ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1248

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਵਿਣੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਸੁਖੁ ਨਹੀ ਮਰਿ ਜੰਮਹਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰ ॥ ਮੋਹ ਠਗਉਲੀ ਪਾਈਅਨੁ ਬਹੁ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਵਿਕਾਰ ॥ ਇਕਿ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਉਬਰੇ ਤਿਸੁ ਜਨ ਕਉ ਕਰਹਿ ਸਭਿ ਨਮਸਕਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਤੂ ਅੰਤਰਿ ਜਿਤੁ ਪਾਵਹਿ ਮੋਖ ਦੁਆਰ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  vwro vwr—bwr bwr, muV muV [ TgaulI—Tg-mUrI, Tg-bUtI, auh bUtI jo T`g iksy EBV ƒ Kvw ky byhoS kr lYNdy hn qy lu`t lYNdy hn [ pweIAnu—pweI hY aus (pRBU) ny [ bhu ivkwr—keI mMdy krm [ dUjY Bwie—(pRBU ƒ C`f ky) iksy hor dy ipAwr ivc [ ieik—keI bMdy (l&z ‘iek’ qoN bhu-vcn) [ aubry—bc jWdy hn [ siB—swry jIv [ krih nmskwr—isr invwauNdy hn [ Anidnu—hr roz [ AMqir—ihrdy ivc [ ijqu—ijs (ismrn) dI brkiq nwl [ moK duAwr—(moh-TgaulI qoN) bcx dw rwh [

ArQ:-  siqgurU dy d`sy rwh auqy qurn qoN ibnw suK nhIN imldw (gurU qoN KuMJy hoey jIv) muV muV jMmdy mrdy hn, moh dI Tg-bUtI aus pRBU ny (AYsI) pweI hY ik (r`b vloN by-suriq ho ky) mwieAw dy ipAwr ivc (Ps ky) bQyry mMdy krm krdy hn, pr keI (BwgW vwly bMdy) siqgurU dI ikrpw nwl (ies Tg-bUtI qoN) bc jWdy hn, (jo jo bcdw hY) aus ƒ swry lok isr invWdy hn [

hy nwnk! qUM BI hr roz (Awpxy) ihrdy ivc pRBU dw nwm ismr, ijs (ismrn dI) brkiq nwl qUM (ies ‘moh-TgaulI’ qoN) bcx dw vsIlw hwsl kr leyNgw [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਵਿਸਾਰਿਆ ਸਚੁ ਮਰਣਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ॥ ਧੰਧਾ ਕਰਤਿਆ ਜਨਮੁ ਗਇਆ ਅੰਦਰਿ ਦੁਖੁ ਸਹਾਮੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਕਰਾਮੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  moih—moh dy kwrn [ scu—At`l, sdw kwiem rihx vwlw [ AMdir—mn ivc [ shwmu—sihMdw hY, shwrdw hY [ syiv—syvw kr ky, hukm ivc qur ky [ pUrib—mu`F qoN [ krwmu—krm, kMm (Bwv, gurU dI syvw krn dw kMm) [ suKu—Awqmk Awnµd [

ArQ:-  mOq At`l hY, pRBU dw nwm sdw-iQr rihx vwlw hY—pr, ieh g`l ijs mnu`K ny mwieAw dy moh ivc (Ps ky) Bulw id`qI hY, aus dw swrw jIvn mwieAw dy DMDy kridAW hI guzr jWdw hY qy auh Awpxy mn ivc du`K sihMdw hY [

hy nwnk! mu`F qoN ijnHW dy m`Qy auqy (gur-syvw dw lyK) iliKAw hoieAw hY auhnW ny gurU dy hukm ivc qur ky Awqmk Awnµd mwixAw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਲੇਖਾ ਪੜੀਐ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਫਿਰਿ ਲੇਖੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਪੁਛਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਇ ਹਰਿ ਦਰਿ ਸਦ ਢੋਈ ॥ ਜਮਕਾਲੁ ਮਿਲੈ ਦੇ ਭੇਟ ਸੇਵਕੁ ਨਿਤ ਹੋਈ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਪਤਿ ਪਰਗਟੁ ਲੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਅਨਹਦ ਧੁਨੀ ਦਰਿ ਵਜਦੇ ਮਿਲਿਆ ਹਰਿ ਸੋਈ ॥੨੮॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  lyKu—ic`qR, pwpW ivkwrW dy sMskwrW dw mn ivc iek`T [ dir—dr qy, hzUrI ivc [ sd—sdw [ FoeI—phuMc, Awsrw [ Byt dy imlY—Bytw A`gy r`K ky imldw hY, Awdr-sqkwr krdw hY [ mhlu—itkwxw, Asl Gr, pRBU dw imlwp [ piq—ie`zq [ loeI—jgq ivc, lok ivc (khq kbIr sunhu ry loeI [ ry loeI—hy jgq!) Anhd—iek-rs, (An+hd) ibnw vjwey v`jx vwly [ DunI—sur [ Anhd DunI—iek-rs sur vwly vwjy [ dir—dr qy, hzUrI ivc, pRBU dI hzUrI ivc rihx vwlI AvsQw ivc [

ArQ:-  jy hir-nwm (ismrn-rUp) lyKw pVHIey qW iPr ivkwr AwidkW dy sMskwrW dw ic`qR mn ivc nhIN bxdw; pRBU dI hzUrI ivc sdw phuMc bxI rihMdI hY, iksy ivkwr bwry koeI pu`C nhIN kr skdw (Bwv koeI BI AYsw mMdw krm nhIN kIqw huMdw ijs bwry koeI auNgl kr sky); jm kwl (cot krn dy QW) Awdr-sqkwr krdw hY qy sdw leI syvk bx jWdw hY [

pr ieh myl vwlI AvsQw pUry gurU qoN hwsl huMdI hY qy jgq ivc ie`zq au~GI ho jWdI hY [ hy nwnk! jdoN auh pRBU iml pYNdw hY, aus dI hzUrI ivc (itky irhW, AMdr, mwno,) iek-rs sur vwly vwjy v`jx l`g pYNdy hn [28[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਕਹਿਆ ਜੇ ਕਰੇ ਸੁਖੀ ਹੂ ਸੁਖੁ ਸਾਰੁ ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਕਰਣੀ ਭਉ ਕਟੀਐ ਨਾਨਕ ਪਾਵਹਿ ਪਾਰੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  swru—sRySt [ pwru—(‘Bau’ dw) pwrlw pwsw [ pwvih—qUM l`B leyNgw [

ArQ:-  jy mnu`K siqgurU dy d`sy hukm dI pwlxw kry qW suKW ivcoN coxvW sRySt suK imldw hY [ siqgurU dI d`sI hoeI kwr kIiqAW fr dUr ho jWdw hY, hy nwnk! (jy qUM gurU vwlI ‘krxI’ kryNgw qW) qUM (‘Bau’ dw) pwrlw kMFw l`B leyNgw (Bwv, ‘Bau’-swgr qoN pwr lµG jwihˆgw) [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਸਚੁ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾ ਥੀਐ ਨਾਮੁ ਨ ਮੈਲਾ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਜੇ ਚਲੈ ਬਹੁੜਿ ਨ ਆਵਣੁ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਵਿਸਾਰਿਐ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਦੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  scu—sdw kwiem rihx vwlw prmwqmw, sdw kwiem rihx vwly prmwqmw nwl bixAw ipAwr [ mYlw—ivkwrW nwl gMdw [ purwxw—kmzor [

ArQ:-  (hy BweI! jy mnu`K sdw-iQr prmwqmw nwl ipAwr pw ley qW) prmwqmw nwl bixAw auh ipAwr kdy kmzor nhIN huMdw [ (ijs ihrdy ivc) prmwqmw dw nwm (v`sdw hY, auh ihrdw kdy) ivkwrW nwl gMdw nhIN huMdw [

jy mnu`K gurU dI rzw ivc qury qW muV aus ƒ jnm (mrn dw gyV) nhIN huMdw [ hy nwnk! jy nwm ivswr dyeIey qW jnm mrn dovyN bxy rihMdy hn (Bwv, jnm mrn dy gyV ivc pey rhIdw hY) [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਮੰਗਤ ਜਨੁ ਜਾਚੈ ਦਾਨੁ ਹਰਿ ਦੇਹੁ ਸੁਭਾਇ ॥ ਹਰਿ ਦਰਸਨ ਕੀ ਪਿਆਸ ਹੈ ਦਰਸਨਿ ਤ੍ਰਿਪਤਾਇ ॥ ਖਿਨੁ ਪਲੁ ਘੜੀ ਨ ਜੀਵਊ ਬਿਨੁ ਦੇਖੇ ਮਰਾਂ ਮਾਇ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਨਾਲਿ ਦਿਖਾਲਿਆ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਭ ਥਾਇ ॥ ਸੁਤਿਆ ਆਪਿ ਉਠਾਲਿ ਦੇਇ ਨਾਨਕ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੨੯॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  mMgq jnu—mMgqw (mYN mMgqw) [ jwcY—mMgdw hY [ dwnu—^Yr [ hir—hy pRBU!

suBwie—sÍY Bwie, Awpxy hu`b nwl, ipAwr nwl [ drsin—drsn dI rwhIN, dIdwr kIiqAW [ iqRpqwie—r`j jweIdw hY, sMqoK pYdw huMdw hY [ n jIvaU—mYN jIaU nhIN skdw [ mwie—hy mW! siqguir—gurU ny [ siB Qwie—sB QweIN [ ilv lwie—lgn lw ky [ auTwil—jgw ky [

ArQ:-  hy pRBU! mYN mMgqw iek ^Yr mMgdw hW, Awpxy h`Q nwl (auh ^Yr) mYƒ pw; mYƒ, hy hrI! qyry dIdwr dI ipAws hY, dIdwr nwl hI (myry AMdr) TMF pY skdI hY [

hy mW! mYN hrI dy drsn qoN ibnw mrdw hW iek pl Br, GVI Br BI jIaU nhIN skdw [

jdoN mYƒ gurU ny myrw pRBU myry AMdr hI ivKw id`qw qW auh sB QweIN ivAwpk id`sx l`g ipAw [

hy nwnk! (Awpxy nwm dI) lgn lw ky auh Awp hI (mwieAw ivc) su`iqAW ƒ jgw ky (nwm dI dwiq) dyNdw hY [29[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਮਨਮੁਖ ਬੋਲਿ ਨ ਜਾਣਨ੍ਹ੍ਹੀ ਓਨਾ ਅੰਦਰਿ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ॥ ਥਾਉ ਕੁਥਾਉ ਨ ਜਾਣਨੀ ਸਦਾ ਚਿਤਵਹਿ ਬਿਕਾਰ ॥ ਦਰਗਹ ਲੇਖਾ ਮੰਗੀਐ ਓਥੈ ਹੋਹਿ ਕੂੜਿਆਰ ॥ ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਈਅਨੁ ਆਪਿ ਕਰੇ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਕਿਸ ਨੋ ਆਖੀਐ ਸਭੁ ਵਰਤੈ ਆਪਿ ਸਚਿਆਰੁ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy [ kuQwau—mMdw QW [ En@w, jwxn@I—(A`Kr ‘n’ dy nwl A`Dw ‘h’ hY) [ icqvih—socdy hn [ drgh—pRBU dI hzUrI ivc [ aupweIAnu—aupweI hY aus pRBU ny [ iks no AwKIAY—iksy ƒ BI mMdw nhIN AwiKAw jw skdw [ sBu—hr QW [ vrqY—mOjUd hY [ hoih—huMdy hn [ hoih kUiVAwr—nwsvMq pdwrQW dy vpwrI hI swbq huMdy hn [ sicAwru—s`c dw somw pRBU [

ArQ:-  Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly bMdy Fu`kvIN g`l krnI BI nhIN jwxdy ikauNik auhnW dy mn ivc kwm kRoD qy AhMkwr (pRbl) huMdw hY; auh sdw BYVIAW g`lW hI socdy hn, QW kuQW BI nhIN smJdy (Bwv, ieh smJ BI auhnW ƒ nhIN huMdI ik ieh kMm ieQy krnw Pbdw BI hY jW nhIN); jdoN pRBU dI hzUrI ivc kIqy krmW dw ihswb pu`CIdw hY qW EQy auh JUTy pYNdy hn [

pr, hy nwnk! aus pRBU ny Awp hI swrI isRStI pYdw kIqI hY, (sB ivc ivAwpk ho ky) auh Awp (hI) hryk ivcwr kr irhw hY, sB QweIN auh s`c dw somw pRBU Awp (hI) mOjUd hY, so iksy (mnmuK) ƒ (BI mMdw) nhIN AwiKAw jw skdw [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਹਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਅਰਾਧਿਆ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਰਮਿ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਉ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  gurmuiK—auh bMdy jo gurU dy snmuK rihMdy hn [ krim—(pRBU dI) imhr nwl [ prwpiq hoie—imilAw huMdw hY, BwgW ivc iliKAw huMdw hY [ hau bilhwrI—mYN sdky [ min—mn ivc [ soie hir—auh pRBU [

ArQ:-  gurU dy snmuK rih ky auhnW mnu`KW ny pRBU ƒ ismirAw hY ijnHW dy BwgW ivc pRBU dI imhr nwl ‘ismrn’ iliKAw hoieAw hY [ hy nwnk! (AwK—) mYN auhnW bMidAW qoN sdky hW, ijnHW dy mn ivc auh pRBU v`sdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਆਸ ਕਰੇ ਸਭੁ ਲੋਕੁ ਬਹੁ ਜੀਵਣੁ ਜਾਣਿਆ ॥ ਨਿਤ ਜੀਵਣ ਕਉ ਚਿਤੁ ਗੜ੍ਹ੍ਹ ਮੰਡਪ ਸਵਾਰਿਆ ॥ ਵਲਵੰਚ ਕਰਿ ਉਪਾਵ ਮਾਇਆ ਹਿਰਿ ਆਣਿਆ ॥ ਜਮਕਾਲੁ ਨਿਹਾਲੇ ਸਾਸ ਆਵ ਘਟੈ ਬੇਤਾਲਿਆ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਸਰਣਾਈ ਉਬਰੇ ਹਰਿ ਗੁਰ ਰਖਵਾਲਿਆ ॥੩੦॥ {ਪੰਨਾ 1248}

pd ArQ:-  sBu loku—swrw jgq [ bhu jIvn—lµmI aumr [ jwixAw—jwx ky, smJ ky [ gV@—iklHy [ vlvMc—T`gIAW [ aupwv—hIly [ ihir—curw ky [ AwixAw—ilAwauNdw hY [ inhwly—q`kdw hY, ghu nwl vyKdw hY, igxdw hY [ Awv—aumr [ byqwilAw—BUqny ijhy mnu`K dI, shI jIvn-qor qoN KuMJy mnu`K dI [ sws—swh (bhu-vcn) [ jIvn kau—jIaUx vwsqy [ icqu—idl, qWG [

ArQ:-  lµmI izMdgI smJ ky swrw jg (Bwv, hryk dunIAwdwr mnu`K) AwsW bxWdw hY, sdw jIaUx dI qWG (r`Kdw hY qy) iklHy mwVIAW Awidk sjWdw (rihMdw) hY, T`gIAW qy hor keI hIly kr ky (dUijAW dw) mwl T`g ky lY AwauNdw hY, (au~qy) jmrwj (ies dy) swh igxdw jw irhw hY, jIvn-qwl qoN KuMJy hoey ies mnu`K dI aumr GtdI clI jw rhI hY [

hy nwnk! (AwsW dy ies lµmy jwl ivcoN) auhI bcdy hn jo gurU dI srn pYNdy hn ijnHW dw rwKw gurU Akwl purK Awp bxdw hY [30[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh