ho jWdy hn [1[

hy dws nwnk! (AwK—) hy myry pRBU! hy hrI! hy purK! hy srb-gux BrpUr dyv! mYN qyrI srn AwieAw hW; imhr kr, idn rwq mYN qyrI BgqI krdw rhW [2[5[8[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh