ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1311

ਸੁਪਨੰਤਰੁ ਸੰਸਾਰੁ ਸਭੁ ਬਾਜੀ ਸਭੁ ਬਾਜੀ ਖੇਲੁ ਖਿਲਾਵੈਗੋ ॥ ਲਾਹਾ ਨਾਮੁ ਗੁਰਮਤਿ ਲੈ ਚਾਲਹੁ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਪੈਧਾ ਜਾਵੈਗੋ ॥੫॥ ਹਉਮੈ ਕਰੈ ਕਰਾਵੈ ਹਉਮੈ ਪਾਪ ਕੋਇਲੇ ਆਨਿ ਜਮਾਵੈਗੋ ॥ ਆਇਆ ਕਾਲੁ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋਏ ਜੋ ਬੀਜੇ ਸੋ ਖਵਲਾਵੈਗੋ ॥੬॥ ਸੰਤਹੁ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਧਨੁ ਸੰਚਹੁ ਲੈ ਖਰਚੁ ਚਲੇ ਪਤਿ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਖਾਇ ਖਰਚਿ ਦੇਵਹਿ ਬਹੁਤੇਰਾ ਹਰਿ ਦੇਦੇ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈਗੋ ॥੭॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਧਨੁ ਹੈ ਰਿਦ ਅੰਤਰਿ ਧਨੁ ਗੁਰ ਸਰਣਾਈ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਨਾਨਕ ਦਇਆ ਦਇਆ ਕਰਿ ਦੀਨੀ ਦੁਖੁ ਦਾਲਦੁ ਭੰਜਿ ਸਮਾਵੈਗੋ ॥੮॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1311}

pd ArQ:-  supnµqru—(supn-AMqr [ not—l&z ‘AMqr’ Aqy ‘AMqir’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY (vyKo bMd nµ: 8 ivc ‘ird AMqir’) AMdrlw supnw, mn dw supnw, mn dI Btkx [ sBu—swrw (sMswr) [ iKlwvYgo—iKlwvY, (prmwqmw Awp) iKfw irhw hY [ lwhw—lwB, K`tI [ lY—lY ky [ cwlhu—(jgq qoN) quro [ pYDw—sropw hwsl kr ky, ie`zq nwl [ jwvYgo—jwvY, jWdw hY [5[

krY krwvY—krdw krWdw, hr vyly krdw [ Awin—ilAw ky [ jmwvYgo—jmwvY, jmWdw hY, bIjdw hY [ kwlu—mOq [ jo—ijhVy [ koiely—pwp [ bIjy—bIjy huMdy hn [ KvlwvYgo—Pl BugqWdw hY [6[

sMqhu—hy sMq jno! sMchu iek`Tw kro [ lY—lY ky [ cly—qurdy hn [ piq—ie`zq [ pwvYgo—p`ly pWdw hY, dyNdw hY [ Kwie—(Awp) Kw ky [ Kric—^rc ky, (hornW ƒ) vMf ky [ dyvih—(sMq jn) dyNdy hn [ dydy—dyNidAW [ qoit—kmI, Gwt [7[

ird AMqir—ihrdy ivc [ dInI—(nwm-Dn dI dwiq) id`qI [ kir—kr ky [ dwldu—grIbI [ BMij—qoV ky, nws kr ky, mukw ky [8[

ArQ:-  hy BweI! ieh sMswr (mnu`K dy) mn dI Btkxw (dw mUl) hY, (jIvW ƒ prcwx leI) swrw jgq (iek) Kyf (ijhI hI) hY [ ieh Kyf (jIvW ƒ prmwqmw Awp) iKfw irhw hY [ (ies Kyf ivc prmwqmw dw) nwm (hI) lwB hY [ hy BweI! gurU dI miq dI rwhIN ieh lwB K`t ky jwvo [ (ijhVw mnu`K ieh lwB K`t ky ieQoN jWdw hY, auh) prmwqmw dI hzUrI ivc ie`zq nwl jWdw hY [5[

hy BweI! ijhVw mnu`K swrI aumr ‘hauN, hauN’ hI krdw rihMdw hY, auh mnu`K (AwpxI mwnisk KyqI ivc) pwp koly ilAw ky bIjdw rihMdw hY [ jdoN mOq AwauNdI hY; (auh bIjy hoey kmwey hoey pwp) duKdweI bx jWdy hn (pr aus vyly kIh ho skdw hY?) ijhVy koly-pwp bIjy hoey huMdy hn (swrI aumr kIqy huMdy hn) auhnW dw Pl Kwxw pYNdw hY [6[

hy sMq jno! prmwqmw dw nwm-Dn iek`Tw krdy rho, (ijhVy mnu`K jIvn-s&r ivc vrqx leI nwm-) ^rc lY ky qurdy hn, (prmwqmw auhnW ƒ) ie`zq-mwx dyNdw hY [ auh mnu`K (ieh nwm-Dn Awp) KulHw vrq ky (hornW ƒ BI) bhuq vMfdy hn, ies hir-nwm Dn dy vMfidAW ies ivc kmI nhIN huMdI [7[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) ieh nwm-Dn gurU dI srn ipAW imldw hY, ijs mnu`K dy ihrdy ivc ieh nwm-Dn v`sdw hY, ijs mnu`K ƒ prmwqmw nwm-Dn dI dwiq imhr kr ky dyNdw hY, auh Awpxw hryk du`K dUr kr ky (Awqmk) grIbI mukw ky nwm ivc lIn rihMdw hY [8[5[

ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਨਿ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥ ਲੋਹਾ ਹਿਰਨੁ ਹੋਵੈ ਸੰਗਿ ਪਾਰਸ ਗੁਨੁ ਪਾਰਸ ਕੋ ਹੋਇ ਆਵੈਗੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਹਾ ਪੁਰਖੁ ਹੈ ਪਾਰਸੁ ਜੋ ਲਾਗੈ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਜਿਉ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿ ਤਰੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦਾ ਗੁਰੁ ਸੇਵਕ ਪੈਜ ਰਖਾਵੈਗੋ ॥੧॥ ਸਤਿਗੁਰ ਬਚਨੁ ਬਚਨੁ ਹੈ ਨੀਕੋ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਜਿਉ ਅੰਬਰੀਕਿ ਅਮਰਾ ਪਦ ਪਾਏ ਸਤਿਗੁਰ ਮੁਖ ਬਚਨ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਨਿ ਸਰਨਿ ਮਨਿ ਭਾਈ ਸੁਧਾ ਸੁਧਾ ਕਰਿ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥ ਦਇਆਲ ਦੀਨ ਭਏ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰ ਹਰਿ ਮਾਰਗੁ ਪੰਥੁ ਦਿਖਾਵੈਗੋ ॥੩॥ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਨਿ ਪਏ ਸੇ ਥਾਪੇ ਤਿਨ ਰਾਖਨ ਕਉ ਪ੍ਰਭੁ ਆਵੈਗੋ ॥ ਜੇ ਕੋ ਸਰੁ ਸੰਧੈ ਜਨ ਊਪਰਿ ਫਿਰਿ ਉਲਟੋ ਤਿਸੈ ਲਗਾਵੈਗੋ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1311}

pd ArQ:-  mnu—(ijs mnu`K dw) mn [ iDAwvYgo—(hir-nwm dw) ismrn krdw hY [ ihrnu—(ihr&X) sonw [ sMig pwrs—pwrs dy nwl (Cuh ky) [ gunu pwrs ko—pwrs dw gux [1[rhwau[

jo lwgY—ijhVw mnu`K CuMhdw hY [ aupdyis—aupdyS dI rwhIN [ qry pRihlwdw—pRihlwd Awidk keI qr gey [ pYj—lwj, ie`zq [2[

nIko—cMgw, sRySt au~qm [ gur bcnI—gur bcnIN, gurU dy bcnW dI rwhIN [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ AMbrIik—AMbrIk ny [ Amrwpd—Amr pd, auh drjw ijQy Awqmk mOq poh nhIN skdI [ muK bcn—mUMh dy bcn [ siqgur muK bcn—gurU dy mUMh dy bcn [ iDAwvYgo—iDAwvY, aucwr irhw hY [2[

min—mn ivc [ BweI—cMgI l`gI [ suDw—AMimRq [ suDw suDw kir—Awqmk jIvn-dwqw inScy kr ky [ dieAwl dIn—dInW au~qy dieAwvwn [ mwrgu pMQu—Awqmk jIvn dw rsqw [3[

sy—auh bMdy [ Qwpy—Qwpxw id`qI geI, Awdr id`qw igAw [ ko—koeI [ sru—qIr [ sMDY—inSwnw bMnHdw hY [ aulto—priqAw hoieAw [4[

ArQ:-  hy BweI! (ijs mnu`K dw) mn gurU dI srn pY ky prmwqmw dw nwm ismrdw rihMdw hY (auh pRBU-crnW dI Cuh nwl au~cy jIvn vwlw ho jWdw hY, ijvyN) pwrs nwl (Cuh ky) lohw sonw bx jWdw hY, pwrs dI Cuh dw gux aus ivc Aw jWdw hY [1[rhwau[

hy BweI! gurU (BI) bhuq v`fw purK hY, (gurU BI) pwrs hY [ ijhVw mnu`K (gurU dI crnIN) l`gdw hY auh (sRySt) Pl pRwpq krdw hY, ijvyN gurU dy aupdyS dI brkiq nwl pRihlwd (Awidk keI) pwr lµG gey [ hy BweI! gurU Awpxy (syvk) dI ie`zq (zrUr) r`Kdw hY [1[

hy BweI! XkIn jwx ik gurU dw bcn (bVw) sRySt hY [ gurU dy bcnW dI brkiq nwl (mnu`K) Awqmk jIvn dyx vwlw nwm hwsl kr lYNdw hY [ (ijhVw BI mnu`K) gurU dw aucwirAw Sbd ihrdy ivc vsWdw hY (auh au~cw Awqmk jIvn pRwpq krdw hY) ijvyN AMbrIk ny auh Awqmk drjw hwsl kr ilAw ij`Qy Awqmk mOq poh nhIN skdI [2[

hy BweI! ijs mnu`K ƒ gurU dI srn pey rihxw (Awpxy) mn ivc psMd Aw jWdw hY, auh (gurU dy bcn ƒ) Awqmk jIvn-dwqw inScy kr ky (ausƒ) Awpxy AMdr vsweI r`Kdw hY [ hy BweI! gurU dInW auqy dieAw krn vwlw hY, gurU prmwqmw dy imlwp dw rsqw ivKw dyNdw hY [3[

hy BweI! ijhVy mnu`K gurU dI srn pYNdy hn, auhnW ƒ Awdr imldw hY, prmwqmw auhnW dI r`iKAw krn leI Awp bhuVdw hY [ jy koeI mnu`K auhnW syvkW auqy qIr clWdw hY, auh qIr prq ky ausy ƒ hI Aw l`gdw hY [4[

ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਰੁ ਸੇਵਹਿ ਤਿਨ ਦਰਗਹ ਮਾਨੁ ਦਿਵਾਵੈਗੋ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਗੁਰਮਤਿ ਗੁਰਮਤਿ ਧਿਆਵਹਿ ਹਰਿ ਗਲਿ ਮਿਲਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਵੈਗੋ ॥੫॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਦੁ ਬੇਦੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗੁਰ ਪਰਚੈ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰੂਪੁ ਹਰਿ ਰੂਪੋ ਹੋਵੈ ਹਰਿ ਜਨ ਕਉ ਪੂਜ ਕਰਾਵੈਗੋ ॥੬॥ ਸਾਕਤ ਨਰ ਸਤਿਗੁਰੁ ਨਹੀ ਕੀਆ ਤੇ ਬੇਮੁਖ ਹਰਿ ਭਰਮਾਵੈਗੋ ॥ ਲੋਭ ਲਹਰਿ ਸੁਆਨ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਬਿਖੁ ਮਾਇਆ ਕਰੰਗਿ ਲਗਾਵੈਗੋ ॥੭॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਸਭ ਜਗ ਕਾ ਤਾਰਕੁ ਲਗਿ ਸੰਗਤਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਖੁ ਰਾਖੁ ਪ੍ਰਭ ਮੇਰੇ ਸਤਸੰਗਤਿ ਰਾਖਿ ਸਮਾਵੈਗੋ ॥੮॥੬॥ ਛਕਾ ੧ ॥ {ਪੰਨਾ 1311}

pd ArQ:-  sru—srovr, qwlwb [ hir sru—auh srovr ijs ivc hir-nwm-jl dw pRvwh c`l irhw hY, swD sMgiq [ hir sru syvih—(ijhVy mnu`K) swD sMgiq dI syvw krdy hn [ mwnu—Awdr [ gurmiq—gurU dI miq lY ky [ gil—gl nwl [ imil—iml ky [ myil—myl ivc, Awpxy nwl [5[

gurmuiK—gurU dI srn pYx vwlw mnu`K, gurU dI srn [ gur prcY—gurU dI pRsMnqw dI rwhIN [ rUpo—rUp hI [ hovY—ho jWdw hY [ pUj—pUjw, Awdr [6[

swkq nr—prmwqmw vloN tu`ty hoey mnu`K [ kIAw—bxwieAw [ qy—auh mnu`K (bhu-vcn) [ bymuK—gurU vloN mUMh BvweI r`Kx vwly [ BrmwvYgo—Btkxw ivc pweI r`Kdw hY [ suAwn—ku`qw [ ibKu—Awqmk mOq ilAwaux vwlI zhr [ krMig—krMg au~qy, murdwr au~qy [7[

qwrku—qwrn vwlw [ lig—l`g ky [ pRB myry—hy myry pRBU! rwiK—r`K ky [ smwvYgo—(Awpxy ivc) lIn krI r`Kdw hY [8[

ArQ:-  hy BweI! ijhVy mnu`K sdw hI swD sMgiq dw Awsrw leI r`Kdy hn, prmwqmw auhnW ƒ AwpxI hzUrI ivc ie`zq idvWdw hY [ ijhVy mnu`K sdw hI gurU dI is`iKAw auqy qur ky prmwqmw dw nwm ismrdy hn, prmwqmw auhnW dy gl nwl iml ky auhnW ƒ Awpxy nwl iek-imk kr lYNdw hY [5[

hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K vwsqy gurU dI srn hI nwd hY gurU dI srn hI vyd hY [ gurU dI srn pey rihx vwlw mnu`K gurU dI pRsMnqw pRwpq kr ky hir-nwm ismrdw hY [ auh mnu`K prmwqmw dw rUp hI ho jWdw hY, prmwqmw (BI hr QW) aus dI ie`zq krWdw hY [6[

hy BweI! prmwqmw nwloN tu`ty hoey mnu`K gurU ƒ (Awpxw Awsrw) nhIN bxWdy, auh gurU vloN mUMh BvweI r`Kdy hn, pRBU auhnW ƒ Btkxw ivc pweI r`Kdw hY, (auhnW dy AMdr) loB dI lihr c`ldI rihMdI hY, (ieh lihr) ku`qy dy suBwv vrgI hY, (ijvyN ku`qw) murdwr au~qy jWdw hY (murdwr ƒ ^uS ho ky KWdw hY, iqvyN loB-lihr dw pRyirAw hoieAw mnu`K) Awqmk mOq ilAwaux vwlI mwieAw-zhr ƒ cMbiVAw rihdw hY [7[

hy BweI! prmwqmw dw nwm swry jgq dw pwr lµGwx vwlw hY [ (ijhVw mnu`K) swD sMgiq ivc itk ky hir-nwm ismrdw hY (auh sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jWdw hY) [ hy nwnk! (Ardws kr qy AwK—) hy myry pRBU! (mYƒ BI swD sMgiq ivc) r`KI r`K [ hy BweI! (prmwqmw pRwxI ƒ) swD sMgiq ivc r`K ky (Awpxy ivc) lIn krI r`Kdw hY [8[6[ Ckw 1 [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh