ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1243

ਮਃ ੧ ॥ ਰੰਨਾ ਹੋਈਆ ਬੋਧੀਆ ਪੁਰਸ ਹੋਏ ਸਈਆਦ ॥ ਸੀਲੁ ਸੰਜਮੁ ਸੁਚ ਭੰਨੀ ਖਾਣਾ ਖਾਜੁ ਅਹਾਜੁ ॥ ਸਰਮੁ ਗਇਆ ਘਰਿ ਆਪਣੈ ਪਤਿ ਉਠਿ ਚਲੀ ਨਾਲਿ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਏਕੁ ਹੈ ਅਉਰੁ ਨ ਸਚਾ ਭਾਲਿ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1243}

pd ArQ:-  rMnw—iesqRIAW [ boDIAw—slwhkwr [ purs—mnu`K [ seIAwd—iSkwrI, zwlm [ sIlu—imTw suBwau [ sMjmu—jugiq ivc rihxw [ suc—ihrdy dI pivqRqw, idl dI s&weI [ BMnI—dUr ho rhI hY [ Kwju—mn-BwauNdw Kwxw [ Ahwju—nwh hzm hox vwlw, hrwm [ srmu—hXw [ Gir Awpxy—ikqy Awpxy Gr ivc, ikqy Awpxy vqn ƒ [ piq—AxK, ie`zq [ scw—sdw kwiem rihx vwlw [

ArQ:-  (r`b qoN iv`CuV ky) mnu`K zwlm ho rhy hn qy qIvIAW ies zulm leI slwhkwr bx rhIAW hn; im`Tw suBwau, jugiq ivc rihxw, idl dI s&weI—ieh sB g`lW dUr ho geIAW hn qy v`FI Awidk hrwm mwl iehnW lokW dw mn-BwauNdw Kwxw ho igAw hY; Srm-hXw ikqy Awpxy vqn clI geI hY (Bwv, iehnW mnu`KW qoN ikqy dUr duryfy ho geI hY) AxK BI Srm-hXw dy nwl hI clI geI hY [

hy nwnk! (jy ‘sIl sMjm suc’ Awidk gux l`Bxy hn, qW auhnW dw somw) isr& sdw kwiem rihx vwlw prmwqmw hI hY, (iehnW guxW leI) koeI hor QW nwh l`Bo (Bwv, pRBU qoN ibnw iksy hor QW ieh gux nhIN iml skdy) [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਬਾਹਰਿ ਭਸਮ ਲੇਪਨ ਕਰੇ ਅੰਤਰਿ ਗੁਬਾਰੀ ॥ ਖਿੰਥਾ ਝੋਲੀ ਬਹੁ ਭੇਖ ਕਰੇ ਦੁਰਮਤਿ ਅਹੰਕਾਰੀ ॥ ਸਾਹਿਬ ਸਬਦੁ ਨ ਊਚਰੈ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਪਸਾਰੀ ॥ ਅੰਤਰਿ ਲਾਲਚੁ ਭਰਮੁ ਹੈ ਭਰਮੈ ਗਾਵਾਰੀ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਈ ਜੂਐ ਬਾਜੀ ਹਾਰੀ ॥੧੪॥ {ਪੰਨਾ 1243}

pd ArQ:-  bwhir—(Bwv,) srIr auqy [ Bsm—suAwh [ AMqir—mn ivc [ gubwrI—hnyrw [ iKMQw—godVI, ^&nI [ swihb sbdu—pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI [ pswrI—iKlwrw [ Brmu—Btkxw [ BrmY—Btkdw hY, Tyfy KWdw hY [ gwvwrI—mUrK [

ArQ:-  jo mnu`K ipMfy auqy (qW) suAwh ml lYNdw hY (pr aus dy) mn ivc (mwieAw dy moh dw) hnyrw hY; (bwhr) godVI qy JolI (Awidk) dy keI ByK krdw hY qy BYVI miq dy kwrn (ies ByK dw) AhMkwr krdw hY; pRBU dI is&iq-swlwh dI bwxI nhIN aucwrdw, (inrw) mwieAw dy moh dw iKlwrw hI (bxweI bYTw) hY; aus dy mn ivc lwlc hY Btkxw hY, mUrK Tyfy KWdw iPrdw hY; pRBU dw nwm nhIN ismrdw, hy nwnk! (AYsw mnu`K, mwno) jUey ivc (mnu`Kw jnm dI) bwzI hwr jWdw hY [14[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥ ਲਖ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੋਵੈ ਲਖ ਜੀਵਣੁ ਕਿਆ ਖੁਸੀਆ ਕਿਆ ਚਾਉ ॥ ਵਿਛੁੜਿਆ ਵਿਸੁ ਹੋਇ ਵਿਛੋੜਾ ਏਕ ਘੜੀ ਮਹਿ ਜਾਇ ॥ ਜੇ ਸਉ ਵਰ੍ਹਿਆ ਮਿਠਾ ਖਾਜੈ ਭੀ ਫਿਰਿ ਕਉੜਾ ਖਾਇ ॥ ਮਿਠਾ ਖਾਧਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਕਉੜਤਣੁ ਧਾਇ ਜਾਇ ॥ ਮਿਠਾ ਕਉੜਾ ਦੋਵੈ ਰੋਗ ॥ ਨਾਨਕ ਅੰਤਿ ਵਿਗੁਤੇ ਭੋਗ ॥ ਝਖਿ ਝਖਿ ਝਖਣਾ ਝਗੜਾ ਝਾਖ ॥ ਝਖਿ ਝਖਿ ਜਾਹਿ ਝਖਹਿ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਪਾਸਿ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1243}

pd ArQ:-  lK jIvxu—l`KW virHAW dI izMdgI [ ikAw KusIAw—BwvyN ikqnIAW hI ^uSIAW hox [ ivCuiVAw—srIr qy ijMd dy iv`CuVn vyly [ ivsu—ivhu, zihr, (Bwv bhuq duKdweI) [ jwie—(jIv) qur pYNdw hY [ KwjY—KwvIey [ kauVw—(mOq dy ivCoVy dw) kOVw (Gu`t) [ iciq n AwvY—cyqy nhIN rihMdw, iv`sr jWdw hY [ Dwie Dwie—fUMGw Asr pWdw hY [ kauVqxu—(Bwv,) ivCoVw [ imTw kauVw—BogW dw imlxw qy iv`CuVnw [ rog—duKdweI [ Bog—BogW dy kwrn [ ivguqy—^uAwr huMdy hn [ JiK JiK JKxw—muV muV JKW mwrnIAW, muV muV ivSy Bogxy [ JgVw—iek lµmw gyV [ JgVw JwK—JKW mwrn dw iek lµmw gyV, ivSy Bogx dw iek lµmw cskw [ JiK JiK jwih—JKW mwr mwr ky (ivSy Bog Bog ky) ieQoN jgq qoN jWdy hn [ iqn pwis—auhnW ivSy-pdwrQW dy kol hI [ JKih—t`krW mwrdy hn, Btkdy hn, vwsnw nwl b`Dy rihMdy hn [

ArQ:-  l`KW bMidAW nwl ipAwr hovy, l`KW swlW dI izMdgI hovy, BwvyN ikqnIAW hI ^uSIAW qy ikqny hI cwau hox, pr mrn vyly jdoN bMdw iek GVI ivc hI au~T ky qur pYNdw hY qW iehnW qoN judweI bhuq duKdweI huMdI hY [

jy sYNkVy vrHy BI ieh suAwdly Bog Bogdy rhIey qW BI iehnW qoN ivCoVy vwlw kOVw Gu`t Brnw hI pYNdw hY! Bogy hoey Bog qW Bu`l jWdy hn, pr iehnW qoN ivCoVy dI s`t fUMGw s`l lWdI hY [

hy nwnk! iehnW BogW dw imlxw qy Ku`s jwxw dovyN g`lW hI duKdweI hn ikauNik BogW dy kwrn Aw^r bMdy ^uAwr hI huMdy hn [ in`q in`q ivSy Bogx nwl ivSy Bogx dw iek lµmw cskw bx jWdw hY, ivSy Bog Bog ky jIv ieQoN jgq qoN qurdy hn, (qy vwsnw-b`Dy) auhnW iviSAW dy kol hI t`krW mwrdy rihMdy hn [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਕਾਪੜੁ ਕਾਠੁ ਰੰਗਾਇਆ ਰਾਂਗਿ ॥ ਘਰ ਗਚ ਕੀਤੇ ਬਾਗੇ ਬਾਗ ॥ ਸਾਦ ਸਹਜ ਕਰਿ ਮਨੁ ਖੇਲਾਇਆ ॥ ਤੈ ਸਹ ਪਾਸਹੁ ਕਹਣੁ ਕਹਾਇਆ ॥ ਮਿਠਾ ਕਰਿ ਕੈ ਕਉੜਾ ਖਾਇਆ ॥ ਤਿਨਿ ਕਉੜੈ ਤਨਿ ਰੋਗੁ ਜਮਾਇਆ ॥ ਜੇ ਫਿਰਿ ਮਿਠਾ ਪੇੜੈ ਪਾਇ ॥ ਤਉ ਕਉੜਤਣੁ ਚੂਕਸਿ ਮਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵੈ ਸੋਇ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1243}

pd ArQ:-  kwpVu kwTu—k`pVy qy l`kV dw swmwn (prdy kursIAW Awidk) [ rWig—rMg nwl [ gc—cUny-g`c [ bwgy bwg—b`gy hI b`gy, ic`ty hI ic`ty [ swd—suAwd [ shj—suK [ swd kir—suAwdW nwl [ KylwieAw—iKfwieAw, prcwieAw [ pwshu—koloN [ khxu—aulwhmw [ kauVw—auh ivSy-Bog jo AMq ƒ duKdweI hn [ iqin—aus ny [ iqin kauVY—aus ivSy-Bog dy duKdweI csky ny [ qin—srIr ivc [ imTw—pRBU dw nwm-rUp suAwdlw pdwrQ [ pyVY pwie—p`ly pey, iml jwey [ kauVqxu—ivSy-BogW qoN pYdw hoieAw du`K [ mwie—hy mW! soie—auh [

ArQ:-  (mnu`K ny) k`pVy qy l`kV dw swmwn rMg nwl rMgw ilAw, GrW ƒ cUny-g`c kr ky ic`ty hI ic`ty bxw ilAw, (Ajyhy) suAwdW qy suKW nwl mn ƒ prcWdw irhw, (pr iehnIN kMmIN) hy pRBU! qyry pwsoN aulwhmw ilAw (ik mnu`Kw jnm dw mnorQ nwh K`itAw); ivSy-ivkwr jo Aw^r duKdweI huMdy hn suAwdly jwx ky mwxdw irhw, aus ivSy-Bog ny srIr ivc rog pYdw kr id`qw [

hy mW! jy pRBU dw nwm-rUp suAwdlw Bojn muV iml jwey, qW ivSy-BogW qoN pYdw hoieAw du`K dUr ho jWdw hY; pr, hy nwnk! ieh ‘im`Tw’ nwm ausy gurmuiK ƒ imldw hY ijs dy BwgW ivc ies dI pRwpqI ilKI hovy [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਜਿਨ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਮੈਲੁ ਕਪਟੁ ਹੈ ਬਾਹਰੁ ਧੋਵਾਇਆ ॥ ਕੂੜੁ ਕਪਟੁ ਕਮਾਵਦੇ ਕੂੜੁ ਪਰਗਟੀ ਆਇਆ ॥ ਅੰਦਰਿ ਹੋਇ ਸੁ ਨਿਕਲੈ ਨਹ ਛਪੈ ਛਪਾਇਆ ॥ ਕੂੜੈ ਲਾਲਚਿ ਲਗਿਆ ਫਿਰਿ ਜੂਨੀ ਪਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਜੋ ਬੀਜੈ ਸੋ ਖਾਵਣਾ ਕਰਤੈ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ ॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 1243}

pd ArQ:-  bwhru—bwhrlw pwsw (Bwv, srIr) [ lwlic—lwlc ivc [ krqY—krqwr ny [ iliK—ilK ky [ pwieAw—(BwgW ivc) dy id`qw hY [

ArQ:-  ijnHW mnu`KW dy ihrdy ivc s&weI nhIN, DoKw hY, pr srIr ƒ bwhroN Do ky r`Kdy hn, auh (Awpxy hryk kwr-ivhwr ivc) JUT qy DoKw hI vrqdy hn, pr JUT au~GV AwauNdw hY, (ikauNik) mn dy AMdr jo kuJ huMdw hY auh zwhr ho jWdw hY, lukwieAW luk nhIN skdw [

JUT lwlc ivc l`gx nwl (is`tw ieh inkldw hY ik mnu`K) muV muV jUnW ivc jw pYNdw hY [

hy nwnk! jo kuJ (mnu`K Awpxy krmW dw) bI bIjdw hY auhI (Pl) KWdw hY, krqwr ny (ieh rzw jIvW dy m`Qy auqy) ilK ky r`K id`qI hY [15[

ਸਲੋਕ ਮਃ ੨ ॥ ਕਥਾ ਕਹਾਣੀ ਬੇਦੀ ਆਣੀ ਪਾਪੁ ਪੁੰਨੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਦੇ ਦੇ ਲੈਣਾ ਲੈ ਲੈ ਦੇਣਾ ਨਰਕਿ ਸੁਰਗਿ ਅਵਤਾਰ ॥ ਉਤਮ ਮਧਿਮ ਜਾਤੀਂ ਜਿਨਸੀ ਭਰਮਿ ਭਵੈ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਤਤੁ ਵਖਾਣੀ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਵਿਚਿ ਆਈ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਖੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤੀ ਸੁਰਤੀ ਕਰਮਿ ਧਿਆਈ ॥ ਹੁਕਮੁ ਸਾਜਿ ਹੁਕਮੈ ਵਿਚਿ ਰਖੈ ਹੁਕਮੈ ਅੰਦਰਿ ਵੇਖੈ ॥ ਨਾਨਕ ਅਗਹੁ ਹਉਮੈ ਤੁਟੈ ਤਾਂ ਕੋ ਲਿਖੀਐ ਲੇਖੈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1243}

not:-  ies slok ivc vydW dI qy gurU nwnk dI qwlIm dw inKyVw kr ky d`isAw hY [

pd ArQ:-  bydˆØI—vydW ny [ AwxI—ilAWdI [ kQw khwxI—(Bwv,) is`iKAw, qwlIm [ pwpu puMn bIcwru—ieh ivcwr ik pwp kIh hY qy puMn kIh hY [ dy dy lYxw—Awp h`QoN dy ky hI leIdw hY, Awpxw id`qw hI A`gy leIdw hY [ lY lY dyxw—jo iksy pwsoN lYNdy hW auh moVnw peygw [ nrik—nrk ivc [ Avqwr—jMmxw, QW imlxI [ miDm—nIvW [ jwqˆØI ijnsI Brim—jwqW dy qy iksmW dy Brm ivc [ qqu—AslIAq, jgq dw mUl prmwqmw [ vKwxI—ibAwn krn vwlI [ igAwn iDAwn ivic—q`q dy igAwn qy q`q dy iDAwn dy sMbMD ivc, pRBU dy guxW dI ivcwr kIiqAW qy pRBU ivc suriq joiVAW [ AweI—prgt hoeI; aucwrI geI [ gurmuiK AwKI—gurU ny aucwrI [ jwqI—smJI [ surqˆØI—suriqAW ny, (ijvyN, bydˆØI), ijnHW ny ies ivc suriq joVI [ krim—pRBU dI imhr nwl [ vyKY—sMBwl krdw hY [ Aghu—pihlW [ ko—koeI, jIv [ ilKIAY lyKY—lyKy ivc iliKAw jWdw hY, pRvwn huMdw hY [

ArQ:-  (jo) qwlIm vydW ny ilAWdI (Bwv, id`qI), (aus ivc ieh) ivcwr hY ik pwp kIh hY qy puMn kIh hY, (aus ny ieh d`isAw hY ik h`QoN) dy ky hI (muV) leIdw hY qy jo kuJ iksy qoN lYNdy hW auh (Agly jnm ivc) moVIdw hY, (Awpxy kIqy krmW Anuswr) nrk ivc jW surg ivc A`pVIdw hY, (ies qwlIm Anuswr) dunIAw au~cIAW nIvIAW jwqW qy iksmW dy vihmW ivc ^uAwr huMdI hY [

(pr jo) bwxI gurU ny aucwrI hY, (ijs dy fUMGy Byq ƒ) gurU ny smiJAw hY qy (ijs ƒ) suriqAW ny jipAw hY auh bwxI nwm-AMimRq nwl BrI hoeI hY, qy pRBU dy gux ibAwn krdI hY, ieh bwxI pRBU dy guxW dI ivcwr kIiqAW qy pRBU ivc suriq joiVAW prgt hoeI hY [ (ieh bwxI d`sdI hY ik) prmwqmw Awpxw hukm (-rUp s`iqAw) swj ky (sB jIvW ƒ) Awpxy hukm ivc hI r`iKAw hY qy hukm ivc hI sMBwl krdw hY [ hy nwnk! (ies bwxI dI brkiq nwl) pihlW (jIv dI) haumY dUr huMdI hY qW jIv pRBU dI hzUrI ivc pRvwn huMdw hY [1[

ਮਃ ੧ ॥ ਬੇਦੁ ਪੁਕਾਰੇ ਪੁੰਨੁ ਪਾਪੁ ਸੁਰਗ ਨਰਕ ਕਾ ਬੀਉ ॥ ਜੋ ਬੀਜੈ ਸੋ ਉਗਵੈ ਖਾਂਦਾ ਜਾਣੈ ਜੀਉ ॥ ਗਿਆਨੁ ਸਲਾਹੇ ਵਡਾ ਕਰਿ ਸਚੋ ਸਚਾ ਨਾਉ ॥ ਸਚੁ ਬੀਜੈ ਸਚੁ ਉਗਵੈ ਦਰਗਹ ਪਾਈਐ ਥਾਉ ॥ ਬੇਦੁ ਵਪਾਰੀ ਗਿਆਨੁ ਰਾਸਿ ਕਰਮੀ ਪਲੈ ਹੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਸੀ ਬਾਹਰਾ ਲਦਿ ਨ ਚਲਿਆ ਕੋਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1243}

pd ArQ:-  bydu pukwry—vyd au~cI AwKdw hY, (Bwv, vyd dI qwlIm ieh hY ik) [ bIau—bIj, mUl, kwrn [ jo—jo kuJ [ KWdw jIau—(bIjy hoey dw Pl) Kwx vwlw jIv [ jwxY—jwx lYNdw hY [ igAwnu—gurU dw (id`qw hoieAw) igAwn, au~cI ivcwr [ slwhy—pRBU dI is&iq-swlwh krdw hY [ vfw kir—(pRBU ƒ) v`fw AwK AwK ky [ scw—sdw-iQr rihx vwlw [ pweIAY Qwau—QW imldI hY, pRvwn hovIdw hY [ vpwrI—vpwr dIAW g`lW krn vwlw [ rwis—(Asl) pUMjI [ krmI—pRBU dI imhr nwl [ bwhrw—s`Kxw [ lid—l`d ky, n&w K`t ky [

not:-  ipCly slok vWg ies ivc BI vyd dy d`sy hoey krm-kWf Aqy gurU dy id`qy igAwn dw Awpo ivc twkrw kIqw hoieAw hY [

ArQ:-  vyd dI qwlIm ieh hY ik (jIv dw kIqw hoieAw) puMn-krm (aus dy vwsqy) surg (imlx) dw sb`b (bxdw) hY qy pwp (jIv leI) nrk (ivc pYx) dw kwrn ho jWdw hY; (Awpxy kIqy hoey puMn jW pwp dw Pl) Kwx vwlw (hryk) jIv (Awp hI) jwx lYNdw hY ik jo kuJ koeI bIjdw hY auhI au~gdw hY [ (so, ies krm-kWf dI qwlIm ivc pRBU dI is&iq-swlwh qy pRBU dI imhr ƒ koeI QW nhIN hY) [

(pr gurU dw b^iSAw) igAwn prmwqmw ƒ v`fw AwK ky (aus dI) is&iq-swlwh krdw hY (qy d`sdw hY ik) pRBU dw nwm sdw kwiem rihx vwlw hY, jo mnu`K pRBU dw nwm (ihrdy ivc) bIjdw hY aus dy AMdr nwm hI pRPulq huMdw hY qy aus ƒ pRBU dI hzUrI ivc Awdr imldw hY [

(so, pwp qy puMn dy Pl d`s ky) vyd qW vpwr dIAW g`lW krdw hY; (pr mnu`K leI Asl) rwis-pUMjI (pRBU dy guxW dw) igAwn hY qy ieh igAwn pRBU dI imhr nwl (gurU qoN) imldw hY; hy nwnk! (ies igAwn-rUp) pUMjI qoN ibnw koeI mnu`K (jgq qoN) n&w K`t ky nhIN jWdw [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh