ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1320

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਜਪੁ ਜਪਿ ਜਗੰਨਾਥੇ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਓ ਸਭਿ ਕਿਲਬਿਖ ਦੁਖ ਲਾਥੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਰਸਨਾ ਏਕ ਜਸੁ ਗਾਇ ਨ ਸਾਕੈ ਬਹੁ ਕੀਜੈ ਬਹੁ ਰਸੁਨਥੇ ॥ ਬਾਰ ਬਾਰ ਖਿਨੁ ਪਲ ਸਭਿ ਗਾਵਹਿ ਗੁਨ ਕਹਿ ਨ ਸਕਹਿ ਪ੍ਰਭ ਤੁਮਨਥੇ ॥੧॥ ਹਮ ਬਹੁ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਪ੍ਰਭ ਸੁਆਮੀ ਹਮ ਲੋਚਹ ਪ੍ਰਭੁ ਦਿਖਨਥੇ ॥ ਤੁਮ ਬਡ ਦਾਤੇ ਜੀਅ ਜੀਅਨ ਕੇ ਤੁਮ ਜਾਨਹੁ ਹਮ ਬਿਰਥੇ ॥੨॥ ਕੋਈ ਮਾਰਗੁ ਪੰਥੁ ਬਤਾਵੈ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਕਹੁ ਤਿਨ ਕਉ ਕਿਆ ਦਿਨਥੇ ॥ ਸਭੁ ਤਨੁ ਮਨੁ ਅਰਪਉ ਅਰਪਿ ਅਰਾਪਉ ਕੋਈ ਮੇਲੈ ਪ੍ਰਭ ਮਿਲਥੇ ॥੩॥ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਨ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਬਹੁ ਸੋਭਾ ਹਮ ਤੁਛ ਕਰਿ ਕਰਿ ਬਰਨਥੇ ॥ ਹਮਰੀ ਮਤਿ ਵਸਗਤਿ ਪ੍ਰਭ ਤੁਮਰੈ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੇ ਪ੍ਰਭ ਸਮਰਥੇ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1320}

pd ArQ:-  mn—hy mn! jpu jgMnwQy—jgq dy nwQ (dy nwm) dw jwp [ jip—jipAw kr [ aupdyis—aupdyS dI rwhIN [ siB—swry [ iklibK—pwp [ duK—(swry) du`K [1[rhwau[

rsnw—jIB [ jsu—gux, is&iq-swlwh [ kIjY—bxw dyh [ bhu rsunQy—bhuqIAW rsnw dy nwQ, bhuqIAW jIBW vwly [ bwr bwr—muV muV [ siB—swry (jIv) [ gwvih—gWdy hn (bhu-vcn) [ pRB—hy pRBU! qumnQy—qyry [1[

hm loch—AsI qWG krdy hW [ idKnQy—vyKx leI [ jIA ky dwqy—ijMd dy dwqy [ jIAn ky dwqy—swry jIvW dy dwqy [ ibrQy—(ÒXQw) idl dI pIV [2[

mwrgu—rsqw [ pMQu—rsqw [ iqn kau—auhnW (sMq jnW) ƒ [ ikAw idnQy—kIh id`qw jwey? Arpau—ArpauN, mYN Bytw kr idAW [ Arip—Bytw kr ky [ Arwpau—ArwpauN, ArpauN, mYN Byt kr idAW [ pRB imlQy—pRBU ƒ imilAw hoieAw [3[

quC—bhuq QoVHw [ kir—kr ky [ hm brnQy—AsI jIv ibAwn krdy hW [ vsgiq—v`s ivc [ pRB—hy pRBU! smrQy—sB qwkqW dw mwlk [4[

ArQ:-  hy myry mn! jgq dy nwQ (dy nwm) dw jwp jipAw kr [ (ijs mnu`K ny) gurU dy aupdys dI rwhIN prmwqmw dw nwm ismirAw, aus dy swry pwp swry du`K dUr ho gey [1[rhwau[

hy pRBU! (mnu`K dI) ie`k jIB (qyrw) js (pUry qOr qy) gw nhIN skdI, (ies ƒ) bhuq jIBW vwlw bxw dyh [ hy pRBU! swry jIv muV muV hryk pl qyry gux gWdy hn, pr qyry (swry) gux ibAwn nhIN kr skdy [1[

hy myry mwlk pRBU! myry AMdr qyrI bhuq pRIq pYdw ho cukI hY; mYN qYƒ dyKx leI qWG kr irhw hW [ hy pRBU! qUM swry jIvW ƒ ijMd dyx vwlw hYN, qUM hI AsW jIvW dy idl dI pIV jwxdw hYN [2[

hy BweI! jy koeI (sMq jn mYƒ) pRBU (dy imlwp) dw rsqw d`s dyvy, qW Aijhy (sMq) jnW ƒ kIh dyxw cwhIdw hY? jy pRBU ƒ imilAw hoieAw koeI ipAwrw mYƒ pRBU nwl imlw dyvy qW mYN qW Awpxw swrw qn swrw mn sdw leI Byt kr idAW [3[

hy BweI! prmwqmw dy gux bhuq hI byAMq hn, bhuq byAMq hn, AsI jIv bhuqy hI QoVy ibAwn krdy hW (pr jIvW dy v`s dI g`l nhIN hY) [ hy dws nwnk dy smr`Q pRBU! AsW jIvW dI miq qyry hI v`s ivc hY (ijqnI miq qUM dyNdw hYN auqnI hI qyrI soBw AsI ibAwn kr skdy hW) [4[3[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਜਪਿ ਹਰਿ ਗੁਨ ਅਕਥ ਸੁਨਥਈ ॥ ਧਰਮੁ ਅਰਥੁ ਸਭੁ ਕਾਮੁ ਮੋਖੁ ਹੈ ਜਨ ਪੀਛੈ ਲਗਿ ਫਿਰਥਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੋ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੈ ਹਰਿ ਜਨੁ ਜਿਸੁ ਬਡਭਾਗ ਮਥਈ ॥ ਜਹ ਦਰਗਹਿ ਪ੍ਰਭੁ ਲੇਖਾ ਮਾਗੈ ਤਹ ਛੁਟੈ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਥਈ ॥੧॥ ਹਮਰੇ ਦੋਖ ਬਹੁ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਦੁਖੁ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਲਗਥਈ ॥ ਗੁਰਿ ਧਾਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹਰਿ ਜਲਿ ਨਾਵਾਏ ਸਭ ਕਿਲਬਿਖ ਪਾਪ ਗਥਈ ॥੨॥ ਜਨ ਕੈ ਰਿਦ ਅੰਤਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੁਆਮੀ ਜਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਭਜਥਈ ॥ ਜਹ ਅੰਤੀ ਅਉਸਰੁ ਆਇ ਬਨਤੁ ਹੈ ਤਹ ਰਾਖੈ ਨਾਮੁ ਸਾਥਈ ॥੩॥ ਜਨ ਤੇਰਾ ਜਸੁ ਗਾਵਹਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਹਰਿ ਜਪਿਓ ਜਗੰਨਥਈ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੇ ਪ੍ਰਭ ਰਾਖੇ ਸੁਆਮੀ ਹਮ ਪਾਥਰ ਰਖੁ ਬੁਡਥਈ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1320}

pd ArQ:-  mn—hy mn! jip—jipAw kr [ AkQ—A-k`Q, ijs dy swry gux ibAwn nwh kIqy jw skx [ sunQeI—suixAw jWdw hY [ sBu—swry dw swrw [ lig—l`g ky [ jn pICY—Bgq dy ip`Cy [ iPrQeI—quirAw iPrdw hY [1[rhwau[

iDAwvY—ismrdw hY [ ijsu mQeI—ijs dy m`Qy au~qy [ jh—ij`Qy [ mwgY—mMgdw hY (iek-vcn) [ CutY—sur^rU huMdw hY [ iDAwieQeI—iDAwie, ismr ky [1[

doK—AYb, pwp [ jnm jnm ky—AnykW jnmW dy [ lgQeI—l`gw rihMdw hY [ guir—gurU ny [ hir jil—hrI-nwm-jl ivc [ nwvwey—ieSnwn krwieAw [ iklibK—pwp [ gQeI—dUr ho igAw [2[

ird—ihrdw [ kY ird AMqir—dy ihrdy ivc [ BjQeI—Bjdw hY, Bjn krdw hY, ismrdw hY [ Aausru—mOkw [ AMqI—A^IrlI [ qh—auQy [ swQeI—swQI (bx ky) [3[

gwvih—gWdy hn [ hir hir—hy hrI! jgMnQeI—jgMnwQ, jgq dw nwQ [ pRB—hy pRBU! rwKy suAwmI—hy r`iKAw krn vwly suAwmI! rKu—r`iKAw kr [ bufQeI—fu`b irhW ƒ [4[

ArQ:-  hy myry mn! aus prmwqmw dy gux Xwd kirAw kr jo Ak`Q suixAw jw irhw hY [ Drm ArQ kwm moK—(iehI hY) swrw (mnu`K dw inSwnw, pr iehnW ivcoN hryk hI prmwqmw dy) Bgq dy ip`Cy ip`Cy quirAw iPrdw hY [1[rhwau[

hy BweI! ijs mnu`K dy m`Qy au~qy v`fw Bwg (jwg pYNdw) hY, auh Bgq-jn prmwqmw dw nwm sdw ismrdw hY [ ij`Qy (AwpxI) drgwh ivc prmwqmw (mnu`K dy kIqy krmW dw) lyKw mMgdw hY, prmwqmw dw nwm ismr ky hI au~Qy mnu`K sur^rU huMdw hY [1[

hy BweI! AsW jIvW dy (AMdr) AnykW jnmW dy AYb iek`Ty hoey pey hn, (swfy AMdr) du`K (itikAw rihMdw hY), haumY dI mYl l`gI rihMdI hY [ (ijnHW vfBwgIAW ƒ) gurU ny imhr kr ky hir-nwm-jl ivc ieSnwn krw id`qw, (auhnW dy AMdroN) pwpW ivkwrW dI swrI (mYl) dUr ho geI [2[

hy BweI! Bgq jnW dy ihrdy ivc mwlk-pRBU v`isAw rihMdw hY, Bgq jnW ny sdw prmwqmw dw nwm jipAw hY [ ij`Qy A^Irlw vkq Aw bxdw hY, auQy prmwqmw dw nwm swQI (bx ky) riKAw krdw hY [3[

hy hrI! (qyry) Bgq qyrw js (sdw) gWdy rihMdy hn [ hy jgq dy nwQ pRBU! (qyry BgqW ny) sdw qyrw nwm jipAw hY [ hy dws nwnk dy rKvwly mwlk pRBU! AsW p`Qr (vWg) fu`bdy jIvW dI r`iKAw kr [4[4[

ਕਲਿਆਨ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹਮਰੀ ਚਿਤਵਨੀ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਨੈ ॥ ਅਉਰੁ ਕੋਈ ਨਿੰਦ ਕਰੈ ਹਰਿ ਜਨ ਕੀ ਪ੍ਰਭੁ ਤਾ ਕਾ ਕਹਿਆ ਇਕੁ ਤਿਲੁ ਨਹੀ ਮਾਨੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਉਰ ਸਭ ਤਿਆਗਿ ਸੇਵਾ ਕਰਿ ਅਚੁਤ ਜੋ ਸਭ ਤੇ ਊਚ ਠਾਕੁਰੁ ਭਗਵਾਨੈ ॥ ਹਰਿ ਸੇਵਾ ਤੇ ਕਾਲੁ ਜੋਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਚਰਨੀ ਆਇ ਪਵੈ ਹਰਿ ਜਾਨੈ ॥੧॥ ਜਾ ਕਉ ਰਾਖਿ ਲੇਇ ਮੇਰਾ ਸੁਆਮੀ ਤਾ ਕਉ ਸੁਮਤਿ ਦੇਇ ਪੈ ਕਾਨੈ ॥ ਤਾ ਕਉ ਕੋਈ ਅਪਰਿ ਨ ਸਾਕੈ ਜਾ ਕੀ ਭਗਤਿ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਮਾਨੈ ॥੨॥ ਹਰਿ ਕੇ ਚੋਜ ਵਿਡਾਨ ਦੇਖੁ ਜਨ ਜੋ ਖੋਟਾ ਖਰਾ ਇਕ ਨਿਮਖ ਪਛਾਨੈ ॥ ਤਾ ਤੇ ਜਨ ਕਉ ਅਨਦੁ ਭਇਆ ਹੈ ਰਿਦ ਸੁਧ ਮਿਲੇ ਖੋਟੇ ਪਛੁਤਾਨੈ ॥੩॥ ਤੁਮ ਹਰਿ ਦਾਤੇ ਸਮਰਥ ਸੁਆਮੀ ਇਕੁ ਮਾਗਉ ਤੁਝ ਪਾਸਹੁ ਹਰਿ ਦਾਨੈ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਉ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਦੀਜੈ ਸਦ ਬਸਹਿ ਰਿਦੈ ਮੋਹਿ ਹਰਿ ਚਰਾਨੈ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1320}

pd ArQ:-  icqvnI—soc, BwvnI [ jwnY—jwxdw hY (iek-vcn) [ Aauru koeI—koeI hor mnu`K [ kihAw—AwiKAw hoieAw [ ieku iqlu—rqw Br BI [ mwnY—mMndw [1[rhwau[

iqAwig—C`f ky [ Acuq—(A-cuq [ A-cXuq) AibnwSI [ sB qy aUc—sB qoN au~cw [ syvw qy—syvw-BgqI qoN [ kwlu-mOq, Awqmk mOq [ joih n skY—q`k nhIN skdI [ hir jwnY crnI—jn-jn dy crnW qy [1[

kau—ƒ [ rwiK lyie—r`K lYNdw hY [ dyie—dyNdw hY [ pY kwnY—kMn ivc, bVy iDAwn nwl [ Apir n swkY—brwbrI nhIN kr skdw [ mwnY—prvwn krdw hY [2[

coj—kOqk qmwSy [ ivfwn—Ascrj [ jn—hy jn! inmK—(inmy—) A`K Jmkx ijqnw smw [ qw qy—ies vwsqy [ ird suD—su`D ihrdy vwly [3[

hir—hy hrI! smrQ—sB qwkqW dy mwlk! mwgau—mwgauN, mYN mMgdw hW [ kir—kr ky [ dIjY—dyh [ sd—sdw [ irdY moih—myry ihrdy ivc [ crwnY—crn [4[

ArQ:-  hy BweI! AsW jIvW dI (hryk) BwvnI ƒ prmwqmw (Awp) jwxdw hY [ jy koeI hor (inMdk mnu`K) prmwqmw dy Bgq dI inMdw krdw hovy, prmwqmw aus dw AwiKAw hoieAw (inMdw dw bcn) rqw Br BI nhIN mMndw [1[rhwau[

hy BweI! hor hryk (Aws) lwh ky aus AibnwsI prmwqmw dI BgqI kirAw kr, ijhVw sB qoN au~cw mwlk Bgvwn hY [ hy BweI! prmwqmw dI syvw-BgqI dI brkiq nwl Awqmk mOq (Bgq vl) q`k BI nhIN skdI, auh qW Bgq dy crnW ivc Aw if`gdI hY (Bgq dy ADIn ho jWdI hY) [1[

hy BweI! ipAwrw mwlk-pRBU ijs mnu`K dI riKAw krdw hY, aus ƒ ipAwr nwl iDAwn nwl sRySt miq b^Sdw hY [ hy BweI! prmwqmw ijs mnu`K dI BgqI prvwn kr lYNdw hY, koeI hor mnu`K aus dI brwbrI nhIN kr skdw [2[

hy s`jx! vyK, aus prmwqmw dy kOqk bVy hYrwn krn vwly hn jo A`K Jmkx ijqny smy ivc hI Koty Kry mnu`K ƒ pCwx lYNdw hY [ su`D ihrdy vwly mnu`K aus ƒ iml pYNdy hn, Koty mnu`K pCuqWdy hI rih jWdy hn [ qwhIeyN Bgq dy AMdr Awnµd bixAw rihMdw hY (ikauNik Bgq ƒ pRBU Awpxy crnW ivc joVI r`Kdw hY) [3[

hy hrI! qusI sB dwqW dyx vwly sB qwkqW dy mwlk suAwmI ho [ hy hrI! mYN qyry pwsoN iek ^Yr mMgdw hW [ imhr kr ky (Awpxy) dws nwnk ƒ (ieh dwn) dyh ik, hy hrI! qyry crn myry ihrdy ivc sdw v`sdy rihx [4[5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh