ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1295

ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਜਪਿ ਮਨ ਰਾਮ ਨਾਮ ਪਰਗਾਸ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਤ ਮਿਲਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਾਨੀ ਵਿਚੇ ਗਿਰਹ ਉਦਾਸ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਮ ਹਰਿ ਹਿਰਦੈ ਜਪਿਓ ਨਾਮੁ ਨਰਹਰਿ ਪ੍ਰਭਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੀ ਕਿਰਪਾਸ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਅਨਦੁ ਭਇਆ ਮਨੁ ਬਿਗਸਿਆ ਉਦਮ ਭਏ ਮਿਲਨ ਕੀ ਆਸ ॥੧॥ ਹਮ ਹਰਿ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਾਈ ਜਿਤਨੇ ਸਾਸ ਲੀਏ ਹਮ ਗ੍ਰਾਸ ॥ ਕਿਲਬਿਖ ਦਹਨ ਭਏ ਖਿਨ ਅੰਤਰਿ ਤੂਟਿ ਗਏ ਮਾਇਆ ਕੇ ਫਾਸ ॥੨॥ ਕਿਆ ਹਮ ਕਿਰਮ ਕਿਆ ਕਰਮ ਕਮਾਵਹਿ ਮੂਰਖ ਮੁਗਧ ਰਖੇ ਪ੍ਰਭ ਤਾਸ ॥ ਅਵਗਨੀਆਰੇ ਪਾਥਰ ਭਾਰੇ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਤਰੇ ਤਰਾਸ ॥੩॥ ਜੇਤੀ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਕਰੀ ਜਗਦੀਸਰਿ ਤੇ ਸਭਿ ਊਚ ਹਮ ਨੀਚ ਬਿਖਿਆਸ ॥ ਹਮਰੇ ਅਵਗੁਨ ਸੰਗਿ ਗੁਰ ਮੇਟੇ ਜਨ ਨਾਨਕ ਮੇਲਿ ਲੀਏ ਪ੍ਰਭ ਪਾਸ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1295}

pd ArQ:-  jip—jipAw kr [ mn—hy mn! prgws—(Awqmk jIvn dI sUJ dw) cwnx [ imil—iml ky [ igrh—igRhsq [1[rhwau[

hm—AsI jIv, ijhVy pRwxI [ ihrdY—ihrdy ivc [ nrhir—prmwqmw [ pRiB—pRBU ny [ ikrpws—(øpw_X) ikrpwl [ Anidnu—hr vyly, hr roz (Anuidnz) [ ibgisAw—iKV ipAw [1[

sws—swh [ gRws—igrwhIAW [ iklibK—pwp [ dhn Bey—sV gey [ Pws—PwhIAW [2[

ikrm—kIVy [ mugD—mUrK [ pRB qws—aus pRBU ny [ qrws—aus ny qwr ilAw [3[

jgdIsir—jgq dy eIsr ny [ qy siB—auh swry [ ibiKAwsu—iviSAW ivc Psy hoey [ sMig—nwl [ sMig gur—gurU dI sMgiq ivc [4[

ArQ:-  hy mn! prmwqmw dw nwm jipAw kr, (nwm dI brkiq nwl Awqmk jIvn dI sUJ dw) cwnx (ho jWdw hY) [ prmwqmw dy sMq jnW ƒ iml ky (ijnHW dy AMdr prmwqmw dw) ipAwr bx jWdw hY, auh igRhsq ivc hI (mwieAw dy moh qoN) inrlyp rihMdy hn [1[rhwau[

hy BweI! ikrpwl pRBU ny (jdoN AsW jIvW au~qy) imhr kIqI, AsW ihrdy ivc aus dw nwm jipAw [ (nwm dI brkiq nwl) hr vyly (swfy AMdr) Awnµd bx igAw, (swfw) mn iKV ipAw, (ismrn dw hor) au~dm huMdw igAw, (pRBU ƒ) imlx dI Aws bxdI geI [1[

hy BweI! AsW ijnHW jIvW dy AMdr prmwqmw dw ipAwr bixAw (qy) ijnHW ny hryk swh dy nwl hryk igrwhI dy nwl (nwm jipAw, auhnW dy) iek iKn ivc hI swry pwp sV gey, mwieAw dIAW PwhIAW tu`t geIAW [2[

pr, hy BweI! AsW jIvW dI kIh pWieAW hY? AsI qW kIVy hW [ AsI kIh krm kr skdy hW? swfI mUrKW dI qW auh pRBU (Awp hI) r`iKAw krdw hY [ AsI AOguxW nwl Bry rihMdy hW, (AOguxW dy Bwr nwl) p`Qr vrgy Bwry hW (AsI ikvyN ies sMswr-smuMdr ivcoN qr skdy hW?) swD sMgiq ivc iml ky hI pwr lµG skdy hW, (auh mwlk) pwr lµGWdw hY [3[

hy BweI! jgq dy mwlk-pRBU ny ijqnI BI isRStI rcI hY (ies dy) swry jIv jMq (AsW mnu`K AKvwx vwilAW nwloN) au~cy hn, AsI ivSy-ivkwrW ivc pY ky nIvyN hW [ hy dws nwnk! pRBU swfy AOgux gurU dI sMgiq ivc imtWdw hY [ gurU swƒ pRBU nwl imlWdw hY [4[3[

ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜਪਿਓ ਗੁਰ ਵਾਕ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੀ ਜਗਦੀਸਰਿ ਦੁਰਮਤਿ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਗਇਓ ਸਭ ਝਾਕ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਾਨਾ ਰੂਪ ਰੰਗ ਹਰਿ ਕੇਰੇ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਾਮੁ ਰਵਿਓ ਗੁਪਲਾਕ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਤ ਮਿਲੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਗਟੇ ਉਘਰਿ ਗਏ ਬਿਖਿਆ ਕੇ ਤਾਕ ॥੧॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੀ ਬਹੁਤੁ ਬਹੁ ਸੋਭਾ ਜਿਨ ਉਰਿ ਧਾਰਿਓ ਹਰਿ ਰਸਿਕ ਰਸਾਕ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਤ ਮਿਲੇ ਹਰਿ ਮਿਲਿਆ ਜੈਸੇ ਗਊ ਦੇਖਿ ਬਛਰਾਕ ॥੨॥ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਤ ਜਨਾ ਮਹਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤੇ ਜਨ ਊਤਮ ਜਨਕ ਜਨਾਕ ॥ ਤਿਨ ਹਰਿ ਹਿਰਦੈ ਬਾਸੁ ਬਸਾਨੀ ਛੂਟਿ ਗਈ ਮੁਸਕੀ ਮੁਸਕਾਕ ॥੩॥ ਤੁਮਰੇ ਜਨ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਹੀ ਪ੍ਰਭ ਕੀਏ ਹਰਿ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਆਪਨ ਅਪਨਾਕ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕੇ ਸਖਾ ਹਰਿ ਭਾਈ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਬੰਧਪ ਹਰਿ ਸਾਕ ॥੪॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1295}

pd ArQ:-  myrY min—myry mn ny [ gur vwk—gurU dy bcnW Anuswr [ jgdIsir—jgq dy eIsr (mwlk) ny [ durmiq—KotI Akl [ dUjw Bwau—(pRBU qoN ibnw) hor dw ipAwr [ Jwk—q`k, lwlsw [ sB—swrI [1[rhwau[

nwnw—keI iksmW dy [ kyry—dy [ Git Git—hryk srIr ivc [ rivE—ivAwpk hY [ guplwk—gupq [ pRgty—prgt ho gey, id`s pey [ qwk—iB`q [ ibiKAw—mwieAw [1[

auir—ihrdy ivc [ risk rswk—rsIey, pRymI [ dyiK—vyK ky [ bCrwk—v`Cw [2[

mih—ivc [ qy jn—auh mnu`K (bhu-vcn) [ jnk jnwk—jn, sMq jn [ ihrdY—ihrdy ivc [ bwsu—sugMDI [ CUit geI—mu`k geI [ musk muskwk—bdbU, durgMD [3[

pRB—hy pRBU! Awpn Apnwk—Awpxy Apxw ky, Awpxy bxw ky [ sKw—im`qr [ swk—snbMDI [4[

ArQ:-  hy BweI! (ijs mnu`K au~qy) jgq dy mwlk hrI ny imhr kIqI (ausny gurU dy bcnW au~qy qur ky pRBU dw nwm jipAw, qy, aus dy AMdroN) KotI bu`DI dUr ho geI, mwieAw dw moh mu`k igAw, (mwieAw vwlI) swrI Jwk ^qm hoeI [ hy BweI! myry mn ny (BI) gurU dy bcnW au~qy qur ky prmwqmw dw nwm jipAw hY [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw dy keI iksmW dy rUp hn, keI iksmW dy rMg hn [ hryk srIr ivc prmwqmw gupq v`s irhw hY [ ijnHW mnu`KW ƒ prmwqmw dy sMq jn iml pYNdy hn, auhnW dy AMdr prmwqmw prgt ho jWdw hY [ auhnW mnu`KW dy mwieAw dy (moh vwly bMd) iB`q KulH jWdy hn [1[

hy BweI! ijnHW rsIey sMq jnW ny Awpxy ihrdy ivc prmwqmw ƒ vsw ilAw, auhnW dI (jgq ivc) bhuq soBw huMdI hY [ ijnHW mnu`KW ƒ pRBU dy ieho (ijhy) sMq iml pYNdy hn, auhnW ƒ prmwqmw iml pYNdw hY (auh ieauN pRsMn ic`q rihMdy hn) ijvyN gW ƒ vyK ky aus dw v`Cw [2[

hy BweI! prmwqmw Awpxy sMq jnW dy AMdr (pRq`K v`sdw hY), auh sMq jn hor sB mnu`KW nwloN au~cy jIvn vwly huMdy hn [ auhnW ny Awpxy ihrdy ivc hir-nwm dI sugMDI vsw leI huMdI hY (ies vwsqy auhnW dy AMdroN ivkwrW dI) bdbU mu`k jWdI hY [3[

hy pRBU! Awpxy syvkW ƒ qUM Awp hI (cMgy) bxWdw hYN, auhnW ƒ qUM Awp hI Awpxy bxw ky auhnW dI r`iKAw krdw hYN [ hy nwnk! pRBU jI Awpxy syvkW dy im`qr hn, Brw hn, mW hn, ipau hn, Aqy swk-snbMDI hn [4[4[

ਕਾਨੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਚੀਤਿ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਵਸਤੁ ਮਾਇਆ ਗੜ੍ਹ੍ਹਿ ਵੇੜ੍ਹ੍ਹੀ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਲੀਓ ਗੜੁ ਜੀਤਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਿਥਿਆ ਭਰਮਿ ਭਰਮਿ ਬਹੁ ਭ੍ਰਮਿਆ ਲੁਬਧੋ ਪੁਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰ ਮੋਹ ਪ੍ਰੀਤਿ ॥ ਜੈਸੇ ਤਰਵਰ ਕੀ ਤੁਛ ਛਾਇਆ ਖਿਨ ਮਹਿ ਬਿਨਸਿ ਜਾਇ ਦੇਹ ਭੀਤਿ ॥੧॥ ਹਮਰੇ ਪ੍ਰਾਨ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜਨ ਊਤਮ ਜਿਨ ਮਿਲਿਆ ਮਨਿ ਹੋਇ ਪ੍ਰਤੀਤਿ ॥ ਪਰਚੈ ਰਾਮੁ ਰਵਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਅਸਥਿਰੁ ਰਾਮੁ ਰਵਿਆ ਰੰਗਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ॥੨॥ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਤ ਸੰਤ ਜਨ ਨੀਕੇ ਜਿਨ ਮਿਲਿਆਂ ਮਨੁ ਰੰਗਿ ਰੰਗੀਤਿ ॥ ਹਰਿ ਰੰਗੁ ਲਹੈ ਨ ਉਤਰੈ ਕਬਹੂ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਾਇ ਮਿਲੈ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ॥੩॥ ਹਮ ਬਹੁ ਪਾਪ ਕੀਏ ਅਪਰਾਧੀ ਗੁਰਿ ਕਾਟੇ ਕਟਿਤ ਕਟੀਤਿ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦੀਓ ਮੁਖਿ ਅਉਖਧੁ ਜਨ ਨਾਨਕ ਪਤਿਤ ਪੁਨੀਤਿ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1295-1296}

pd ArQ:-  mn—hy mn! jip—jipAw kr [ cIiq—ic`q ivc, Awpxy AMdr [ vsqu—kImqI cIz [ giV@—iklHy ivc [ vyV@I—iGrI hoeI [ kY sbid—Sbd dI rwhIN [ gVu—iklHw [1[rhwau[

imiQAw—nwsvMq (pdwrQW dI ^wqr) [ Brim—Btk ky [ Brim Brim BRimAw—sdw hI Btkdw iPrdw hY [ lubDo—PisAw hoieAw [ klqR—iesqRI [ qrvr—ru`K [ CwieAw—CW [ quC—QoVHy smy leI hI [ dyh—srIr [ BIiq—kMD [1[

pRwn pRIqm—pRwxW qoN ipAwry [ min—mn ivc [ pRqIiq—srDw [ prcY—pRsMn huMdw hY [ rivAw—ivAwpk [ Gt AMqir—srIr ivc [ AsiQru—sdw kwiem rihx vwlw [ rMig—pRym nwl [2[

nIky—cMgy [ rMig rMgIiq—pRym-rMg ivc rMigAw jWdw hY [ rMgu—pRym-rMg [ jwie—jw ky [3[

guir—gurU ny [ kitq ktIiq—k`t k`t ky [ kwty kitq ktIiq—pUrn qOr qy k`t id`qy [ muiK—mUMh ivc [ AauKDu—dvweI [ piqq—ivkwrI [ punIiq—piv`qr [4[

ArQ:-  hy myry mn! prmwqmw dw nwm sdw Awpxy AMdr jipAw kr [ (hy BweI! qyry AMdr) prmwqmw dw nwm iek kImqI cIz (hY, pr auh) mwieAw dy (moh dy) iklHy ivc iGrI peI hY (ijhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auh aus) iklHy ƒ gurU dy Sbd dI rwhIN ij`q lYNdw hY [1[rhwau[

hy BweI! (jIv) nwsvMq pdwrQW dI ^wqr sdw hI Btkdw iPrdw hY, pu`qr iesqRI dy moh ipAwr ivc PisAw rihMdw hY [ pr ijvyN ru`K dI CW QoVHy hI smy leI huMdI hY, iqvyN mnu`K dw Awpxw hI srIr iek iKn ivc Fih jWdw hY (ijvyN k`cI) kMD [1[

hy BweI! prmwqmw dy syvk au~cy jIvn vwly huMdy hn, auh swƒ pRwxW qoN BI ipAwry l`gdy hn, ikauNik auhnW ƒ imilAW mn ivc (prmwqmw vwsqy) srDw pYNdI huMdI hY, prmwqmw pRsMn huMdw hY, sB srIrW ivc v`sdw id`sdw hY, aus sdw kwiem rihx vwly pRBU ƒ pRym-rMg ivc ismirAw jw skdw hY [2[

hy BweI! prmwqmw dy Bgq cMgy jIvn vwly huMdy hn, ikauNik auhnW ƒ imilAW mn pRym-rMg ivc rMigAw jWdw hY [ pRBU-pRym dw auh rMg kdy BI lihMdw nhIN, kdy BI auqrdw nhIN [ aus pRym dI brkiq nwl mnu`K prmwqmw dy crnW ivc Aw phuMcdw hY [3[

hy BweI! AsI jIv bVy pwp krdy rihMdy hW, AsI bVy mMd-krmI hW (ijhVy BI mnu`K gurU dI srn jw pey) gurU ny (auhnW dy swry pwp) pUrn qOr qy k`t id`qy [ hy dws nwnk! (AwK—gurU ny ijnHW dy) muK ivc prmwqmw dw nwm-dwrU id`qw, auhnW ƒ ivkwrIAW qoN piv`qr jIvn vwly bxw id`qw [4[5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh