ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1247

ਪਉੜੀ ॥ ਗੜ੍ਹ੍ਹਿ ਕਾਇਆ ਸੀਗਾਰ ਬਹੁ ਭਾਂਤਿ ਬਣਾਈ ॥ ਰੰਗ ਪਰੰਗ ਕਤੀਫਿਆ ਪਹਿਰਹਿ ਧਰ ਮਾਈ ॥ ਲਾਲ ਸੁਪੇਦ ਦੁਲੀਚਿਆ ਬਹੁ ਸਭਾ ਬਣਾਈ ॥ ਦੁਖੁ ਖਾਣਾ ਦੁਖੁ ਭੋਗਣਾ ਗਰਬੈ ਗਰਬਾਈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਿਓ ਅੰਤਿ ਲਏ ਛਡਾਈ ॥੨੪॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  giV@—iklHy auqy [ kwieAw—srIr [ bhu BWiq—keI iksmW dy [ rMg prMg—rMg-brMgI [ kqIiPAw—(A: kqI&q) rySmI k`pVy [ Dr mweI—mwieAw-DwrI [ supyd—ic`ty [ sBw—mjls [ grbY—grb ivc hI, AhMkwr ivc, AwkV ivc hI [ grbweI—AhMkwr ivc [ AMiq—Aw^r ƒ [

ArQ:-  mwieAw-DwrI mnu`K srIr (-rUp) iklHy auqy keI iksm dy iSMgwr bxWdy hn, rMg-brMgy rySmI k`pVy pihndy hn, lwl qy ic`ty dulIicAW auqy bYT ky bVIAW mjlsW lWdy hn, AhMkwr ivc hI AwkV ivc hI (sdw rihMdy hn) [ (ies vwsqy auhnW ƒ) Kwx qy Bogx ƒ du`K hI imldw hY (Bwv, mn ivc SWqI nhIN huMdI, ikauNik) hy nwnk! auh prmwqmw dw nwm nhIN ismrdy jo (du`K qoN) Aw^r CfWdw hY [24[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਸਹਜੇ ਸੁਖਿ ਸੁਤੀ ਸਬਦਿ ਸਮਾਇ ॥ ਆਪੇ ਪ੍ਰਭਿ ਮੇਲਿ ਲਈ ਗਲਿ ਲਾਇ ॥ ਦੁਬਿਧਾ ਚੂਕੀ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਨਾਮੁ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਸੇ ਕੰਠਿ ਲਾਏ ਜਿ ਭੰਨਿ ਘੜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜੋ ਧੁਰਿ ਮਿਲੇ ਸੇ ਹੁਣਿ ਆਣਿ ਮਿਲਾਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  sbid smwie—gurU dy Sbd ivc lIn ho ky [ suiK suqI—suK ivc itk geI [ pRiB—pRBU ny [ gil lwie—gl nwl lw ky, bVy ipAwr nwl [ duibDw—duic`qw-pn (do+ivDw, do iksm dw) [ ij—ijnHW ny [ BMin GVwie—mn dy pihly suBwau ƒ BMn ky nvyN isry GiVAw hY [ Duir—pihlW qoN [ Awix—ilAw ky [ huix—ies jnm ivc [ suBwie—pRym ivc [

ArQ:-  ijhVI jIv-iesqRI gurU dy Sbd ivc lIn ho ky Afol AvsQw ivc sWiq-AvsQw ivc itkdI hY, aus ƒ pRBU ny Awp hI ipAwr nwl imlw ilAw hY; Awqmk Afolqw ivc pRym ivc itky rihx dy kwrn aus dw duic`qw-pn dUr ho jWdw hY, aus dy AMdr mn ivc pRBU dw nwm Aw v`sdw hY [

auhnW jIvW ƒ pRBU Awpxy gl nwl lWdw hY jo (Awpxy mn dy pihly suBwau ƒ) qoV ky (nvyN isry) sohxw bxWdy hn [ hy nwnk! ijhVy mnu`K DuroN hI pRBU nwl imly cly Aw rhy hn, auhnW ƒ ies jnm ivc BI ilAw ky Awpxy ivc imlweI r`Kdw hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹੀ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿਆ ਕਿਆ ਜਪੁ ਜਾਪਹਿ ਹੋਰਿ ॥ ਬਿਸਟਾ ਅੰਦਰਿ ਕੀਟ ਸੇ ਮੁਠੇ ਧੰਧੈ ਚੋਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਨ ਵੀਸਰੈ ਝੂਠੇ ਲਾਲਚ ਹੋਰਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  ikAw jwpih—jpx dw kIh lwB? ikAw jpu jwpih—jp jpx dw koeI lwB nhIN [ hoir—(iksy) hor (rs) ivc [ kIt—kIVy [ sy—auh bMdy [ muTy DMDY coir—DMDy-rUp cor dI rwhIN T`gy hoey [ DMDY—DMDy ny, jMjwl ny [ coir—cor ny [ hoir lwlc—(pRBU qoN ibnw) hor hor ^whSW [ JUTy—kUVy, ivArQ [

ArQ:-  ijnHW mnu`KW ny pRBU dw nwm ivswirAw hY, iksy hor rs ivc pY ky jp, jpx dw, auhnW ƒ koeI lwB nhIN ho skdw, ikauNik ijnHW ƒ dunIAw dy jMjwl-rUp cor ny T`igAw hoieAw hY auh (ieauN ivlUµ ivlUµ krdy) hn ijvyN ivSty ivc kIVy [

hy nwnk! (iehI Ardws kr ik) pRBU dw nwm nwh Bu`ly, hor swry lwlc ivArQ hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹਨਿ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਅਸਥਿਰੁ ਜਗਿ ਸੋਈ ॥ ਹਿਰਦੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਚਿਤਵੈ ਦੂਜਾ ਨਹੀ ਕੋਈ ॥ ਰੋਮਿ ਰੋਮਿ ਹਰਿ ਉਚਰੈ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਹਰਿ ਸੋਈ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਨਮੁ ਸਕਾਰਥਾ ਨਿਰਮਲੁ ਮਲੁ ਖੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਜੀਵਦਾ ਪੁਰਖੁ ਧਿਆਇਆ ਅਮਰਾ ਪਦੁ ਹੋਈ ॥੨੫॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  slwhin—slwhuMdy hn [ mMin—min, mn ivc (vsWdy hn) [ AsiQru—At`l jIvn vwly, Afol Awqmk jIvn vwly, auh ijhVy mwieAw dy h`QW auqy nhIN n`cdy [ jig—jgq ivc [ ihrdY—ihrdy ivc [ icqvY—cyqy krdw hY (iek-vcn) [ roim roim—lUµ lUµ nwl, hryk rom dI rwhIN, pUry qOr qy qnoN mnoN [ aucrY—aucwrdw hY [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K [ skwrQw—sPl, kwmXwb [ inrmlu—piv`qr jIvn vwlw [ KoeI—dUr kr lYNdw hY, nws kr lYNdw hY [ jIvdw—sdw kwiem rihx vwlw [ purKu—srb-ivAwpk [ pdu—drjw [ Amrw pdu—At`l Awqmk jIvn vwlw drjw [

ArQ:-  ijhVy mnu`K prmwqmw dI is&iq-swlwh krdy hn, prmwqmw dw nwm (Awpxy) mn ivc (vsweI r`Kdy hn) auhI jgq ivc At`l Awqmk jIvn vwly bxdy hn [

hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwlw ijhVw mnu`K (Awpxy) ihrdy ivc hr vyly prmwqmw ƒ Xwd krdw hY (prmwqmw qoN ibnw) iksy hor ƒ (mn ivc) nhIN vsWdw, ijhVw mnu`K rom rom pRBU ƒ Xwd krdw hY hr iKn aus prmwqmw ƒ hI Xwd krdw rihMdw hY, aus dI izMdgI kwmXwb ho jWdI hY, auh piv`qr jIvn vwlw ho jWdw hY (auh mnu`K Awpxy AMdroN ivkwrW dI mYl) dUr kr lYNdw hY [

hy nwnk! ijhVw mnu`K sdw kwiem rihx vwly srb-ivAwpk prmwqmw ƒ Xwd krdw rihMdw hY aus ƒ At`l Awqmk jIvn vwlw drjw iml jWdw hY (auh mnu`K Awqmk jIvn dI aus au~cqw qy phuMc jWdw hY ijQy mwieAw dy h`ly aus ƒ fulw nhIN skdy) [25[

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਜਿਨੀ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿਆ ਬਹੁ ਕਰਮ ਕਮਾਵਹਿ ਹੋਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਜਮ ਪੁਰਿ ਬਧੇ ਮਾਰੀਅਹਿ ਜਿਉ ਸੰਨ੍ਹ੍ਹੀ ਉਪਰਿ ਚੋਰ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  mwrIAih—mwr KWdy hn [ jm puir—jm dI purI ivc, jmrwj dI hzUrI ivc [ hor krm—hor hor kMm (l&z ‘hoir’ bhu-bcn) [

ArQ:-  ijnHW mnu`KW ny prmwqmw dw nwm Bulw id`qw hY Aqy hor hor keI kMm krdy hn, hy nwnk! auh mnu`K jmrwj dy swhmxy b`Jy hoey ieauN mwr KWdy hn ijvyN sMnH auqoN PVy hoey cor [1[

ਮਃ ੫ ॥ ਧਰਤਿ ਸੁਹਾਵੜੀ ਆਕਾਸੁ ਸੁਹੰਦਾ ਜਪੰਦਿਆ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਵਿਹੂਣਿਆ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਤਨ ਖਾਵਹਿ ਕਾਉ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  iqn qn—auhnW dy srIrW ƒ [ kwau—kW, (Bwv,) ivSy-ivkwr [

ArQ:-  prmwqmw dw nwm ismrn vwly bMidAW ƒ DrqI Aqy AwkwS suhwvy l`gdy hn (ikauNik auhnW dy AMdr TMF vrqI rihMdI hY); pr, hy nwnk! ijhVy mnu`K nwm qoN s`Kxy hn, auhnW dy srIr ƒ ivSy-ivkwr kW hI KWdy rihMdy hn (qy, auhnW dy AMdr ivSy-rog hox krky auhnW ƒ pRBU dI kudriq ivc koeI suMdrqw suhwvxI nhIN l`gdI) [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹਨਿ ਭਾਉ ਕਰਿ ਨਿਜ ਮਹਲੀ ਵਾਸਾ ॥ ਓਇ ਬਾਹੁੜਿ ਜੋਨਿ ਨ ਆਵਨੀ ਫਿਰਿ ਹੋਹਿ ਨ ਬਿਨਾਸਾ ॥ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਰੰਗਿ ਰਵਿ ਰਹੇ ਸਭ ਸਾਸ ਗਿਰਾਸਾ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਰੰਗੁ ਕਦੇ ਨ ਉਤਰੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਗਾਸਾ ॥ ਓਇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਕੈ ਮੇਲਿਅਨੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਪਾਸਾ ॥੨੬॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  Bwau—pRym [ Bwau kir—pRym kr ky, pRym nwl [ inj—inrol Awpxw [ bwhuiV—iPr, muV ky [ Awvn@I—(A`Kr ‘n’ dy hyT A`Dw ‘h’ hY) AwauNdy [ ibnwsw—nws [ rMig—pRym nwl [ riv rhy—rc-imc jWdy hn [ sws igrwsw—swh lYNidAW qy igrwhI KWidAW, suAws suAws KWidAW pINidAW [ rMgu—ipAwr [ Eie—(l&z ‘Ehu’ iek-vcn hY, ‘Eie’ bhu-vcn hY) auh bMdy [ myilAnu—myl ley hn aus (pRBU ny) [ gurmuiK—gurU dy d`sy rwh auqy qurn vwly mnu`K [

ArQ:-  ijhVy mnu`K pRym nwl prmwqmw dw nwm ismrdy hn auh inrol Awpxy (ihrdy-rUp, pRBU dI hzUrI-rUp) mhl ivc itky rihMdy hn; auh bMdy muV muV nwh jUnW ivc AwauNdy hn nwh mrdy hn; suAws suAws, KWidAW KWidAW (hr vyly) auh pRym nwl pRBU ivc rcy-imcy rihMdy hn; auhnW gurmuKW dy AMdr hir-nwm dw cwnx ho jWdw hY, hir-nwm dw rMg kdy (auhnW dy mn qoN) auqrdw nhIN hY [

hy nwnk! pRBU ny AwpxI imhr kr ky auhnW ƒ Awpxy nwl imlw ilAw huMdw hY, auh sdw pRBU dy nyVy v`sdy hn [26[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਜਿਚਰੁ ਇਹੁ ਮਨੁ ਲਹਰੀ ਵਿਚਿ ਹੈ ਹਉਮੈ ਬਹੁਤੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ॥ ਸਬਦੈ ਸਾਦੁ ਨ ਆਵਈ ਨਾਮਿ ਨ ਲਗੈ ਪਿਆਰੁ ॥ ਸੇਵਾ ਥਾਇ ਨ ਪਵਈ ਤਿਸ ਕੀ ਖਪਿ ਖਪਿ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸੇਵਕੁ ਸੋਈ ਆਖੀਐ ਜੋ ਸਿਰੁ ਧਰੇ ਉਤਾਰਿ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨਿ ਲਏ ਸਬਦੁ ਰਖੈ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  swdu—suAwd, rs [ Qwie n pveI—kbUl nhIN huMdw [ auqwir—lwh ky [ isru Dry auqwir—Awpxw isr lwh ky r`K dyvy, AwpxI cqurweI-clwkI C`f dyvy [ aurDwir—ihrdy ivc itkw ky [

ArQ:-  ijqnw icr mnu`K dw ieh mn (mwieAw dIAW) lihrW ivc (foldw rihMdw hY) auqnw icr ies dy AMdr bhuq haumY hY bVw AhMkwr huMdw hY; ies ƒ siqgurU dy Sbd dw rs nhIN AwauNdw, pRBU dy nwm ivc ies dw ipAwr nhIN bxdw, ies dI kIqI hoeI syvw kbUl nhIN huMdI (Aqy haumY dy kwrn) iK`J iK`J ky duKI huMdw rihMdw hY [

hy nwnk! auhI mnu`K AslI syvk AKvWdw hY jo AwpxI cqurweI clwkI C`f dyNdw hY, siqgurU dw Bwxw kbUl krdw hY Aqy gurU dy Sbd ƒ ihrdy ivc pRo r`Kdw hY [1[

ਮਃ ੩ ॥ ਸੋ ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੇਵਾ ਚਾਕਰੀ ਜੋ ਖਸਮੈ ਭਾਵੈ ॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਮੇਲਿ ਲਏ ਆਪਤੁ ਗਵਾਵੈ ॥ ਮਿਲਿਆ ਕਦੇ ਨ ਵੀਛੁੜੈ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਸੋ ਬੁਝਸੀ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਬੁਝਾਵੈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1247}

pd ArQ:-  jo—ijhVI kwr [ KsmY BwvY—mwlk-pRBU ƒ cMgI l`gdI hY [ cwkrI—nOkrI, syvw [ Awpqu—Awpw-Bwv, AhMkwr [ joiq—Awqmw [ gur prswdI—gurU dI ikrpw nwl [ buJsI—(ies Byq ƒ) smJ lYNdw hY [ buJwvY—smJw dyNdw hY [

ArQ:-  ijhVI kwr mwlk-pRBU ƒ psMd Aw jwey, auhI kwr syvk dw jp hY qp hY qy syvw cwkrI hY; ijhVw mnu`K Awpw-Bwv imtWdw hY aus ƒ pRBU Awp hI imhr kr ky (Awpxy nwl) imlw lYNdw hY, qy (pRBU-crnW ivc) imilAw hoieAw Aijhw bMdw muV kdy ivCuVdw nhIN hY aus dI Awqmw pRBU dI Awqmw nwl iek-imk ho jWdI hY [

hy nwnk! (ies Byq ƒ) gurU dI ikrpw nwl auhI mnu`K smJdw hY ijs ƒ pRBU Awp smJ b^Sdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਸਭੁ ਕੋ ਲੇਖੇ ਵਿਚਿ ਹੈ ਮਨਮੁਖੁ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਕਦੇ ਨ ਚੇਤਈ ਜਮਕਾਲੁ ਸਿਰਿ ਮਾਰੀ ॥ ਪਾਪ ਬਿਕਾਰ ਮਨੂਰ ਸਭਿ ਲਦੇ ਬਹੁ ਭਾਰੀ ॥ ਮਾਰਗੁ ਬਿਖਮੁ ਡਰਾਵਣਾ ਕਿਉ ਤਰੀਐ ਤਾਰੀ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਿ ਰਾਖੇ ਸੇ ਉਬਰੇ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਉਧਾਰੀ ॥੨੭॥ {ਪੰਨਾ 1247-1248}

pd ArQ:-  sBu ko—hryk jIv [ lyKy ivic—hukm ivc, imQI hoeI mrXwdw ivc, aus mrXwdw dy AMdr jo pRBU ny sMswr dI jugiq ƒ clwx leI im`Q id`qI hY [ mnmuKu—mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K [ isir—isr auqy [ mnUr—siVAw hoieAw lohw (Bwv, ivArQ Bwr) [ mwrgu—rsqw, jIvn-s&r dw rsqw [ ibKmu—AOKw [ guir—gurU ny [ aubry—bc inkly [ nwim—nwm ny [ ikau qrIAY—pwr lµGxw AOKw hY [

ArQ:-  hryk jIv (ƒ aus) mrXwdw dy AMdir (qurnw pYNdw hY jo pRBU ny jIvn-jugiq leI imQI hoeI) hY, pr mn dw murId mnu`K AhMkwr krdw hY (Bwv, aus mrXwdw qoN AwkI hox dw jqn krdw hY), kdy pRBU dw nwm nhIN ismrdw (ijs krky) jmkwl (aus dy) isr auqy (cot) mwrdw hY (Bwv, auh sdw Awqmk mOq shyVI r`Kdw hY) [

pwpW qy mMdy krmW dy ivArQ qy boJl Bwr nwl l`dy hoey jIvW leI izMdgI dw rsqw bVw AOKw qy frwauxw ho jWdw hY (ies sMswr-smuMdr ivcoN) auhnW pwsoN qirAw nhIN jw skdw [ hy nwnk! ijnHW dI shYqw gurU ny kIqI hY auh bc inkldy hn, pRBU dy nwm ny auhnW ƒ bcw ilAw huMdw hY [27[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh