ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1317

ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸਜਣੁ ਲੋੜਿ ਲਹੁ ਭਾਗਿ ਵਸੈ ਵਡਭਾਗਿ ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਦੇਖਾਲਿਆ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਗਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1317}

pd ArQ:-  loiV lhu—l`B lvo [ Bwig—iksmq nwl [ vfBwig—v`fI iksmq nwl [ guir pUrY—pUry gurU ny [ ilv—lgn, suriq [

ArQ:-  (hy BweI! gurU dI srn pY ky) im`qr pRBU ƒ l`B lY, (auh im`qr-pRBU) iksmq nwl v`fI iksmq nwl (ihrdy ivc Aw) v`sdw hY [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) ijs mnu`K ƒ pUry gurU ny (aus dw) drsn krw id`qw, aus dI suriq (hr vyly) hrI-pRBU ivc l`gI rihMdI hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਧਨੁ ਧਨੁ ਸੁਹਾਵੀ ਸਫਲ ਘੜੀ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਸੇਵਾ ਮਨਿ ਭਾਣੀ ॥ ਹਰਿ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਹੁ ਮੇਰੇ ਗੁਰਸਿਖਹੁ ਮੇਰੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ॥ ਕਿਉ ਪਾਈਐ ਕਿਉ ਦੇਖੀਐ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੁਘੜੁ ਸੁਜਾਣੀ ॥ ਹਰਿ ਮੇਲਿ ਦਿਖਾਏ ਆਪਿ ਹਰਿ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਨਾਮਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਤਿਨ ਵਿਟਹੁ ਨਾਨਕੁ ਵਾਰਿਆ ਜੋ ਜਪਦੇ ਹਰਿ ਨਿਰਬਾਣੀ ॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1317}

pd ArQ:-  Dnu Dnu—BwgW vwlI [ suhwvI—suKwvIN, sul`KxI, sohxI [ ijqu—ijs (GVI) ivc [ min—mn ivc [ BwxI—ipAwrI l`gI [ pRB AkQ khwxI—Ak`Q pRBU dI is&iq-swlwh dI g`l [ pwieAY—imldw hY [ ikau—ikvyN? suGVu—sohxI GwVq vwlw [ nwim—nwm ivc [ ivthu—qoN [ vwirAw—kurbwn [ inrbwxI—vwsnw-rihq, inrlyp [

ArQ:-  (hy BweI! mnu`K vwsqy auh) GVI BwgW vwlI huMdI hY sohxI huMdI hY mnu`Kw jIvn dw mnorQ pUrw krn vwlI huMdI hY [ ijs ivc (mnu`K ƒ Awpxy) mn ivc prmwqmw dI syvw-BgqI cMgI l`gdI hY [

hy myry gurU dy is`Ko! qusI mYƒ BI Ak`Q pRBU dIAW is&iq-swlwh dIAW g`lW suxwvo (qy d`so ik) auh sohxw isAwxw pRBU ikvyN iml skdw hY ikvyN aus dw drsn ho skdw hY [

hy BweI! gurU dy bcnW auqy qur ky ijnHW mnu`KW dI suriq prmwqmw dy nwm ivc lIn huMdI hY auhnW ƒ prmwqmw Awp (Awpxy crnW ivc) joV ky Awpxw drsn krWdw hY [ hy BweI! nwnk auhnW qoN sdky jWdw hY ijhVy inrlyp prmwqmw (dw nwm hr vyly) jpdy hn [10[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਰਤੇ ਲੋਇਣਾ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਗੁਰੁ ਦੇਇ ॥ ਮੈ ਪ੍ਰਭੁ ਸਜਣੁ ਪਾਇਆ ਜਨ ਨਾਨਕ ਸਹਜਿ ਮਿਲੇਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1317}

pd ArQ:-  rqy—rMgy hoey [ loiexw—A`KW [ igAwn—Awqmk jIvn dI sUJ [ AMjnu—surmw [ dyie—dyNdw hY [ mY pRBu—myrw pRBU, ipAwrw pRBU [ shij—Awqmk Afolqw ivc [

ArQ:-  hy nwnk! (AwK—hy BweI! ijnHW mnu`KW ƒ) gurU Awqmk jIvn dI sUJ dw surmw dyNdw hY, auhnW dIAW A`KW pRBU dy ipAwr nwl rMgIAW jWdIAW hn, auhnW ƒ ipAwrw pRBU iml pYNdw hY, auh mnu`K Awqmk Afolqw ivc itky rihMdy hn [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਹੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇ ॥ ਨਾਮੁ ਚਿਤਵੈ ਨਾਮੋ ਪੜੈ ਨਾਮਿ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਈਐ ਚਿੰਤਾ ਗਈ ਬਿਲਾਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਨਾਮੁ ਊਪਜੈ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਭੁਖ ਸਭ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੇ ਰਤਿਆ ਨਾਮੋ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1317}

pd ArQ:-  gurmuiK—ijhVw mnu`K gurU dy snmuK rihMdw hY [ AMqir—AMdr [ min qin—mn dI rwhIN qn dI rwhIN; mnoN qnoN [ nwim—nwm ivc [ icqvY—cyqy krdw hY [ ilv—lgn [ lwie—lw ky [ pweIAY—imldw hY [ geI iblwie—dUr ho jWdI hY [ siqguir imilAY—jy gurU iml pey [ nwmy—nwm ivc hI [ nwmo—nwm hI [ plY pwie—imldw hY [

ArQ:-  hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dy d`sy rwh qy qurdw hY aus dy AMdr SWqI rihMdI hY auh mnoN qnoN (hr vyly prmwqmw dy) nwm ivc lIn rihMdw hY, auh (sdw) nwm cyqy krdw hY auh sdw nwm hI pVHdw hY, auh hir-nwm ivc suriq joVI r`Kdw hY [

(hy BweI! jy gurU iml pey qW prmwqmw dw) kImqI nwm hwsl ho jWdw hY (ijs ƒ hwsl huMdw hY aus dy AMdroN) icMqw dUr ho jWdI hY [ jy gurU iml pey qW (mnu`K dy AMdr) nwm (dw bUtw) au~g pYNdw hY (ijs dI brkiq nwl mwieAw dI) qRyh (mwieAw dI) Bu`K swrI dUr ho jWdI hY [

hy nwnk! jy prmwqmw dy nwm ivc rMgy rhIey qW nwm hI imldw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇ ਕੈ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਵਸਗਤਿ ਕੀਤਾ ॥ ਇਕਿ ਮਨਮੁਖ ਕਰਿ ਹਾਰਾਇਅਨੁ ਇਕਨਾ ਮੇਲਿ ਗੁਰੂ ਤਿਨਾ ਜੀਤਾ ॥ ਹਰਿ ਊਤਮੁ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਨਾਮੁ ਹੈ ਗੁਰ ਬਚਨਿ ਸਭਾਗੈ ਲੀਤਾ ॥ ਦੁਖੁ ਦਾਲਦੁ ਸਭੋ ਲਹਿ ਗਇਆ ਜਾਂ ਨਾਉ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਦੀਤਾ ॥ ਸਭਿ ਸੇਵਹੁ ਮੋਹਨੋ ਮਨਮੋਹਨੋ ਜਗਮੋਹਨੋ ਜਿਨਿ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇ ਸਭੋ ਵਸਿ ਕੀਤਾ ॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 1317}

pd ArQ:-  aupwie kY—pYdw kr ky [ vsgiq—v`s ivc [ ieik—keI jIv [ mnmuK—(Awpxy) mn dy murId [ kir—kr ky [ hwrwieAnu—aus ny (jIvn-bwzI ivc) hrw id`qy [ myil—imlw ky [ aUqmu—(jIvn ƒ) au~cw krn vwlw [ gurbcin—gurU dy aupdyS dI rwhIN [ sBwgY—BwgW vwly (mnu`K) ny [ siB—swrY [ ijin—ijs (pRBU) ny [ vis—(Awpxy) v`s ivc [

ArQ:-  hy pRBU! qUM Awp hI jgq pYdw kr ky (ies ƒ) qUM Awp hI (Awpxy) v`s ivc r`iKAw hoieAw hY [

hy BweI! keI jIvW ƒ mn dy murId bxw ky aus (prmwqmw) ny (jIvn-Kyf ivc) hwr dy id`qI hY, pr keIAW ƒ gurU imlw ky (aus ny ieho ijhw bxw id`qw hY ik) auhnW ny (jIvn dI bwzI) ij`q leI hY [

hy BweI! prmwqmw dw nwm (mnu`K dy jIvn ƒ) au~cw krn vwlw hY, pr iksy BwgW vwly ny (hI) gurU dy aupdyS dI rwhIN (ieh nwm) ismirAw hY [ jdoN gurU ny prmwqmw dw nwm (iksy BwgW vwly ƒ) id`qw, qW aus dw swrw du`K swrw dir`dR dUr ho igAw [

hy BweI! qusI swry aus mohn pRBU dw mn-mohn pRBU dw jg-mohn pRBU dw nwm ismirAw kro, ijs ny jgq pYdw kr ky ieh swrw Awpxy v`s ivc r`iKAw hoieAw hY [11[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਮਨ ਅੰਤਰਿ ਹਉਮੈ ਰੋਗੁ ਹੈ ਭ੍ਰਮਿ ਭੂਲੇ ਮਨਮੁਖ ਦੁਰਜਨਾ ॥ ਨਾਨਕ ਰੋਗੁ ਵਞਾਇ ਮਿਲਿ ਸਤਿਗੁਰ ਸਾਧੂ ਸਜਨਾ ॥੧॥ ਮਃ ੪ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਤਾਮਿ ਸਗਾਰਵਾ ਜਾਂ ਦੇਖਾ ਹਰਿ ਨੈਣੇ ॥ ਨਾਨਕ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਮੈ ਮਿਲੈ ਹਉ ਜੀਵਾ ਸਦੁ ਸੁਣੇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1317}

pd ArQ:-  BRim—(mwieAw dI) Btkxw ivc pY ky [ BUly—kurwhy pey rihMdy hn [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ v\wie—dUr kr [ imil—iml ky [1[

not:-  vwrW qy vDIk slok m: 4 ivc nµ: 29 qy ieh slok imldw hY, QoVHw ijhw &rk hY [

m: 4 ] qwim—qdoN hI [ sgwrvw—gOrw, Awdr-jog [ dyKw—dyKW, mYN vyK skW [ nYxy—A`KW nwl [ mY—mYƒ [ hau—mYN [ jIvw—jIvW, mYN Awqmk jIvn hwsl krdw hW [ sdu—(aus dI) Awvwz, is&iq-swlwh dI g`l [ suxy—suix, sux ky [2[

ArQ:-  hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly durwcwrI mnu`K Btkxw dy kwrn kurwhy pey rihMdy hn (ikauNik auhnW dy) mn ivc haumY (dw) rog (itikAw rihMdw) hY [ hy nwnk! (AwK—hy BweI! swDU s`jx gurU ƒ iml ky (hI ieh) rog dUr kr (dUr kIqw jw skdw hY) [1[

m: 4 [ hy BweI! (myrw ieh) mn Aqy srIr qdoN hI Awdr jog ho skdw hY, jdoN mYN (AwpxIAW) A`KW nwl prmwqmw dw drsn kr skW [ hy nwnk! (AwK—hy BweI! jdoN) auh pRBU mYƒ imldw hY, qdoN mYN aus dI is&iq-swlwh dI g`l sux ky Awqmk jIvn hwsl krdw hW [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਗੰਨਾਥ ਜਗਦੀਸਰ ਕਰਤੇ ਅਪਰੰਪਰ ਪੁਰਖੁ ਅਤੋਲੁ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਹੁ ਮੇਰੇ ਗੁਰਸਿਖਹੁ ਹਰਿ ਊਤਮੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲੁ ॥ ਜਿਨ ਧਿਆਇਆ ਹਿਰਦੈ ਦਿਨਸੁ ਰਾਤਿ ਤੇ ਮਿਲੇ ਨਹੀ ਹਰਿ ਰੋਲੁ ॥ ਵਡਭਾਗੀ ਸੰਗਤਿ ਮਿਲੈ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਰਾ ਬੋਲੁ ॥ ਸਭਿ ਧਿਆਵਹੁ ਨਰ ਨਾਰਾਇਣੋ ਨਾਰਾਇਣੋ ਜਿਤੁ ਚੂਕਾ ਜਮ ਝਗੜੁ ਝਗੋਲੁ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1317}

pd ArQ:-  jgMnwQ—hy jgq dy nwQ! jgdIsr—hy jgq dy eISr! krqy—hy krqwr! AprMpr—hy byAMq! purKu—srb-ivAwpk [ Aqolu—ijs dI hsqI dw AMdwzw nwh l`g sky [ aUqmu—jIvn ƒ au~cw bnwx vwlw [ Amolu—jo iksy (mwiek) kImq qoN nwh iml sky [ ihrdY—ihrdy ivc [ rolu—S`k [ imlY—imldw hY [ pUrw bolu—pUrn aupdyS [ siB—swry [ ijqu—ijs (ismrn) dI rwhIN [ JgVu Jgolu—JgVw rgVw [

ArQ:-  hy jgq dy nwQ! hy jgq dy mwlk! hy byAMq krqwr! qUM srb-ivAwpk hYN, qyrI hsqI dw AMdwzw nhIN l`g skdw [

hy myry gurU dy is`Ko! prmwqmw dw nwm ismirAw kro, prmwqmw dw nwm jIvn ƒ au~cw krn vwlw hY (pr) auh nwm iksy mu`l qoN nhIN imldw [ ijnHW mnu`KW ny idn rwq (hr vyly) Awpxy ihrdy ivc hir-nwm ismirAw, auh mnu`K prmwqmw nwl ie`k-rUp ho gey, ies ivc koeI S`k nhIN hY [ (pr) v`fy BwgW nwl mnu`K gurU dI sMgiq ivc imldw hY (qy sMgiq ivcoN aus ƒ) gurU dw pUrn aupdyS imldw hY (ijs dI brkiq nwl auh hir-nwm ismrdw hY) [

(so, hy BweI! gurU dI sMgiq ivc iml ky) swry prmwqmw dw nwm ismirAw kro ijs dI brkiq nwl jm dw rgVw-JgVw mu`k jWdw hY [12[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਚਉਦਿਆ ਸਰੁ ਸੰਧਿਆ ਗਾਵਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਲਿਵ ਉਬਰੇ ਜਿਨ ਸੰਧਿਆ ਤਿਸੁ ਫਿਰਿ ਮਾਰ ॥੧॥ ਮਃ ੪ ॥ ਅਖੀ ਪ੍ਰੇਮਿ ਕਸਾਈਆ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਿਖੰਨ੍ਹ੍ਹਿ ॥ ਜੇ ਕਰਿ ਦੂਜਾ ਦੇਖਦੇ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਢਿ ਦਿਚੰਨ੍ਹ੍ਹਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1317-1318}

pd ArQ:-  cauidAw—aucwridAW ƒ [ sru—qIr [ sMiDAw—clwieAw, inSwnw bMinHAw [ gwvwr—mUrKW ny [ ilv—suriq [ aubry—bc gey [ ijin—ijs (mUrK) ny [ iPir—prq ky [ mwr—mOq, Awqmk mOq [1[

m: 4 [ pRyim—pRym ny [ ksweIAw—iK`c pweI [ ipKMin@—vyKdy hn [ dUjw—pRBU qoN ibnw kuJ hor [ kiF idcMin@—k`F id`qy jWdy hn, r`dy jWdy hn [2[

ArQ:-  hy nwnk! mUrK mnu`K hI prmwqmw dw nwm jpdy sMq jnW auqy qIr clWdy hn [ pr auh sMq jn qW prmwqmw ivc suriq joV ky bc inkldy hn; ijs (mUrK) ny (qIr) clwieAw huMdw hY, aus ƒ hI prq ky mOq AwauNdI hY (Bwv, sMq nwl vYr krn vwly mnu`K Awqmk mOq shyV lYNdy hn) [1[

m: 4 [ (hy BweI! auhI bMdy hr QW) prmwqmw dw nwm vyKdy hn, ijnHW dIAW A`KW ƒ prym ny iK`c pweI huMdI hY [ pr, hy nwnk! ijhVy mnu`K (pRBU ƒ C`f ky) hor hor ƒ vyKdy hn auh pRBU dI hzUrI ivcoN r`dy jWdy hn [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh