ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1313

ਮਃ ੪ ॥ ਗੋਵਿੰਦੁ ਗੋਵਿਦੁ ਗੋਵਿਦੁ ਹਰਿ ਗੋਵਿਦੁ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨੁ ॥ ਗੋਵਿਦੁ ਗੋਵਿਦੁ ਗੁਰਮਤਿ ਧਿਆਈਐ ਤਾਂ ਦਰਗਹ ਪਾਈਐ ਮਾਨੁ ॥ ਗੋਵਿਦੁ ਗੋਵਿਦੁ ਗੋਵਿਦੁ ਜਪਿ ਮੁਖੁ ਊਜਲਾ ਪਰਧਾਨੁ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰੁ ਗੋਵਿੰਦੁ ਹਰਿ ਜਿਤੁ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਨਾਮੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1313}

pd ArQ:-  guxI inDwnu—guxW dw ^zwnw [ gurmiq—gurU dI isiKAw au~qy quirAW [ mwnu—Awdr [ jip—jp ky [ aUjlw—rOSn [ prDwnu—mMinAw-prmMinAw [ ijqu—ijs (gurU) ivc [ imil—iml ky [2[

ArQ:-  (hy BweI!) isr& prmwqmw hI swry guxW dw ^zwnw hY [ jdoN gurU dI is`iKAw auqy qur ky prmwqmw ƒ ismirAw jwey qdoN prmwqmw dI hjUrI ivc Awdr imldw hY [ (hy BweI!) sdw pRBU dw nwm jp ky (lok prlok ivc) sur^rU hoeIdw hY qy pRDwnqw imldI hY [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) gurU prmwqmw (dw rUp) hY; aus (gurU) ivc iml ky (gurU dy d`sy rwh qy qur ky) prmwqmw dw nwm pRwpq huMdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਤੂੰ ਆਪੇ ਹੀ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕੋ ਤੂ ਆਪੇ ਹੀ ਜੁਗ ਜੋਗੀਆ ॥ ਤੂ ਆਪੇ ਹੀ ਰਸ ਰਸੀਅੜਾ ਤੂ ਆਪੇ ਹੀ ਭੋਗ ਭੋਗੀਆ ॥ ਤੂ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਤੂ ਆਪੇ ਕਰਹਿ ਸੁ ਹੋਗੀਆ ॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਸਤਿਗੁਰ ਧੰਨੁ ਧਨਧੰਨ ਧੰਨ ਧਨੋ ਜਿਤੁ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਬੁਲਗ ਬੁਲੋਗੀਆ ॥ ਸਭਿ ਕਹਹੁ ਮੁਖਹੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰੇ ਹਰਿ ਬੋਲਤ ਸਭਿ ਪਾਪ ਲਹੋਗੀਆ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1313}

pd ArQ:-  isD—(jog-swDnW ivc) pu`gw hoieAw jogI [ swiDko—swiDku, jog-swDn krn vwlw [ jug jogIAw—jog jogIAw, jog ivc juVn vwlw [ rsIAVw—rs lYx vwlw [ Bog—mwiek pdwrQ [ vrqdw—mOjUd [ ijqu imil—ijs (sqsMgiq) ivc iml ky [ bulg—(is&iq-swlwh dy) bol [ siB—swry [1[

ArQ:-  hy pRBU! qUM Awp hI (jog-swDnW ivc) pu`gw hoieAw jogI hYN, qUM Awp hI swDn krn vwlw hYN, qUM Awp hI jog ivc juVn vwlw hYN, qUM Awp hI (mwiek pdwrQW dy) rs c`Kx vwlw hYN, qUM Awp hI (mwiek pdwrQW dy) Bog Bogx vwlw hYN, (ikauNik jogIAW ivc BI qy igRhsqIAW ivc BI hr QW) qUM Awp hI Awp mOjUd hYN, jo kuJ qUM krdw hYN, auhI huMdw hY [

hy BweI! gurU dI swD sMgiq DMn hY DMn hY ijs ivc iml ky prmwqmw dI is&iq-swlwh dy bol boly jw skdy hn [ (hy BweI! swD sMgiq ivc bYT ky) swry (Awpxy mUMhoN sdw hr vyly prmwqmw dw nwm jipAW swry ipCly kIqy) pwp dUr ho jWdy hn [1[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ॥ ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਨਾਸੁ ਹੋਇ ਦੁਰਮਤਿ ਕਢੈ ਧੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਅਨਦਿਨੁ ਗੁਣ ਉਚਰੈ ਜਿਨ ਕਉ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1313}

pd ArQ:-  gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ koie—koeI ivrlw mnu`K [ mmqw—Apx`q [ Doie—Do ky [ Anidnu—hr roz [ Duir—Dur drgwh qoN [

ArQ:-  (hy BweI!) sdw hI prmwqmw dw nwm (ismrn dI dwiq) koeI ivrlw mnu`K gurU dy d`sy rsqy auqy qur ky hwsl krdw hY, (ijhVw mnu`K ieh dwiq pRwpq krdw hY, aus dy AMdroN) haumY Aqy Apx`q dw nws ho jWdw hY (auh mnu`K Awpxy AMdroN nwm dI brkiq nwl) BYVI miq (dI mYl) Do ky k`F dyNdw hY; hy nwnk! (auh mnu`K) hr vyly (prmwqmw dy) gux aucwrdw hY (pr hy BweI! auhI mnu`K prmwqmw dy gux aucwrdy hn) ijnHW dy BwgW ivc Dur qoN (kIqy krmW Anuswr nwm ismrn dy sMskwrW dw lyK) iliKAw huMdw hY [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਆਪੇ ਆਪਿ ਦਇਆਲੁ ਹਰਿ ਆਪੇ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਇ ॥ ਹਰਿ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਹਰਿ ਜੇਵਡੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਜੋ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਸੋ ਥੀਐ ਜੋ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਇ ॥ ਕੀਮਤਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈਆ ਬੇਅੰਤੁ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰਿ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਸਾਲਾਹਿਆ ਤਨੁ ਮਨੁ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1313}

pd ArQ:-  dieAwlu—(dieAw-AwlX) dieAw dw Gr, dieAw dw somw [ Awpy—Awp hI [ vrqdw—mOjUd [ jyvfu—jyfw, brwbr dw [ Avru—hor [ pRB BwvY—pRBU ƒ cMgw l`gdw hY [ QIAY—huMdw hY [ iknY—iksy ny (BI) [ gurmuiK—gurU dy d`sy rsqy qy qur ky [ sIqlu—(ivkwrW vloN) TMFw-Twr [

ArQ:-  (hy BweI!) prmwqmw Awp hI dieAw dw somw hY (jgq ivc) auhI kuJ huMdw hY jo auh prmwqmw Awp hI krdw hY [ (hy BweI!) prmwqmw Awp hI (hr QW) mOjUd hY, koeI hor aus dy brwbr dw nhIN hY [ jo kuJ pRBU ƒ cMgw l`gdw hY auhI huMdw hY, jo kuJ auh pRBU krdw hY auhI huMdw hY [ hy BweI! aus prmwqmw dy guxW dw AMq nhIN pY skdw, iksy (mnu`K) ny aus dw mu`l nhIN pwieAw [

hy nwnk! ijs mnu`K ny gurU dy d`sy rsqy qy qur ky prmwqmw dI is&iq-swlwh kIqI hY, aus dw qn aus dw mn (ivkwrW vloN) TMFw-Twr ho jWdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਭ ਜੋਤਿ ਤੇਰੀ ਜਗਜੀਵਨਾ ਤੂ ਘਟਿ ਘਟਿ ਹਰਿ ਰੰਗ ਰੰਗਨਾ ॥ ਸਭਿ ਧਿਆਵਹਿ ਤੁਧੁ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮਾ ਤੂ ਸਤਿ ਸਤਿ ਪੁਰਖ ਨਿਰੰਜਨਾ ॥ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਭਿਖਾਰੀਆ ਹਰਿ ਜਾਚਹਿ ਸਭ ਮੰਗ ਮੰਗਨਾ ॥ ਸੇਵਕੁ ਠਾਕੁਰੁ ਸਭੁ ਤੂਹੈ ਤੂਹੈ ਗੁਰਮਤੀ ਹਰਿ ਚੰਗ ਚੰਗਨਾ ॥ ਸਭਿ ਕਹਹੁ ਮੁਖਹੁ ਰਿਖੀਕੇਸੁ ਹਰੇ ਰਿਖੀਕੇਸੁ ਹਰੇ ਜਿਤੁ ਪਾਵਹਿ ਸਭ ਫਲ ਫਲਨਾ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1313}

pd ArQ:-  sB—swrI isRStI ivc [ joiq—nUr [ jgjIvnw—hy jgq dy jIvn-dwqy! Git Git—hryk srIr ivc [ rMg rMgnw—(pRym dI) rMgx cwVHn vwlw [ siB—swry jIv [ siq—sdw kwiem rihx vwlw [ purK—hy srb-ivAwpk! inrMjn—hy inrlyp! sBu—swrw [ jwcih—mMgdy hn [ sB mMg—hryk mMg, hryk loV [ cMg cMgnw—bhuq hI cMgw, bhuq hI ipAwrw [ irKIkysu—(irKIk-eIS) ieMidRAW dw mwlk pRBU [ ijqu—ijs (hir-nwm) dI rwhIN [

ArQ:-  hy jgq dy jIvn pRBU! swrI isRStI ivc qyrw hI nUr (cwnx kr irhw hY), qUM hryk srIr ivc (mOjUd hYN qy Awpxy nwm dI) rMgx cwVHn vwlw hYN [ hy myry pRIqm! swry jIv qYƒ (hI) ismrdy hn [ hy srb-ivAwpk (qy iPr BI) inrlyp pRBU! qUM sdw kwiem rihx vwlw hYN, qUM sdw kwiem rihx vwlw hYN [ hy pRBU! qUM hI dwqw dyx vwlw hYN, swrw jgq (qyry dr dw) mMgqw hY [ hy hrI! hryk mMg (jIv qYQoN hI) mMgdy hn [ qUM Awp hI mwlk hYN [ hy hrI! gurU dI miq auqy quirAw qUM bhuq ipAwrw l`gdw hYN [

hy BweI! prmwqmw (swry) ieMidRAW dw mwlk hY, qusI swry Awpxy mUMhoN aus dI is&iq-swlwh kro, aus dw nwm jpo, aus dy nwm dI brkiq nwl hI (jIv) swry Pl pRwpq krdy hn [2[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਮਨ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਪਾਵਹਿ ਮਾਨੁ ॥ ਜੋ ਇਛਹਿ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਇਸੀ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਲਗੈ ਧਿਆਨੁ ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਪਾਪ ਸਭਿ ਕਟੀਅਹਿ ਹਉਮੈ ਚੁਕੈ ਗੁਮਾਨੁ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਮਲੁ ਵਿਗਸਿਆ ਸਭੁ ਆਤਮ ਬ੍ਰਹਮੁ ਪਛਾਨੁ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ਪ੍ਰਭ ਜਨ ਨਾਨਕ ਜਪਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1313}

pd ArQ:-  mn—hy mn! pwvih—qUM hwsl kryNgw [ ieCih—qUM cwhyNgw [ pwiesI—dyvygw [ sbdI—Sbd dI rwhIN [ iklivK—pwp [ siB—swry [ ktIAih—k`ty jWdy hn [ cukY—mu`k jWdw hY [ gurmuiK—gurU dy snmuK irhW [ kmlu—(ihrdy dw) kOl Pu`l [ ivgisAw—iKV pYNdw hY [ sBu—hr QW [ pCwnu—pCwxU, pCwxn jog [ jip—jpIN, mYN jpW [

ArQ:-  hy (myry) mn! sdw prmwqmw dw nwm ismirAw kr, prmwqmw dI hzUrI ivc Awdr hwsl kryNgw [ (prmwqmw pwsoN) jo qUM mMgyNgw auhI Pl (auh) dyvygw [ (pr) gurU dy Sbd dI rwhIN hI (pRBU ivc) suriq juV skdI hY [ (ijs mnu`K dI juVdI hY, aus dy) swry pwp ivkwr k`ty jWdy hn; (aus dy AMdroN) haumY mu`k jWdI hY AhMkwr dUr ho jWdw hY [ hy myry mn! gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K dw ihrdw-kOl-Pu`l iKV pYNdw hY, auh QW prmwqmw ƒ v`sdw pCwnx-jog ho jWdw hY [

hy nwnk! (Ardws kr qy AwK—) hy pRBU dws (nwnk) auqy imhr kr, (mYN qyrw dws BI) nwm jpdw rhW [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਵਿਤੁ ਹੈ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਤਿਨ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਆਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਜੋ ਚਲੈ ਤਿਨ ਦਾਲਦੁ ਦੁਖੁ ਲਹਿ ਜਾਇ ॥ ਆਪਣੈ ਭਾਣੈ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਜਨ ਵੇਖਹੁ ਮਨਿ ਪਤੀਆਇ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸਨ ਦਾਸੁ ਹੈ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰ ਲਾਗੇ ਪਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1313}

pd ArQ:-  pivqu—(Awqmk jIvn ƒ) su`cw (bnwx vwlw) [ pUrib—pihly jnm ivc [ min—mn ivc [ Awie—Aw ky [ kY BwxY—dI rzw ivc [ dwldu—dil`dR, grIbI [ jn—hy jnoN! pqIAwie—qs`lI kr ky [ lwgy pwey—crnIN l`gy hoey hn [

ArQ:-  (hy BweI!) prmwqmw dw nwm (Awqmk jIvn ƒ) su`cw bnwx-jog hY, nwm jipAW (hryk) du`K dUr ho jWdw hY [ (pr ieh nwm) auhnW (mnu`KW) dy mn ivc Aw ky v`sdw hY ijnHW dy BwgW ivc mu`F qoN (ipCly kIqy krmW Anuswr nwm jpx dy sMskwrW dw lyKw) iliKAw huMdw hY [ (hy BweI!) ijhVw ijhVw mnu`K gurU dI rzw ivc qurdw hY auhnW dw du`K dir`dR dUr ho jWdw hY [ pr hy BweI! Awpxy mn ivc qs`lI kr ky vyK lvo, Awpxy mn dI mrzI ivc qur ky iksy ny BI hir-nwm pRwpq nhIN kIqw [

hy BweI! ijhVy mnu`K gurU dI crnIN pey rihMdy hn, dws nwnk auhnW dy dwsW dw dws hY [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh