ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1249

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਵਾਦੁ ਵਖਾਣਦੇ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਸੁਆਇ ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿਆ ਮਨ ਮੂਰਖ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ ॥ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹਿ ਕੀਤੇ ਤਿਸੈ ਨ ਸੇਵਨ੍ਹ੍ਹੀ ਦੇਦਾ ਰਿਜਕੁ ਸਮਾਇ ॥ ਜਮ ਕਾ ਫਾਹਾ ਗਲਹੁ ਨ ਕਟੀਐ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵਹਿ ਜਾਇ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲਿਆ ਤਿਨ ਆਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦੇ ਨਾਨਕ ਸਚਿ ਸਮਾਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1249}

pd ArQ:-  vwdu—bihs, JgVw, crcw [ suAwie—suAwd ivc [ sjwie—dMf [ ijin@—ijs (pRBU) ny [ smwie dydw—ApVWdw hY (=sMbwih) [ jwie—jnm lY ky [ Awvih jwie—jnm lY ky AwauNdy hn [ sic—s`c ivc, sdw kwiem rihx vwly prmwqmw ivc [ glhu—gl qoN [

ArQ:-  pMifq (Drm-pusqkW) pVH pVH ky (inrI) crcw hI krdy hn qy mwieAw dy moh dy csky ivc (Psy rihMdy hn; mwieAw dy ipAwr ivc) pRBU dw nwm BulweI r`Kdy hn (ies vwsqy) mUrK mn ƒ szw imldI hY; ijs (pRBU) ny pYdw kIqw hY jo (sdw) irzk ApVWdw hY aus ƒ Xwd nhIN krdy, (ies kwrn) auhnW dy gloN jmW dI PwhI k`tI nhIN jWdI, auh (jgq ivc) muV muV jMmdy (mrdy) hn [

ijnHW dy BwgW ivc DuroN (ismrn dw lyK) iliKAw hoieAw hY auhnW ƒ gurU Aw imldw hY, hy nwnk! auh sdw-iQr pRBU ivc lIn rih ky hr roz nwm ismrdy hn [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਸਚੁ ਵਣਜਹਿ ਸਚੁ ਸੇਵਦੇ ਜਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੈਰੀ ਪਾਹਿ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਜੇ ਚਲਹਿ ਸਹਜੇ ਸਚਿ ਸਮਾਹਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1249}

pd ArQ:-  gurmuiK—gurU dy snmuK rih ky [ sic—s`c ivc, sdw-iQr pRBU ivc [ scu—sdw kwiem rihx vwly dw nwm [ vxjih—ivhwJdy hn [ shjy—Awqmk Afloqw ivc itk ky [

ArQ:-  ijhVy mnu`K gurU dI srn pY ky (gurU dI) crnIN l`gdy hn, auh pRBU dw nwm ivhwJdy hn, nwm ismrdy hn [ hy nwnk! jo gurU dy hukm ivc qurdy hn, auh Awqmk Afolqw ivc itk ky s`cy nwm ivc lIn ho jWdy hn [

(not:-  auprly ‘smwie’ qy eyQy ‘smwih’—dohW dw &rk cyqy r`Kx-jog hY) [

ਪਉੜੀ ॥ ਆਸਾ ਵਿਚਿ ਅਤਿ ਦੁਖੁ ਘਣਾ ਮਨਮੁਖਿ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਏ ਨਿਰਾਸ ਪਰਮ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਵਿਚੇ ਗਿਰਹ ਉਦਾਸ ਅਲਿਪਤ ਲਿਵ ਲਾਇਆ ॥ ਓਨਾ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਨ ਵਿਆਪਈ ਹਰਿ ਭਾਣਾ ਭਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਸਦਾ ਰਵਿ ਰਹੇ ਧੁਰਿ ਲਏ ਮਿਲਾਇਆ ॥੩੧॥ {ਪੰਨਾ 1249}

pd ArQ:-  Aiq Gxw—bhuq vDIk [ mnmuiK—mn dw murId mnu`K, Awpxy mn dy ipCy qurn vwlw mnu`K [ inrws—(inr+Aws) AwsW qoN inrwly [ prm—sB qoN au~cw [ igrh—Gr, igRhsq [ ivcy—ivc hI [ Ailpq—(A+ilpq) jo ilpy nhIN jWdy, ijnHW auqy Asr nhIN huMdw, inrwly, ACoh [ En@w—(A`Kr ‘n’ dy hyT A`Dw ‘h’ hY) [ sogu—A&sos, icMqw [ ivjogu—ivCoVw [ n ivAwpeI—nwh ivAwpy, dbwA nhIN pWdw [ Bwxw—rzw [ BwieAw—cMgw l`gdw hY [ riv rhy—rly-imly rihMdy hn [ Duir—DuroN, hzUrI qoN [ syqI—nwl [

ArQ:-  mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K AwsW ivc ic`q joVdw hY (Bwv, AwsW bxWdw rihMdw hY, pr) AwsW (icqvn) ivc bhuq vDIk du`K huMdw hY [ jo mnu`K gurU dy d`sy rwh auqy qurdy hn auh AwsW nhIN icqvdy, ies vwsqy auhnW ƒ bhuq au~cw suK imldw hY; auh igRhsq ivc rihMdy hoey hI (pRBU-crnW ivc) suriq joVdy hn qy AwsW qoN auqWh rihMdy hn, auhnW au~qy mwieAw dw pRBwv nhIN pYNdw, so, auhnW ƒ (mwieAw dw) ivCoVw nhIN poNhdw qy nwh hI (ies ivCoVy qoN pYdw hox vwlw) A&sos Aw ky dbwA pWdw hY, auhnW ƒ pRBU dI rzw cMgI l`gdI hY; hy nwnk! gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K prmwqmw nwl rly-imly rihMdy hn, auhnW ƒ DuroN hI pRBU ny Awpxy nwl imlw ilAw huMdw hY [31[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਪਰਾਈ ਅਮਾਣ ਕਿਉ ਰਖੀਐ ਦਿਤੀ ਹੀ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਗੁਰ ਥੈ ਟਿਕੈ ਹੋਰ ਥੈ ਪਰਗਟੁ ਨ ਹੋਇ ॥ ਅੰਨ੍ਹ੍ਹੇ ਵਸਿ ਮਾਣਕੁ ਪਇਆ ਘਰਿ ਘਰਿ ਵੇਚਣ ਜਾਇ ॥ ਓਨਾ ਪਰਖ ਨ ਆਵਈ ਅਢੁ ਨ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥ ਜੇ ਆਪਿ ਪਰਖ ਨ ਆਵਈ ਤਾਂ ਪਾਰਖੀਆ ਥਾਵਹੁ ਲਇਓ‍ੁ ਪਰਖਾਇ ॥ ਜੇ ਓਸੁ ਨਾਲਿ ਚਿਤੁ ਲਾਏ ਤਾਂ ਵਥੁ ਲਹੈ ਨਉ ਨਿਧਿ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥ ਘਰਿ ਹੋਦੈ ਧਨਿ ਜਗੁ ਭੁਖਾ ਮੁਆ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੋਝੀ ਨ ਹੋਇ ॥ ਸਬਦੁ ਸੀਤਲੁ ਮਨਿ ਤਨਿ ਵਸੈ ਤਿਥੈ ਸੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਵਸਤੁ ਪਰਾਈ ਆਪਿ ਗਰਬੁ ਕਰੇ ਮੂਰਖੁ ਆਪੁ ਗਣਾਏ ॥ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਜਾਏ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1249}

not:-  ies Slok dI dUjI quk qoN jwpdw hY ik gurU Amrdws jI ny ieh gurU rwmdws jI ƒ guirAweI dyx vyly sMn 1574 (1574 A.D.) ivc iliKAw sI [

pd ArQ:-  Amwx—Amwnq [ gur QY—gurU ivc [ horQY—iksy hor dy AMdr [ mwxku—moqI [ prK—swr, kdr [ AFu—A`DI kOfI [ plY n pwie—nhIN imldI [ Qwvhu—qoN, pwsoN [ prKwie lieEu—koeI iDr bySk mu`l pvw ley (lieau—hukmI Biv`Kq, A`n purK, iek-vcn, Imperative mood, Third Person. Singular Number) [ vQu—nwm-vsqu, nwm-syqI [ nau iniD—nO ^zwny [ iqQY—aus mn qn ivc [ grbu—AhMkwr [ Awpu gxwey—Awpxy Awp ƒ cMgw jwxdw hY [ pwieE—(‘lieEu’ Aqy ‘pwieE’ ivc &rk cyqy r`Kx vwlw hY) [ Gir Gir—hryk Gr ivc [

ArQ:-  ibgwnI Amwnq sWB nhIN lYxI cwhIdI, ies dy id`iqAW hI suK imldw hY; siqgurU dw Sbd siqgurU ivc hI itk skdw hY, iksy hor dy AMdr (pUry jobn ivc) nhIN cmkdw; (ikauNik) jy iek moqI iksy AMnHy ƒ iml jwey qW auh aus ƒ vycx leI Gr Gr iPrdw hY; A`goN auhnW lokW ƒ aus moqI dI kdr nhIN huMdI, (ies leI ies AMnHy ƒ) A`DI kOfI BI nhIN imldI [

moqI dI kdr jy Awp krnI nwh AwauNdI hovy, qW byS`k koeI iDr iksy prK vwly pwsoN mu`l pvw vyKy [ aus prK jwxn vwly nwl pRym lwieAW auh nwm-moqI imilAw rihMdw hY (Bwv, h`QoN AjweIN nhIN jWdw) qy (mwno) nO ^zwny pRwpq ho jWdy hn [

(ihrdy-) Gr ivc (nwm-) Dn huMidAW BI jgq Bu`Kw (Bwv, iqRSnw dw mwirAw) mr irhw hY, ieh smJ gurU qoN ibnw nhIN AwauNdI; ijs dy mn ivc qy qn ivc TMF pwx vwlw Sbd v`sdw hY aus ƒ (pRBU nwloN) ivCoVw nhIN huMdw qy nwh hI sog vwprdw hY [

(pr ieh nwm-) vsq mUrK dy Bw dI ibgwnI rihMdI hY (Bwv, mUrK dy ihrdy ivc nhIN v`sdI) auh AhMkwr krdw hY qy Awpxy Awp ƒ v`fw jqWdw hY [ hy nwnk! jd qk (gur-Sbd dI rwhIN) smJ nhIN pYNdI qd qk iksy ny (ieh nwm-Dn pRwpq nhIN kIqw (qy ies nwm-Dn qoN ibnw jIv) muV muV jMmdw mrdw rihMdw hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਮਨਿ ਅਨਦੁ ਭਇਆ ਮਿਲਿਆ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਸਰਸੇ ਸਜਣ ਸੰਤ ਪਿਆਰੇ ॥ ਜੋ ਧੁਰਿ ਮਿਲੇ ਨ ਵਿਛੁੜਹਿ ਕਬਹੂ ਜਿ ਆਪਿ ਮੇਲੇ ਕਰਤਾਰੇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦੁ ਰਵਿਆ ਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ਸਗਲੇ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰੇ ॥ ਹਰਿ ਸੁਖਦਾਤਾ ਸਦਾ ਸਲਾਹੀ ਅੰਤਰਿ ਰਖਾਂ ਉਰ ਧਾਰੇ ॥ ਮਨਮੁਖੁ ਤਿਨ ਕੀ ਬਖੀਲੀ ਕਿ ਕਰੇ ਜਿ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰੇ ॥ ਓਨਾ ਦੀ ਆਪਿ ਪਤਿ ਰਖਸੀ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਸਰਣਾਗਤਿ ਪਏ ਗੁਰ ਦੁਆਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇ ਸੁਹੇਲੇ ਭਏ ਮੁਖ ਊਜਲ ਦਰਬਾਰੇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1249}

pd ArQ:-  min—mn ivc [ srsy—s+rsy, iKV pey, pRsMn ho gey [ sjn—gurmuK [ Duir—Dur qoN, mu`F qoN [ ij—ijnHW ƒ [ rivAw—prgt hoieAw, v`isAw [ invwry—dUr kIqy [ AMqir aurDwry—ihrdy ivc Dwr ky [ bKIlI—cugLI [ scY—s`cy pRBU ny [ sbid—gur-Sbd dI rwhIN [ piq—ie`zq [ shyly—suKI [ drbwry—pRBU dI hzUrI ivc [ mnmuKu—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K [

ArQ:-  auh gurmuK ipAwry sMq iKVy-m`Qy rihMdy hn, auhnW dy mn ivc ^uSI bxI rihMdI hY, ijnHW ƒ pRIqm pRBU iml pYNdw hY; jo DuroN hI pRBU nwl imly hoey hn, ijnHW ƒ krqwr ny Awp Awpxy nwl imlwieAw hY, auh kdy aus qoN ivCuVdy nhIN hn [

ijnHW dy AMdr gurU dw Sbd v`sdw hY, ijnHW ƒ gurU iml pYNdw hY, auhnW dy swry du`K dUr ho jWdy hn, (auhnW dy AMdr ieh qWG huMdI hY—) mYN suK dyx vwly pRBU dI sdw is&iq-swlwh krW, mYN pRBU ƒ sdw ihrdy ivc sMBwl r`KW [

ijnHW ƒ gur-Sbd dI rwhIN s`cy pRBU ny Awp sohxw bxw id`qw hY, koeI mnmuK auhnW dI kIh inMdw kr skdw hY? ipAwrw pRBU auhnW dI lwj Awp r`Kdw hY, auh sdw gurU dy dr qy pRBU dI srn ivc itky rihMdy hn [ hy nwnk! auh gurmuK (ieQy) suKI rihMdy hn qy pRBU dI hzUrI ivc auhnW dy m`Qy iKVy rihMdy hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਖੈ ਬਹੁ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮਿਲਿ ਮੋਹੁ ਵਧਾਇਆ ॥ ਪੁਤ੍ਰੁ ਕਲਤ੍ਰੁ ਨਿਤ ਵੇਖੈ ਵਿਗਸੈ ਮੋਹਿ ਮਾਇਆ ॥ ਦੇਸਿ ਪਰਦੇਸਿ ਧਨੁ ਚੋਰਾਇ ਆਣਿ ਮੁਹਿ ਪਾਇਆ ॥ ਅੰਤਿ ਹੋਵੈ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧੁ ਕੋ ਸਕੈ ਨ ਛਡਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਧ੍ਰਿਗੁ ਮੋਹੁ ਜਿਤੁ ਲਗਿ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥੩੨॥ {ਪੰਨਾ 1249}

pd ArQ:-  purKY—mnu`K dI [ imil—(iesqRI ƒ) iml ky [ klqRü—iesqRI [ ivgsY—^uS huMdw hY, iKVdw hY [ moih—moh dy kwrn [ dyis—Awpxy dys ivcoN [ prdyis—hor dys ivcoN [ Awix—ilAw ky [ muih—mUMh ivc [ AMiq—Aw^r ƒ [ iDRgu—iPtkwr-jog [ ijqu—ijs ivc [

ArQ:-  mnu`K dI (AwpxI) vhutI nwl bVI pRIq huMdI hY, (vhutI ƒ) iml ky bVw moh krdw hY; in`q (Awpxy) pu`qr ƒ qy (AwpxI) vhutI ƒ vyKdw hY qy mwieAw dy moh dy kwrn ^uS huMdw hY; dysoN prdysoN Dn T`g ky ilAw ky auhnW ƒ KuAWdw hY;

Aw^r ieh Dn vYr-ivroD pYdw kr dyNdw hY (qy Dn dI ^wqr kIqy pwpW qoN) koeI Cfw nhIN skdw [ hy nwnk! nwm qoN vWjy rih ky ieh moh iPtkwr-jog hY, ikauNik ies moh ivc l`g ky mnu`K du`K pWdw hY [32[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh