ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1240

ਪਉੜੀ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਮਨੁ ਰਹਸੀਐ ਨਾਮੇ ਸਾਂਤਿ ਆਈ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤੀਐ ਸਭ ਦੁਖ ਗਵਾਈ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਨਾਉ ਊਪਜੈ ਨਾਮੇ ਵਡਿਆਈ ॥ ਨਾਮੇ ਹੀ ਸਭ ਜਾਤਿ ਪਤਿ ਨਾਮੇ ਗਤਿ ਪਾਈ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਨਾਨਕ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1240}

pd ArQ:-  nwie—(AiDkrx kwrk, iek-vcn) [ nwie suixAY—(pUrb pUrn kwrdMqk Locative Absolute) jy nwm suxIey, jy nwm ivc suriq joVIey [ rhsIAY—iKV jWdw hY [ nwmy—nwm ivc hI [ (not:-  l&z ‘nwie’ Aqy ‘nwau’ dw &rk cyqy r`Kx-jog hY; l&z ‘nwau’ qoN l&z ‘nwie’ AiDkrx kwrk iek-vcn hY) [ giq—au~cI Awqmk AvsQw [

ArQ:-  hy (pRBU dy) nwm ivc suriq joVI r`KIey qW mn iKV jWdw hY, nwm ivc (juiVAW AMdr) SWqI pYdw huMdI hY [ jy nwm ivc iDAwn l`g jwey qW mn (mwieAw vloN) r`j jWdw hY qy swry du`K dUr ho jWdy hn; jy pRBU dw nwm suxdy rhIey qW (mn ivc) nwm (jpx dw cwau) pYdw ho jWdw hY, nwm (ismrn) ivc hI vifAweI (pRqIq huMdI) hY [

gurmuK mnu`K nwm (ismrn) ivc hI au~cI kul vwlI ie`zq smJdw hY, nwm ismirAW hI au~cI Awqmk AvsQw hwsl krdw hY; hy nwnk! gurmuK (sdw) nwm ismrdw hY qy (nwm ivc hI) ilv lweI r`Kdw hY [6[

ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਜੂਠਿ ਨ ਰਾਗੀ ਜੂਠਿ ਨ ਵੇਦੀ ॥ ਜੂਠਿ ਨ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਕੀ ਭੇਦੀ ॥ ਜੂਠਿ ਨ ਅੰਨੀ ਜੂਠਿ ਨ ਨਾਈ ॥ ਜੂਠਿ ਨ ਮੀਹੁ ਵਰ੍ਹਿਐ ਸਭ ਥਾਈ ॥ ਜੂਠਿ ਨ ਧਰਤੀ ਜੂਠਿ ਨ ਪਾਣੀ ॥ ਜੂਠਿ ਨ ਪਉਣੈ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਨਾਨਕ ਨਿਗੁਰਿਆ ਗੁਣੁ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਮੁਹਿ ਫੇਰਿਐ ਮੁਹੁ ਜੂਠਾ ਹੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1240}

pd ArQ:-  rwgˆØI—rwg (gwvx) dI rwhIN [ vydˆØI—vyd (Awidk Drm-pusqkW pVHn) dI rwhIN [ BydI—BydW dI rwhIN [ kI BydI—kI BydIN, dy BydW dI rwhIN [ cMd sUrj kI BydI—cMdRmw Aqy sUrj dy vK-vK mMny hoey piv`qr idhwiVAW (smy vK vK iksm dI pUjw) dI rwhIN [ AMnI—AMMn (C`f dyx) nwl, vrq r`Kx nwl [ nweI—(qIrQW auqy) nHwvx nwl [ virHAY—vrHn nwl [ DrqI—DrqI (dw rtn krn) nwl jW gu&w Awidk bxwx nwl [ pwxI—pwxI (ivc Klo ky qp krn) nwl [ paux—hvw, suAws [ pauxY mwih smwxI—suAwsW ivc lIn hox nwl, pRwxwXwm kIiqAW, suAwsW ƒ rokx dy A`iBAws nwl [ inguirAw—auhnW mnu`KW ivc jo gurU dy d`sy rsqy auqy nhIN qurdy [ muih PyirAY—jy (gurU vloN) mUMh PyrI r`KIey [ jUTw—(inMdw Awidk nwl) Apiv`qr [1[

ArQ:-  hy nwnk! ijhVy mnu`K gurU dy d`sy rwh auqy nhIN qurdy, (auhnW dy AMdr Awqmk jIvn au~cw krn vwlw) koeI gux nhIN (vDdw-Puldw) [ jy gurU vloN mUMh moVI r`KIey, qW mUMh (inMdw Awidk krn dI gMdI vwdI dI mYl nwl) Apiv`qr hoieAw rihMdw hY [

(hy BweI! rwgW dw gwien mnu`K dy AMdr keI hulwry pYdw krdw hY, pr mnu`K dy AMdr it`kI hoeI inMdw krn dI vwdI dI) ieh mYl rwgW (dy gwien) nwl BI dUr nhIN huMdI, vyd (Awidk Drm-pusqkW dy pwT) nwl BI nhIN (DupdI) [ m`isAw, sMgRWd, pUrnmwSI Awidk) cMdRmw Aqy sUrj dy vK-vK mMny hoey piv`qr idhwiVAW (smyN vK-vK iksm dI kIqI pUjw) dI rwhINM (mnu`K dy AMdr itkI inMdw Awidk dI) ieh mYl sw& nhIN huMdI [ hy BweI! AMn (dw iqAwg krn) nwl (qIrQW dy) ieSnwn krn nwl BI ieh mYl nhIN jWdI [ (ieMdr dyvqy dI pUjw nwl BI) ieh AMdrlI mYl dUr nhIN huMdI BwvyN (ieh mMinAw jw irhw hY ik aus dyvqy dI rwhIN) sB QweIN mINh pYNdw hY (qy DrqI Aqy bnspqI Awidk dI bwhrlI mYl Dup jWdI hY) [

(hy BweI! rmqy swDU bx ky) DrqI dw rtn kIiqAW, DrqI ivc gu&w bxw ky bYiTAW jW pwxI (ivc Klo ky qpW dI) rwhIN BI ieh mYl nhIN DupdI, Aqy, hy BweI! pRwxwXwm kIiqAW (smwDIAW lwieAW) BI (mnu`K dy AMdr itkI hoeI inMdw Awidk krn dI) ieh mYl dUr nhIN huMdI [1[

ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਨਾਨਕ ਚੁਲੀਆ ਸੁਚੀਆ ਜੇ ਭਰਿ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ॥ ਸੁਰਤੇ ਚੁਲੀ ਗਿਆਨ ਕੀ ਜੋਗੀ ਕਾ ਜਤੁ ਹੋਇ ॥ ਬ੍ਰਹਮਣ ਚੁਲੀ ਸੰਤੋਖ ਕੀ ਗਿਰਹੀ ਕਾ ਸਤੁ ਦਾਨੁ ॥ ਰਾਜੇ ਚੁਲੀ ਨਿਆਵ ਕੀ ਪੜਿਆ ਸਚੁ ਧਿਆਨੁ ॥ ਪਾਣੀ ਚਿਤੁ ਨ ਧੋਪਈ ਮੁਖਿ ਪੀਤੈ ਤਿਖ ਜਾਇ ॥ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਜਗਤ ਕਾ ਫਿਰਿ ਪਾਣੀ ਸਭੁ ਖਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1240}

pd ArQ:-  jy koie—jy koeI mnu`K [ Bir jwxY—culI BrnI jwxdw hovy, culI Brn dI smJ hovy [ surqw—ivdvwn mnu`K [ igAwn—ivcwr [ jqu—mn ƒ kwm-vwsnw vloN rokxw [ igrhI—igRhsqI [ squ—au~cw Awcrn [ dwnu—syvw [ inAwv—iensw& [ pwxI—pwxI nwl [ DopeI—Dupdw [ muiK—mUMh nwl [ iqK—iqRh, ipAws [ jgq kw ipqw—swrI rcnw dw mUl-kwrn [ sBu—swry jgq ƒ [ Kwie—nws krdw hY; prlO dw kwrn bxdw hY [

ArQ:-  hy nwnk! (inrw pwxI nwl culIAW kIiqAW Awqmk jIvn ivc su`c nhIN Aw skdI, pr) jy koeI mnu`K (s`cI culI) BrnI jwx ley qW su`cIAW culIAW ieh hn—ivdvwn vwsqy culI ivcwr dI hY (Bwv, ivdvwn dI iv`dvqw pivqR hY jy aus dy AMdr ivcwr BI hY) jogI dw kwm-vwSnw qoN bcy rihxw jogI leI pivqR culI hY, bRwhmx leI culI sMqoK hY qy igRhsqI leI culI hY au~cw Awcrn Aqy syvw [ rwjy vwsqy iensw& culI hY [

pwxI nwl (culI kIiqAW) mn nhIN Dup skdw, (hW) mUMh nwl pwxI pIiqAW iqRh imt jWdI hY; (pr pwxI dI culI nwl pivqRqw Awaux dy QW qW sgoN sUqk dw Brm pYdw hoxw cwhIdw hY ikauNik) pwxI qoN swrw sMswr pYdw huMdw hY qy pwxI hI swry jgq ƒ nws krdw hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਸਭ ਸਿਧਿ ਹੈ ਰਿਧਿ ਪਿਛੈ ਆਵੈ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਨਉ ਨਿਧਿ ਮਿਲੈ ਮਨ ਚਿੰਦਿਆ ਪਾਵੈ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਸੰਤੋਖੁ ਹੋਇ ਕਵਲਾ ਚਰਨ ਧਿਆਵੈ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਸਹਜੁ ਊਪਜੈ ਸਹਜੇ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਨਾਉ ਪਾਈਐ ਨਾਨਕ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1240}

pd ArQ:-  isiD iriD—krwmwqI qwkqW [ nau iniD—nO ^zwny (Bwv, jgq dy swry pdwrQ) [ mn icMidAw—mn dw icqivAw hoieAw [ kvlw—mwieAw [ shju—Afol AvsQw, Awqmk Afolqw [

ArQ:-  pRBU dy nwm ivc suriq joVI r`KIey qW swrIAW krwmwqI qwkqW ip`Cy l`gIAW iPrdIAW hn (suqy hI pRwpq ho jWdIAW hn); jgq dy swry pdwrQ hwsl ho jWdy hn, jo kuJ mn icqvdw hY iml jWdw hY; (mn ivc) sMqoK pYdw ho jWdw hY, mwieAw (BI) syvw krn l`g pYNdI hY; auh AvsQw pYdw ho jWdI hY ij`Qy mn foldw nhIN, qy ies Afol AvsQw ivc (A`pV ky) suK pRwpq ho jWdw hY [

pr, hy nwnk! gurU dI miq ilAW hI nwm imldw hY, (qy gurU dy rwh qy qurn vwlw mnu`K sdw pRBU dy) gux gWdw hY [7[

ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਦੁਖ ਵਿਚਿ ਜੰਮਣੁ ਦੁਖਿ ਮਰਣੁ ਦੁਖਿ ਵਰਤਣੁ ਸੰਸਾਰਿ ॥ ਦੁਖੁ ਦੁਖੁ ਅਗੈ ਆਖੀਐ ਪੜ੍ਹ੍ਹਿ ਪੜ੍ਹ੍ਹਿ ਕਰਹਿ ਪੁਕਾਰ ॥ ਦੁਖ ਕੀਆ ਪੰਡਾ ਖੁਲ੍ਹ੍ਹੀਆ ਸੁਖੁ ਨ ਨਿਕਲਿਓ ਕੋਇ ॥ ਦੁਖ ਵਿਚਿ ਜੀਉ ਜਲਾਇਆ ਦੁਖੀਆ ਚਲਿਆ ਰੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਿਫਤੀ ਰਤਿਆ ਮਨੁ ਤਨੁ ਹਰਿਆ ਹੋਇ ॥ ਦੁਖ ਕੀਆ ਅਗੀ ਮਾਰੀਅਹਿ ਭੀ ਦੁਖੁ ਦਾਰੂ ਹੋਇ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1240}

pd ArQ:-  duiK—du`K ivc [ vrqxu—vrqxw, kwr-ivhwr [ sMswir—sMswr ivc [ AgY—A`gy A`gy, swhmxy, ijauN ijauN idn guzrdy hn [ piV@—pVH ky [ krih pukwr—pukwr krdy hn, ivlkdy hn [ hirAw—hrw, SWqI vwlw [ AgI—A`gW nwl [ mwrIAih—mwrIdy hn [

ArQ:-  jIv dw jnm du`K ivc qy mOq BI du`K ivc hI huMdI hY (Bwv, jnm qoN mrn qk swrI aumr jIv du`K ivc hI PisAw rihMdw hY) du`K ivc (gRisAw hoieAw hI) jgq ivc swrw kwr-ivhwr krdw hY [ (iv`idAw) pVH pVH ky BI (jIv) ivlkdy hI hn, (jo kuJ) swhmxy (pRwpq huMdw hY aus ƒ) du`K hI du`K ikhw jw skdw hY [ (jIv dy BwgW ƒ) du`KW dIAW (mwno) pMfW KulHIAW hoeIAW hn, (ies dy iksy BI au~dm ivcoN) koeI suK nhIN inkldw; (swrI aumr) du`KW ivc ijMd swVdw rihMdw hY (Aw^r) du`KW dw mwirAw hoieAw roNdw hI (ieQoN) qur pYNdw hY [

hy nwnk! jy pRBU dI is&iq-swlwh ivc rMgy jweIey qW mn qn hry ho jWdy hn [ jIv du`KW dy swiVAW nwl (Awqmk mOq) mrdy hn, pr iPr ies dw ielwj BI du`K hI hY [ (svyry mMjy qy suK ivc su`qw rhy qW ieh du`K bx jWdw hY; pr jy svyry auiT bwhir jw ky ksrq Awidk kSt auTwey qW auh du`K suKdweI bxdw hY) [

ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਨਾਨਕ ਦੁਨੀਆ ਭਸੁ ਰੰਗੁ ਭਸੂ ਹੂ ਭਸੁ ਖੇਹ ॥ ਭਸੋ ਭਸੁ ਕਮਾਵਣੀ ਭੀ ਭਸੁ ਭਰੀਐ ਦੇਹ ॥ ਜਾ ਜੀਉ ਵਿਚਹੁ ਕਢੀਐ ਭਸੂ ਭਰਿਆ ਜਾਇ ॥ ਅਗੈ ਲੇਖੈ ਮੰਗਿਐ ਹੋਰ ਦਸੂਣੀ ਪਾਇ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1240}

pd ArQ:-  nwnk—hy nwnk! dunIAw rMgu—dunIAw dw Awnµd [ Bsu—suAwh [ BsU hU Bsu—inrI B`s hI B`s [ Kyh—suAwh [ dyh—srIr [ BsU BirAw—suAwh nwl il`biVAw hoieAw [ jwie—jWdw hY [ AgY—prlok ivc, mrn ipCoN [ lyKY mMigAY—(pUrb pUrn kwrdMqk, Locative Absolute) jdoN kIqy krmW dw lyKw mMgIdw hY [ hor dsUxI—hor ds-guxI (suAwh) [ pwie—lYNdw hY [

ArQ:-  hy nwnk! dunIAw dw rMg-qmwSw suAwh (dy brwbr) hY, inrI suAwh hI suAwh hY, inrI Kyh hI Kyh hY [ (iehnW rMg-qmwiSAW ivc l`g ky jIv, mwno,) Kyh hI Kyh kmWdw hY, (ijauN ijauN ieh Kyh iek`TI krdw hY iqauN iqauN) ies dw srIr (ivkwrW dI) Kyh nwl hI hor hor il`bVdw hY [

(mrn qy) jdoN ijMd (srIr) ivcoN v`KrI kIqI jWdI hY, qW ieh ijMd (ivkwrW dI) suAwh nwl hI il`bVI hoeI (ieQoN) jWdI hY, qy prlok ivc jdoN kIqy krmW dw lyKw huMdw hY (qdoN) hor ds-guxI vDIk suAwh (Bwv, SrimMdgI) ies ƒ imldI hY [2[

ਪਉੜੀ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਸੁਚਿ ਸੰਜਮੋ ਜਮੁ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵੈ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਘਟਿ ਚਾਨਣਾ ਆਨ੍ਹ੍ਹੇਰੁ ਗਵਾਵੈ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਆਪੁ ਬੁਝੀਐ ਲਾਹਾ ਨਾਉ ਪਾਵੈ ॥ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਪਾਪ ਕਟੀਅਹਿ ਨਿਰਮਲ ਸਚੁ ਪਾਵੈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਇ ਸੁਣਿਐ ਮੁਖ ਉਜਲੇ ਨਾਉ ਗੁਰਮੁਖਿ ਧਿਆਵੈ ॥੮॥ {ਪੰਨਾ 1240}

pd ArQ:-  suic—pivqRqw [ sMjmo—ieMidRAW ƒ cMgI qrHW v`s ivc ilAwauxw [ Git—ihrdy ivc [ Awpu—Awpxy Awp ƒ [ lwhw—lwB [ swcu—sdw-iQr rihx vwlw pRBU [ gurmuiK—gurU dy d`sy rwh auqy qurn vwlw mnu`K [

ArQ:-  jy nwm ivc suriq joVI r`KIey qW pivqRqw pRwpq huMdI hY, mn ƒ v`s krn dI smr`Qw Aw jWdI hY, jm (BI, Bwv, mOq dw fr) nyVy nhIN Fu`kdw; ihrdy ivc (pRBU dI joiq dw) cwnx ho jWdw hY (qy Awqmk jIvn dI sUJ vloN) hnyrw dUr ho jWdw hY; Awpxy Asly ƒ smJ leIdw hY qy pRBU dw nwm (jo mnu`Kw jIvn dw Asl) lwB (hY) K`t leIdw hY; swry pwp nws ho jWdy hn, pivqR s`cw pRBU iml pYNdw hY [

hy nwnk! jy nwm ivc iDAwn joVIey qW m`Qy iKVy rihMdy hn [ pr ieh nwm auhI mnu`K ismr skdw hY jo gurU dy d`sy rwh auqy qurdw hY [8[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh