ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1252

ਰਾਜਾਸ੍ਰਮ ਮਿਤਿ ਨਹੀ ਜਾਨੀ ਤੇਰੀ ॥ ਤੇਰੇ ਸੰਤਨ ਕੀ ਹਉ ਚੇਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਸਤੋ ਜਾਇ ਸੁ ਰੋਵਤੁ ਆਵੈ ਰੋਵਤੁ ਜਾਇ ਸੁ ਹਸੈ ॥ ਬਸਤੋ ਹੋਇ ਹੋਇ ਸਊਜਰੁ ਊਜਰੁ ਹੋਇ ਸੁ ਬਸੈ ॥੧॥ ਜਲ ਤੇ ਥਲ ਕਰਿ ਥਲ ਤੇ ਕੂਆ ਕੂਪ ਤੇ ਮੇਰੁ ਕਰਾਵੈ ॥ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸਿ ਚਢਾਵੈ ਚਢੇ ਅਕਾਸਿ ਗਿਰਾਵੈ ॥੨॥ ਭੇਖਾਰੀ ਤੇ ਰਾਜੁ ਕਰਾਵੈ ਰਾਜਾ ਤੇ ਭੇਖਾਰੀ ॥ ਖਲ ਮੂਰਖ ਤੇ ਪੰਡਿਤੁ ਕਰਿਬੋ ਪੰਡਿਤ ਤੇ ਮੁਗਧਾਰੀ ॥੩॥ ਨਾਰੀ ਤੇ ਜੋ ਪੁਰਖੁ ਕਰਾਵੈ ਪੁਰਖਨ ਤੇ ਜੋ ਨਾਰੀ ॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਸਾਧੂ ਕੋ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਤਿਸੁ ਮੂਰਤਿ ਬਲਿਹਾਰੀ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1252}

pd ArQ:-  rwjwsRm—rwj-AwSRm (rwj—v`fw, au~cw [ AwSRm—AsQwn, mh`l, itkwxw) hy au~cy AsQwn vwly pRBU! imiq—AMdwzw, mwp, AMq [ hau—mYN [ cyrI—dwsI [1[rhwau[

hsqo—h`sdw [ bsqo—v`sdw [ aUjru—aujwV [ su—auh (QW) [ bsY—v`s pYNdw hY [1[

kUAw—KUh [ kUp—KUh [ myru—prbq [2[

ByKwrI—mMgqw [ rwju—hkUmq, bwdSwhI [ Kl—kuMF, mUVH [ kirbo—kr dyNdw hY (kr dyvygw) [ mugDwrI—mUrK [3[

krwvY—pYdw krwauNdw hY [ purKn qy—mnu`KW qoN [4[

not:-  nwrI qoN purK pYdw krn Aqy purK qoN nwrI pYdw krn dw i^Awl gurU nwnk dyv jI ny d`isAw hY [ siqgurU jI BI Akwl purK dI AgwD kQw hI ibAwn krn smy ieh i^Awl prgt krdy hn:

rwmklI m: 1 ] swgr mih bUMd, mih bUMd swgru, kvxu bUJY ibiD jwxY ] auqBuj clq Awip kir cInY, Awpy qqu pCwxY ]1] AYsw igAwnu bIcwrY koeI ] iqs qy mukiq prm giq hoeI ]1]rhwau] idn mih rYix, rYix mih idnIAru, ausn sIq ibiD soeI ] qw kI giq imiq Avru n jwxY, gur ibnu smJ n hoeI ]2] purK mih nwir, nwir mih purKw, bUJhu bRhm igAwnI ] Duin mih iDAwnu, iDAwn mih jwinAw, gurmuiK AkQ khwnI ]3] mn mih joiq joiq mih mnUAw, pMc imly gurBweI ] nwnk iqn ky sd bilhwrI, ijn eyk sbid ilv lweI ]4]9] (pMnw 878)

ArQ:-  hy au~cy mh`l vwly (pRBU!) mYQoN qyrI kudrq dw AMq nhIN pY skdw, (qyry sMq hI qyry guxW dw izkr krdy hn; so) mYN qyry sMqW dI hI dwsI bxI rhW (ieho myrI qWG hY) [1[rhwau[

(Acrj Kyf hY) jo h`sdw jWdw hY auh roNdw (vwps) AwauNdw hY; jo roNdw jWdw hY auh h`sdw muVdw hY [ jo kdy v`sdw (ngr) huMdw hY, auh au~jV jWdw hY, qy au~jiVAw hoieAw QW v`s pYNdw hY [1[

(hy BweI! prmwqmw dI Kyf Ascrj hY) pwxI (nwl Bry QwvW qoN) bryqw kr dyNdw hY, bryqy qoN KUh bxw dyNdw hY, Aqy KUh (dy QW) qoN phwV kr dyNdw hY [ zmIn auqy pey ƒ Asmwn auqy cwVH dyNdw hY, Asmwn auqy cVHy ƒ hyTW fyg dyNdw hY [2[

mMgqy (ƒ rwjw bxw ky aus) qoN rwj krWdw hY, rwjy qoN mMgqw bxw dyNdw hY; mhW pUrK qoN ivdvwn bxw dyNdw hY Aqy pMifq qoN mUrK kr dyNdw hY [3[

(jo pRBU) znwnI qoN mrd pYdw krdw hY, mrdW (dI ibMd) qoN jo znwnIAW pYdw kr dyNdw hY, hy kbIr! AwK—mYN aus sohxy srUp qoN sdky hW, auh sMq jnW dw ipAwrw hY [4[2[

Sbd dw Bwv:- dunIAw ivc kdy suK hY kdy du`K [ nwh suK ivc AhMkwr kry, nwh du`K ivc Q`ly lih jwey [ suK-du`K dw ieh c`kr pRBU dy h`Q ivc hY [

ਸਾਰੰਗ ਬਾਣੀ ਨਾਮਦੇਉ ਜੀ ਕੀ ॥ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਾਏਂ ਰੇ ਮਨ ਬਿਖਿਆ ਬਨ ਜਾਇ ॥ ਭੂਲੌ ਰੇ ਠਗਮੂਰੀ ਖਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੈਸੇ ਮੀਨੁ ਪਾਨੀ ਮਹਿ ਰਹੈ ॥ ਕਾਲ ਜਾਲ ਕੀ ਸੁਧਿ ਨਹੀ ਲਹੈ ॥ ਜਿਹਬਾ ਸੁਆਦੀ ਲੀਲਿਤ ਲੋਹ ॥ ਐਸੇ ਕਨਿਕ ਕਾਮਨੀ ਬਾਧਿਓ ਮੋਹ ॥੧॥ ਜਿਉ ਮਧੁ ਮਾਖੀ ਸੰਚੈ ਅਪਾਰ ॥ ਮਧੁ ਲੀਨੋ ਮੁਖਿ ਦੀਨੀ ਛਾਰੁ ॥ ਗਊ ਬਾਛ ਕਉ ਸੰਚੈ ਖੀਰੁ ॥ ਗਲਾ ਬਾਂਧਿ ਦੁਹਿ ਲੇਇ ਅਹੀਰੁ ॥੨॥ ਮਾਇਆ ਕਾਰਨਿ ਸ੍ਰਮੁ ਅਤਿ ਕਰੈ ॥ ਸੋ ਮਾਇਆ ਲੈ ਗਾਡੈ ਧਰੈ ॥ ਅਤਿ ਸੰਚੈ ਸਮਝੈ ਨਹੀ ਮੂੜ੍ਹ੍ਹ ॥ ਧਨੁ ਧਰਤੀ ਤਨੁ ਹੋਇ ਗਇਓ ਧੂੜਿ ॥੩॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਅਤਿ ਜਰੈ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਕਬਹੂ ਨਹੀ ਕਰੈ ॥ ਕਹਤ ਨਾਮਦੇਉ ਤਾ ਚੀ ਆਣਿ ॥ ਨਿਰਭੈ ਹੋਇ ਭਜੀਐ ਭਗਵਾਨ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1252}

pd ArQ:-  ry—hy! kweyN—ikauN? ibiKAw—mwieAw [ bn—jMgl [ BUlO—BulyKy ivc ipAw hoieAw hY [ TgmUrI—Tg-bUtI, DqUrw [1[rhwau[

mInu—m`CI [ kwl jwl kI—mOq-rUp jwl dI [ suiD—sUJ [ lIilq—ingldI hY [ loh—lohy dI kuMfI [ kink—sonw [ kwmnI—iesqRI [1[

mDU—Sihd [ sMcY—iek`Tw krdI hY [ muiK—mUMh ivc [ Cwru—suAwh [ bwC kau—v`Cy leI [ KIru—du`D [ duih lyie—co lYNdw hY [ AhIru—gu`jr [2[

sRmu—imhnq [ gwfY—(DrqI ivc) d`b dyNdw hY [ mUV@—mUrK [ DUiV—im`tI [3[

jrY—sVdw hY [ qw cI—aus (pRBU) dI [ Awix—Et, Awsrw [4[

ArQ:-  hy mn! qUM mwieAw-jMgl ivc ikauN jw PisAw hYN? qUM qW BulyKy ivc pY ky Tg-bUtI KweI jw irhw hYN [1[rhwau[

ijvyN m`CI pwxI ivc (by-i&kr ho ky) rihMdI mOq-jwl dI soJI nhIN lYNdI (Bwv, ieh nhIN smJdI ik ieh jwl myrI mOq dw kwrn bxygw), jIB dy suAwd ip`Cy lohy dI kuMfI ingl lYNdI hY (qy pkVI jWdI hY); iqvyN hI (hy BweI!) qUM sony qy iesqRI dy moh ivc b`Jw ipAw hYN (qy AwpxI Awqmk mOq shyV irhw hYN) [1[

ijvyN m`KI bhuq Sihd iek`Tw krdI hY, pr mnu`K (Aw ky) Sihd lY lYNdw hY qy aus m`KI dy mUMh ivc suAwh pWdw hY (Bwv, aus m`KI ƒ kuJ BI nhIN dyNdw); ijvyN gaU Awpxy v`Cy leI du`D (QxW ivc) iek`Tw krdI hY, pr gu`jr glwvW pw ky du`D co lYNdw hY [2[

iqvyN mUrK mnu`K mwieAw dI ^wqr bVI imhnq krdw hY, aus ƒ kmw ky DrqI ivc n`p r`Kdw hY, mUrK bVI iek`TI krI jWdw hY pr smJdw nhIN ik Dn zmIn ivc hI d`ibAw ipAw rihMdw hY qy (mOq AwieAW) srIr im`tI ho jWdw hY [3[

(mUrK mnu`K) kwm kRoD Aqy iqRSnw ivc bhuq iK`Jdw hY, kdy BI swD-sMgiq ivc nhIN bYTdw [ nwmdyv AwKdw hY—hy BweI! aus (pRBU) dI Et (lY) (jo sdw qyry nwl in`Bx vwlw hY) infr ho ky Bgvwn dw ismrn krnw cwhIdw hY [4[1[

Sbd dw Bwv:- mwieAw dw swQ k`cw hY [ ies dy moh ivc jIvn ivArQ jWdw hY [ swD-sMgq dy Awsry pRBU dw ismrn krnw cwhIdw hY [

ਬਦਹੁ ਕੀ ਨ ਹੋਡ ਮਾਧਉ ਮੋ ਸਿਉ ॥ ਠਾਕੁਰ ਤੇ ਜਨੁ ਜਨ ਤੇ ਠਾਕੁਰੁ ਖੇਲੁ ਪਰਿਓ ਹੈ ਤੋ ਸਿਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਪਨ ਦੇਉ ਦੇਹੁਰਾ ਆਪਨ ਆਪ ਲਗਾਵੈ ਪੂਜਾ ॥ ਜਲ ਤੇ ਤਰੰਗ ਤਰੰਗ ਤੇ ਹੈ ਜਲੁ ਕਹਨ ਸੁਨਨ ਕਉ ਦੂਜਾ ॥੧॥ ਆਪਹਿ ਗਾਵੈ ਆਪਹਿ ਨਾਚੈ ਆਪਿ ਬਜਾਵੈ ਤੂਰਾ ॥ ਕਹਤ ਨਾਮਦੇਉ ਤੂੰ ਮੇਰੋ ਠਾਕੁਰੁ ਜਨੁ ਊਰਾ ਤੂ ਪੂਰਾ ॥੨॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1252}

pd ArQ:-  kI n—ikauN nhIN? bdhu—lWdy, imQdy [ hof—Srq [ mo isau—myry nwl [ bdhu...isau—hy mwDo! myry nwl Srq ikauN nhIN lWdy? hy mwDo! myry nwl Srq lw ky vyK lY; hy mwDo! myry nwl bihs kr ky vyK lY, jo mYN AwKdw hW TIk hY [ Kylu—jgq-rUp Kyf [ qo isau—qyry nwl [ Kylu...isau—ieh jgq-Kyf swfI qyry nwl (sWJI) peI hoeI hY; ieh qyrI swfI sWJI Kyf hY [1[rhwau[

dyau—dyvqw [ Awpn—qUM Awp hI [ qrMg—lihrW [ dUjw—v`Ko-v`Krw [1[

qUrw—vwjw [ aUrw—G`t [2[

ArQ:-  hy mwDo! myry nwl ivcwr kr ky vyK lY (ieh g`l s`cI hY ik) ieh jgq-Kyf qyrI qy swfI jIvW dI sWJI Kyf hY (ikauNik) mwlk qoN syvk qy syvk qoN mwlk (dI pIVHI cldI hY, Bwv, jy mwlk hovy qW hI aus dw koeI syvk bx skdw hY, qy jy syvk hovy qW hI aus dw koeI mwlk AKvw skygw [ so, mwlk-pRBU Aqy syvk dI hsqI sWJI hY) [1[rhwau[

hy mwDo! qUM Awp hI dyvqw hYN, Awp hI mMdr hYN, qUM Awp hI (jIvW ƒ AwpxI) pUjw ivc lgwauNdw hYN [ pwxI qoN lihrW (auTdIAW hn), lihrW (dy imlx) qoN pwxI (dI hsqI) hY, ieh isr& AwKx ƒ qy suxn ƒ hI v`Ko-v`K hn (Bwv, ieh isr& kihx-mwqR g`l hY ik ieh pwxI hY, qy ieh lihrW hn) [1[

(hy mwDo!) qUM Awp hI gWdw hYN, qUM Awp hI n`cdw hYN, qUM Awp hI vwjw vjwauNdw hYN [ nwmdyv AwKdw hY—hy mwDo! qUM myrw mwlk hYN, (ieh TIk hY ik mYN) qyrw dws (qYQoN bhuq) Cotw hW Aqy qUM mukMml hYN (pr jy dws nw hovy qW qUM mwlk ikvyN AKvweyN? so, mYƒ Awpxw syvk bxweI r`K) [2[2[

Sbd dw Bwv:- jIvwqmw Aqy prmwqmw dw Aslw ie`ko hI hY, ivq dw &rk hY [

ਦਾਸ ਅਨਿੰਨ ਮੇਰੋ ਨਿਜ ਰੂਪ ॥ ਦਰਸਨ ਨਿਮਖ ਤਾਪ ਤ੍ਰਈ ਮੋਚਨ ਪਰਸਤ ਮੁਕਤਿ ਕਰਤ ਗ੍ਰਿਹ ਕੂਪ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮੇਰੀ ਬਾਂਧੀ ਭਗਤੁ ਛਡਾਵੈ ਬਾਂਧੈ ਭਗਤੁ ਨ ਛੂਟੈ ਮੋਹਿ ॥ ਏਕ ਸਮੈ ਮੋ ਕਉ ਗਹਿ ਬਾਂਧੈ ਤਉ ਫੁਨਿ ਮੋ ਪੈ ਜਬਾਬੁ ਨ ਹੋਇ ॥੧॥ ਮੈ ਗੁਨ ਬੰਧ ਸਗਲ ਕੀ ਜੀਵਨਿ ਮੇਰੀ ਜੀਵਨਿ ਮੇਰੇ ਦਾਸ ॥ ਨਾਮਦੇਵ ਜਾ ਕੇ ਜੀਅ ਐਸੀ ਤੈਸੋ ਤਾ ਕੈ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਗਾਸ ॥੨॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1252-1253}

pd ArQ:-  AinMn—(Skt. AnNX) ijs dw pRym iksy hor nwl nw hovy [ inj—Awpxw [ inmK (Skt. inmy—) A`K Prkx ijqny smy leI [ qwp qReI—iqMny hI qwp (AwiD, ibAwiD, aupwiD) [ mocn—nws krn vwlw [ prsq—(crn) CoihAW [ igRh kUp—Gr (dy jMjwl)-rUp KUh [1[rhwau[

moih—myry pwsoN, mYQoN [ gih—PV ky [ bWDY—bMnH ley [ qau—qdoN [ Puin—muV, iPr [ mo pY—mYQoN [ jbwbu—auzr, nwh-nu`kr [1[

gun bMD—(Bgq dy) guxW dw b`Jw hoieAw [ jIvin—izMdgI [ jw ky jIA—ijs dy ic`q ivc (pRIq dy Byq dI ieh soc) [ qw kY—aus dy ihrdy ivc [ pRgws—cwnx [2[

ArQ:-  (hy nwmdyv!) jo (myrw) dws mYQoN ibnw iksy hor nwl ipAwr nhIN krdw, auh myrw Awpxw srUp hY; aus dw iek pl Br dw drSn iqMny hI qwp dUr kr dyNdw hY, aus (dy crnW) dI Coh igRhsq dy jMjwl-rUp KUh ivcoN k`F lYNdI hY [1[rhwau[

myrI b`DI hoeI (moh dI) gMF ƒ myrw Bgq KolH lYNdw hY, pr jdoN myrw Bgq (myry nwl pRym dI gMF) bMnHdw hY auh mYQoN KulH nhIN skdI [ jy myrw Bgq iek vwrI mYƒ PV ky bMnH ley, qW mYN A`goN koeI auzr nhIN kr skdw [1[

mYN (Awpxy Bgq dy) guxW dw b`Jw hoieAw hW; mYN swry jgq dy jIAW dI izMdgI (dw Awsrw) hW, pr myry Bgq myrI izMdgI (dw Awsrw) hn [

hy nwmdyv! ijs dy mn ivc ieh au~cI soc Pur peI hY, aus dy AMdr myry ipAwr dw prkwS BI auqnw hI v`fw (Bwv, bhuq vDIk) ho jWdw hY [2[3[

Sbd dw Bwv:- pRIq dw pRBwv—pRIq dI brkiq nwl, Bgq pRBU dw rUp ho jWdw hY, pRBU Awpxy Bgq dI pRIq ivc b`J jWdw hY [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh