ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1256

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਪਵਣੈ ਪਾਣੀ ਜਾਣੈ ਜਾਤਿ ॥ ਕਾਇਆਂ ਅਗਨਿ ਕਰੇ ਨਿਭਰਾਂਤਿ ॥ ਜੰਮਹਿ ਜੀਅ ਜਾਣੈ ਜੇ ਥਾਉ ॥ ਸੁਰਤਾ ਪੰਡਿਤੁ ਤਾ ਕਾ ਨਾਉ ॥੧॥ ਗੁਣ ਗੋਬਿੰਦ ਨ ਜਾਣੀਅਹਿ ਮਾਇ ॥ ਅਣਡੀਠਾ ਕਿਛੁ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਕਿਆ ਕਰਿ ਆਖਿ ਵਖਾਣੀਐ ਮਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਊਪਰਿ ਦਰਿ ਅਸਮਾਨਿ ਪਇਆਲਿ ॥ ਕਿਉ ਕਰਿ ਕਹੀਐ ਦੇਹੁ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਬਿਨੁ ਜਿਹਵਾ ਜੋ ਜਪੈ ਹਿਆਇ ॥ ਕੋਈ ਜਾਣੈ ਕੈਸਾ ਨਾਉ ॥੨॥ ਕਥਨੀ ਬਦਨੀ ਰਹੈ ਨਿਭਰਾਂਤਿ ॥ ਸੋ ਬੂਝੈ ਹੋਵੈ ਜਿਸੁ ਦਾਤਿ ॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਅੰਤਰਿ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਸੋਈ ਪੁਰਖੁ ਜਿ ਸਚਿ ਸਮਾਇ ॥੩॥ ਜਾਤਿ ਕੁਲੀਨੁ ਸੇਵਕੁ ਜੇ ਹੋਇ ॥ ਤਾ ਕਾ ਕਹਣਾ ਕਹਹੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਵਿਚਿ ਸਨਾਤੀ ਸੇਵਕੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਪਣ੍ਹੀਆ ਪਹਿਰੈ ਸੋਇ ॥੪॥੧॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1256}

not:-  ieQoN ‘Gru 2’ dy Sbd SurU huMdy hn jo igxqI ivc 4 hn [

pd ArQ:-  pvxY—pvx dI, hvw dI [ jwxY—(jy) jwxY, jy jwx ley [ jwiq—Aslw, mUl, mu`F [ Agin—(iqRSnw dI) A`g [ BrWiq—Btkxw [ inBrWiq—Btkxw dw ABwv, SWqI [ jwxY jy Qwau—jy (auh) QW jwx ley (ijQoN) [ jIA—(swry) jIA jMq [ surqw—cMgI suriq vwlw, isAwxw [1[

nw jwxIAih—nhIN jwxy jw skdy [ mwie—hy mW! ikAw kir—iks qrHW? AwiK—AwK ky [ vKwxIAY—ibAwn kIqw jw sky [1[rhwau[

dir—AMdr, hyTW [ Asmwin—Asmwn ivc [ pieAwil—pwqwl ivc [ dyhu—(au~qr) dyhu [ vIcwir—ivcwr ky [ ibnu ijhvw—jIB (vrqx) qoN ibnw, hornW ƒ suxwx qoN ibnw, ivKwvy qoN ibnw [ ihAwie—ihrdy ivc [ koeI jwxY—koeI ieho ijhw mnu`K hI jwxdw hY [ kYsw nwau—nwm kYsw hY, nwm jpx dw Awnµd ikho ijhw hY [2[

kQnI bdnI—kihx bolx vloN (vd`—bolxw [ v#qw—bolx vwlw) [ rhY inBrWiq—SWqI bxI rhy, rok peI rhy [ so bUJY—(pRBU dy guxW ƒ kuJ kuJ) auh mnu`K smJdw hY [ dwiq—b^SS [ Aih—idn [ inis—rwq [ ij—jyhVw [ sic—sdw kwiem rihx vwly pRBU ivc [3[

kulInu—cMgI kul dw [ qw kw khxw—aus mnu`K bwbq kuJ AwKxw [ khhu n koie—qusI koeI iDr BI nw AwKo [ snwqˆØI ivic—nIvIN jwiq vwilAW ivc [ pxHIAw—ju`qI (apwnh`), myrI cmVI dIAW ju`qIAW [4[

ArQ:-  hy mW! goibMd dy gux (pUry qOr qy) jwxy nhIN jw skdy, (auh goibMd iehnW A`KW nwl) id`sdw nhIN, (ies vwsqy aus dy shI srUp bwbq) kuJ AwiKAw nhIN jw skdw [ hy mW! kIh AwK ky aus dw srUp ibAwn kIqw jwey? (jyhVy mnu`K Awpxy Awp ƒ ivdvwn smJ ky aus pRBU dw Asl srUp ibAwn krn dw jqn krdy hn, auh Bu`l krdy hn [ ies au~dm ivc koeI soBw nhIN) [1[rhwau[

(hW) aus mnu`K dw nwm isAwxw pMifq (r`iKAw jw skdw) hY, jo hvw pwxI Awidk q`qW dy mUl hrI ƒ jwx ley (Bwv, jo ieh smJy ik swry q`qW dw bxwx vwlw prmwqmw Awp hY, qy aus nwl fUMGI sWJ pw ley), jo Awpxy srIr dI iqRSnw-A`g ƒ SWq kr ley, jo aus Asly nwl jwx-pCwx pwey ijs qoN swry jIA jMq pYdw huMdy hn [1[

auqwh hyTWh Asmwn ivc pwqwl ivc (hr QW prmwqmw ivAwpk hY, iPr BI aus dw srUp ibAwn nhIN kIqw jw skdw [ hy BweI!) ivcwr kr ky koeI iDr BI (jy dy skdy ho qW) au~qr dyho ik (aus pRBU bwry) ikvyN kuJ kihAw jw skdw hY [ prmwqmw dw srUp ibAwn krnw qW AsMBv hY, pr) jy koeI mnu`K ivKwvw C`f ky Awpxy ihrdy ivc aus dw nwm jpdw rhy, qW koeI ieho ijhw mnu`K hI ieh smJ lYNdw hY ik aus prmwqmw dw nwm jpx ivc Awnµd ikho ijhw hY [2[

ijs mnu`K auqy prmwqmw dI b^SS hovy auh (cuMc-igAwnqw dIAW g`lW) kihx bolx vloN ruk jWdw hY qy auh smJ lYNdw hY (ik swrI isRStI dw rcnhwr mUl pRBU Awp hI hY) [ (iPr) auh idn rwq (hr vyly) Awpxy AMqr-Awqmy pRBU-crnW ivc suriq joVI r`Kdw hY [ (hy BweI!) auhI hY Asl mnu`K jyhVw sdw kwiem rihx vwly prmwqmw (dI Xwd) ivc lIn rihMdw hY [3[

jy koeI mnu`K au~cI jwiq dw jW au~cI kul dw ho ky (jwiq kul dw AhMkwr C`f ky) prmwqmw dw Bgq bx jwey, aus dw qW kihxw hI kIh hoieAw? (Bwv, aus dI pUrI is&iq kIqI hI nhIN jw skdI) [

(pr) hy nwnk! (AwK—) nIvIN jwiq ivcoN BI jMm ky jy koeI pRBU dw Bgq bxdw hY, qW (byS`k) auh myrI cmVI dIAW ju`qIAW bxw ky pihn ley [4[1[6[

ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਦੁਖੁ ਵੇਛੋੜਾ ਇਕੁ ਦੁਖੁ ਭੂਖ ॥ ਇਕੁ ਦੁਖੁ ਸਕਤਵਾਰ ਜਮਦੂਤ ॥ ਇਕੁ ਦੁਖੁ ਰੋਗੁ ਲਗੈ ਤਨਿ ਧਾਇ ॥ ਵੈਦ ਨ ਭੋਲੇ ਦਾਰੂ ਲਾਇ ॥੧॥ ਵੈਦ ਨ ਭੋਲੇ ਦਾਰੂ ਲਾਇ ॥ ਦਰਦੁ ਹੋਵੈ ਦੁਖੁ ਰਹੈ ਸਰੀਰ ॥ ਐਸਾ ਦਾਰੂ ਲਗੈ ਨ ਬੀਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਖਸਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਕੀਏ ਰਸ ਭੋਗ ॥ ਤਾਂ ਤਨਿ ਉਠਿ ਖਲੋਏ ਰੋਗ ॥ ਮਨ ਅੰਧੇ ਕਉ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥ ਵੈਦ ਨ ਭੋਲੇ ਦਾਰੂ ਲਾਇ ॥੨॥ ਚੰਦਨ ਕਾ ਫਲੁ ਚੰਦਨ ਵਾਸੁ ॥ ਮਾਣਸ ਕਾ ਫਲੁ ਘਟ ਮਹਿ ਸਾਸੁ ॥ ਸਾਸਿ ਗਇਐ ਕਾਇਆ ਢਲਿ ਪਾਇ ॥ ਤਾ ਕੈ ਪਾਛੈ ਕੋਇ ਨ ਖਾਇ ॥੩॥ ਕੰਚਨ ਕਾਇਆ ਨਿਰਮਲ ਹੰਸੁ ॥ ਜਿਸੁ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਅੰਸੁ ॥ ਦੂਖ ਰੋਗ ਸਭਿ ਗਇਆ ਗਵਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਛੂਟਸਿ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥੪॥੨॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1256}

pd ArQ:-  ivCoVw—prmwqmw dy crnW qoN ivCoVw, pRBU dI Xwd qoN s`Kxw-pn [ BUK—mwieAw dI iqRSnw [ skqvwr—SkqI vwly, fwFy [ qin—qn ivc [ vYd Boly—hy Boly AM\wx vYd! dwrU n lwie—dvweI nwh dyh [1[

rhY—itikAw rihMdw hY [ bIr—hy vIr! lgY n—nhIN l`gdw, nhIN poNhdw, Asr nhIN krdw [1[rhwau[

ivswir—Bulw ky [ rs Bog—rsW dy Bog [ auiT Kloey—pYdw ho gey [ rog—keI rog (not:-  l&z ‘rogu’ iek-vcn hY, l&z ‘rog’ bhu-vcn hY) [2[

cMdn vwsu—cMdn dI sugMDI [ Gt—srIr [ swsu—swh [ swis gieAY—jy swh inkl jwey [ kwieAw—srIr [ Fil pwie—Fih pYNdI hY, im`tI ho jWdI hY [ qw kY pwCY—srIr dy im`tI ho jwx ipCoN [ koie—koeI BI mnu`K [3[

kMcn kwieAw—sony vrgw srIr [ inrml—ivkwrW qoN bicAw hoieAw [ hMsu—jIvwqmw [ ijsu mih—ijs (kwieAw) ivc [ AMsu—ih`sw, joiq [ siB—swry [ nwie—nwm ivc (juV ky) [ CUtis—(iqRSnw Awidk du`KW qoN) ^lwsI hwsl krygw [4[

ArQ:-  hy AM\wx vYd! hy vIr vYd! AjyhI dvweI dyx dw koeI lwB nhIN, AjyhI dvweI koeI Asr nhIN krdI (ijs dvweI dy vriqAW iPr BI) srIr dw du`K drd itikAw hI rhy [1[rhwau[

hy Boly vYd! qUM dvweI nwh dyh (iks iks rog dw qUM ielwj kryNgw? vyK, mnu`K leI sB qoN v`fw) rog hY prmwqmw dy crnW qoN ivCoVw, dUjw rog hY mwieAw dI Bu`K [ iek hor rog BI hY, auh hY fwFy jmdUq (Bwv, jmdUqW dw fr, mOq dw fr) [ qy ieh auh du`K hY auh rog hY jo mnu`K dy srIr ivc Aw cMbVdw hY (jd qk srIrk rog pYdw krn vwly mwnsk rog mOjUd hn, qyrI dvweI kwt nhIN kr skdI) [1[

jdoN mnu`K ny pRBU-pqI ƒ Bulw ky (ivSy-ivkwrW dy) rs mwxny SurU kr id`qy, qW aus dy srIr ivc bImwrIAW pYdw hox lg peIAW [ (kurwhy pey mnu`K ƒ shI rsqy qy pwx leI, ies dy) mwieAw-moh ivc AMnHy hoey mn ƒ (srIrk rogW dI rwhIN) szw imldI hY [ so, hy AM\wx vYd! (srIrk rogW ƒ dUr krn vwsqy id`qI) qyrI dvweI dw koeI lwB nhIN (ivSy-ivkwrW dy kwrn ieh rog qW muV muV pYdw hoxgy) [2[

cMdn dw ru`K qdoN qk cMdn hY jd qk ivc cMdn dI sugMDI hY (sugMDI qoN ibnw ieh swDwrn l`kVI hI hY) [ mnu`Kw srIr qdoN qk mnu`Kw srIr hY jd qk ies srIr ivc swh c`l irhw hY [ suAws inkl jwx qy srIr im`tI ho jWdw hY [ srIr dy im`tI ho jwx ipCoN koeI BI mnu`K dvweI nhIN KWdw (pr ieh srIr ivcoN inkl jwx vwlw jIvwqmw qW ivCoVy Aqy iqRSnw Awidk rogW nwl gRisAw hoieAw hI jWdw hY [ hy vYd! dvweI dI Asl loV qW aus jIvwqmw ƒ hY) [3[

(hy vYd!) ijs srIr ivc prmwqmw dw nwm v`sdw hY, prmwqmw dI joiq (ilSkwrw mwrdI) hY, auh srIr sony vrgw su`D rihMdw hY, aus ivc v`sdw jIvwqmw BI nroAw rihMdw hY [ auh jIvwqmw Awpxy swry rog dUr kr ky ieQoN jWdw hY [

hy nwnk! sdw kwiem rihx vwly prmwqmw dy nwm ivc juV ky hI jIv (iqRSnw Awidk rogW qoN) ^lwsI hwsl krygw [4[2[7[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh