ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1309

ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਜਪਿ ਮਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਤਰਾਵੈਗੋ ॥ ਜੋ ਜੋ ਜਪੈ ਸੋਈ ਗਤਿ ਪਾਵੈ ਜਿਉ ਧ੍ਰੂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦੁ ਸਮਾਵੈਗੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਨਾਮਿ ਲਗਾਵੈਗੋ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਿਲਾਵਹੁ ਮਿਲਿ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥੧॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੀ ਹਉਮੈ ਮਲੁ ਲਾਗੀ ਮਿਲਿ ਸੰਗਤਿ ਮਲੁ ਲਹਿ ਜਾਵੈਗੋ ॥ ਜਿਉ ਲੋਹਾ ਤਰਿਓ ਸੰਗਿ ਕਾਸਟ ਲਗਿ ਸਬਦਿ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਪਾਵੈਗੋ ॥੨॥ ਸੰਗਤਿ ਸੰਤ ਮਿਲਹੁ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਆਵੈਗੋ ॥ ਬਿਨੁ ਸੰਗਤਿ ਕਰਮ ਕਰੈ ਅਭਿਮਾਨੀ ਕਢਿ ਪਾਣੀ ਚੀਕੜੁ ਪਾਵੈਗੋ ॥੩॥ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕੇ ਹਰਿ ਰਖਵਾਰੇ ਜਨ ਹਰਿ ਰਸੁ ਮੀਠ ਲਗਾਵੈਗੋ ॥ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਨਾਮੁ ਦੇਇ ਵਡਿਆਈ ਸਤਿਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿ ਸਮਾਵੈਗੋ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1309}

pd ArQ:-  jip—jipAw kr [ mn—hy mn! qrwvYgo—qrwvY, pwr lµGw dyNdw hY [ jo jo—ijhVw ijhVw mnu`K [ soeI—auh hI [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [ smwvYgo—smwvY, lIn ho jWdw irhw hY [1[rhwau[

hir jIau—hy pRBU jI! kir—kr ky [ nwim—nwm ivc [ lgwvYgo—joV dyNdw hY [ imil—iml ky [ iDAwvYgo—iDAwvY, ismrdw hY [1[

mlu—mYl [ kwst—kwT, l`kVI, byVI [ lig sbid—Sbd ivc l`g ky [2[

hir rsu—hir-nwm dw Awnµd [ krm—(nwm qoN ibnw hor hor) krm [ kiF—k`F ky [3[

rKvwry—rwKy [ mIT—im`Tw, suAwdlw [ iKnu iKnu—hryk iKn, hr vyly [ dyie—dyNdw hY [ aupdyis—aupdyS ivc [4[

ArQ:-  hy (myry) mn! prmwqmw dw nwm jipAw kr, hir-nwm (mnu`K ƒ sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw lYNdw hY [ ijhVw ijhVw mnu`K hir-nwm jpdw hY, auh hI au~cI Awqmk AvsQw hwsl kr lYNdw hY (qy, prmwqmw ivc hI lIn ho jWdw hY) ijvyN DR¨ Aqy pRihlwd (Awpo Awpxy smy pRBU ivc) lIn huMdw irhw hY [1[rhwau[

hy pRBU jI! imhr kr, imhr kr, imhr kr, (qy, Awpxy nwm ivc joVI r`K [ hy BweI! prmwqmw Awp hI) imhr kr ky (jIv ƒ Awpxy) nwm ivc joVdw hY [ hy pRBU jI! imhr kr ky gurU imlwvo [ gurU ƒ iml ky hI (jIv qyrw) nwm ismr skdw hY [1[

hy BweI! (jIv ƒ) AnykW jnmW dI haumY dI mYl cMbVI AwauNdI hY, swD sMgiq ivc iml ky ieh mYl lih jWdI hY [ ijvyN lohw kwT (dI byVI) nwl l`g ky (ndI qoN) pwr lµG jWdw hY, iqvyN gurU dy Sbd ivc juV ky (mnu`K) prmwqmw ƒ iml pYNdw hY [2[

hy BweI! sMq jnW dI sMgiq swD sMgiq ivc iml bYiTAw kro, swD sMgiq ivc iml ky prmwqmw dy nwm dw Awnµd Awaux l`g pYNdw hY [ pr AhMkwrI mnu`K swD sMgiq qoN vWijAw rih ky (hor hor) krm krdw hY, (Aijhw mnu`K Awpxy BWfy ivcoN) pwxI k`F ky (aus ivc) ic`kV pweI jw irhw hY [3[

hy BweI! pRBU jI Awpxy BgqW dy Awp rwKy bxy rihMdy hn, (qwhIeyN) Bgq jnW ƒ hir-nwm dw rs im`Tw l`gdw hY [ pRBU (Awpxy BgqW ƒ) hryk iKn (jpx leI Awpxw) nwm dyNdw hY (nwm dI) vifAweI dyNdw hY [ Bgq gurU dy aupdyS (Sbd) ivc lIn hoieAw rihMdw hY [4[

ਭਗਤ ਜਨਾ ਕਉ ਸਦਾ ਨਿਵਿ ਰਹੀਐ ਜਨ ਨਿਵਹਿ ਤਾ ਫਲ ਗੁਨ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਜੋ ਨਿੰਦਾ ਦੁਸਟ ਕਰਹਿ ਭਗਤਾ ਕੀ ਹਰਨਾਖਸ ਜਿਉ ਪਚਿ ਜਾਵੈਗੋ ॥੫॥ ਬ੍ਰਹਮ ਕਮਲ ਪੁਤੁ ਮੀਨ ਬਿਆਸਾ ਤਪੁ ਤਾਪਨ ਪੂਜ ਕਰਾਵੈਗੋ ॥ ਜੋ ਜੋ ਭਗਤੁ ਹੋਇ ਸੋ ਪੂਜਹੁ ਭਰਮਨ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਵੈਗੋ ॥੬॥ ਜਾਤ ਨਜਾਤਿ ਦੇਖਿ ਮਤ ਭਰਮਹੁ ਸੁਕ ਜਨਕ ਪਗੀਂ ਲਗਿ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥ ਜੂਠਨ ਜੂਠਿ ਪਈ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਖਿਨੁ ਮਨੂਆ ਤਿਲੁ ਨ ਡੁਲਾਵੈਗੋ ॥੭॥ ਜਨਕ ਜਨਕ ਬੈਠੇ ਸਿੰਘਾਸਨਿ ਨਉ ਮੁਨੀ ਧੂਰਿ ਲੈ ਲਾਵੈਗੋ ॥ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਠਾਕੁਰ ਮੈ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸ ਕਰਾਵੈਗੋ ॥੮॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1309}

pd ArQ:-  kau—dy A`gy, ƒ [ iniv—inaUN ky [ rhIAY—rihxw cwhIdw hY [ jn invih—Bgq jn inaUNdy hn [ qw—qdoN [ Pl gun—Awqmk guxW dw Pl [ pwvYgo—pwvY, pWdw hY [ krih—krdy hn [ ijau—vWg [ pic jwvYgo—^uAwr huMdw hY [5[

bRhm—bRhmw [ kml puqu—kOl dw pu`qr (bRhmw kOl dI nwBI ivcoN jMimAw mMinAw jWdw hY) [ mIn—m`CI, (mCodrI dw pu`qr mMinAw jWdw hY ibAws ƒ) [ pUjhu—Awdr-sqkwr kro [ Brmn Brmu—v`fI qoN v`fI Btkxw [ cukwvYgo—cukwvY, mukw lYNdw hY [6[

jwqn jwiq—jwqIAW ivcoN au~cI jwqI [ dyiK—vyK ky [ mq Brmhu—BulyKw nwh KwE [ suk—sukdyv (jwqI dw bRwhmx sI) [ pgIN—pYrIN [ lig—l`g ky [ jUTn jUiT—BYVI qoN BYVI jUT [7[

jnk jnk—keI jnk, (rwjw jnk dI pIVHI dy keI jnk) [ bYTy—bYTdy Awey [ isMGwsin—isMGwsn auqy, rwj-g`dI au~qy [ lY—lY ky [ DUir—crnW dI DUV [ lwvYgo—lWdw hY [ Twkur—hy Twkur! mY—mYƒ, myry vrigAW ƒ [ krwvYgo—krwvY, krWdw hY, bxw lYNdw hY [8[

ArQ:-  hy BweI! pRBU dy BgqW A`gy sdw isr invwxw cwhIdw hY, Bgq jn (Awp BI) inmRqw ivc rihMdy hn [ (jdoN mnu`K inaUNdw hY) qdoN (hI) Awqmk guxW dw Pl pRwpq krdw hY [ ijhVy BYVy mnu`K Bgq jnW dI inMdw krdy hn (auh Awp hI ^uAwr huMdy hn [ inMdk mnu`K sdw) hrnwKs vWg ^uAwr huMdw hY [5[

hy BweI! bRhmw kOl-nwBI ivcoN jMimAw mMinAw jWdw hY, ibAws m`CI (mCodrI) dw puq ikhw jWdw hY (pr ieqny nIvyN QW qoN jMmy mMny jw ky BI, prmwqmw dI BgqI dw) qp krn dy kwrn (bRhmw BI qy ibAws BI jgq ivc AwpxI) pUjw krw irhw hY [ hy BweI! ijhVw ijhVw BI koeI Bgq bxdw hY, aus dw Awdr sqkwr kro [ (Bgq jnW dw sqkwr) v`fI qoN v`fI Btkxw dUr kr dyNdw hY [6[

hy BweI! au~cI qoN au~cI jwiq vyK ky (BI) BulyKw nwh Kw jwE (ik BgqI au~cI jwiq dw h`k hY [ vyKo) sukdyv (bRwhmx rwjw) jnk dI pYrIN l`g ky nwm ismr irhw hY (ismrn dI jwc is`K irhw hY [ jdoN auh jnk pws BgqI dI is`iKAw lYx AwieAw, lµgr vrqwieAw jw irhw sI [ sukdyv ƒ bwhr hI KVw kr id`qw igAw [ lµgr Ck rhy lokW dIAW p`qlW dI) swrI jUT (sukdyv dy) isr au~qy peI (vyKo, iPr BI sukdyv bRwhmx huMidAW BI Awpxy) mn ƒ iek iKn vwsqy BI folx nhIN dy irhw [7[

hy BweI! AnykW jnk (AwpxI vwrI ijs) rwj-g`dI auqy bYTx Aw rhy sn (aus auqy bYTw hoieAw ausy ^wndwn dw Bgq rwjw jnk rwjw huMidAW BI BgqI krn vwly) nO irSIAW dI crn-DUV (Awpxy m`Qy au~qy) lw irhw hY [ hy nwnk! (AwK—) hy Twkur! (myry auqy) imhr kr, imhr kr, (mYƒ Awpxw koeI Bgq imlw dyh, ijhVw) mYƒ qyry dwsW dw dws bxw ley [8[2[

ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮਨੁ ਗੁਰਮਤਿ ਰਸਿ ਗੁਨ ਗਾਵੈਗੋ ॥ ਜਿਹਵਾ ਏਕ ਹੋਇ ਲਖ ਕੋਟੀ ਲਖ ਕੋਟੀ ਕੋਟਿ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਹਸ ਫਨੀ ਜਪਿਓ ਸੇਖਨਾਗੈ ਹਰਿ ਜਪਤਿਆ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਤੂ ਅਥਾਹੁ ਅਤਿ ਅਗਮੁ ਅਗਮੁ ਹੈ ਮਤਿ ਗੁਰਮਤਿ ਮਨੁ ਠਹਰਾਵੈਗੋ ॥੧॥ ਜਿਨ ਤੂ ਜਪਿਓ ਤੇਈ ਜਨ ਨੀਕੇ ਹਰਿ ਜਪਤਿਅਹੁ ਕਉ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਬਿਦਰ ਦਾਸੀ ਸੁਤੁ ਛੋਕ ਛੋਹਰਾ ਕ੍ਰਿਸਨੁ ਅੰਕਿ ਗਲਿ ਲਾਵੈਗੋ ॥੨॥ ਜਲ ਤੇ ਓਪਤਿ ਭਈ ਹੈ ਕਾਸਟ ਕਾਸਟ ਅੰਗਿ ਤਰਾਵੈਗੋ ॥ ਰਾਮ ਜਨਾ ਹਰਿ ਆਪਿ ਸਵਾਰੇ ਅਪਨਾ ਬਿਰਦੁ ਰਖਾਵੈਗੋ ॥੩॥ ਹਮ ਪਾਥਰ ਲੋਹ ਲੋਹ ਬਡ ਪਾਥਰ ਗੁਰ ਸੰਗਤਿ ਨਾਵ ਤਰਾਵੈਗੋ ॥ ਜਿਉ ਸਤਸੰਗਤਿ ਤਰਿਓ ਜੁਲਾਹੋ ਸੰਤ ਜਨਾ ਮਨਿ ਭਾਵੈਗੋ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1309}

pd ArQ:-  ris—rs nwl, Awnµd nwl, suAwd nwl [ mnu gwvYgo—(ijs mnu`K dw) mn gWdw hY [ ijhvw—(aus dI) jIB [ hoie—ho ky, bx ky [ kotI—koit, kRoVW [ iDAwvYgo—iDAwvY, jpdI hY [1[rhwau[

shs PnI—hzwr PxW nwl [ syKnwgY—SySnwg ny [ Agmu—AphuMc [ ThrwvYgo—ThrwvY, ThrWdw hY, itkwxy qy ilAwauNdw hY, BtkxoN htWdw hY [1[

qU—qYƒ [ nIky—cMgy (jIvn vwly) [ jpiqAhu kau—jpx vwilAW ƒ [ dwsI suqu—dwsI dw pu`qr [ Cok Cohrw—Cokrw [ AMik—AMk nwl, CwqI nwl [ gil—gl nwl [2[

qy—qoN [ Epiq—auqp`qI [ kwst—kwT, l`kV [ AMig—(Awpxy) srIr au~qy [ qrwvY—qrWdw hY [ ibrdu—mu`F kdImW dw suBwau [ rKwvYgo—rKwvY, kwiem r`Kdw hY [3[

hm—AsI jIv [ loh—lohw [ nwv—byVI [ qrwvYgo—qrwvY, pwr lµGWdw hY [ min—mn ivc [ BwvYgo—BwvY, ipAwrw l`gdw hY [4[

ArQ:-  hy BweI! (ijs mnu`K dw) mn gurU dI miq (lY ky) suAwd nwl (prmwqmw dy) gux gwx l`g pYNdw hY (aus dy AMdr ieqnw ipAwr jwgdw hY ik aus dI) jIB iek qoN (mwno) l`KW kRoVW bx ky (nwm) jpx l`g pYNdI hY (nwm jpdI Q`kdI hI nhIN) [1[rhwau[

hy BweI! (aus Awqmk Awnµd dy pRyry hoey hI) SySnwg ny (AwpxI hzwr) &n nwl (sdw hir-nwm) jipAw hY [ pr hy, BweI! prmwqmw dw nwm jpidAW koeI prmwqmw (dy guxW) dw AMq nhIN l`B skdw [ hy pRBU! qUM AQwh (smuMdr) hYN, qUM sdw hI AphuMc hYN [ hy BweI! gurU dI miq dI rwhIN (nwm jpx vwly mnu`K dw) mn BtkxoN ht jWdw hY [1[

hy pRBU! ijhVy mnu`KW ny qYƒ jipAw hY, auhI mnu`K cMgy (jIvn vwly) bxy hn [ hy BweI! nwm jpx vwilAW ƒ hrI (Awqmk) Awnµd b^Sdw hY [ (vyKo, iek) dwsI dw pu`qr ibdr Cokrw ijhw hI sI, (pr nwm jpx dI brkiq nwl) ik®sn aus ƒ CwqI nwl lw irhw hY, gl nwl lw irhw hY [2[

hy BweI! pwxI qoN kwT dI auqp`qI huMdI hY (ies lwj ƒ pwlx leI pwxI aus) kwT ƒ (AwpxI CwqI au~qy r`KI r`Kdw hY) qrWdw rihMdw hY (fu`bx nhIN dyNdw) [ (iesy qrHW) prmwqmw Awpxy syvkW ƒ Awp sohxy jIvn vwlw bxWdw hY, Awpxw mu`F-kdImW dw suBwau kwiem r`Kdw hY [3[

hy BweI! AsI jIv p`Qr (vWg pwpW nwl Bwry) hW, lohy (vWg ivkwrW nwl Bwry) hW, (pr pRBU Awp imhr kr ky) gurU dI sMgiq ivc r`K ky (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGWdw hY (ijvyN) byVI (p`QrW ƒ lohy ƒ ndI qoN pwr lµGWdI hY) ijvyN swD sMgiq dI brkiq nwl (kbIr) julwhw pwr lµG igAw [ hy BweI! prmwqmw Awpxy sMq jnW dy mn ivc (sdw) ipAwrw l`gdw hY [4[

ਖਰੇ ਖਰੋਏ ਬੈਠਤ ਊਠਤ ਮਾਰਗਿ ਪੰਥਿ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਬਚਨ ਬਚਨ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਧਰੁ ਮੁਕਤਿ ਜਨਾਵੈਗੋ ॥੫॥ ਸਾਸਨਿ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਬਲੁ ਪਾਈ ਹੈ ਨਿਹਸਾਸਨਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੈਗੋ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਉਮੈ ਬੂਝੈ ਤੌ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਵੈਗੋ ॥੬॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦਾਤਾ ਜੀਅ ਜੀਅਨ ਕੋ ਭਾਗਹੀਨ ਨਹੀ ਭਾਵੈਗੋ ॥ ਫਿਰਿ ਏਹ ਵੇਲਾ ਹਾਥਿ ਨ ਆਵੈ ਪਰਤਾਪੈ ਪਛੁਤਾਵੈਗੋ ॥੭॥ ਜੇ ਕੋ ਭਲਾ ਲੋੜੈ ਭਲ ਅਪਨਾ ਗੁਰ ਆਗੈ ਢਹਿ ਢਹਿ ਪਾਵੈਗੋ ॥ ਨਾਨਕ ਦਇਆ ਦਇਆ ਕਰਿ ਠਾਕੁਰ ਮੈ ਸਤਿਗੁਰ ਭਸਮ ਲਗਾਵੈਗੋ ॥੮॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1309-1310}

pd ArQ:-  Kry Kroey—Kly-Kloqy [ mwrig—rsqy ivc [ pMiQ—rsqy ivc [ iDAwvYgo—iDAwvY, iDAwauNdw hY [ siqgur bcn—gurU dy bcnW ivc (mgn) [ pwDru—p`Drw rsqw [ pwDru mukiq—mukqI dw p`Drw rsqw [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [ jnwvYgo—jnwvY, jqWdw hY, d`sdw hY [5[

swsin—swh dy huMidAW [ swis swis—hryk swh dy nwl [ blu—(Awqmk) qwkq [ inh swsin—swh nwh lYNidAW BI, srIr iqAwgx qy BI [ prswdI—ikrpw nwl [ bUJY—(A`g) bu`J jWdI hY [ qO—qdoN [ nwim—nwm ivc [6[

jIA ko—(Awqmk) jIvn dw [ jIAn ko—sBnW jIvW dw [ BwvYgo—BwvY, cMgw l`gdw [ hwiQ—h`Q ivc [ prqwpY—du`KI huMdw hY [7[

ko—koeI mnu`K [ Bl—Blw [ loVY—cwhuMdw hY [ Fih—Fih ky [ Twkur—hy Twkur! mY—mYƒ [ Bsm—crnW dI DUV [8[

ArQ:-  hy BweI! (ijs mnu`K dw mn gurU dI miq lY ky suAwd nwl hir-gux gwx l`g pYNdw hY, auh mnu`K) Kly-KloiqAW, bYTidAW, au~TidAW, rsqy ivc (quridAW, hr vyly prmwqmw dw nwm) jpdw rihMdw hY [ (auh mnu`K sdw) gurU dy bcnW ivc (mgn rihMdw) hY, gurU dw aupdyS (aus ƒ ivkwrW qoN) ^lwsI dw is`Dw rsqw d`sdw rihMdw hY [5[

hy BweI! (ijs mnu`K ƒ hir-nwm dI lgn l`g jWdI hY, auh mnu`K swh dy huMidAW hryk swh dy nwl (nwm jp jp ky Awqmk) qwkq hwsl krdw rihMdw hY, swh dy nwh huMidAW BI auh prmwqmw dw nwm ismrdw rihMdw hY [ (jdoN) gurU dI ikrpw nwl (aus dy AMdroN) (haumY dI A`g) bu`J jWdI hY, qdoN gurU dI miq dI brkiq nwl auh hir-nwm ivc lIn rihMdw hY [6[

hy BweI! gurU sB jIvW dw Awqmk jIvn dw dwqw hY, pr bd-iksmq mnu`K ƒ gurU ipAwrw nhIN l`gdw [ (auh gurU dI srn pY ky Awqmk jIvn dI dwiq nhIN lYNdw [ izMdgI dw smw lµG jWdw hY) muV ieh smw h`Q nhIN AwauNdw, qdoN du`KI huMdw hY qy h`Q mldw hY [7[

hy BweI! jy koeI mnu`K Awpxw Blw cwhuMdw hY (qW aus ƒ cwhIdw hY ik auh) gurU dy dr qy Awpw-Bwv gvw ky ipAw rhy [ hy nwnk! (qUM BI AwK—) hy myry Twkur! (myry auqy) imhr kr, imhr kr, myry m`Qy au~qy gurU dy crnW dI DUV l`gI rhy [8[3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh