ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1310

ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮਨੁ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਗਾਵੈਗੋ ॥ ਭੈ ਭੈ ਤ੍ਰਾਸ ਭਏ ਹੈ ਨਿਰਮਲ ਗੁਰਮਤਿ ਲਾਗਿ ਲਗਾਵੈਗੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਸਦ ਬੈਰਾਗੀ ਹਰਿ ਨਿਕਟਿ ਤਿਨਾ ਘਰਿ ਆਵੈਗੋ ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਪੰਕ ਮਿਲੈ ਤਾਂ ਜੀਵਾ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਆਪਿ ਦਿਵਾਵੈਗੋ ॥੧॥ ਦੁਬਿਧਾ ਲੋਭਿ ਲਗੇ ਹੈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮਨਿ ਕੋਰੈ ਰੰਗੁ ਨ ਆਵੈਗੋ ॥ ਫਿਰਿ ਉਲਟਿਓ ਜਨਮੁ ਹੋਵੈ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਮਿਲੈ ਰੰਗੁ ਲਾਵੈਗੋ ॥੨॥ ਇੰਦ੍ਰੀ ਦਸੇ ਦਸੇ ਫੁਨਿ ਧਾਵਤ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣੀਆ ਖਿਨੁ ਨ ਟਿਕਾਵੈਗੋ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਪਰਚੈ ਵਸਗਤਿ ਆਵੈ ਮੋਖ ਮੁਕਤਿ ਸੋ ਪਾਵੈਗੋ ॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1310}

pd ArQ:-  rMig—pRym-rMg ivc [ rwqw—r`qw, rMigAw hoieAw [ gwvYgo—gwvY, gWdw rihMdw hY [ BY—(l&z ‘Bau’ qoN bhu-vcn) swry fr [ qRws—fr, shm [ inrml—ml-rihq, piv`qr [ lwig—pwh (k`pVy ƒ rMg cwVHn qoN pihlW ‘pwh’ dyeIdI hY, lUx jW sofy Awidk ivc irMnHIdw hY) [ lgwvYgo—lWdw hY, lgwvY [1[rhwau[

sd—sdw [ bYrwgI—ivrkq, mwieAw dy moh qoN auprwm [ inkit—nyVy [ Gir—(ihrdy-) Gr ivc [ pMk—crn-DUV [ jIvw—jIvW, mYN jIaU pYNdw hW, mYN Awqmk jIvn hwsl kr lYNdw hW [ kir—kr ky [1[

duibDw—myr-qyr [ loiB—loB ivc [ min korY—kory mn au~qy [ rMig—pRym-rMg [ iPir—muV [ aulitE—(jdoN loV Awidk vloN mn) prqdw hY [ jnmu—nvW jnm [ bcnI—bcnIN, bcnW dI rwhIN [ lwvYgo—lwvY, lWdw hY, cwVHdw hY [2[

Puin—muV, muV muV [ Dwvq—BtkdIAW hn [ qRYguxIAw—iqMnW guxW ivc PisAw hoieAw mn [ prcY—pqIjdw hY, pRsMn huMdw hY [ vsgiq—v`s ivc [ moK mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [ so—auh mnu`K [3[

ArQ:-  hy BweI! (ijhVw mnu`K Awpxy mn ƒ prmwqmw dy pRym-rMg ivc rMgx vwsqy mn ƒ) gurU dI miq dI pwx dyNdw hY, (aus dw) mn pRBU dy pRym-rMg ivc rMigAw jWdw hY (ies rMg ivc rMgIj ky auh mnu`K sdw prmwqmw dy gux) gWdw rihMdw hY, aus dy swry (mlIn) fr qy shm piv`qr (Adb-sqkwr) bx jWdy hn [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw dy ipAwr-rMg ivc rMigAw hoieAw mnu`K mwieAw dy moh vloN auprwm rihMdw hY, pRBU (pRym-rMg ivc rMgy mnu`KW dy sdw) nyVy v`sdw hY, auhnW dy (ihrdy-) Gr ivc Aw itkdw hY [ hy BweI! jy mYƒ auhnW (vf-BwgI mnu`KW) dI crn-DUV imly, qW mYN Awqmk jIvn pRwpq kr lYNdw hW [ (pr ieh crn-DUV pRBU) Awp hI ikrpw kr ky idvWdw hY [1[

hy BweI! ijhVy mnu`K myr-qyr ivc loB ivc Psy rihMdy hn, auhnW dy kory mn au~qy (pRBU dw ipAwr-) rMg nhIN cVH skdw [ iPr jdoN gurU dy bcnW dI rwhIN (auhnW dw mn duibDw loB Awidk vloN) prqdw hY, (qW auhnW ƒ nvW Awqmk) jnm imldw hY [ hy BweI! (ijs mnu`K ƒ) gurU purK iml pYNdw hY (aus dy mn ƒ pRBU-ipAwr dw) rMg cwVH dyNdw hY [2[

hy BweI! mnu`K dIAW ieh dsy hI ieMdRIAW muV muV BtkdIAW iPrdIAW hn [ (mwieAw dy) iqMn guxW ivc gRisAw mn rqw-Br smy leI BI (iek QW) nhIN itkdw [ jdoN gurU (iksy mnu`K au~qy) qR`Tdw hY qW aus dw mn v`s ivc Aw jWdw hY, auh mnu`K ivkwrW qoN ^lwsI hwsl kr lYNdw hY [3[

ਓਅੰਕਾਰਿ ਏਕੋ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਭੁ ਏਕਸ ਮਾਹਿ ਸਮਾਵੈਗੋ ॥ ਏਕੋ ਰੂਪੁ ਏਕੋ ਬਹੁ ਰੰਗੀ ਸਭੁ ਏਕਤੁ ਬਚਨਿ ਚਲਾਵੈਗੋ ॥੪॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੋ ਏਕੁ ਪਛਾਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਲਖਾਵੈਗੋ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਇ ਮਿਲੈ ਨਿਜ ਮਹਲੀ ਅਨਹਦ ਸਬਦੁ ਬਜਾਵੈਗੋ ॥੫॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭ ਸਿਸਟਿ ਉਪਾਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਭਾ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਭੇਟੇ ਕੋ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਵੈ ਆਇ ਜਾਇ ਦੁਖੁ ਪਾਵੈਗੋ ॥੬॥ ਅਨੇਕ ਜਨਮ ਵਿਛੁੜੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰੂ ਮਿਲਾਵੈਗੋ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਤ ਮਹਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਮਤਿ ਮਲੀਨ ਬਿਗਸਾਵੈਗੋ ॥੭॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਹੁ ਜਗਜੀਵਨ ਮੈ ਸਰਧਾ ਨਾਮਿ ਲਗਾਵੈਗੋ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਰਨਿ ਮਿਲਾਵੈਗੋ ॥੮॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1310}

pd ArQ:-  EAMkwir—EAMkwr ivc, srb-ivAwpk pRBU ivc [ sBu—swrw jgq [ eyks mwih—ie`k (pRBU) ivc hI [ eyksu bcin—iek (Awpxy hI) hukm ivc [ bcin—hukm ivc [4[

gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [ lKwvYgo—lKwvY, lKY, smJ lYNdw hY [ jwie—jw jw ky [ inj mhlI—inj mhil, Awpxy (Asl) itkwxy ivc [ Anhd—(An-Awhq [ ibnw vjwey v`j irhw) iek-rs [ sbdu bjwvYgo—Sbd dw pRbl pRBwv (Awpxy AMdr) itkweI r`Kdw hY [5[

sB isist—swrI isRStI [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [ ibn gur Byty—gurU ƒ imlx qoN ibnw [ ko—koeI mnu`K [ mhlu—pRBU-crnW ivc QW [ Awie jwie—Aw ky jw ky, jnm mrn dy gyV ivc pY ky [6[

myry pRIqm—hy myry pRIqm pRBU! kir—kr ky [ siqgur imlq—gurU dy imlidAW [ mlIn—ivkwrW nwl mYlI ho cukI [ ibgswvYgo—iKVw dyNdw hY [7[

jgjIvn—hy jgq dy jIvn pRBU! mY srDw—myrI srDw [ nwim—(qyry) nwm ivc [ mY—mYƒ [ srin—pRBU dI srn ivc [8[

ArQ:-  hy BweI! prmwqmw iek Awp hI sB QW ivAwpk hY, aus ieko srb-ivAwpk ivc hI swrw jgq lIn ho jWdw hY [ auh prmwqmw (kdy) iek Awp hI Awp huMdw hY, auh Awp hI (jgq rc ky) AnykW rMgW vwlw bx jWdw hY [ swry jgq ƒ auh pRBU iek Awpxy hI hukm ivc qor irhw hY [4[

hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K (hr QW) iek prmwqmw ƒ hI (v`sdw) pCwxdw hY [ hy BweI! gurU dy snmuK ho ky (mnu`K) ieh Byq smJ lYNdw hY [ gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K pRBU-crnW ivc jw phuMcdw hY, auh (Awpxy AMdr) gurU dy Sbd dw iek-rs pRbl pRBwv pweI r`Kdw hY [5[

hy BweI! (auN\ qW) swry jIA jMq (pRBU dy pYdw kIqy hoey hn), swrI isRStI (pRBU ny hI) pYdw kIqI hoeI hY, (pr) ijhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auh (lok prlok ivc) vifAweI hwsl krdw hY [ hy BweI! gurU ƒ imlx qoN ibnw koeI BI mnu`K pRBU dy crnW ivc QW nhIN lY skdw (sgoN) jnm mrn dy gyV ivc pY ky du`K Bogdw rihMdw hY [6[

hy myry pRIqm pRBU! (jIv) AnykW hI jnm (qyry crnW qoN) ivCuVy rihMdy hn [ gurU (hI) imhr kr ky (iehnW ƒ qyry nwl) imlWdw hY [ hy BweI! gurU ƒ imlidAW (hI mnu`K) bVw Awnµd pRwpq kr lYNdw hY [ (mnu`K dI ivkwrW ivc) mYlI ho cukI miq ƒ (gurU) KyVy ivc lY AwauNdw hY [7[

hy jgq dy jIvn hrI! imhr kr, (gurU) myrI srDw (qyry) nwm ivc bxweI r`Ky [ hy nwnk! (AwK—pRBU-crnW ivc juVn leI) gurU hI (vsIlw) hY, gurU hI (ivcolw) hY [ gurU hI mYƒ pRBU dI srn ivc itkweI r`K skdw hY [8[4[

ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮਨ ਗੁਰਮਤਿ ਚਾਲ ਚਲਾਵੈਗੋ ॥ ਜਿਉ ਮੈਗਲੁ ਮਸਤੁ ਦੀਜੈ ਤਲਿ ਕੁੰਡੇ ਗੁਰ ਅੰਕਸੁ ਸਬਦੁ ਦ੍ਰਿੜਾਵੈਗੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਚਲਤੌ ਚਲੈ ਚਲੈ ਦਹ ਦਹ ਦਿਸਿ ਗੁਰੁ ਰਾਖੈ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਵੈਗੋ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਬਦੁ ਦੇਇ ਰਿਦ ਅੰਤਰਿ ਮੁਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਾਮੁ ਚੁਆਵੈਗੋ ॥੧॥ ਬਿਸੀਅਰ ਬਿਸੂ ਭਰੇ ਹੈ ਪੂਰਨ ਗੁਰੁ ਗਰੁੜ ਸਬਦੁ ਮੁਖਿ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਮਾਇਆ ਭੁਇਅੰਗ ਤਿਸੁ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵੈ ਬਿਖੁ ਝਾਰਿ ਝਾਰਿ ਲਿਵ ਲਾਵੈਗੋ ॥੨॥ ਸੁਆਨੁ ਲੋਭੁ ਨਗਰ ਮਹਿ ਸਬਲਾ ਗੁਰੁ ਖਿਨ ਮਹਿ ਮਾਰਿ ਕਢਾਵੈਗੋ ॥ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਧਰਮੁ ਆਨਿ ਰਾਖੇ ਹਰਿ ਨਗਰੀ ਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਵੈਗੋ ॥੩॥ ਪੰਕਜ ਮੋਹ ਨਿਘਰਤੁ ਹੈ ਪ੍ਰਾਨੀ ਗੁਰੁ ਨਿਘਰਤ ਕਾਢਿ ਕਢਾਵੈਗੋ ॥ ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਾਹਿ ਸਰਨਿ ਜਨ ਆਏ ਗੁਰੁ ਹਾਥੀ ਦੇ ਨਿਕਲਾਵੈਗੋ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1310}

pd ArQ:-  mn—hy mn! gurmiq—gurU dI is`iKAw (hI) [ cwl—(shI jIvn dI) cwl [ mYglu—hwQI [ dIjY—r`iKAw jWdw hY [ qil kuMfy—kuMfy dy hyT [ AMksu—(hwQI ƒ clwx vwsqy vrqx vwlw) kuMfw [ idRVwvYgo—idRVwvY, ihrdy ivc p`kw krdw hY [1[rhwau[

clqO clY clY—muV muV Btkdw hY [ dh idis—dsIN pwsIN [ idis—pwsw [ rwKY—r`iKAw krdw [ ilv—lgn [ lwvYgo—lwvY, lWdw hY [ dyie—dyNdw hY [ ird AMqir—ihrdy ivc [ muiK—mUMh ivc [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw jl [1[

ibsIAr—s`p [ ibsU—zhr [ gruV—gwruV mMqR! BuieAMg—s`pxI [ ibKu—zhr [ Jwir—JwV ky [2[

suAwnu—ku`qw [ ngr—srIr-ngr [ sblw—(s-bl) bl vwlw [ mwir—mwir ky [ Awin—ilAw ky [ hir ngrI—hrI dI ngrI ivc, swD sMgiq ivc [3[

pMkj—ic`kV [ inGrqu hY—Ku`Bdw jWdw hY [ kwiF—k`F ky [ kFwvYgo—bMny lw dyNdw hY [ qRwih qRwih—bcw lY bcw lY [ hwQI—h`Q [ dy—dy ky [4[

ArQ:-  hy mn (qYƒ) gurU dI is`iKAw (hI shI jIvn dI) cwl clw skdI hY [ hy BweI! gurU dw Sbd (mwno, auh) kuMfw hY (ijs nwl hwQI ƒ qorIdw hY) [ ijvyN msq hwQI ƒ kuMfy hyT r`KIdw hY (iqvyN gurU Awpxw) Sbd (mnu`K dy) ihrdy ivc p`kw kr dyNdw hY [1[rhwau[

hy BweI! (mnu`K dw mn) muV muV dsIN pwsIN Btkdw iPrdw hY, gurU (ies ƒ) Btkx qoN bcWdw hY (iesdy AMdr) prmwqmw dw ipAwr pYdw krdw hY [ gurU (Awpxw) Sbd (mnu`K dy) ihrdy ivc itkw dyNdw hY, Aqy aus dy mUMh ivc Awqmk jIvn dyx vwlw nwm jl coNdw hY [1[

hy BweI! s`p zhr nwl nkw-nk Bry huMdy hn (auhnW dy Asr qoN bcwx leI) gwruV mMqr hY (iesy qrHW) gurU (Awpxw) Sbd (-mMqR ijs mnu`K dy) mUMh ivc pw dyNdw hY, mwieAw spxI aus dy nyVy nhIN FukdI [ (gurU Sbd-mMqR dI brkiq nwl aus dw) zhr JwV JwV ky (aus dy AMdr) prmwqmw dI lgn pYdw kr dyNdw hY [2[

hy BweI! loB-ku`qw (mnu`K dy) srIr-ngr ivc blvwn hoieAw rihMdw hY, pr gurU iek iCn ivc (ies ku`qy ƒ) mwr ky (aus dy AMdroN) k`F dyNdw hY [ (gurU ny) sq sMqoK Drm (ieh gux) swD sMgiq-ngrI ivc ilAw ky r`Ky hoey hn (loB-ku`qy qoN bcx leI mnu`K) swD sMgiq ivc prmwqmw dy gux gWdw rihMdw hY [3[

hy BweI! mnu`K (mwieAw dy) moh dy KoBy ivc Ku`Bdw jWdw hY, gurU (ies KoBy ivc) Ku`B rhy mnu`K ƒ (KoBy ivcoN) k`F ky bMny lw dyNdw hY [ ‘bcw lY bcw lY’—ieh AwKdy (ijhVy) mnu`K (gurU dI) srn AwauNdy hn, gurU Awpxw h`Q PVw ky auhnW ƒ (mwieAw dy moh dy ic`kV ivcoN) bwhr k`F lYNdw hY [4[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh