ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1265

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਹੀ ਪੀਆ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਭੂਖ ਨ ਜਾਈ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮੂੜ੍ਹ੍ਹ ਜਲਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਦੁਖੁ ਪਾਈ ॥ ਆਵਤ ਜਾਤ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ਦੁਖਿ ਲਾਗੈ ਪਛੁਤਾਈ ॥ ਜਿਸ ਤੇ ਉਪਜੇ ਤਿਸਹਿ ਨ ਚੇਤਹਿ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਖਾਈ ॥੧॥ ਪ੍ਰਾਣੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਗੁਰੁ ਮੇਲੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨਮੁਖ ਜਨਮੁ ਭਇਆ ਹੈ ਬਿਰਥਾ ਆਵਤ ਜਾਤ ਲਜਾਈ ॥ ਕਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਿ ਡੂਬੇ ਅਭਿਮਾਨੀ ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਜਲਿ ਜਾਈ ॥ ਤਿਨ ਸਿਧਿ ਨ ਬੁਧਿ ਭਈ ਮਤਿ ਮਧਿਮ ਲੋਭ ਲਹਰਿ ਦੁਖੁ ਪਾਈ ॥ ਗੁਰ ਬਿਹੂਨ ਮਹਾ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ ਜਮ ਪਕਰੇ ਬਿਲਲਾਈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1265}

pd ArQ:-  prswdI—prswid, ikrpw nwl [ AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ n jweI—dUr nhIN huMdy [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw [ AhMkwrI—AhMkwir, AhMkwr ivc [ Awvq jwq—AwauNidAW jWidAW, jnm mrn dy gyV ivc ipAW [ ijs qy—ijs (prmwqmw) qoN (sMbMDk ‘qy’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw  u au~f igAw hY) [ cyqih—Xwd krdy (bhu-vcn) [ iDRgu—iPtkwr-jog [1[

pRwxI—hy pRwxI! gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ nwim—nwm ivc [1[rhwau[

ibrQw—ivArQ, insPl [ ljweI—l`jw-vwn, SrimMdy [ kwim—kwm ivc [ jil jweI—sV jWdw hY [ isiD—sPlqw [ miDm—hOlI, nIvIN [ ibllweI—ivlkdw hY [2[

ArQ:-  hy pRwxI! gurU dI srn pY ky prmwqmw dw nwm ismirAw kr [ hy BweI! ijs mnu`K au~qy hrI ikrpw krdw hY, aus ƒ auh gurU imlWdw hY, qy, auh mnu`K prmwqmw dy nwm ivc lIn rihMdw hY [1[rhwau[

hy BweI! (ijs mnu`K ny) gurU dI imhr nwl Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl (kdy) nhIN pIqw, aus dI (mwieAw vwlI) Bu`K iqRh dUr nhIN huMdI [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mUrK mnu`K AhMkwr ivc sVdw rihMdw hY, haumY ivc PisAw hoieAw du`K shwrdw rihMdw hY [ jnm mrn dy gyV ivc ipAw auh mnu`K Awpxw jIvn ivArQ gvWdw hY, duKI huMdw hY qy h`Q mldw hY [ (Aijhy mnu`K) ijs (pRBU) qoN pYdw hoey hn aus ƒ (kdy) Xwd nhIN krdy, auhnW dI izMdgI iPtkwr-jog rihMdI hY, auhnW dw KwDw-pIqw BI auhnW vwsqy iPtkwr hI K`tdw hY [1[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`KW dw jIvn ivArQ jWdw hY, jnm mrn dy gyV ivc Psy hoey hI auh Srm-swr huMdy rihMdy hn [ auh mnu`K kwm ivc kRoD ivc AhMkwr ivc hI fu`by rihMdy hn [ haumY ivc PisAW dw Awqmk jIvn sV (ky suAwh ho) jWdw hY [ (Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly) auhnW mnu`KW ƒ (jIvn ivc) sPlqw hwsl nhIN huMdI, (sPlqw vwlI) Akl auhnW ƒ nhIN pRwpq huMdI, auhnW dI miq nIvIN hI rihMdI hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K loB dIAW lihrW ivc (PisAw) du`K pWdw hY [ gurU dI srn Awaux qoN ibnw mnmuK mnu`K bhuq du`K pWdw hY, jdoN aus ƒ jm Aw PVdy hn qW auh ivlkdw hY [2[

ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਪਾਇਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਈ ॥ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਵਸਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਈ ॥ ਸਦਾ ਅਨੰਦਿ ਰਹੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਏਕ ਸਬਦਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਸਹਜੇ ਪਾਇਆ ਇਹ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ॥੩॥ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸਤਿਗੁਰ ਕਉ ਸਦ ਬਲਿ ਜਾਈ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਰਪਿ ਰਖਉ ਸਭੁ ਆਗੈ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਚਿਤੁ ਲਾਈ ॥ ਅਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਹੁ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਆਪੇ ਲੈਹੁ ਮਿਲਾਈ ॥ ਹਮ ਲੋਹ ਗੁਰ ਨਾਵ ਬੋਹਿਥਾ ਨਾਨਕ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਈ ॥੪॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1265}

pd ArQ:-  Agocru—(A-go-cru [ go—igAwn-ieMdRy [ cru—phuMc) ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ suBweI—suBwie, pRym ivc (it`k ky) [ inDwnu—^zwnw [ Gt AMqir—ihrdy ivc [ rsnw—jIB nwl [ gweI—gWdw hY [ Anµid—Awnµd ivc [ sbid—Sbd ivc [ ilv lweI—ilv lwie, suriq joV ky [ nwmu pdwrQu—kImqI nwm [ vifAweI—vf`px, brkiq [3[

qy—qoN, dI rwhIN [ min—mn ivc [ kau—ƒ, qoN [ sd—sdw [ bil jweI—bil jweIN, mYN sdky jWdw hW [ Arip—Bytw kr ky [ rKau—rKauN, mYN r`Kdw hW [ lweI—lweIN, mYN lWdw hW [ gur—hy gurU! Awpy—Awp hI [ loh—lohw [ nwv—byVI [ boihQw—jhwz [4[

ArQ:-  hy BweI! ijhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auh Awqmk Afolqw ivc (it`k ky) pRym ivc (lIn ho ky) aus prmwqmw dw nwm (-^zwnw) hwsl kr lYNdw hY ijs qk igAwn-ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI [ aus mnu`K dy ihrdy ivc nwm-^zwnw Aw v`sdw hY, auh mnu`K (AwpxI) jIB nwl prmwqmw dy gux gWdw rihMdw hY [ iek prmwqmw dI is&iq-swlwh dy Sbd ivc suriq joV ky auh mnu`K idn rwq sdw Awnµd ivc rihMdw hY [ Awqmk Afolqw dI rwhIN auh mnu`K kImqI hir-nwm pRwpq kr lYNdw hY [ hy BweI! ieh swrI gurU dI hI brkiq hY [3[

hy BweI! mYN gurU qoN sdw kurbwn jWdw hW, gurU dI rwhIN hI prmwqmw (dw nwm myry) mn ivc Aw v`isAw hY [ mYN Awpxw mn Awpxw qn sB kuJ gurU dy A`gy Bytw r`Kdw hW, mYN gurU dy crnW ivc Awpxw ic`q joVI r`Kdw hW [ hy nwnk! (AwK—) hy pUry gurU! (myry auqy) AwpxI imhr kro, mYƒ Awp hI (Awpxy crnW ivc) imlweI r`K [ hy BweI! AsI jIv (ivkwrW nwl Bwry ho cuky) lohw hW, gurU byVI hY gurU jhwz hY jo (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµGWdw hY [4[7[

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੪ ਪੜਤਾਲ ਘਰੁ ੩    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਹਰਿ ਜਨ ਬੋਲਤ ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਨਾਮਾ ਮਿਲਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਤੋਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਬਨਜਹੁ ਹਰਿ ਧਨੁ ਸੰਚਹੁ ਜਿਸੁ ਲਾਗਤ ਹੈ ਨਹੀ ਚੋਰ ॥੧॥ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਮੋਰ ਬੋਲਤ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਸੁਨਿ ਘਨਿਹਰ ਕੀ ਘੋਰ ॥੨॥ ਜੋ ਬੋਲਤ ਹੈ ਮ੍ਰਿਗ ਮੀਨ ਪੰਖੇਰੂ ਸੁ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਜਾਪਤ ਹੈ ਨਹੀ ਹੋਰ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਜਨ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਗਾਈ ਛੂਟਿ ਗਇਓ ਜਮ ਕਾ ਸਭ ਸੋਰ ॥੪॥੧॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1265}

pd ArQ:-  hir jn—hy hrI! qyry Bgq [ imil—iml ky [ qor—qyrI [1[rhwau[

bnjhu—vxj kro, ^rIdo [ sMchu—iek`Tw kro [1[

cwiqRk—ppIhw [ suin—sux ky [ Ginhr—b`dl [ Gor—GnGor, grj, Sor [2[

imRg—pSU [ mIn—m`CI [ pMKyrU—pMCI [3[

kIriq—is&iq-swlwh [ sor—Sor, rOlw [4[

ArQ:-  hy hrI! qyry Bgq qyrI swD sMgiq ivc iml ky qyrw nwm jpdy hn [1[rhwau[

hy BweI! (qusIN BI swD sMgiq ivc) prmwqmw dw nwm-Dn vxjo, pRBU dw nwm-Dn iek`Tw kro, (ieh Dn AYsw hY) ik ies ƒ cor curw nhIN skdy [1[

hy BweI! (ijvyN) ppIhy qy mor b`dlW dI gVg`j sux ky idn rwq boldy hn, (iqvyN qusI BI swD sMgiq ivc iml ky hrI dw nwm jipAw kro) [2[

hy BweI! (auh prmwqmw AYsw hY ik) pSU pMCI m`CIAW Awidk (DrqI auqy qurn iPrn vwly, pwxI ivc rihx vwly, AwkwS ivc au~fx vwly swry hI) jo boldy hn, prmwqmw (dI id`qI s`iqAw) qoN ibnw (iksy) hor (dI s`iqAw nwl) nhIN boldy [3[

hy nwnk! ijnHW BI hir-syvkW ny prmwqmw dI is&iq-swlwh dw gIq gwxw SurU kr id`qw, (auhnW vwsqy) jmdUqW dw swrw rOlw mu`k igAw (auhnW ƒ jmdUqW dw koeI fr nwh rih igAw) [4[1[8[

not:-  pVqwl—auh Sbd ijnHW ƒ gwvx vyly leI qwl prqwxy pYNdy hn [

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਬੋਲਿ ਬੋਲਿ ਖੋਜਤੇ ਬਡਭਾਗੀ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਪੰਥੁ ਕੋਊ ਬਤਾਵੈ ਹਉ ਤਾ ਕੈ ਪਾਇ ਲਾਗੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਹਮਾਰੋ ਮੀਤੁ ਸਖਾਈ ਹਮ ਹਰਿ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਾਗੀ ॥ ਹਰਿ ਹਮ ਗਾਵਹਿ ਹਰਿ ਹਮ ਬੋਲਹਿ ਅਉਰੁ ਦੁਤੀਆ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹਮ ਤਿਆਗੀ ॥੧॥ ਮਨਮੋਹਨ ਮੋਰੋ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਮੁ ਹਰਿ ਪਰਮਾਨੰਦੁ ਬੈਰਾਗੀ ॥ ਹਰਿ ਦੇਖੇ ਜੀਵਤ ਹੈ ਨਾਨਕੁ ਇਕ ਨਿਮਖ ਪਲੋ ਮੁਖਿ ਲਾਗੀ ॥੨॥੨॥੯॥੯॥੧੩॥੯॥੩੧॥ {ਪੰਨਾ 1265-1266}

pd ArQ:-  bfBwgI—v`fy BwgW vwly mnu`K [ pMQu—rsqw [ hau—mYN [ qw kY pwie—aus dy pYrIN [ lwgI—lwgIN, mYN l`gdw hW [1[rhwau[

sKweI—swQI, mddgwr [ isau—nwl [ hm gwvih—AsIN gWdy hW (mYN gWdw hW) [ hm bolih—AsI aucwrdy hW (mYN jpdw hW) [ hm—AsW, mYN [ duqIAw—dUjI [1[

prmwnµdu—prm Awnµd dw mwlk [ bYrwgI—mwieAw dy pRBwv qoN pry rihx vwlw [ jIvq hY—jIaUNdw hY, Awqmk jIvn pRwpq krdw hY [ inmK—(inmy—) A`K Jmkx ijqnw smw [ muiK lwgI—mUMh l`gdw hY, id`sdw hY, drsn dyNdw hY [2[

ArQ:-  hy BweI! prmwqmw dw nwm sdw aucwirAw kr [ v`fy BwgW vwly hn auh mnu`K jo (prmwqmw dw drsn krn leI) Bwl krdy hn [ hy BweI! mYN (qW) aus mnu`K dy crnIN l`gdw hW ijhVw mYƒ prmwqmw dw rwh d`s dyvy [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw hI myrw im`qr hY myrw mddgwr hY, prmwqmw nwl (hI) myrw ipAwr bixAw hoieAw hY [ mYN prmwqmw dI hI is&iq-swlwh dy gIq gWdw hW, mYN prmwqmw dw hI nwm jpdw hW [ pRBU qoN ibnw iksy hor dw ipAwr mYN C`f id`qw hoieAw hY [1[

hy BweI! sB dy mn ƒ moh lYx vwlw prmwqmw hI myrw pRIqm hY [ auh prmwqmw sB qoN au~cy Awnµd dw mwlk hY, mwieAw dy pRBwv qoN au~cw rihx vwlw hY [

hy BweI! jy aus prmwqmw dw drSn A`K Jmkx ijqny smy leI ho jwey, iek pl Br leI ho jwey, qW nwnk aus dw drSn kr ky Awqmk jIvn hwsl kr lYNdw hY [2[2[9[9[13[9[31[

SbdW dw vyrvw:

mhlw 1 . . . .— 9
mhlw 3 . . . — 13
mhlw 4 . . . .— 9
 . . . . . . . . . ——
 . . joV . . . . . 31

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh