ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1285

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੈ ਬੋਲਿਆ ਤਾਂ ਦਰਿ ਸੁਣੀ ਪੁਕਾਰ ॥ ਮੇਘੈ ਨੋ ਫੁਰਮਾਨੁ ਹੋਆ ਵਰਸਹੁ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ॥ ਹਉ ਤਿਨ ਕੈ ਬਲਿਹਾਰਣੈ ਜਿਨੀ ਸਚੁ ਰਖਿਆ ਉਰਿ ਧਾਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੇ ਸਭ ਹਰੀਆਵਲੀ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1285}

pd ArQ:-  dir—(pRBU dy) dr qy [ myGY—(gurU) b`dl ƒ [ auir—ihrdy ivc [ (not:-  ‘BUqkwl ik®Aw’ dw ArQ ‘vrqmwn’ ivc krnw hY [)

ArQ:-  (jdoN jIv-) ppIhw AMimRq vyly ArzoeI krdw hY qW aus dI Ardws pRBU dI drgwh ivc suxI jWdI hY (pRBU vloN gurU-) b`dl ƒ hukm dyNdw hY ik (ies ArzoeI krn vwly auqy) imhr kr ky (‘nwm’ dI) vrKw kro [

ijnHW mnu`KW ny sdw kwiem rihx vwly pRBU ƒ Awpxy ihrdy ivc vswieAw hY, mYN auhnW qoN sdky hW [ hy nwnk! siqgurU dy Sbd dI rwhIN (‘nwm’ dI) vIcwr kIiqAW (Bwv, nwm ismirAW) ‘nwm’ dI brkiq nwl swrI isRStI hrI-BrI ho jWdI hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਇਵ ਤੇਰੀ ਤਿਖਾ ਨ ਉਤਰੈ ਜੇ ਸਉ ਕਰਹਿ ਪੁਕਾਰ ॥ ਨਦਰੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਨਦਰੀ ਉਪਜੈ ਪਿਆਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਵਿਚਹੁ ਜਾਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1285}

pd ArQ:-  iev—ies qrHW [ iqKw—mwieAw dI iqRSnw [ sau—sO vwrI [ krih pukwr—qUM qrly kryN [ ndrI—prmwqmw dI imhr dI nzr nwl [ pweIAY—imldw hY [ aupjY—pYdw huMdw hY [ min—mn ivc [ jwih—dUr ho jWdy hn [

ArQ:-  hy (jIv-) ppIhy! jy qUM sO vwrI qrly leyN qW BI ies qrHW qyrI (mwieAw dI) iqRSnw imt nhIN skdI, (kyvl) pRBU dI myhr dI nzr nwl hI gurU imldw hY, qy myhr nwl hI ihrdy ivc ipAwr pYdw huMdw hY [ hy nwnk! (jdoN AwpxI myhr nwl) mwlk-pRBU (jIv dy) mn ivc Aw v`sdw hY qW (aus dy AMdroN) swry ivkwr nws ho jWdy hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਇਕਿ ਜੈਨੀ ਉਝੜ ਪਾਇ ਧੁਰਹੁ ਖੁਆਇਆ ॥ ਤਿਨ ਮੁਖਿ ਨਾਹੀ ਨਾਮੁ ਨ ਤੀਰਥਿ ਨ੍ਹ੍ਹਾਇਆ ॥ ਹਥੀ ਸਿਰ ਖੋਹਾਇ ਨ ਭਦੁ ਕਰਾਇਆ ॥ ਕੁਚਿਲ ਰਹਹਿ ਦਿਨ ਰਾਤਿ ਸਬਦੁ ਨ ਭਾਇਆ ॥ ਤਿਨ ਜਾਤਿ ਨ ਪਤਿ ਨ ਕਰਮੁ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਮਨਿ ਜੂਠੈ ਵੇਜਾਤਿ ਜੂਠਾ ਖਾਇਆ ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਆਚਾਰੁ ਨ ਕਿਨ ਹੀ ਪਾਇਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਓਅੰਕਾਰਿ ਸਚਿ ਸਮਾਇਆ ॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 1285}

pd ArQ:-  Durhu—mu`F qoN hI [ Bdu—isr munwxw [ vyjwiq—kujwiq mnu`K [ Awcwru—cMgI rIhxI [ EAMkwir—Akwl purK ivc [ qIriQ—pRBU-qIrQ auqy (vyKo pauVI 18, sqr 4) [ auJV—aujwV vwly rwhy, jIvn dy Zlq rsqy auqy [ KuAwieAw—shI rwh qoN KuMJwey hoey hn [ muiK—mUMh ivc [ hQI—hQIN, h`QW nwl hI [ kuicl—gMdy [ BwieAw—cMgw l`gw [ piq—ie`zq [ min jUTY—jUTy mn dy kwrn, nwm-hIx mn dy kwrn [ ikn hI—ikin hI, iksy ny hI (ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ikin’ dI ‘ i ’ au~f geI) [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [

ArQ:-  keI bMdy (jo) jYnI (AKvWdy hn) pRBU ny AOJVy pw ky mu`F qoN hI kurwhy pw id`qy hn; auhnW dy mUMh ivc kdy pRBU dw nwm nhIN AwauNdw, nwh hI auh (pRBU) qIrQ auqy ieSnwn krdy hn; auh isr munWdy nhIN hn; h`QW nwl isr (dy vwl) pu`t lYNdy hn; idn rwq gMdy rihMdy hn; auhnW ƒ gur-Sbd cMgw nhIN l`gdw [ ieh lok jnm (ivArQ hI) gvWdy hn, koeI kMm AYsw nhIN krdy ijs qoN cMgI jwiq dy smJy jw skx jW ie`zq pw skx; ieh kujwqI lok mnoN BI jUTy hn qy jUTw Bojn hI KWdy hn [

(hy BweI!) gurU dy Sbd qoN ibnw iksy ny BI cMgI rihxI nhIN l`BI [ ijhVw mnu`K gurU dy snmuK hY auh sdw-iQr rihx vwly Akwl purK ivc itikAw rihMdw hY [6[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਸਾਵਣਿ ਸਰਸੀ ਕਾਮਣੀ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਸਦਾ ਸੁਹਾਗਣੀ ਗੁਰ ਕੈ ਹੇਤਿ ਅਪਾਰਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1285}

pd ArQ:-  srsI—s-rsI=rs vwlI [ swvix—swvx (dy mhIny) ivc [ kwmxI—iesqRI, jIv-iesqRI [ sbdI—Sbd dI rwhIN [ vIcwir—ivcwr kr ky [ hyiq Apwir—Apwr ihq dy kwrn [

ArQ:-  (ijvyN) swvx dy mhIny ivc (vrKw nwl swry bUty hry ho jWdy hn; iqvyN) jIv-iesqRI siqgurU dy Sbd dI rwhIN ‘nwm’ dI vIcwr kr ky (‘nwm’-vrKw nwl) rs vwlI (rsIey jIvn vwlI) ho jWdI hY [ hy nwnk! siqgurU nwl Apwr ipAwr kIiqAW jIv-iesqRI sdw suhwgvqI rihMdI hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਸਾਵਣਿ ਦਝੈ ਗੁਣ ਬਾਹਰੀ ਜਿਸੁ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਿਆਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਪਿਰ ਕੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣਈ ਸਭੁ ਸੀਗਾਰੁ ਖੁਆਰੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1285}

pd ArQ:-  dJY—sVdI hY [ gux bwhrI—guxW qoN s`KxI [ dUjY Bwie—dUjy pwsy vl, mwieAw vwly pwsy [ swr—kdr [ jwxeI—jwxey, jwxY, jwxdI [

ArQ:-  (ijvyN) swvx dy mhIny ivc (mINh ipAW hor qW swry vxiqRx hry huMdy hn, pr A`k qy ijvwh sV jWdy hn, ijvyN nwm-AMimRq dI vrKw hoieAW) gux-ivhUxI jIv-iesqRI (sgoN) sVdI hY ikauNik aus dw ipAwr dUjy pwsy hY [ hy nwnk! iesqRI ƒ pqI dI swr nhIN peI, aus dw (hor) swrw isMgwr (aus ƒ) ^uAwr krn vwlw hI hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਚਾ ਅਲਖ ਅਭੇਉ ਹਠਿ ਨ ਪਤੀਜਈ ॥ ਇਕਿ ਗਾਵਹਿ ਰਾਗ ਪਰੀਆ ਰਾਗਿ ਨ ਭੀਜਈ ॥ ਇਕਿ ਨਚਿ ਨਚਿ ਪੂਰਹਿ ਤਾਲ ਭਗਤਿ ਨ ਕੀਜਈ ॥ ਇਕਿ ਅੰਨੁ ਨ ਖਾਹਿ ਮੂਰਖ ਤਿਨਾ ਕਿਆ ਕੀਜਈ ॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਹੋਈ ਬਹੁਤੁ ਕਿਵੈ ਨ ਧੀਜਈ ॥ ਕਰਮ ਵਧਹਿ ਕੈ ਲੋਅ ਖਪਿ ਮਰੀਜਈ ॥ ਲਾਹਾ ਨਾਮੁ ਸੰਸਾਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਜਈ ॥ ਹਰਿ ਭਗਤੀ ਅਸਨੇਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਘੀਜਈ ॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 1285}

pd ArQ:-  AByau—ijs dw Byq nhIN pwieAw jw skdw [ pqIjeI—pqIjey, pqIjY, pqIjdw, ^uS huMdw [ ieik—keI (l&z ‘iek’ qoN bhu-vcn) [ gwvih—gWdy hn [ nic—n`c ky [ pUrih qwl—qwl dyNdy hn, joVI dy qwl nwl Awpxy pYrW dw qwl imlWdy hn [ ikvY—iksy qrHW BI [ sMswir—sMswr ivc [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ prIAw—rwgxIAW [ DIjeI—DIrj AwauNdI [ kY loA—keI lokW (DrqIAW) dy [ GIjeI—iB`jdw hY [ vDih—vDdy hn (l&z “vDih” dw ArQ ‘bMDy hn’ krnw Zlq hY [ “vDih” vrqmwn kwl, A`n purK, bhu-vcn hY; ijvyN eysy hI pauVI ivc l&z ‘gwvih’, ‘pUrih’, ‘Kwih’ hn) [ Asnyih—Asnyh nwl, ipAwr nwl (l&z ‘Asnyih’ dw ArQ’ ‘ipAwr’ Zlq hY; iesy hI pauVI ivc vyKo ‘hiT’—hT nwl; ‘rwig’—rwg nwl) [

ArQ:-  (jIvW dy) hT nwl (Bwv, iksy hT-krm nwl) auh s`cw pRBU rwzI nhIN huMdw jo AidRSt hY qy ijs dw Byq nhIN pwieAw jw skdw [ keI lok rwg rwgxIAW gWdy hn, pr pRBU rwg nwl BI nhIN pRsMn huMdw; keI bMdy n`c n`c ky qwl pUrdy hn, pr (ies qrHW BI BgqI nhIN kIqI jw skdI; keI mUrK bMdy AMn nhIN KWdy, pr (d`so) iehnW dw kIh kIqw jwey? (iehnW ƒ ikvyN smJweIey ik ies qrHW pRBU ^uS nhIN kIqw jw skdw) [ (jIv dI) vDI hoeI iqRSnw (iehnW hT-krmW nwl) iksy qrHW BI SWq nhIN kIqI jw skdI; BwvyN keI hor DrqIAW (dy bMidAW dy) krm-kWf (ieQy) vD jwx (qW BI) Kp ky hI mrIdw hY [

jgq ivc pRBU dw nwm hI K`tI hY, Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl hI pIxw cwhIdw hY [ gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K pRBU dI bMdgI nwl qy pRBU dy ipAwr nwl iB`jdw hY [17[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਲਾਰ ਰਾਗੁ ਜੋ ਕਰਹਿ ਤਿਨ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਏਕੁ ਪਛਾਣਿਆ ਏਕੋ ਸਚਾ ਸੋਇ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸਚਾ ਸਚੁ ਮਨਿ ਸਚੇ ਸਚੀ ਸੋਇ ॥ ਅੰਦਰਿ ਸਚੀ ਭਗਤਿ ਹੈ ਸਹਜੇ ਹੀ ਪਤਿ ਹੋਇ ॥ ਕਲਿਜੁਗ ਮਹਿ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰੁ ਹੈ ਮਨਮੁਖ ਰਾਹੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਨਾਨਕਾ ਜਿਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1285}

pd ArQ:-  gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ soie—soBw [ shjy—shij, Awqmk Afolqw ivc [

ArQ:-  (Awm prclq i^Awl ieh hY ik jdoN koeI mnu`K mlwr rwg gwvy qW Gtw Aw jWdI hY qy mINh pYx l`g pYNdw hY, pr) ijhVy mnu`K gurU dy snmuK ho ky mlwr rwg gWdy hn (nwm-jl dI vrKw nwl) auhnW dw mn qy srIr TMFy ho jWdy hn (Bwv, auhnW dy mn ivc qy ieMidRAW ivc SWqI Aw jWdI hY) ikauNik siqgur dy Sbd dI rwhIN auh aus ie`k pRBU ƒ pCwxdy hn (pRBU nwl fUMGI sWJ pWdy hn) jo sdw kwiem rihx vwlw hY [ auhnW dw mn qy qn s`cy dw rUp ho jWdw hY (Bwv, mn qy srIr s`cy dy pRym ivc rMgy jWdy hn), s`cw pRBU auhnW dy mn ivc v`s pYNdw hY qy s`cy dw rUp hox krky auhnW dI soBw sdw-iQr ho jWdI hY [ auhnW dy AMdr sdw-itkvIN BgqI pYdw huMdI hY, sdw Awqmk Afolqw ivc itky rihx dy kwrn auhnW ƒ ie`zq imldI hY [

kiljug ivc (Bwv, ies ivkwrW-Bry jgq ivc ivkwrW dw) Gu`p hnyrw hY, (Awpxy) mn dy ip`Cy qurn vwly bMidAW ƒ (ies hnyry ivcoN inklx leI) rwh nhIN l`Bdw [

hy nwnk! auh mnu`K BwgW vwly hn ijnHW dy AMdr prmwqmw gurU rwhIN prgt huMdw hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਇੰਦੁ ਵਰਸੈ ਕਰਿ ਦਇਆ ਲੋਕਾਂ ਮਨਿ ਉਪਜੈ ਚਾਉ ॥ ਜਿਸ ਕੈ ਹੁਕਮਿ ਇੰਦੁ ਵਰਸਦਾ ਤਿਸ ਕੈ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਂਉ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲੀਐ ਸਚੇ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਜਨ ਨਿਰਮਲੇ ਸਹਜੇ ਸਚਿ ਸਮਾਉ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1285-1286}

pd ArQ:-  ieMdu—rwjw ieMdr, (Bwv,) b`dl [ kir—kr ky [ min—mn ivc [ kY hukim—dy hukm Anuswr [ ijs kY—(sMbMDk ‘kY’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw  u au~f igAw hY) [ sd—sdw [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ sm@wlIAY—ihrdy ivc sWiBAw jw skdw hY [ nwim—ivc [ shjy—shij, Awqmk Afolqw ivc itk ky [ sic—sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ivc [ smwau—lInqw [

ArQ:-  jdoN imhr kr ky ieMdr vrKw krdw hY, lokW dy mn ivc ^uSI pYdw huMdI hY, pr mYN aus pRBU qoN sdky jWdw hW ijs dy hukm nwl ieMdr vrKw krdw hY [

gurU dy snmuK hoieAW hI (pRBU dI is&iq-swlwh dw) Sbd (ihrdy ivc) sMBwilAw jw skdw hY qy sdw-iQr hrI dy gux gwey jw skdy hn [ hy nwnk! auh mnu`K piv`qR hn jo pRBU dy nwm ivc rMgy hoey hn, auh Awqmk Afolqw dI rwhIN sdw-iQr pRBU ivc juVy rihMdy hn [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh