ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1244

ਪਉੜੀ ॥ ਨਿੰਮੁ ਬਿਰਖੁ ਬਹੁ ਸੰਚੀਐ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ॥ ਬਿਸੀਅਰੁ ਮੰਤ੍ਰਿ ਵਿਸਾਹੀਐ ਬਹੁ ਦੂਧੁ ਪੀਆਇਆ ॥ ਮਨਮੁਖੁ ਅਭਿੰਨੁ ਨ ਭਿਜਈ ਪਥਰੁ ਨਾਵਾਇਆ ॥ ਬਿਖੁ ਮਹਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸਿੰਚੀਐ ਬਿਖੁ ਕਾ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਸੰਗਤਿ ਮੇਲਿ ਹਰਿ ਸਭ ਬਿਖੁ ਲਹਿ ਜਾਇਆ ॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 1244}

pd ArQ:-  ibrKu—ru`K [ sMcIAY—isMjIey [ pwieAw—pwie, pw ky [ ibsIAru—s`p [ mMiqR—mMqR nwl [ ivswhIAY—ieqbwr krIey [ mnmuKu—mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K, mn dw murId mnu`K, Awp-hudrw mnu`K [ AiBMnu—nwh iB`jx vwlw, korw, ru`Kw [ ibKu—zihr [ isMcIAY—isMjIey [

ArQ:-  (jy) inMm (dy) ru`K ƒ AMimRq-rs pw ky (BI) bhuq isMjIey (qW BI inMm dI kuiV`qx nhIN jWdI); jy bhuq du`D ipAwl ky mMqR dI rwhIN s`p ƒ ieqbwrI bxweIey (Bwv, s`p dw ivswh krIey,) (iPr BI auh fMg mwrn vwlw suBwv nhIN C`fdw); (ijvyN) p`Qr ƒ ieSnwn krweIey (qW BI kory dw korw, iesy qrHW) mn dy ip`Cy qurn vwlw mnu`K korw hI rihMdw hY (aus dw ihrdw kdy) iB`jdw nhIN; jy zihr ivc AMimRq isMjIey (qW BI auh AMimRq nhIN bx jWdw) zihr dw hI Pl pweIdw hY [

(pr) hy nwnk! jy pRBU (gurmuKW dI) sMgiq myly qW (mn ivcoN mwieAw dy moh vwlI) swrI zihr lih jWdI hY [16[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥ ਮਰਣਿ ਨ ਮੂਰਤੁ ਪੁਛਿਆ ਪੁਛੀ ਥਿਤਿ ਨ ਵਾਰੁ ॥ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹੀ ਲਦਿਆ ਇਕਿ ਲਦਿ ਚਲੇ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹੀ ਬਧੇ ਭਾਰ ॥ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਹੋਈ ਸਾਖਤੀ ਇਕਨ੍ਹ੍ਹਾ ਹੋਈ ਸਾਰ ॥ ਲਸਕਰ ਸਣੈ ਦਮਾਮਿਆ ਛੁਟੇ ਬੰਕ ਦੁਆਰ ॥ ਨਾਨਕ ਢੇਰੀ ਛਾਰੁ ਕੀ ਭੀ ਫਿਰਿ ਹੋਈ ਛਾਰ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1244}

pd ArQ:-  mrix—mrn ny, mOq ny [ mUrqu—muhUrq [ vwru—idn (h&qy dw) [ ieik—keI jIv [ swKqI—GoVy dI pUC ivc pwx vwlw gol r`sw jo qurn vyly pweIdw hY BwvyN kwTI pihlW hI pweI hovy [ swKqI hoeI—(Bwv,) iqAwrI ho geI [ swr—sMBwl [ swr hoeI—qurn dw s`dw Aw igAw [ sxy—smyq [ dmwmy—DONsy [ bMk—bWky, suMdr [ Cuty—swQ Cu`t igAw [ Cwru—suAwh, im`tI [

ArQ:-  moq ny (kdy) muhUrq nhIN pu`iCAw, kdy ieh g`l nhIN pu`CI ik A`j kyhVI iQ`q hY kyhVw vwr hY [ keI jIvW ny (ieQoN qurn leI, mwno, Awpxw swmwn) l`d ilAw hY, keI l`d ky qur pey hn, qy keI jIvW ny (swmwn dy) Bwr bMnH ley hn [ keI jIvW dI iqAwrI ho peI hY, qy keI jIvW ƒ qurn leI s`dy Aw gey hn; &OjW qy DONsy qy sohxy Gr ieQy hI rih jWdy hn [

hy nwnk! ieh srIr jo im`tI dI mu`T sI (jo im`tI qoN bixAw sI) muV im`tI ivc jw rilAw [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਨਾਨਕ ਢੇਰੀ ਢਹਿ ਪਈ ਮਿਟੀ ਸੰਦਾ ਕੋਟੁ ॥ ਭੀਤਰਿ ਚੋਰੁ ਬਹਾਲਿਆ ਖੋਟੁ ਵੇ ਜੀਆ ਖੋਟੁ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1244}

pd ArQ:-  sMdw—dw [ kotu—iklHw, vlgx [ BIqir—AMdr [ Kotu—Kotw krm [ vy jIAw—hy ijMdy!

ArQ:-  hy nwnk! ieh srIr im`tI dI vlgx sI, so Aw^r im`tI dI ieh auswrI Fih hI peI [ hy ijMdy! qUM (ies srIr dI ^wqr) inq Kot hI kmWdI rhI qy Awpxy AMdr qUM cor-mn ƒ ibTweI r`iKAw [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਨ ਅੰਦਰਿ ਨਿੰਦਾ ਦੁਸਟੁ ਹੈ ਨਕ ਵਢੇ ਨਕ ਵਢਾਇਆ ॥ ਮਹਾ ਕਰੂਪ ਦੁਖੀਏ ਸਦਾ ਕਾਲੇ ਮੁਹ ਮਾਇਆ ॥ ਭਲਕੇ ਉਠਿ ਨਿਤ ਪਰ ਦਰਬੁ ਹਿਰਹਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਚੁਰਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਤਿਨ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਮਤ ਕਰਹੁ ਰਖਿ ਲੇਹੁ ਹਰਿ ਰਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਪਇਐ ਕਿਰਤਿ ਕਮਾਵਦੇ ਮਨਮੁਖਿ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 1244}

pd ArQ:-  dustu—AYb, pwp [ nkvFy—v`Fy hoey n`k vwly, by-Srm [ krUp—BYVy rUp vwly, koJy [ kwly moh—kwly mUMh vwly, BirSty hoey mUMh vwly [ ihrih—curWdy hn [ curwieAw—curwieAw jWdw hY, corI ho jWdw hY [ ikriq—ikrq Anuswr, ipCly kIqy kMm Anuswr [ pieAY ikriq—ipCly  kIqy kMmW dy iek`Ty hoey sMskwrW Anuswr [ Blky—in`q [ drbu—(dàÒX) Dn [

ArQ:-  ijnHW (mn dy murId) mnu`KW dy mn ivc dUijAW dI inMidAw krn dw BYVw suBwA huMdw hY auhnW dI ikqy ie`zq nhIN huMdI (auh hr QW) hOly pYNdy hn; mwieAw (dy ies ivkwr ivc gRsy hox) dy kwrn auh bVy koJy qy BirSty mUMh vwly jwpdy hn qy sdw duKI rihMdy hn [

jo mnu`K sdw in`q au~T ky (Bwv, Awhr nwl) dUijAW dw Dn curWdy hn (Bwv, jo inMdw kr ky dUijAW dI ie`zq-rUp Dn Kohx dw jqn krdy hn) auhnW (dy Awpxy AMdr) dw hir-nwm (-rUp Dn) corI ho jWdw hY [ hy hir jIau! hy hir rwie! AswfI shYqw kro, Aswƒ auhnW dI sMgiq nwh idau [

hy nwnk! mn dy mrId mnu`K ipCly kIqy krmW dy sMskwrW Anuswr (hux BI inMdw dI ikrq) kmWdy hn qy du`K pWdy hn [17[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੪ ॥ ਸਭੁ ਕੋਈ ਹੈ ਖਸਮ ਕਾ ਖਸਮਹੁ ਸਭੁ ਕੋ ਹੋਇ ॥ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ ਖਸਮ ਕਾ ਤਾ ਸਚੁ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਪੁ ਪਛਾਣੀਐ ਬੁਰਾ ਨ ਦੀਸੈ ਕੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਸਹਿਲਾ ਆਇਆ ਸੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1244}

pd ArQ:-  sBu ko—hryk jIv [ Ksmhu—Ksm qoN [ scu—sdw kwiem rihx vwlw (Ksm) [ koie—koeI jIv [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ iDAweIAY—ismrIey [ sihlw—sOKw, suKI jIvn vwlw [ soie—auh mnu`K [

ArQ:-  hryk jIv Ksm-pRBU dw hY Ksm-pRBU qoN hryk jIv pYdw huMdw hY; jdoN jIv Ksm dw hukm pCwxdw hY qW sdw kwiem rihx vwly pRBU ƒ pRwpq kr lYNdw hY [ jy gurU dy hukm qy qur ky Awpy dI sUJ ho jwey qW (jgq ivc) koeI jIv BYVw nhIN l`gdw [ hy nwnk! (jgq ivc) pYdw hoieAw auh jIv suKI jIvn vwlw huMdw hY jo gurU dy snmuK ho ky nwm ismrdw hY [1[

ਮਃ ੪ ॥ ਸਭਨਾ ਦਾਤਾ ਆਪਿ ਹੈ ਆਪੇ ਮੇਲਣਹਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਬਦਿ ਮਿਲੇ ਨ ਵਿਛੁੜਹਿ ਜਿਨਾ ਸੇਵਿਆ ਹਰਿ ਦਾਤਾਰੁ ॥੨॥

pd ArQ:-  dwqw—dyx vwlw [ Awpy—Awp hI [ mylxhwru—(Awpxy nwl) imlwx vwlw [ sbid—Sbd ivc [ syivAw—ismirAw [

ArQ:-  sB jIvW ƒ (rozI Awidk) dyx vwlw qy (Awpxy nwl) imlwx vwlw pRBU Awp hI hY [ hy nwnk! ijnHW ny (swry pdwrQ) dyx vwly pRBU ƒ ismirAw hY, jo gurU dy Sbd ivc juVy rihMdy hn auh kdy pRBU qoN iv`CuVdy nhIN hn [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਿਰਦੈ ਸਾਂਤਿ ਹੈ ਨਾਉ ਉਗਵਿ ਆਇਆ ॥ ਜਪ ਤਪ ਤੀਰਥ ਸੰਜਮ ਕਰੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਇਆ ॥ ਹਿਰਦਾ ਸੁਧੁ ਹਰਿ ਸੇਵਦੇ ਸੋਹਹਿ ਗੁਣ ਗਾਇਆ ॥ ਮੇਰੇ ਹਰਿ ਜੀਉ ਏਵੈ ਭਾਵਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਰਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੇਲਿਅਨੁ ਹਰਿ ਦਰਿ ਸੋਹਾਇਆ ॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 1244}

pd ArQ:-  augiv AwieAw—prgt ho pYNdw hY [ nwau augiv AwieAw—nwm (dw cwau) pYdw ho jWdw hY [ pRB BwieAw—pRBU ƒ ipAwry l`gdy hn [ sohih—sohxy l`gdy hn, soBdy hn [ eyvY—iesy qrHW [ myilAnu—ausy (pRBU) ny myly hn [ dir—dr qy, hzUrI ivc, crnW ivc [ gurmuiK—gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K [

ArQ:-  jo mnu`K gurU dy snmuK huMdy hn auhnW dy ihrdy ivc SWqI huMdI hY, (auhnW dy mn ivc) nwm (jpx dw cwau) pYdw hoieAw rihMdw hY [ (gurU dy snmuK rihx vwly mnu`K) myry pRBU ƒ ipAwry l`gdy hn, auhnW (mwno) jp kr ley hn, qp swD ley hn, qIrQ nHw ley hn qy mn ƒ v`s krn dy swDn kr ley hn [ gurmuKW dw ihrdw pivqR huMdw hY, auh pRBU dw ismrn krdy hn qy pRBU dI is&iq-swlwh kr ky sohxy l`gdy hn [ ipAwry pRBU ƒ BI iehI g`l cMgI l`gdI hY, auh gurmuKW ƒ (sMswr-smuMdr qoN) qwr lYNdw hY [

hy nwnk! gurU dy snmuK rihx vwly mnu`KW ƒ pRBU ny Awp Awpxy nwl myl ilAw huMdw hY, auh pRBU dy dr qy sohxy l`gdy hn [18[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥ ਧਨਵੰਤਾ ਇਵ ਹੀ ਕਹੈ ਅਵਰੀ ਧਨ ਕਉ ਜਾਉ ॥ ਨਾਨਕੁ ਨਿਰਧਨੁ ਤਿਤੁ ਦਿਨਿ ਜਿਤੁ ਦਿਨਿ ਵਿਸਰੈ ਨਾਉ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1244}

pd ArQ:-  iev hI—ieauN hI, iesy qrHW hI [ Dn kau—Dn vwsqy, Dn iek`Tw krn leI [ jwau—jwauN, jwvW [ inrDnu—kMgwl [ iqqu idin—aus idn ivc, aus idhwVy [ ijqu idin—ijs idhwVy (l&z ‘iqqu’ Aqy ‘ijqu’ AiDkrx kwrk iek-vcn hn l&z ‘iqsu’ Aqy ‘ijsu’ qoN) [

ArQ:-  Dn vwlw mnu`K (sdw) ieauN hI AwKdw hY ik mYN hor Dn kmwx leI jwvW [ pr nwnk qW aus idhwVy kMgwl (hovygw) ijs idn ies ƒ prmwqmw dw nwm iv`srygw [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਸੂਰਜੁ ਚੜੈ ਵਿਜੋਗਿ ਸਭਸੈ ਘਟੈ ਆਰਜਾ ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਰਤਾ ਭੋਗਿ ਕੋਈ ਹਾਰੈ ਕੋ ਜਿਣੈ ॥ ਸਭੁ ਕੋ ਭਰਿਆ ਫੂਕਿ ਆਖਣਿ ਕਹਣਿ ਨ ਥੰਮ੍ਹ੍ਹੀਐ ॥ ਨਾਨਕ ਵੇਖੈ ਆਪਿ ਫੂਕ ਕਢਾਏ ਢਹਿ ਪਵੈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1244}

pd ArQ:-  ivjoig—ivCoVy nwl, (idn dy) guzrn nwl [ sBsY—hryk jIv dI [ Awrjw—aumr [ rqw—rMigAw hoieAw [ Boig—(mwieAw dy) Bogx ivc [ sBu ko—hryk jIv [ PUik—AhMkwr nwl [ AwKix khix—AwKx nwl kihx nwl, smJwaux nwl [ QMm@IAY—roikAw jWdw [ Awip—pRBU Awp [ PUk—pRwx, suAws [ ijxY—ij`qdw hY [

ArQ:-  sUrj cVHdw hY (qy fu`bdw hY, ies qrHW idnW dy) guzrn nwl hryk jIv dI aumr Gt rhI hY; ijs dw mn qn mwieAw dy Bogx ivc ru`Jw hoieAw hY auh qW mnu`Kw jnm dI bwzI hwr jWdw hY, qy, koeI (ivrlw ivrlw) ij`q ky jWdw hY [ (mwieAw dy kwrn) hryk jIv AhMkwr nwl AwPirAw hoieAw hY, smJwieAW AwkVn qoN rukdw nhIN [ hy nwnk! prmwqmw Awp (jIv dI AwkV ƒ) vyK irhw hY, jdoN auh ies dy suAws mukw dyNdw hY qW ieh (AhMkwrI) DrqI qy Fih pYNdw hY (Bwv, im`tI nwl iml jWdw hY) [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh