ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1262

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਜੀਵਤ ਮੁਕਤ ਗੁਰਮਤੀ ਲਾਗੇ ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਭਗਤਿ ਅਨਦਿਨੁ ਸਦ ਜਾਗੇ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ॥ ਹਉ ਤਿਨ ਜਨ ਕੇ ਸਦ ਲਾਗਉ ਪਾਇ ॥੧॥ ਹਉ ਜੀਵਾਂ ਸਦਾ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਈ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਮਹਾ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ਹਰਿ ਕੈ ਨਾਮਿ ਮੁਕਤਿ ਗਤਿ ਪਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਅਗਿਆਨੁ ਗੁਬਾਰੁ ॥ ਮਨਮੁਖ ਮੋਹੇ ਮੁਗਧ ਗਵਾਰ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਧੰਧਾ ਕਰਤ ਵਿਹਾਇ ॥ ਮਰਿ ਮਰਿ ਜੰਮਹਿ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥੨॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥ ਕੂੜੈ ਲਾਲਚਿ ਨਾ ਲਪਟਾਈ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਹੋਵੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪੀਵੈ ਰਸਨ ਰਸਾਇ ॥੩॥ ਕੋਟਿ ਮਧੇ ਕਿਸਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ॥ ਜੋ ਧੁਰਿ ਮਿਲਿਆ ਸੁ ਵਿਛੁੜਿ ਨ ਜਾਈ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਈ ॥੪॥੩॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1262}

pd ArQ:-  mukq—ivkwrW qoN bcy hoey [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ sd—sdw [ jwgy—mwieAw dy h`ilAW vloN sucyq rihMdy [ syvih—syvw krdy hn (bhu-vcn) [ Awpu—Awpw-Bwv [ gvwie—gvw ky [ hau—mYN [ lwgau—lwgauN, mYN l`gdw hW [ pwie—pYrIN [1[

jIvW—mYN Awqmk jIvn hwsl krdw hW [ gweI—gweIN, mYN gWdw hW [ kY nwim—dy nwm dI rwhIN [ mukiq—ivkwrW qoN ^lwsI [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [ pweI—pweIN, mYN pRwpq krdw hW [1[rhwau[

AigAwnu—Awqmk jIvn vloN by-smJI [ gubwru—hnyrw [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ mugD—mUrK [ krq—kridAW [ ivhwie—(aumr) bIqdI hY [ mir—mr ky [2[

nwim—nwm ivc [ lwlic—lwlc ivc [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ suBwie—pRym ivc [ pIvY—pINdw hY (iek-vcn) [ rsn—jIB [ rswie—rsw ky, suAwd lY ky [3[

koit—kRoVW [ mDy—ivc [ iksih—(ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘iksu’ dw  u au~f igAw hY) iksy ivrly ƒ [ Awpy—Awp hI [ dy—dyNdw hY [ Duir—Dur drgwh qoN [ su—auh mnu`K [ smweI—lIn rihMdw hY [4[

ArQ:-  hy BweI! mYN sdw prmwqmw dy gux gWdw rihMdw hW Aqy Awqmk jIvn pRwpq krdw rihMdw hW [ gurU dw Sbd bhuq suAwdlw hY im`Tw hY (ies Sbd dI brkiq nwl) mYN prmwqmw dy nwm ivc juV ky ivkwrW qoN ^lwsI hwsl krdw hW, au~cI Awqmk AvsQw pRwpq krdw hW [1[rhwau[

hy BweI! ijhVy mnu`K gurU dI miq Anuswr qurdy hn, auh dunIAw dI ikrq-kwr krdy hoey hI ivkwrW qoN bcy rihMdy hn [ auh hr vyly prmwqmw dI BgqI kr ky mwieAw dy h`ilAW v`loN sdw sucyq rihMdy hn [ hy BweI! ijhVy mnu`K Awpw-Bwv dUr kr ky gurU dI srn pYNdy hn, mYN auhnW mnu`KW dI sdw pYrIN l`gdw hW [1[

hy BweI! mwieAw dw moh (jIvn-s&r ivc) Awqmk jIvn vloN by-smJI hY, Gu`p hnyrw hY [ Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mUrK mnu`K ies moh ivc Psy rihMdy hn [ hr vyly dunIAw vwly DMDy kridAW hI auhnW dI aumr guzrdI hY, auh jnm mrn dy gyV ivc pey rihMdy hn—ieh szw auhnW ƒ imldI hY [2[

hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K prmwqmw dy nwm ivc suriq joVI r`Kdw hY, auh nwsvMq mwieAw dy lwlc ivc nhIN Psdw [ (rzw Anuswr) jo kuJ vwprdw hY aus ƒ Awqmk Afolqw ivc ipAwr ivc (itikAw rih ky shwrdw hY) [ auh mnu`K prmwqmw dw nwm-rs jIB nwl suAwd lY lY ky pINdw rihMdw hY [3[

pr, hy BweI! kRoVW ivcoN iksy ivrly mnu`K ƒ (prmwqmw) ieh sUJ dyNdw hY, aus ƒ pRBU Awp hI (ieh dwiq) b^Sdw hY Aqy ie`zq dyNdw hY [ hy nwnk! ijhVw mnu`K Dur drgwh qoN (pRBU-crnW ivc) juiVAw hoieAw hY, auh aus qoN kdy iv`CuVdw nhIN [ auh sdw hI prmwqmw dy nwm ivc lIn rihMdw hY [4[3[12[

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਰਸਨਾ ਨਾਮੁ ਸਭੁ ਕੋਈ ਕਹੈ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਤਾ ਨਾਮੁ ਲਹੈ ॥ ਬੰਧਨ ਤੋੜੇ ਮੁਕਤਿ ਘਰਿ ਰਹੈ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਅਸਥਿਰੁ ਘਰਿ ਬਹੈ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਕਾਹੇ ਰੋਸੁ ਕਰੀਜੈ ॥ ਲਾਹਾ ਕਲਜੁਗਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਹੈ ਗੁਰਮਤਿ ਅਨਦਿਨੁ ਹਿਰਦੈ ਰਵੀਜੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਾਬੀਹਾ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਬਿਲਲਾਇ ॥ ਬਿਨੁ ਪਿਰ ਦੇਖੇ ਨੀਦ ਨ ਪਾਇ ॥ ਇਹੁ ਵੇਛੋੜਾ ਸਹਿਆ ਨ ਜਾਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਾਂ ਮਿਲੈ ਸੁਭਾਇ ॥੨॥ ਨਾਮਹੀਣੁ ਬਿਨਸੈ ਦੁਖੁ ਪਾਇ ॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਜਲਿਆ ਭੂਖ ਨ ਜਾਇ ॥ ਵਿਣੁ ਭਾਗਾ ਨਾਮੁ ਨ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ॥ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਥਾਕਾ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥੩॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਬਾਣੀ ਬੇਦ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਬਿਖਿਆ ਮੈਲੁ ਬਿਖਿਆ ਵਾਪਾਰੁ ॥ ਮਰਿ ਜਨਮਹਿ ਫਿਰਿ ਹੋਹਿ ਖੁਆਰੁ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤੁਰੀਆ ਗੁਣੁ ਉਰਿ ਧਾਰੁ ॥੪॥ ਗੁਰੁ ਮਾਨੈ ਮਾਨੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਮਨੁ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇ ॥ ਚਹੁ ਜੁਗਿ ਸੋਭਾ ਨਿਰਮਲ ਜਨੁ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲਾ ਕੋਇ ॥੫॥੪॥੧੩॥੯॥੧੩॥੨੨॥ {ਪੰਨਾ 1262}

pd ArQ:-  rsnw—jIB (nwl) [ sBu koeI—hryk pRwxI [ khY—AwKdw hY (iek-vcn) [ syvy—syvw kry, srn pey [ lhY—pRwpq kr lYNdw hY [ mukiq Gir—mukqI dy Gr ivc, aus Gr ivc ij`Qy ivkwrW qoN bicAw rih skIdw hY [ sbdI—Sbd dI rwhIN [ AsiQru—Afol-ic`q (ho ky) [ Gir—ihrdy-Gr ivc [1[

mn—hy mn! kljuig—kljug ivc, ivkwrW-Bry jgq ivc [ lwhw—lwB [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ rvIjY—ismrnw cwhIdw hY [1[rhwau[

bwbIhw—ppIhw [ ibllwie—ivlkdw hY, qrly lYNdw hY [ ipr—pRBU-pqI [ nˆØId—Awqmk SWqI [ suBwie—pRym dI rwhIN [2[

ibnsY—nws huMdw hY, Awqmk qOr qy qbwh ho jWdw hY [ krm—(imQy hoey Dwrimk) krm [3[

bwxI byd bIcwru—vydW dI bwxI dI ivcwr [ ibiKAw—mwieAw [ vpwru—vxj, kwr-ivhwr [ mir—mr ky [ jnmih—jnmdy hn (bhu-vcn) [ hoih—huMdy hn (bhu-vcn) [ qurIAw guxu—auh gux jo mwieAw dy iqMn guxW qoN pry hY [ auir—ihrdy ivc [4[

mwnY—Awdr-sqkwr krdw hY [ sBu koeI—hryk pRwxI [ gur bcnI—gurU dy bcnW au~qy quirAW [ chu juig soBw—chu-jugI soBw, cwr jugW ivc kwiem rihx vwlI soBw [ soBw inrml—inrml soBw, piv`qr soBw, by-dwZ soBw [ jnu—(Asl) syvk [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw [5[

ArQ:-  hy myry mn! (prmwqmw dy nwm vloN) rosw nhIN krnw cwhIdw [ jgq ivc prmwqmw dw nwm (hI Asl) K`tI hY [ hy BweI! gurU dI miq lY ky hr vyly ihrdy ivc hir-nwm ismrnw cwhIdw hY [1[rhwau[

hy BweI! (auN\ qW) hr koeI jIB nwl hir-nwm aucwrdw hY, pr mnu`K qdoN hI hir-nwm (-Dn) pRwpq krdw hY jdoN gurU dI srn pYNdw hY [ (gurU dI srn pY ky hI mnu`K mwieAw dy moh dy) bMDn qoVdw hY Aqy aus AvsQw ivc itkdw hY ij`Qy ivkwrW qoN ^lwsI hoeI rihMdI hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN hI mnu`K Afol-ic`q ho ky ihrdy-Gr ivc itikAw rihMdw hY [1[

hy BweI! (ijvyN vrKw dI bUMd vwsqy) ppIhw hr iKn qrly lYNdw hY, (iqvyN jIv-iesqRI) pRBU-pqI dw drSn krn qoN ibnw Awqmk SWqI hwsl nhIN kr skdI [ (aus pwsoN) ieh ivCoVw shwirAw nhIN jWdw [ jdoN koeI jIv gurU ƒ iml pYNdw hY qdoN auh pRym ivc (lIn ho ky) pRBU ƒ iml pYNdw hY [2[

hy BweI! nwm qoN vWijAw hoieAw mnu`K Awqmk mOq shyV lYNdw hY du`K sihMdw rihMdw hY, (mwieAw dI) iqRSnw-A`g ivc sVdw hY, aus dI (mwieAw dI ieh) Bu`K dUr nhIN huMdI [ hy BweI! au~cI iksmq qoN ibnw prmwqmw dw nwm imldw BI nhIN [ (qIrQ-jwqRw Awidk im`Qy hoey Dwrimk) krm keI qrIikAW nwl kmw kmw ky Q`k jWdw hY [3[

hy BweI! (ijhVy pMifq Awidk lok mwieAw dy) iqMnW guxW ivc r`Kx vwlI hI vyd Awidk Drm-pusqkW dI ivcwr krdy rihMdy hn (auhnW dy mn ƒ) mwieAw (dy moh) dI mYl (sdw cMbVI rihMdI hY) [ (auhnW ny ies ivcwr ƒ) mwieAw kmwx dw hI vpwr bxwieAw huMdw hY [ (Aijhy mnu`K) jnm mrn dy gyV ivc pey rihMdy hn, Aqy ^uAwr huMdy rihMdy hn [ gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K dy ihrdy ivc hir-nwm dw shwrw huMdw hY, auh aus gux aus AvsQw ƒ hwsl kr lYNdw hY ijhVI mwieAw dy iqMn guxW qoN auqWh hY [4[

hy BweI! ijs mnu`K ƒ gurU ie`zq b^Sdw hY, aus dw Awdr hr koeI krdw hY [ gurU dy bcnW dI brkiq nwl aus dw mn SWq rihMdw hY, aus ƒ chuMAW jugW ivc itkI rihx vwlI by-dwZ soBw pRwpq huMdI hY, auhI hY Asl Bgq [ pr, hy nwnk! gurU dy snmuK rihx vwlw Aijhw koeI ivrlw mnu`K huMdw hY [5[4[13[9[22[

SbdW dw vyrvw:

mhlw 1 . . . — 9
mhlw 3 . . .— 13
 . . . . . . . . ——
 . . . joV . . . .22

ਰਾਗੁ ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੧ ਚਉਪਦੇ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇਓ ਹਿਰਦੈ ਮਤਿ ਗੁਰਮਤਿ ਦੂਖ ਵਿਸਾਰੀ ॥ ਸਭ ਆਸਾ ਮਨਸਾ ਬੰਧਨ ਤੂਟੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ ॥੧॥ ਨੈਨੀ ਹਰਿ ਹਰਿ ਲਾਗੀ ਤਾਰੀ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦੇਖਿ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਬਿਗਸਿਓ ਜਨੁ ਹਰਿ ਭੇਟਿਓ ਬਨਵਾਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਨਿ ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿਆ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤਿਸ ਕੈ ਕੁਲਿ ਲਾਗੀ ਗਾਰੀ ॥ ਹਰਿ ਤਿਸ ਕੈ ਕੁਲਿ ਪਰਸੂਤਿ ਨ ਕਰੀਅਹੁ ਤਿਸੁ ਬਿਧਵਾ ਕਰਿ ਮਹਤਾਰੀ ॥੨॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਆਨਿ ਮਿਲਾਵਹੁ ਗੁਰੁ ਸਾਧੂ ਜਿਸੁ ਅਹਿਨਿਸਿ ਹਰਿ ਉਰਿ ਧਾਰੀ ॥ ਗੁਰਿ ਡੀਠੈ ਗੁਰ ਕਾ ਸਿਖੁ ਬਿਗਸੈ ਜਿਉ ਬਾਰਿਕੁ ਦੇਖਿ ਮਹਤਾਰੀ ॥੩॥ ਧਨ ਪਿਰ ਕਾ ਇਕ ਹੀ ਸੰਗਿ ਵਾਸਾ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਭੀਤਿ ਕਰਾਰੀ ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਹਉਮੈ ਭੀਤਿ ਤੋਰੀ ਜਨ ਨਾਨਕ ਮਿਲੇ ਬਨਵਾਰੀ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1262-1263}

pd ArQ:-  Anidnu—hr roz, hr vyly [ ihrdY—ihrdy ivc [ mnsw—(mnI—w) mn dy Purny [ pRiB—pRBU ny [1[

nYnI—nYnIN, A`KW ivc [ qwrI—qwVI, ibRqI, iekwgRqw [ dyiK—vyK ky [ ibgisE—iKV ipAw hY [ jnu—syvk [ ByitE—imilAw [ bnvwrI—prmwqmw [1[rhwau[

ijin—ijs (mnu`K) ny [ kY kuil—dI kul ivc [ iqs kY—(sMbMDk ‘kY’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw  u au~f igAw hY) [ gwrI—gwlI [ hir—hy hrI! prsUiq—jnm [ mhqwrI—mW [2[

Awin—ilAw ky [ hir—hy hrI! Aih—idn [ inis—rwq [ auir—ihrdy ivc [ guir fITY—gurU ƒ vyiKAW, jy gurU id`s pey [ ibgsY—iKV pYNdw hY [ bwirku—bwlk, b`cw [ dyiK mhqwrI—mW ƒ vyK ky [3[

Dn—iesqRI, jIv-iesqRI [ ipr—pRBU-pqI [ sMig—nwl [ iek hI sMig—ieko hI QW ivc [ BIiq—kMD [ krwrI—krVI, s^q [ guir pUrY—pUry gurU ny [ qorI—qoV id`qI [ bnvwrI—prmwqmw [4[

ArQ:-  hy BweI! myrIAW A`KW dI qwr pRBU-crnW ivc l`gI rihMdI hY [ hy BweI! gurU ƒ vyK ky myrw mn iKV ipAw hY, dws (nwnk gurU dI ikrpw nwl hI) bnvwrI-pRBU ƒ imilAw hY [1[rhwau[

hy BweI! ijhVw gurU dI miq Anuswr (AwpxI) miq ƒ bxw ky hr vyly prmwqmw dw nwm Awpxy ihrdy ivc ismrdw hY, auh Awpxy swry du`K dUr kr lYNdw hY [ hy BweI! ijs mnu`K au~qy hrI-pRBU ny imhr kIqI, aus dIAW swrIAW AwsW Aqy mn dy PurinAW dy bMDn tu`t gey [1[

hy BweI! ijs mnu`K ny ieho ijhw hir-nwm ivswr id`qw, ijs ny hir-pRBU dI Xwd Bulw id`qI, aus dI (swrI) kul hI gwlI l`gdI hY (aus dI swrI kul hI klµikq ho jWdI hY) [ hy hrI! aus (nwm-hIx bMdy) dI kul ivc (iksy ƒ) jnm hI nwh dyvIN, aus (nwm-hIx mnu`K) dI mW ƒ hI ivDvw kr dyvyN (qW cMgw hY qwik nwm-hIx Gr ivc iksy dw jnm hI nwh hovy) [2[

hy hrI! (imhr kr, mYƒ auh) swDU gurU ilAw ky imlw dy, ijs dy ihrdy ivc, hy hrI! idn rwq qyrw nwm v`isAw rihMdw hY [ hy BweI! jy gurU dw drSn ho jwey, qW gurU dw is`K ieauN ^uS huMdw hY ijvyN b`cw (AwpxI) mW ƒ vyK ky [3[

hy BweI! jIv-iesqRI Aqy pRBU-pqI dw ieko hI (ihrdy-) QW ivc vsybw hY, pr (dohW dy) ivc (jIv-iesqRI dI) haumY dI krVI kMD (bxI peI) hY [ hy nwnk! pUry gurU ny ijnHW syvkW (dy AMdroN ieh) haumY dI kMD qoV id`qI, auh prmwqmw ƒ iml pey [4[1[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh