ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1281

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਜਿਸ ਨੋ ਤੂ ਪੂਕਾਰਦਾ ਤਿਸ ਨੋ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਅਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਕੈ ਵਸਸੀ ਵਣੁ ਤ੍ਰਿਣੁ ਹਰਿਆ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਾਈਐ ਵਿਰਲਾ ਬੂਝੈ ਕੋਇ ॥ ਬਹਦਿਆ ਉਠਦਿਆ ਨਿਤ ਧਿਆਈਐ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸਦ ਹੀ ਵਰਸਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਵੈ ਹਰਿ ਸੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1281}

pd ArQ:-  bwbIhw—hy ppIhy! (not—ppIhw vrKw-bUMd dw ipAwsw huMdw hY; so, ies ƒ aus mnu`K nwl aupmw id`qI hY jo pRBU ƒ imlx dI qWG krdw hY) [ vssI—vrKw krygw [ vxu—jMgl [ iqRxu—Gwh [ vwxu iqRxu—swrI bnspqI [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ gurmuiK—gurU dy d`sy rwh auqy qurn vwlw mnu`K [

ArQ:-  hy ibrhI jIv! ijs pRBU ƒ imlx leI qUM qrly lY irhw hYN, aus ƒ imlx leI hryk jIv locdw hY, jdoN auh pRBU Awp imhr kr ky (‘nwm’ dI) vrKw krygw qW swrI isRStI (swrI bnspqI) hrI ho jwiegI [

koeI ivrlw bMdw smJdw hY ik (‘nwm-AMimRqu’) gurU dI ikrpw nwl imldw hY; jy bYTdy au~Tdy hr vyly pRBU ƒ ismrIey qW sdw hI suK pRwpq huMdw hY [ hy nwnk! pRBU dy Awqmk jIvn dyx vwly nwm-jl dI vrKw qW sdw hI ho rhI hY, pr auh pRBU ieh dwiq aus mnu`K ƒ dyNdw hY jo gurU dy snmuK rihMdw hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਕਲਮਲਿ ਹੋਈ ਮੇਦਨੀ ਅਰਦਾਸਿ ਕਰੇ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਸਚੈ ਸੁਣਿਆ ਕੰਨੁ ਦੇ ਧੀਰਕ ਦੇਵੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ਇੰਦ੍ਰੈ ਨੋ ਫੁਰਮਾਇਆ ਵੁਠਾ ਛਹਬਰ ਲਾਇ ॥ ਅਨੁ ਧਨੁ ਉਪਜੈ ਬਹੁ ਘਣਾ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹਿ ਤੂ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਦੇਦਾ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿ ॥ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਸੁਖੁ ਊਪਜੈ ਫਿਰਿ ਦੂਖੁ ਨ ਲਾਗੈ ਆਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1281}

pd ArQ:-  klmil—ivAwkul [ mydnI—DrqI [ scY—sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ny [ kMnu dy—kMn dy ky, iDAwn nwl [ DIrk—DIrj [ vuTw—v`isAw [ Chbr—JVI [ Anu —AMn, Anwj [ sMbwih—ApVw ky, iek`Tw kr ky [ (not—‘BUq-kwl’ dw ArQ ‘vrqmwn’ ivc krnw hY) [

ArQ:-  (jdoN) DrqI (mINh KuxoN) ivAwkul huMdI hY qy iek-mn ho ky ArzoeI krdI hY qW sdw-iQr s`cw pRBU (ies ArzoeI ƒ) ghu nwl suxdw hY, qy, suqy hI Awpxy sdw dy bxy suBwau Anuswr (DrqI ƒ) DIrj dyNdw hY; ieMdR ƒ hukm krdw hY, auh JVI lw ky vrKw krdw hY; byAMq Anwj (-rUp) Dn pYdw huMdw hY [ (pRBU dI ies b^SS dw) mu`l nhIN pwieAw jw skdw [

hy nwnk! jo pRBU sB jIvW ƒ irzk ApVWdw hY aus dw nwm vifAwE; ies nwm-Bojn dy KwiDAW suK pYdw huMdw hY (suK BI AYsw ik) iPr kdy du`K Aw ky nhIN l`gdw [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਸਚਾ ਸਚੁ ਤੂ ਸਚੇ ਲੈਹਿ ਮਿਲਾਇ ॥ ਦੂਜੈ ਦੂਜੀ ਤਰਫ ਹੈ ਕੂੜਿ ਮਿਲੈ ਨ ਮਿਲਿਆ ਜਾਇ ॥ ਆਪੇ ਜੋੜਿ ਵਿਛੋੜਿਐ ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਦੇਇ ਦਿਖਾਇ ॥ ਮੋਹੁ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਹੈ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਕਮਾਇ ॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਨ ਕਉ ਜੋ ਹਰਿ ਚਰਣੀ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਜਿਉ ਜਲ ਮਹਿ ਕਮਲੁ ਅਲਿਪਤੁ ਹੈ ਐਸੀ ਬਣਤ ਬਣਾਇ ॥ ਸੇ ਸੁਖੀਏ ਸਦਾ ਸੋਹਣੇ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ॥ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਕਦੇ ਨਹੀ ਜੋ ਹਰਿ ਕੈ ਅੰਕਿ ਸਮਾਇ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1281}

pd ArQ:-  dUjY—(pRBU ƒ C`f ky) hor ivc l`igAW [ kUiV—kUV ivc l`igAW, mwieAw dy moh ivc PisAW [ pUrib—ipCly smy ivc [ AMik—god ivc [ ivCoiVAY—ivCoVy hoey ƒ [ smwie—lIn [

ArQ:-  hy pRBU jI! qUM sdw kwiem rihx vwlw hYN, jo qyrw rUp ho jWdw hY qUM aus ƒ (Awpxy ivc) imlw lYNdw hYN [ jo mnu`K mwieAw ivc l`gw hoieAw hY aus dw (s`c dy ault) dUjw pwsw hY (Bwv; auh dUjy pwsy, kUV vl, jWdw hY; qy) kUV dI rwhIN (Bwv, kUV ivc l`igAW) pRBU nhIN imldw, pRBU ƒ imilAw nhIN jw skdw [ (kUV ivc l`gy bMdy ƒ) moh icMqw ivCoVw ivAwpdw hY auh (muV) auhI kMm krdw jWdw hY jo ipCly kIqy Anuswr (aus dy m`Qy auqy) iliKAw hY; pr, pRBU ivCoVy hoey jIv ƒ BI Awp hI (Awpxy crnW ivc) joVdw hY, Awp hI AwpxI ieh vifAweI ivKWdw hY [

ijhVy mnu`K pRBU dy crnW ivc suriq joiV r`Kdy hn, mYN auhnW qoN sdky hW; pRBU ny AjyhI bxqr bxw r`KI hY (ik aus dy crnW ivc juVn vwly ieauN jgq ivc inrlyp rihMdy hn) ijvyN pwxI ivc kaul Pu`l ACoh rihMdw hY [ jo mnu`K Awpxy AMdroN Awpw-Bwv gvWdy hn auh sdw suKI rihMdy hn qy sohxy l`gdy hn (sohxy jIvn vwly bx jWdy hn) [ jo pRBU dI god iv`c itky rihMdy hn auhnW ƒ kdy icMqw qy ivCoVw ivAwpdw nhIN [7[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਨਾਨਕ ਸੋ ਸਾਲਾਹੀਐ ਜਿਸੁ ਵਸਿ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੋਇ ॥ ਤਿਸੈ ਸਰੇਵਿਹੁ ਪ੍ਰਾਣੀਹੋ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਤਾਂ ਸਦਾ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ ਸਹਸਾ ਮੂਲਿ ਨ ਹੋਵਈ ਸਭ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਹੋਇ ਸੁ ਸਹਜੇ ਹੋਇ ਕਹਣਾ ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਇ ॥ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਤਾਂ ਮਨਿ ਚਿੰਦਿਆ ਫਲੁ ਪਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਕਾ ਆਖਿਆ ਆਪਿ ਸੁਣੇ ਜਿ ਲਇਅਨੁ ਪੰਨੈ ਪਾਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1281}

pd ArQ:-  shsw—qO^lw [ icMidAw—icqivAw hoieAw [ lieAnu—ley hn aus ny (vyKo, ‘gurbwxI ivAwkrx) [ pMnY—lyKy ivc [ vis—v`s ivc [ sryivhu—ismrdy rho [ min—mn ivc [ gurmuiK—gurU dI srn ipAW [ mUil n—iblkul nhIN [ hoveI—hovY; huMdw [ shjY—rzw Anuswr [ ij—ijhVy mnu`K [

ArQ:-  hy nwnk! ijs pRBU dy v`s ivc hryk g`l hY aus dI sdw vifAweI krnI cwhIdI hY; aus qoN ibnw (aus vrgw) hor koeI nhIN; hy bMidE! aus pRBU ƒ hI ismro [

(jy) gurU dI rwhIN hrI-pRBU mn ivc Aw v`sy qW (mn ivc) sdw hI suK bixAw rihMdw hY, qO^lw au~kw hI nhIN huMdw, swrI icMqw mn ivcoN inkl jWdI hY, jo kuJ (jgq ivc) vrq irhw hY auh rzw ivc ho irhw hI id`sdw hY aus au~qy koeI ieqrwz (mn ivc) au~Tdw hI nhIN [ jy sdw-iQr rihx vwlw pRBU mn ivc Aw v`sy qW mn ivc icqivAw hoieAw (hryk) Pl hwsl huMdw hY [

hy nwnk! ijnHW ƒ pRBU ny Awpxy lyKy ivc ilK ilAw hY (Bwv, ijnHW auqy imhr dI nzr krdw hY) auhnW dI Ardws ghu nwl suxdw hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸਦਾ ਵਰਸਦਾ ਬੂਝਨਿ ਬੂਝਣਹਾਰ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਬੁਝਿਆ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਰਖਿਆ ਉਰਿ ਧਾਰਿ ॥ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਵਹਿ ਸਦਾ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਹਉਮੈ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਮਾਰਿ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਵਰਸੈ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਦਰੀ ਆਇਆ ਹਰਿ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਮੁਰਾਰਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1281}

pd ArQ:-  bUJxhwr—smJx-jogy; auh mnu`K jo ieh smJx dy smrQ hn [ auir—ihrdy ivc [ Dwir—sWB ky [ Awqm rwmu—sB QweIN ivAwpk Awqmw, prmwqmw [ murwir—(mur+Air) ‘mur’ dYNq dw vYrI (ik®Sn), pRBU [ bUJin—smJdy hn [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ pIvih—pINdy hn [ mwir—mwr ky [ gurmuiK—gurU dI srn ipAW [

ArQ:-  ‘AMimRq’ dI vrKw sdw ho rhI hY (pr ies Byq ƒ) auhI smJdy hn jo smJx-jogy hn; ijnHW ny gurU dI rwhIN (ieh Byq) smJ ilAw hY auh ‘AMimRq’ ihrdy ivc sWB r`Kdy hn; auh mnu`K haumY qy (mwieAw dI) iqRSnw imtw ky, pRBU dy ipAwr ivc rMgy hoey sdw ‘AMimRq’ pINdy hn [ (auh AMimRq kIh hY?) ‘AMimRq’ pRBU dw ‘nwm’ hY qy ies dI vrKw huMdI hY pRBU dI ikrpw nwl [ hy nwnk! sB ivc ivAwpk murwrI prmwqmw siqgurU dI rwhIN nzrIN AwauNdw hY [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh