ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1269

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਕੈ ਭਜਨਿ ਕਉਨ ਕਉਨ ਨ ਤਾਰੇ ॥ ਖਗ ਤਨ ਮੀਨ ਤਨ ਮ੍ਰਿਗ ਤਨ ਬਰਾਹ ਤਨ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਉਧਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੇਵ ਕੁਲ ਦੈਤ ਕੁਲ ਜਖ੍ਯ੍ਯ ਕਿੰਨਰ ਨਰ ਸਾਗਰ ਉਤਰੇ ਪਾਰੇ ॥ ਜੋ ਜੋ ਭਜਨੁ ਕਰੈ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਤਾ ਕੇ ਦੂਖ ਬਿਦਾਰੇ ॥੧॥ ਕਾਮ ਕਰੋਧ ਮਹਾ ਬਿਖਿਆ ਰਸ ਇਨ ਤੇ ਭਏ ਨਿਰਾਰੇ ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਜਪਹਿ ਕਰੁਣਾ ਮੈ ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੇ ॥੨॥੯॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 1269}

pd ArQ:-  kY Bjin—dy Bjn dI rwhIN [ kaun kaun—iknHW iknHW ƒ [ n qwry—(gurU ny) pwr nwh lµGwieAw [ Kg—pMCI [ mIn—m`CI [ imRg—pSU, ihrn [ brwh—sUr [ qn—srIr [ swDU sMig—gurU dI sMgiq ivc [ auDwry—pwr lµGwey [1[rhwau[

kul—^wndwn [ jK´—dyviqAW dI iek iksm [ ikMnr—dyviqAW dI iek kul ijnHW dw A`Dw srIr GoVy dw Aqy A`Dw mnu`K dw mMinAw jWdw hY [ swgr—(sMswr-) smuMdr [ krY—krdw hY (iek-vcn) [ qw ky—auhnW dy [ ibdwry—nws kr id`qy gey [1[

ibiKAw rs—mwieAw dy csky [ ien qy—iehnW qoN [ inrwry—inrwly, v`Kry, inrlyp [ jpih—(jo) jpdy hn [ kruxwmY—qrs-srUp pRBU ƒ (kruxw-qrs) [ sd—sdw [2[

ArQ:-  hy BweI! (ijnHW ijnHW ny BI hrI dw Bjn kIqw) auhnW sBnW ƒ (gurU ny) prmwqmw dy Bjn dI rwhIN (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGw id`qw [ pMCIAW dw srIr Dwrn vwly, m`CIAW dw srIr Dwrn vwly, pSUAW dw srIr Dwrn vwly sUrW dw srIr Dwrn vwly—ieh sB gurU dI sMgiq ivc pwr lµGw id`qy gey [1[rhwau[

hy BweI! (swD sMgiq ivc ismrn dI brkiq nwl) dyviqAW dIAW kulW, dYNqW dIAW kulW, j`K, ikMnr mnu`K—ieh swry sMswr-smuMdr qoN pwr lµG gey [ gurU dI sMgiq ivc rih ky ijhVw ijhVw pRwxI prmwqmw dw Bjn krdw hY, auhnW sBnW dy swry du`K nws ho jWdy hn [1[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) dInW auqy dieAw krn vwly qrs-srUp prmwqmw dw nwm ijhVy ijhVy mnu`K jpdy hn, mYN auhnW qoN sdw kurbwn jWdw hW [ auh mnu`K kwm, kRoD, mwieAw dy csky—iehnW sBnW qoN inrlyp rihMdy hn [2[9[13[

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਆਜੁ ਮੈ ਬੈਸਿਓ ਹਰਿ ਹਾਟ ॥ ਨਾਮੁ ਰਾਸਿ ਸਾਝੀ ਕਰਿ ਜਨ ਸਿਉ ਜਾਂਉ ਨ ਜਮ ਕੈ ਘਾਟ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਧਾਰਿ ਅਨੁਗ੍ਰਹੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮਿ ਰਾਖੇ ਭ੍ਰਮ ਕੇ ਖੁਲ੍ਹ੍ਹੇ ਕਪਾਟ ॥ ਬੇਸੁਮਾਰ ਸਾਹੁ ਪ੍ਰਭੁ ਪਾਇਆ ਲਾਹਾ ਚਰਨ ਨਿਧਿ ਖਾਟ ॥੧॥ ਸਰਨਿ ਗਹੀ ਅਚੁਤ ਅਬਿਨਾਸੀ ਕਿਲਬਿਖ ਕਾਢੇ ਹੈ ਛਾਂਟਿ ॥ ਕਲਿ ਕਲੇਸ ਮਿਟੇ ਦਾਸ ਨਾਨਕ ਬਹੁਰਿ ਨ ਜੋਨੀ ਮਾਟ ॥੨॥੧੦॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 1269}

pd ArQ:-  Awju—A`j, hux [ bYisE—bYTw hW [ hwt—h`t [ hir hwt—aus h`t qy ij`Qy hir-nwm imldw hY, swD sMgiq [ rwis—pUMjI, srmwieAw [ swJI—sWJ, BweIvwlI [ kir—kr ky [ jn isau—sMq jnW nwl [ jWau n—mYN nhIN jWdw [ Gwt—p`qx [ jm kY Gwt—jmdUqW dy p`qx qy [1[rhwau[

Dwir—Dwr ky, kr ky [ AnugRhu—ikrpw [ pwrbRhim—pwrbRhm ny [ rwKy—r`iKAw kIqI [ kpwt—kvwV, iB`q, drvwzy [ swhu—Swh, nwm-Dn dw mwlk [ lwhw—lwB [ iniD—^zwnw, swry suKW dw ^zwnw [ Kwt—K`itAw [1[

ghI—PVI [ Acuq srin—Acuq dI srn [ Acuq—(A-cuq [ cXuq—if`gw hoieAw) ijs dw kdy nws nhIN huMdw [ iklibK—pwp [ CWit—CWt ky, cux ky [ kil—JgVy [ bhuir—muV [ mwt—imtdy, pYNdy [2[

ArQ:-  hy BweI! hux mYN aus h`t (swD sMgiq) ivc Aw bYTw hW ij`Qy hir-nwm imldw hY [ auQy mYN sMq jnW nwl sWJ pw ky hir-nwm srmwieAw (iek`Tw kIqw hY, ijs dI brkiq nwl) mYN jmdUqW dy p`qx qy nhIN jWdw (Bwv, mYN auh krm nhIN krdw, ijnHW kr ky jmW dy v`s peIdw hY) [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw ny imhr kr ky ijnHW dI r`iKAw kIqI (swD sMgiq dI brkiq nwl auhnW dy) Brm-Btkxw dy B`q KulH gey [ auhnW ny byAMq nwm-srmwey dw mwlk pRBU l`B ilAw [ auhnW ny prmwqmw dy crnW (ivc itky rihx) dI K`tI K`t leI, jo swry suKW dw ^zwnw hY [1[

hy nwnk! (AwK—hy BweI! ijnHW syvkW ny) At`l AibnwsI prmwqmw dw Awsrw lY ilAw, auhnW ny (Awpxy AMdroN swry) pwp cux cux ky k`F id`qy, auhnW dwsW dy AMdroN swry JgVy klyS mu`k gey, auh muV jUnW ivc nhIN pYNdy [2[10[14[

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਹਿਰਾਨੋ ॥ ਕੋਟਿ ਮਧੇ ਕੋਊ ਬਿਰਲਾ ਸੇਵਕੁ ਪੂਰਨ ਭਗਤੁ ਚਿਰਾਨੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਤ ਉਤ ਡੋਲਿ ਡੋਲਿ ਸ੍ਰਮੁ ਪਾਇਓ ਤਨੁ ਧਨੁ ਹੋਤ ਬਿਰਾਨੋ ॥ ਲੋਗ ਦੁਰਾਇ ਕਰਤ ਠਗਿਆਈ ਹੋਤੌ ਸੰਗਿ ਨ ਜਾਨੋ ॥੧॥ ਮ੍ਰਿਗ ਪੰਖੀ ਮੀਨ ਦੀਨ ਨੀਚ ਇਹ ਸੰਕਟ ਫਿਰਿ ਆਨੋ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪਾਹਨ ਪ੍ਰਭ ਤਾਰਹੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸੁਖ ਮਾਨੋ ॥੨॥੧੧॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 1269}

pd ArQ:-  bhu ibiD—keI qrIikAW nwl [ ihrwno—T`gy jWdy hn (jIv) [ koit mDy—kRoVW ivcoN [ icrwno—icrW dw, mu`F kdImW dw [1[rhwau[

ieq auq—ieDr auDr [ foil—fol ky, Btk ky [ sRmu—QkyvW [ ibrwno—ibgwnw [ durwie—lukw ky [ TigAweI—T`gI [ sMig—nwl [ hoqO—sMig—(ijhVw hrI sdw) nwl rihx vwlw hY [ jwno—jwxdw [1[

imRg—pSU [ pMKI—pMCI [ mIn—m`CI [ ieh sMkt—iehnW kStW ivc [ iPir Awno—Btkdw iPrdw hY [ nwnk—hy nwnk! pwhn—p`Qr, p`Qr-ic`q jIvW ƒ [ mwno—mwx skx [2[

ArQ:-  hy BweI! (jIv) keI qrIikAW nwl mwieAw dy moh ivc T`gy jWdy hn [ kRoVW ivcoN koeI ivrlw hI (Aijhw) syvk huMdw hY jo mu`F kdImW qoN hI pUrw Bgq huMdw hY (qy mwieAw dy h`QoN T`igAw nhIN jWdw) [1[rhwau[

hy BweI! (mwieAw dw T`igAw mnu`K) hr pwsy Btk Btk ky Q`kdw rihMdw hY (ijs srIr Aqy Dn dI ^wqr Btkdw hY, auh) srIr qy Dn (Awi^r) ibgwnw ho jWdw hY [ (mwieAw dy moh ivc PisAw mnu`K) lokW qoN lukw lukw ky T`gI krdw rihMdw hY (ijhVw prmwqmw sdw) nwl rihMdw hY aus nwl sWJ nhIN pWdw [1[

hy BweI! (mwieAw dy moh ivc Psy rihx dy kwrn Awi^r) pSU pMCI m`CI—iehnW nIvIAW jUnW dy gyV dy du`KW ivc Btkdw iPrdw hY [ hy nwnk! AwK—hy pRBU! AsW p`QrW ƒ (p`Qr-idl jIvW ƒ) pwr lµGw lY, AsI swD sMgiq ivc (qyrI BgqI dw) Awnµd mwxdy rhIey [2[11[15[

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਦੁਸਟ ਮੁਏ ਬਿਖੁ ਖਾਈ ਰੀ ਮਾਈ ॥ ਜਿਸ ਕੇ ਜੀਅ ਤਿਨ ਹੀ ਰਖਿ ਲੀਨੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਕਉ ਕਿਰਪਾ ਆਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਸਭ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਤਾਂ ਭਉ ਕੈਸਾ ਭਾਈ ॥ ਸੰਗਿ ਸਹਾਈ ਛੋਡਿ ਨ ਜਾਈ ਪ੍ਰਭੁ ਦੀਸੈ ਸਭਨੀ ਠਾਈ ॥੧॥ ਅਨਾਥਾ ਨਾਥੁ ਦੀਨ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਆਪਿ ਲੀਏ ਲੜਿ ਲਾਈ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਓਟ ਜੀਵਹਿ ਦਾਸ ਤੇਰੇ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਸਰਣਾਈ ॥੨॥੧੨॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 1269}

pd ArQ:-  dust—(kwmwidk) cMdry vYrI [ muey—mr gey, mu`k gey [ ibKu—zhr [ KweI—Kwie, Kw ky [ ijs ky—(l&z ‘ijsu’ dw  u sMbMDk ‘ky’ dy kwrn au~f igAw hY) [ jIA—(l&z ‘jIau’ qoN bhu-vcn) [ iqn hI—iqin hI, aus ny hI (ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘iqin’ dI ‘ i ’ au~f geI hY) [ ikrpw—dieAw, qrs [1[rhwau[

AMqrjwmI—hryk dy idl dI jwxn vwlw [ vrqY—mOjUd hY [ BweI—hy BweI! kYsw—kyhw? sMig—nwl [ shweI—swQI [ dIsY—id`sdw hY [1[

nwQu—Ksm [ dIn—grIb, kmzor, inmwxy [ BMjn—nws krn vwlw [ liV—p`ly nwl [ jIvih—jIaUNdy hn [2[

ArQ:-  hy mW! (myry pRBU dy mn ivc myry auqy qrs AwieAw hY, hux kwmwiek) cMdry vYrI (ieauN) mu`k gey hn (ijvyN) zihr Kw ky [ hy mW! myry pRBU ƒ (jdoN) qrs AwauNdw hY, aus dy Awpxy hI hn ieh swry jIv, auh Awp hI iehnW dI (kwmwidk vYrIAW qoN) r`iKAw krdw hY [1[rhwau[

hy BweI! hryk dy idl dI jwxn vwlw pRBU sB jIvW ivc mOjUd hY (jdoN ieh inScw ho jwey) qW koeI fr poh nhIN skdw [ hy BweI! auh pRBU hryk dy nwl swQI hY, auh C`f ky nhIN jWdw, auh sB QweIN v`sdw id`sdw hY [1[

hy BweI! prmwqmw inKsimAW dw Ksm hY, ZrIbW dy du`K nws krn vwlw hY, auh (jIvW ƒ) Awp Awpxy lV lWdw hY [ hy nwnk! (AwK—) hy hrI! hy pRBU! qyry dws qyry Awsry jIaUNdy hn, mYN BI qyrI hI srn ipAw hW [2[12[16[

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਹਰਿ ਕੇ ਚਰਨ ਰਵੀਜੈ ॥ ਦਰਸ ਪਿਆਸ ਮੇਰੋ ਮਨੁ ਮੋਹਿਓ ਹਰਿ ਪੰਖ ਲਗਾਇ ਮਿਲੀਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ਮਾਰਗੁ ਪਾਇਓ ਸਾਧੂ ਸੇਵ ਕਰੀਜੈ ॥ ਧਾਰਿ ਅਨੁਗ੍ਰਹੁ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰੇ ਨਾਮੁ ਮਹਾ ਰਸੁ ਪੀਜੈ ॥੧॥ ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਾਹਿ ਕਰਿ ਸਰਨੀ ਆਏ ਜਲਤਉ ਕਿਰਪਾ ਕੀਜੈ ॥ ਕਰੁ ਗਹਿ ਲੇਹੁ ਦਾਸ ਅਪੁਨੇ ਕਉ ਨਾਨਕ ਅਪੁਨੋ ਕੀਜੈ ॥੨॥੧੩॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 1269}

pd ArQ:-  mn—hy mn! rvIjY—ismirAw kr [ ipAws—qWG [ moihE—mgn rihMdw hY [ pMK—KMB [ pMK lgwie—KMB lw ky, au~f ky, CyqI [ imlIjY—iml peIey [1[rhwau[

Kojq—Bwl kridAW [ mwrgu—rsqw [ swDU—gurU [ krIjY—krnI cwhIdI hY [ Dwir—Dwr ky, kr ky [ AnugRhu—dieAw, imhr [ suAwmI—hy suAwmI! mhw rsu—bhuq suAwdlw [ pIjY—pIqw jw sky [1[

qRwih—bcw lY, r`K lY [ kir—kr ky, AwK ky [ jlqau—sVdy au~qy [ kru—h`Q (iek-vcn) [ gih lyhu—PV lY [ Apuno kIjY—Awpxw syvk bxw lY [2[

ArQ:-  hy myry mn! prmwqmw dy crn ismrny cwhIdy hn (ZrIbI suBwv ivc it`k ky pRBU dw ismrn krnw cwhIdw hY) [ hy BweI! myrw mn pRBU dy dIdwr dI qWG ivc mgn rihMdw hY (ieauN jI krdw rihMdw hY ik aus ƒ) au~f ky BI jw imlIey [1[rhwau[

hy BweI! Bwl kridAW kridAW (gurU pwsoN mYN pRBU dy imlwp dw) rsqw l`B ilAw hY [ hy BweI! gurU dI srn pey rihxw cwhIdw hY [ hy myry mwlk pRBU! (myry auqy) imhr kr, qyrw bVw hI suAwdlw nwm-jl pIqw jw sky [1[

hy pRBU! ivkwrW qoN ‘bcw lY’ ‘bcw lY’—ieh AwK ky (jIv) qyrI srn AwauNdy hn [ hy pRBU! (ivkwrW dI A`g ivc) sVdy auqy (qUM Awp) imhr kr [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) dws dw h`Q PV lY, mYƒ dws ƒ Awpxw bxw lY [2[13[17[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh