ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1283

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਏਹੁ ਜਗਤੁ ਹੈ ਮਤ ਕੋ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇ ॥ ਇਹੁ ਬਾਬੀਂਹਾ ਪਸੂ ਹੈ ਇਸ ਨੋ ਬੂਝਣੁ ਨਾਹਿ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਪੀਤੈ ਤਿਖ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਪੀਆ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਬਹੁੜਿ ਨ ਲਾਗੀ ਆਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1283}

pd ArQ:-  bUJxu—smJ [ ijqu pIqY—ijs dy pIiqAW [ Brim—BulyKy ivc, Btkxw ivc [ Bulwie—KuMJ jwey [ ies no—(sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘iesu’ dw  u au~f igAw hY) [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw jl [ iqK—iqRh [ ijqu pIqY—ijs ƒ pIiqAW [ ijn@—ijnHW ny [ gurmuiK—gurU dy d`sy rwh auqy qur ky [

ArQ:-  (l&z ppIhw sux ky) mqW koeI BulyKw Kw jwey, ppIhw ieh jgq hY, ieh ppIhw (-jIv) pSU (-suBwau) hY, ies ƒ ieh smJ nhIN (ik) prmwqmw dw nwm (AYsw) AMimRq hY ijs ƒ pIiqAW (mwieAw dI) iqRh imt jWdI hY [

hy nwnk! ijnHW bMidAW ny gurU dy snmuK ho ky (nwm-AMimRq) pIqw hY auhnW ƒ muV ky (mwieAw dI) qRyh nhIN l`gdI [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਮਲਾਰੁ ਸੀਤਲ ਰਾਗੁ ਹੈ ਹਰਿ ਧਿਆਇਐ ਸਾਂਤਿ ਹੋਇ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਅਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵਰਤੈ ਸਭ ਲੋਇ ॥ ਵੁਠੈ ਜੀਆ ਜੁਗਤਿ ਹੋਇ ਧਰਣੀ ਨੋ ਸੀਗਾਰੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਇਹੁ ਜਗਤੁ ਸਭੁ ਜਲੁ ਹੈ ਜਲ ਹੀ ਤੇ ਸਭ ਕੋਇ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਕੋ ਵਿਰਲਾ ਬੂਝੈ ਸੋ ਜਨੁ ਮੁਕਤੁ ਸਦਾ ਹੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1283}

pd ArQ:-  loie—loik, jgq ivc [ vUTY—mINh ipAW [ jugiq—jIvn-jugqI [ DrxI—DrqI [ sIgwru—suh`px [ jlu—(Bwv,) izMdgI dw mUl, pRBU [ sBu koie—hryk jIv [ prswdI—prswid, ikrpw nwl [ mukqu—(mwieAw dy moh qoN) Awzwd [

ArQ:-  (BwvyN) ‘mlwr’ TMFw rwg hY (Bwv, TMF pwx vwlw hY), pr (Asl) SWqI qW hI huMdI hY jy (ies rwg dI rwhIN) pRBU dI is&iq-swlwh krIey [ jy pRBU AwpxI dieAw kry qW (ieh SWqI) swry jgq ivc (ieauN) vrqy, ijvyN mINh ipAW jIvW ivc jIvn-jugqI (Bwv, s`iqAw) AwauNdI hY Aqy DrqI ƒ hI hirAwvl rUp suh`px iml jWdw hY [

hy nwnk! (Asl ivc) ieh jgq prmwqmw dw rUp hY (ikauNik) hryk jIv prmwqmw qoN hI pYdw huMdw hY; pr koeI ivrlw bMdw (ieh g`l) gurU dI imhr nwl smJdw hY (qy jo smJ lYNdw hY) auh mnu`K ivkwrW qoN rihq ho jWdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਚਾ ਵੇਪਰਵਾਹੁ ਇਕੋ ਤੂ ਧਣੀ ॥ ਤੂ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਦੂਜੇ ਕਿਸੁ ਗਣੀ ॥ ਮਾਣਸ ਕੂੜਾ ਗਰਬੁ ਸਚੀ ਤੁਧੁ ਮਣੀ ॥ ਆਵਾ ਗਉਣੁ ਰਚਾਇ ਉਪਾਈ ਮੇਦਨੀ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਆਪਣਾ ਆਇਆ ਤਿਸੁ ਗਣੀ ॥ ਜੇ ਹਉਮੈ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ਤ ਕੇਹੀ ਗਣਤ ਗਣੀ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮੋਹਿ ਗੁਬਾਰਿ ਜਿਉ ਭੁਲਾ ਮੰਝਿ ਵਣੀ ॥ ਕਟੇ ਪਾਪ ਅਸੰਖ ਨਾਵੈ ਇਕ ਕਣੀ ॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 1283}

pd ArQ:-  mxI—vifAweI [ vxI—vxW ivc [ DxI—mwlk [ gxI—gxIN, mYN igxW [ grbu—AhMkwr [ kUVw—ivArQ [ scI—sdw kwiem rihx vwlI [ mydnI—DrqI, isRStI [ Awvwgaux—jnm mrn [ gxI—mYN igxdw hW [ moih—moh ivc [ gubwir—hnyry ivc [ AsMK—Axigxq [

ArQ:-  hy pRBU! qUM sdw kwiem rihx vwlw vyprvwh (by-muQwj) mwlk hY; qUM Awp hI sB kuJ (krn krwn jogw) hYN, kyhVy dUjy ƒ mYN qyry vrgw imQW? (dunIAw dI iksy vifAweI ƒ pRwpq kr ky) mnu`K dw (koeI) AhMkwr krnw ivArQ hY qyrI vifAweI hI sdw kwiem rihx vwlI hY; qUM hI ‘jnm mrn’ (dI mrXwdw) bxw ky isRStI pYdw kIqI hY [

ijhVw mnu`K Awpxy gurU dy khy auqy qurdw hY aus dw (jgq ivc) Awauxw sPl hY [ jy mnu`K dy AMdroN haumY dUr ho jwey qW (iqRSnw Awidk dy ADIn ho ky) qO^ly krn dI loV nhIN rih jWdI [

(pr) Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K moh-rUp hnyry ivc (ieauN) Btk irhw hY, ijvyN (rwhoN) Bu`lw hoieAw mnu`K jMglW ivc (Btkdw hY) [ pRBU Awpxy ‘nwm’ dw iek ikxkw dy ky byAMq pwp k`t dyNdw hY [11[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਖਸਮੈ ਕਾ ਮਹਲੁ ਨ ਜਾਣਹੀ ਮਹਲੁ ਦੇਖਿ ਅਰਦਾਸਿ ਪਾਇ ॥ ਆਪਣੈ ਭਾਣੈ ਬਹੁਤਾ ਬੋਲਹਿ ਬੋਲਿਆ ਥਾਇ ਨ ਪਾਇ ॥ ਖਸਮੁ ਵਡਾ ਦਾਤਾਰੁ ਹੈ ਜੋ ਇਛੇ ਸੋ ਫਲ ਪਾਇ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਕਿਆ ਬਪੁੜਾ ਜਗਤੈ ਕੀ ਤਿਖ ਜਾਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1283}

pd ArQ:-  n jwxhI—n jwxih, qUM nhIN jwxdw [ AwpxY BwxY—Awpxy mn dI mrzI ivc qur ky [ Qwie n pwie—kbUl nhIN huMdw [ bpuVw—ivcwrw [ iqK—qRyh [

ArQ:-  hy (jIv) ppIhy! qUM Awpxy mwlk dw Gr nhIN jwxdw (qwhINey mwieAw dI iqRSnw nwl Awqur ho irhw hYN), (mwlk dw) Gr vyKx leI ArzoeI kr [ (ijqnw icr) qUM Awpxy (mn dI) mrzI ip`Cy qur ky bhuqw boldw hYN, ieh bolxw pRvwn nhIN huMdw [ (hy jIv!) mwlk bVIAW b^SSW krn vwlw hY (aus dy dr qy ipAW) jo mMgIey so iml jWdw hY [

ieh (jIv) ppIhw ivcwrw kIh hY? (pRBU dy dr qy ArzoeI kIiqAW) swry jgq dI (mwieAw dI) qRyh imt jWdI hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਭਿੰਨੀ ਰੈਣਿ ਬੋਲਿਆ ਸਹਜੇ ਸਚਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ਇਹੁ ਜਲੁ ਮੇਰਾ ਜੀਉ ਹੈ ਜਲ ਬਿਨੁ ਰਹਣੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਜਲੁ ਪਾਈਐ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਬਿਨੁ ਚਸਾ ਨ ਜੀਵਦੀ ਸੋ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਆ ਮਿਲਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1283}

pd ArQ:-  iBMnI rYix—(qRyl-) iB`jI rwq vyly, AMimRq vyly [ shjy—Afol AvsQw ivc [ sic—sdw-iQr pRBU ivc (juV ky) [ suBwie—suBwivk hI, juVy-mn dI mOj nwl [ jlu—(Bwv) pRBU-nwm [ csw—(Bwv) plk Br BI [ jIau—ijMd [ sbdI—Sbd dI rwhIN [ Awpu—Awpw-Bwv [ gvwie—dUr kr ky [ siqguir—gurU ny [

ArQ:-  (jdoN) (jIv-) ppIhw AMimRq vyly Afol AvsQw ivc pRBU-crnW ivc juV ky (juVy) mn dI mOj nwl ArzoeI krdw hY ik pRBU dw nwm myrI ijMd hY, ‘nwm’ qoN ibnw mYN jIaU nhIN skdw, (qW ies qrHW) mn ivcoN Awpw-Bwv gvw ky gurU dy Sbd dI rwhIN nwm-AMimRq imldw hY [ hy nwnk! ijs pRBU qoN ibnw iek plk Br BI jIivAw nhIN jw skdw, siqgurU ny (ArzoeI krn vwly ƒ) auh pRBU imlw id`qw hY (Bwv, imlw dyNdw hY) [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਖੰਡ ਪਤਾਲ ਅਸੰਖ ਮੈ ਗਣਤ ਨ ਹੋਈ ॥ ਤੂ ਕਰਤਾ ਗੋਵਿੰਦੁ ਤੁਧੁ ਸਿਰਜੀ ਤੁਧੈ ਗੋਈ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਮੇਦਨੀ ਤੁਝ ਹੀ ਤੇ ਹੋਈ ॥ ਇਕਿ ਰਾਜੇ ਖਾਨ ਮਲੂਕ ਕਹਹਿ ਕਹਾਵਹਿ ਕੋਈ ॥ ਇਕਿ ਸਾਹ ਸਦਾਵਹਿ ਸੰਚਿ ਧਨੁ ਦੂਜੈ ਪਤਿ ਖੋਈ ॥ ਇਕਿ ਦਾਤੇ ਇਕ ਮੰਗਤੇ ਸਭਨਾ ਸਿਰਿ ਸੋਈ ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਬਾਜਾਰੀਆ ਭੀਹਾਵਲਿ ਹੋਈ ॥ ਕੂੜ ਨਿਖੁਟੇ ਨਾਨਕਾ ਸਚੁ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਈ ॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1283}

pd ArQ:-  KMf—ih`sy [ AsMK—byAMq [ isrjI—pYdw kIqI [ qy—qoN [ ieik—(l&z ‘iek’ qoN bhu-vcn) keI [ sdwvih—AKvWdy hn [ dUjY—mwieAw dy moh ivc [ piq—ie`zq [ isir—isr au~qy [ scu—sdw kwiem rihx vwlw prmwqmw [ kUV—mwieAw dy sOdy [ goivMdu—DrqI dI swr lYx vwlw [ goeI—nws kIqI [ mydnI—DrqI, isRStI [ sMic—iek`Tw kr ky [ bwjwrIAw—ms^ry, bhu-rUpIey [ BIhwvil—frwauxI (DrqI) [

ArQ:-  (ies isRStI dy) byAMq DrqIAW qy pwqwl hn, mYQoN igxy nhIN jw skdy [ (hy pRBU!) qUM (ies isRStI ƒ) pYdw krn vwlw hYN qUM hI ies dI swr lYx vwlw hYN, qUM hI pYdw kIqI hY qUM hI nws krdw hYN [ isRStI dI cOrwsI lK jUn qYQoN hI pYdw hoeI hY [

(ieQy) keI Awpxy Awp ƒ rwjy ^wn qy mlk AwKdy hn qy AKvWdy hn, keI Dn iek`Tw kr ky (Awpxy Awp ƒ) Swh sdWdy hn, (pr) ies dUjy moh ivc pY ky ie`zq gvw lYNdy hn [ ieQy keI dwqy hn keI mMgqy hn (pr kIh dwqy qy kIh mMgqy) sBnW dy isr auqy auh pRBU hI Ksm hY [

(BwvyN rwjy sdwx BwvyN Swh AKvwx) pRBU dy nwm qoN ibnw jIv (mwno) bhu-rUpIey hn (DrqI iehnW dy Bwr nwl) BY-BIq hoeI hoeI hY [ hy nwnk! (ieh rwjy qy SwhUkwr Awidk) kUV dy sOdy mu`k jWdy hn (Bwv iqRSnw-ADIn ho ky rwj Dn Awidk dw mwx kUVw hY) jo kuJ sdw-iQr rihx vwlw pRBU krdw hY auhI hY [12[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਗੁਣਵੰਤੀ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਅਉਗਣਵੰਤੀ ਦੂਰਿ ॥ ਅੰਤਰਿ ਤੇਰੈ ਹਰਿ ਵਸੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਹਜੂਰਿ ॥ ਕੂਕ ਪੁਕਾਰ ਨ ਹੋਵਈ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਹਜੇ ਮਿਲੇ ਸਬਦਿ ਗੁਰੂ ਕੈ ਘਾਲ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1283}

pd ArQ:-  hjUir—AMg-sMg [ Gwl—imhnq [ mhlu—prmwqmw dI hzUrI [ gurmuiK—gurU dy snmuK irhW [ hoveI—hovey, hovY, huMdI [ ndrI—imhr dI ingwh r`Kx vwlw [ nwim—nwm ivc [ rqy—rMgy hoey [ shjy—shij, Awqmk Afolqw ivc (itk ky) [ sbid—Sbd ivc (juV ky) [

ArQ:-  hy (jIv-) ppIhy! guxW vwlI (jIv-iesqRI) ƒ r`b dw Gr l`B pYNdw hY, pr AaugixAwrI aus qoN ivQ qy rihMdI hY [ hy (jIv-) ppIhy! qyry AMdr hI r`b v`sdw hY, gurU dy snmuK hoieAW sdw AMg-sMg id`sdw hY (gurU dI srn ipAW) iksy kUk pukwr dI loV nhIN rihMdI, myhrW dy sWeI dI imhr dI nzr nwl inhwl ho jweIdw hY [ hy nwnk! pRBU dy nwm ivc rMgy hoey bMdy gurU dy Sbd ivc (juV ky) Gwl kmweI kr ky Awqmk Afolqw ivc itky rih ky aus ƒ iml pYNdy hn [1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh