ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1259

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਗਣ ਗੰਧਰਬ ਨਾਮੇ ਸਭਿ ਉਧਰੇ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਸਦ ਮੰਨਿ ਵਸਾਇਆ ਹਰਿ ਰਾਖਿਆ ਉਰਿ ਧਾਰਿ ॥ ਜਿਸਹਿ ਬੁਝਾਏ ਸੋਈ ਬੂਝੈ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪੇ ਲਏ ਮਿਲਾਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਬਾਣੀ ਸਬਦੇ ਗਾਂਵੈ ਸਾਚਿ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਨਾਮੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲਿ ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਦਾਤਿ ਸਬਦ ਸੁਖੁ ਅੰਤਰਿ ਸਦਾ ਨਿਬਹੈ ਤੇਰੈ ਨਾਲਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨਮੁਖ ਪਾਖੰਡੁ ਕਦੇ ਨ ਚੂਕੈ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਦੁਖੁ ਪਾਏ ॥ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਬਿਖਿਆ ਮਨਿ ਰਾਤੇ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਏ ॥ ਇਹ ਵੇਲਾ ਫਿਰਿ ਹਥਿ ਨ ਆਵੈ ਅਨਦਿਨੁ ਸਦਾ ਪਛੁਤਾਏ ॥ ਮਰਿ ਮਰਿ ਜਨਮੈ ਕਦੇ ਨ ਬੂਝੈ ਵਿਸਟਾ ਮਾਹਿ ਸਮਾਏ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1259}

pd ArQ:-  gx—dyviqAW dI iek SRyxI jo iSv jI dI aupwsk mMnI jWdI hY [ gMDrb—dyviqAW dy rwgI [ nwmy—nwim hI, nwm dI rwhIN hI [ auDry—sMswr-smuMdr qoN pwr lµGy [ vIcwir—ivcwr ky, mn ivc vsw ky [ mwir—mwr ky [ sd—sdw [ mMin—min, mn ivc [ auir—ihrdy ivc [ ijsih—(ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw  u au~f igAw hY) [ ijs no—(sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw  u au~f igAw hY) [ Awpy—Awp hI [ Anidnu—(Anuidnz) hr roz, hr vyly [ sbdy—(gurU dy) Sbd dI rwhIN [ gwvY—gWdw hY (iek-vcn) [ swic—sdw-iQr pRBU ivc [ ilv lwie—suriq joV ky [1[

mn—hy mn! iKnu iKnu—hryk iKn [ sm@wil—cyqy krdw rhu [ sbd suKu—Sbd dw Awnµd [ AMqir—ihrdy ivc [ inbhY—swQ bxweI r`Kdw hY [1[rhwau[

mnmuK pwKMfu—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K dw ivKwvw [ cUkY—mu`kdw [ dUjY Bwie—mwieAw dy moh ivc [ ivswir—Bulw ky [ ibiKAw—mwieAw [ min—mn dI rwhIN, mnoN [ rwqy—r`qy hoey, msq [ hiQ n AwvY—nhIN imldw [ hiQ—h`Q ivc [ mir—mr ky [ mwih—ivc [2[

ArQ:-  hy myry mn! prmwqmw dw nwm iek iek iKn Xwd krdw rhu [ gurU dy b^Sy Sbd dw Awnµd qyry AMdr itikAw rhygw [ hy mn! (ieh hir-nwm) qyry nwl sdw swQ bxweI r`Kygw [1[rhwau[

hy BweI! gx gMDrb (Awidk dyv-SRyxIAW dy lok) swry prmwqmw dy nwm dI rwhIN hI, gurU dw Sbd mn ivc vsw ky hI sMswr-smuMdr qoN pwr lµGy hn [ (ijnHW ny) prmwqmw ƒ Awpxy ihrdy ivc itkweI r`iKAw, auhnW ny (Awpxy AMdroN) haumY ƒ mukw ky pRBU dy nwm ƒ sdw Awpxy mn ivc vsw ilAw [

hy BweI! auhI mnu`K (ies shI jIvn-rwh ƒ) smJdw hY, ijs ƒ prmwqmw Awp hI sUJ b^Sdw hY, ijs ƒ Awp (Awpxy crnW ivc) joVdw hY [ auh mnu`K gurU dI bwxI dI rwhIN gurU dy Sbd dI rwhIN (pRBU dI is&iq-swlwh dy gIq) gWdw hY, Aqy sdw-iQr pRBU ivc suriq joVI r`Kdw hY [1[

hy BweI! Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K dw pKMf kdy mu`kdw nhIN [ auh mwieAw dy moh ivc du`K shwrdw rihMdw hY [ pRBU-nwm ƒ Bulw ky Awpxy mnoN mwieAw ivc rMigAw rihx krky auh AwpxI izMdgI ivArQ gvWdw hY [ aus ƒ ieh (mnu`Kw jnm dw) smw muV nhIN imldw, (ies vwsqy) sdw h`Q mldw rihMdw hY [ auh sdw jnm mrn dy gyV ivc ipAw rihMdw hY (shI jIvn-rwh ƒ) smJ nhIN skdw, Aqy (ivkwrW dy) gMd ivc lIn rihMdw hY [2[

ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸੇ ਉਧਰੇ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ਹਰਿ ਰਾਖਿਆ ਉਰਿ ਧਾਰਿ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਨਿਰਮਲ ਮਤਿ ਊਤਮ ਊਤਮ ਬਾਣੀ ਹੋਈ ॥ ਏਕੋ ਪੁਰਖੁ ਏਕੁ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਤਾ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥੩॥ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪੇ ਆਪੇ ਨਦਰਿ ਕਰੇਇ ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਰਾਤਾ ਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸੇਵਾ ਸੁਰਤਿ ਸਮੇਇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਵਸਿਆ ਅਲਖ ਅਭੇਵਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਲਖਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸੁ ਆਪੇ ਦੇਵੈ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਚਲਾਇ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1259}

pd ArQ:-  gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K [ nwim—nwm (-rMg) ivc [ sy—auh (bhu-vcn) [ jIvn mukiq—ijnHW ƒ jIaUNidAW hI ivkwrW qoN ^lwsI pRwpq ho jWdI hY [ auir—ihrdy ivc [ inrmlu—piv`qr [ bwxI—bol-cwl [ jwqw—fUMGI sWJ pw leI [3[

Awpy—Awp hI [ ndir—imhr dI ingwh [ kryie—krdw hY (iek-vcn) [ rwqw—rMigAw hoieAw [ syvw—BgqI [ smyie—smweI rihMdI hY, lIn rihMdI hY [ AMqir—AMdr [ AlK—ijs dw shI srUp ibAwn nwh kIqw jw sky [ AByvw—ijs dw Byq n pwieAw jw sky [ ijsu BwvY—jo iqsu BwvY, ijhVw aus ƒ ipAwrw l`gdw hY [ BwvY—ijvyN aus dI rzw huMdI hY [ clwie—jIvn-rwh auqy qordw hY [4[

ArQ:-  hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K hir-nwm-rMg ivc rMgy rihMdy hn, auh gurU dy Sbd ƒ mn ivc vsw ky (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jWdy hn [ ijhVy mnu`K prmwqmw dw nwm ismrdy hn, prmwqmw ƒ Awpxy ihrdy ivc vsweI r`Kdy hn, auh jIaUNdy hI (dunIAw dI ikrq-kwr krdy hoey hI) ivkwrW qoN ^lwsI pweI r`Kdy hn [ auhnW dw mn piv`qr ho jWdw hY, auhnW dw srIr piv`qr ho jWdw hY, auhnW dI miq au~cI ho jWdI hY, auhnW dw bol-cwl au~qm ho jWdw hY [ auh mnu`K iek srb-ivAwpk pRBU nwl hI fUMGI sWJ pweI r`Kdy hn (pRBU qoN ibnw) koeI hor dUjw (auhnW ƒ ikqy) nhIN (id`sdw) [3[

hy BweI! pRBU Awp hI sB kuJ krdw hY qy (jIvW pwsoN) krWdw hY, Awp hI imhr dI ingwh (jIvW auqy) krdw hY [ (ijs mnu`K auqy imhr dI ingwh krdw hY, aus dw) mn (aus dw) qn gurU dI bwxI (dy rMg) ivc rMigAw rihMdw hY, aus dI suriq (pRBU dI) BgqI ivc lIn rihMdI hY [ aus dy AMdr Al`K Aqy AByv pRBU prgt ho jWdw hY [ gurU dy snmuK ho ky (auh AMdr v`sdy pRBU ƒ) vyK lYNdw hY [

hy nwnk! ijhVw mnu`K pRBU ƒ Bw jWdw hY aus ƒ ieh dwiq b^Sdw hY [ ijvyN aus dI rzw huMdI hY auh (jIvW ƒ) jIvn-rwh auqy qordw hY [4[5[

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੩ ਦੁਤੁਕੇ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਪਾਵੈ ਘਰੁ ਦਰੁ ਮਹਲੁ ਸੁ ਥਾਨੁ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਚੂਕੈ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥੧॥ ਜਿਨ ਕਉ ਲਿਲਾਟਿ ਲਿਖਿਆ ਧੁਰਿ ਨਾਮੁ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਵਹਿ ਸਾਚੀ ਦਰਗਹ ਪਾਵਹਿ ਮਾਨੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨ ਕੀ ਬਿਧਿ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਜਾਣੈ ਅਨਦਿਨੁ ਲਾਗੈ ਸਦ ਹਰਿ ਸਿਉ ਧਿਆਨੁ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਰਤੇ ਸਦਾ ਬੈਰਾਗੀ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਸਾਚੀ ਪਾਵਹਿ ਮਾਨੁ ॥੨॥ ਇਹੁ ਮਨੁ ਖੇਲੈ ਹੁਕਮ ਕਾ ਬਾਧਾ ਇਕ ਖਿਨ ਮਹਿ ਦਹ ਦਿਸ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ॥ ਜਾਂ ਆਪੇ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸਾਚਾ ਤਾਂ ਇਹੁ ਮਨੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਤਕਾਲ ਵਸਿ ਆਵੈ ॥੩॥ ਇਸੁ ਮਨ ਕੀ ਬਿਧਿ ਮਨ ਹੂ ਜਾਣੈ ਬੂਝੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਸਦਾ ਤੂ ਭਵ ਸਾਗਰੁ ਜਿਤੁ ਪਾਵਹਿ ਪਾਰਿ ॥੪॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1259-1260}

pd ArQ:-  qy—qoN, pwsoN [ Gru dru mhlu—prmwqmw dw Gr dr mhl [ su—auh [ sbdI—Sbd dI rwhIN [ cUkY—mu`kdw hY [1[

illwit—m`Qy au~qy [ Duir—Dur drgwh qoN [ Anidnu—(Anuidnz) hr roz [ iDAwvih—iDAwauNdy hn (bhu-vcn) [ swcI—sdw kwiem rihx vwlI [ mwnu—Awdr, sqkwr [1[rhwau[

ibiD—qrIkw, FMg [ jwxY—smJdw hY [ sd—sdw [ isau—nwl [ sbid—Sbd ivc [ bYrwgI—mwieAw dy moh qoN suqMqr [2[

KylY—Kyfdw hY [ bwDw—b`Jw hoieAw [ dh ids—dsIN pwsIN [ ids—pwsw [ ndir—imhr dI ingwh [ swcw—sdw kwiem rihx vwlw [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ qqkwl—ausy vyly [ vis—v`s ivc [3[

mn hU—mnhu hI, mn qoN hI [ sbid—Sbd dI rwhIN [ vIcwir—ivcwr ky, mn ivc vsw ky [ Bv swgru—sMswr-smuMdr [ ijqu—ijs (nwm) dI rwhIN [ pwvih—qUM hwsl kr leyN [4[

ArQ:-  hy BweI! ijnHW mnu`KW vwsqy (auhnW dy) m`Qy auqy Dur drgwh qoN nwm (dw ismrn) iliKAw huMdw hY, auh mnu`K hr vyly sdw hI sdw hI nwm ismrdy rihMdy hn, Aqy sdw kwiem rihx vwlI drgwh ivc auh Awdr pRwpq krdy hn [1[rhwau[

hy BweI! mnu`K gurU pwsoN hI prmwqmw dw Gr pRBU dw dr pRBU dw mhl Aqy QW l`B skdw hY [ gurU dy Sbd dI rwhIN hI (mnu`K dy AMdroN) AhMkwr mu`kdw hY [1[

hy BweI! (ijhVw mnu`K) gurU pwsoN mn (ƒ ij`qx) dw FMg is`K lYNdw hY, aus dI suriq hr vyly sdw hI prmwqmw (dy crnW) nwl l`gI rihMdI hY [ ijhVy mnu`K gurU dy Sbd ivc rMgy rihMdy hn, auh sdw (mwieAw dy moh qoN) inrlyp rihMdy hn, auh sdw-iQr pRBU dI hzUrI ivc Awdr pRwpq krdy hn [2[

hy BweI! (mnu`K dw) ieh mn (prmwqmw dy) hukm dw b`Jw hoieAw hI (mwieAw dIAW KyfW) Kyfdw rihMdw hY, Aqy iek iKn ivc hI dsIN pwsIN dOV B`j AwauNdw hY [ jdoN sdw-iQr pRBU Awp hI (iksy mnu`K auqy) imhr dI ingwh krdw hY, qdoN aus dw ieh mn gurU dI srn dI brkiq nwl bVI CyqI v`s ivc Aw jWdw hY [3[

hy BweI! jdoN mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN (prmwqmw dy guxW ƒ) Awpxy mn ivc vsw ky (shI jIvn-rwh ƒ) smJdw hY, qW auh Awpxy AMdroN hI ies mn ƒ v`s ivc r`Kx dI jwc is`K lYNdw hY [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) qUM sdw prmwqmw dw nwm ismirAw kr, ijs nwm dI rwhIN qUM sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jwihˆgw [4[6[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh