ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1236

ਅਨਿਕ ਪਵਨ ਪਾਵਕ ਅਰੁ ਨੀਰ ॥ ਅਨਿਕ ਰਤਨ ਸਾਗਰ ਦਧਿ ਖੀਰ ॥ ਅਨਿਕ ਸੂਰ ਸਸੀਅਰ ਨਖਿਆਤਿ ॥ ਅਨਿਕ ਦੇਵੀ ਦੇਵਾ ਬਹੁ ਭਾਂਤਿ ॥੪॥ ਅਨਿਕ ਬਸੁਧਾ ਅਨਿਕ ਕਾਮਧੇਨ ॥ ਅਨਿਕ ਪਾਰਜਾਤ ਅਨਿਕ ਮੁਖਿ ਬੇਨ ॥ ਅਨਿਕ ਅਕਾਸ ਅਨਿਕ ਪਾਤਾਲ ॥ ਅਨਿਕ ਮੁਖੀ ਜਪੀਐ ਗੋਪਾਲ ॥੫॥ ਅਨਿਕ ਸਾਸਤ੍ਰ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਨ ॥ ਅਨਿਕ ਜੁਗਤਿ ਹੋਵਤ ਬਖਿਆਨ ॥ ਅਨਿਕ ਸਰੋਤੇ ਸੁਨਹਿ ਨਿਧਾਨ ॥ ਸਰਬ ਜੀਅ ਪੂਰਨ ਭਗਵਾਨ ॥੬॥ {ਪੰਨਾ 1236}

pd ArQ:-  pvn—hvw [ pwvk—A`g [ Aru—Aqy (Air—vYrI) [ nIr—pwxI [ swgr—smuMdr [ diD—dhIN [ KIr—du`D [ sUr—sUrj [ ssIAr—(__Dr) cMdRmw [ niKAwiq—qwry [ bhu BWiq—keI iksmW dy [4[

bsuDw—DrqI [ kwmDyn—(Dyn—gW) mno-kwmnw pUrIAW krn vwlIAW gWeIAW [ pwrjwq—suvrg dw iek ru`K jo mn-mMgIAW murwdW dyNdw mMinAw jWdw hY [ muiK—mUMh ivc [ byn—bMsrI [ muiK byn—mUMh ivc bMsrI r`Kx vwlw, ik®Sn [ muKI—muKIN, mUMhW nwl [ jpIAY—jipAw jw irhw hY [5[

jugiq—qrIkw, FMg [ biKAwn—aupdyS [ sroqy—suxn vwly [ sunih—suxdy hn (bhu-vcn) [ inDwn—^zwnw hrI [ srb jIA—sB jIvW ivc [ pUrn—ivAwpk [6[

ArQ:-  (hy sMq jno! prmwqmw dw drbwr hYrwn krn vwlw hY, aus dy pYdw kIqy hoey) AnykW hI hvw pwxI Aqy A`g (Awidk) hn, (aus dy pYdw kIqy hoey) AnykW hI rqnW dy, dhIN dy, du`D dy smuMdr hn [ (aus dy bxwey hoey) AnykW hI sUrj cMdRmw Aqy qwry hn, Aqy keI iksmW dy AnykW hI dyvIAW dyvqy hn [4[

(hy sMq jno! prmwqmw dw drbwr Ascrj hY, aus dIAW pYdw kIqIAW) AnykW DrqIAW Aqy AnykW hI mno-kwmnw pUrIAW krn vwlIAW suvrg dIAW gWeIAW hn, AnykW hI pwrjwq ru`K Aqy AnykW hI ik®Sn hn, AnykW hI AwkwS Aqy AnykW hI pwqwl hn [ hy sMq jno! aus gopwl ƒ AnykW mUMhW dI rwhIN jipAw jw irhw hY [ (AnykW jIv aus dw nwm jpdy hn) [5[

(hy sMq jno! prmwqmw dw drbwr hYrwn krn vwlw hY) AnykW SwsqRW isimRqIAW Aqy purwxW dI rwhIN AnykW qrIikAW nwl (aus dy guxW dw) aupdyS ho irhw hY [ hy sMq jno! AnykW hI suxn vwly aus guxW dy ^zwny pRBU dIAW is&qW sux rhy hn [ hy sMq jno! auh Bgvwn swry hI jIvW ivc ivAwpk hY [6[

ਅਨਿਕ ਧਰਮ ਅਨਿਕ ਕੁਮੇਰ ॥ ਅਨਿਕ ਬਰਨ ਅਨਿਕ ਕਨਿਕ ਸੁਮੇਰ ॥ ਅਨਿਕ ਸੇਖ ਨਵਤਨ ਨਾਮੁ ਲੇਹਿ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਤੇਹਿ ॥੭॥ ਅਨਿਕ ਪੁਰੀਆ ਅਨਿਕ ਤਹ ਖੰਡ ॥ ਅਨਿਕ ਰੂਪ ਰੰਗ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ॥ ਅਨਿਕ ਬਨਾ ਅਨਿਕ ਫਲ ਮੂਲ ॥ ਆਪਹਿ ਸੂਖਮ ਆਪਹਿ ਅਸਥੂਲ ॥੮॥ ਅਨਿਕ ਜੁਗਾਦਿ ਦਿਨਸ ਅਰੁ ਰਾਤਿ ॥ ਅਨਿਕ ਪਰਲਉ ਅਨਿਕ ਉਤਪਾਤਿ ॥ ਅਨਿਕ ਜੀਅ ਜਾ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹ ਮਾਹਿ ॥ ਰਮਤ ਰਾਮ ਪੂਰਨ ਸ੍ਰਬ ਠਾਂਇ ॥੯॥ {ਪੰਨਾ 1236}

pd ArQ:-  Drm—Drmrwj [ kumyr—kubyr, Dn dw dyvqw [ brn—vrx, smuMdr dw dyvqw [ kink—sonw [ syK—SySnwg [ nvqn—nvW [ lyih—lYNdy hn [ qyih—auhnW ny [7[

qh—auQy [ KMf—DrqIAW dy toty [ bnw—jMgl [ Awpih—Awp hI [ sUKm—AidRSt [ AsQUl—idRStmwn [8[

jugwid—jug Awidk [ prlau—jgq dw nws [ auqpwiq—auqp`qI, pYdwieS [ jIA—(l&z ‘jIau’ qoN bhu-vcn) [ rmq—ivAwpk [ sRb TWie—sB QwvW ivc [9[

ArQ:-  hy sMq jno! (aus prmwqmw dy pYdw kIqy hoey) AnykW Drmrwj hn AnykW hI Dn dy dyvqy kubyr hn, AnykW smuMdr dy dyvqy vrx hn Aqy AnykW hI sony dy sumyr prbq hn, AnykW hI aus dy bxwey hoey SySnwg hn jo (hr roz sdw aus dw) nvW hI nwm lYNdy hn [ hy sMq jno! auhnW ivcoN iksy ny aus (dy guxW) dw AMq nhIN l`Bw [7[

(hy sMq jno! prmwqmw dw drbwr hYrwn krn vwlw hY, aus dy pYdw kIqy hoey) AnykW rUpW rMgW dy KMf bRhmMf hn AnykW purIAW hn [ ausdy pYdw kIqy hoey AnykW jMgl qy auhnW ivc au~gx vwly AnykW iksmW dy Pl Aqy kMd mUl hn [ auh prmwqmw Awp hI AidRSt rUp vwlw hY, auh Awp hI ieh id`sdw jgq-qmwSw hY [8[

hy sMq jno! aus prmwqmw dy bxwey hoey AnykW hI jug Awidk hn, AnykW hI idn hn Aqy AnykW hI rwqW hn [ auh AnykW vwrI jgq dw nws krdw hY AnykW vwrI jgq-auqp`qI krdw hY [ hy sMq jno! (auh prmwqmw AYsw igRhsqI hY) ik aus dy Gr ivc AnykW hI jIv hn, auh sB QwvW ivc ivAwpk hY sB QwvW ivc mOjUd hY [9[

ਅਨਿਕ ਮਾਇਆ ਜਾ ਕੀ ਲਖੀ ਨ ਜਾਇ ॥ ਅਨਿਕ ਕਲਾ ਖੇਲੈ ਹਰਿ ਰਾਇ ॥ ਅਨਿਕ ਧੁਨਿਤ ਲਲਿਤ ਸੰਗੀਤ ॥ ਅਨਿਕ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟੇ ਤਹ ਚੀਤ ॥੧੦॥ ਸਭ ਤੇ ਊਚ ਭਗਤ ਜਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਗੁਨ ਗਾਵਹਿ ਰੰਗਿ ॥ ਅਨਿਕ ਅਨਾਹਦ ਆਨੰਦ ਝੁਨਕਾਰ ॥ ਉਆ ਰਸ ਕਾ ਕਛੁ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰ ॥੧੧॥ ਸਤਿ ਪੁਰਖੁ ਸਤਿ ਅਸਥਾਨੁ ॥ ਊਚ ਤੇ ਊਚ ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਬਾਨੁ ॥ ਅਪੁਨਾ ਕੀਆ ਜਾਨਹਿ ਆਪਿ ॥ ਆਪੇ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਹਿਓ ਬਿਆਪਿ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ ਨਾਨਕ ਦਇਆਲ ॥ ਜਿਨਿ ਜਪਿਆ ਨਾਨਕ ਤੇ ਭਏ ਨਿਹਾਲ ॥੧੨॥੧॥੨॥੨॥੩॥੭॥ {ਪੰਨਾ 1236}

pd ArQ:-  jw kI—ijs (prmwqmw) dI (rcI hoeI) [ lKI n jwie—smJI nhIN jw skdI [ klw—qwkq [ hir rwie—pRBU-pwiqSwh [ lilq—suMdr [ Duinq—DunIAW ho rhIAW hn [ gupq cIq—ic`qr gupq [ qh—auQy, aus dy drbwr ivc [10[

jw kY sMig—ijs dy nwl, ijs dy dr qy [ gwvih—gWdy hn [ rMig—pRym nwl [ Anwhd—ibnw vjwey v`j rhy [ Junkwr—im`TI Awvwz [ auAw kw—aus dw [11[

siq—sdw-kwiem [ inrbwnu—vwSnw-rihq [ jwnih—qUM jwxdw hYN [ Awpy—Awp hI [ Git Git—hryk Gt ivc [ ik®pw inDwn—hy ikrpw dy ^zwny! dieAwl—hy dieAw dy Gr! ijin—ijin ijin, ijs ijs ny [ qy—auh swry [ inhwl—pRsMn-ic`q [12[

ArQ:-  hy sMq jno! (prmwqmw dw drbwr hYrwn krn vwlw hY) ijs dI (rcI hoeI) AnykW rMgW dI mwieAw smJI nhIN jw skdI, auh pRBU-pwiqSwh AnykW kOqk rcw irhw hY [ (aus dy dr qy) AnykW surIly rwgW dI DunI ho rhI hY [ auQy AnykW hI ic`qr gupq pRq`K id`sdy hn [10[

hy sMq jno! auh prmwqmw sB qoN au~cw hY ijs dy dr qy AnykW Bgq pRym nwl A`Ty phr aus dI is&iq-swlwh dy gIq gWdy rihMdy hn [ aus dy dr qy ibnw vjwey v`j rhy swjW dI im`TI sur dw Awnµd bixAw rihMdw hY, aus Awnµd dw AMq jW pwrlw bMnw nhIN l`B skdw (auh Awnµd Amu`k hY) [11[

hy sMq jno! auh prmwqmw sdw kwiem rihx vwlw hY, aus dw AsQwn BI At`l hY [ auh au~icAW qoN au~cw hY, piv`qr-srUp hY, vwsnw-rihq hY [

hy nwnk! (AwK—) hy pRBU! Awpxy rcy (jgq) ƒ qUM Awp hI jwxdw hYN, qUM Awp hI hryk srIr ivc mOjUd hYN [ hy dieAw dy ^zwny! hy dieAw dy somy! ijs ijs ny (qyrw nwm) jipAw hY, auh sB pRsMn-ic`q rihMdy hn [12[1[2[2[3[7[

vyrvw:

gurU nwnk dyv jI — 2
gurU Amrdws jI  — 3
gurU Arjn dyv jI — 2
 . . . . . . . . . . .——
 . . . . joV . . . . . 7

not:-  gurU Arjn swihb dI 1 AstpdI ‘Gru 1’ dI, dUjI ‘Gru 6’ dI hY [

ਸਾਰਗ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੫    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਭ ਦੇਖੀਐ ਅਨਭੈ ਕਾ ਦਾਤਾ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰਨ ਹੈ ਅਲਿਪਾਤਾ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰਨੁ ਕਰਿ ਬਿਸਥੀਰਨੁ ਜਲ ਤਰੰਗ ਜਿਉ ਰਚਨੁ ਕੀਆ ॥ ਹਭਿ ਰਸ ਮਾਣੇ ਭੋਗ ਘਟਾਣੇ ਆਨ ਨ ਬੀਆ ਕੋ ਥੀਆ ॥ ਹਰਿ ਰੰਗੀ ਇਕ ਰੰਗੀ ਠਾਕੁਰੁ ਸੰਤਸੰਗਿ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਤਾ ॥ ਨਾਨਕ ਦਰਸਿ ਲੀਨਾ ਜਿਉ ਜਲ ਮੀਨਾ ਸਭ ਦੇਖੀਐ ਅਨਭੈ ਕਾ ਦਾਤਾ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1236}

pd ArQ:-  sB—swrI isRStI ivc [ dyKIAY—id`sdw hY [ AnBY—AnBY pd, auh AvsQw ij`Qy koeI fr poh nhIN skdw [ Git Git—hryk srIr ivc [ Ailpwqw—inrlyp [ pUrnu—ivAwpk [ kir—kr ky [ ibsQIrnu—jgq-iKlwrw [ qrMg—lihrW [ rcnu kIAw—rcnw rcI hY [ hiB—swry [ Gtwxy—hryk Gt ivc [ Awn—hor (ANX) [ bIAw—dUjw [ ko—koeI BI [ rMgI—sB rMgW dw rcn vwlw [ iek rMgI—iek-rs ivAwpk [ sMig—sMgiq ivc [ jwqw—jwixAw jWdw hY [ dris—drsn ivc [ mInw—m`CI [1[

ArQ:-  hy BweI! inrBYqw dI AvsQw dyx vwlw pRBU swrI isRStI ivc v`sdw id`s irhw hY [ auh pRBU hryk srIr ivc ivAwpk hY, iPr BI inrlyp rihMdw hY [ ijvyN pwxI dIAW lihrW (ivc pwxI mOjUd hY) prmwqmw jgq-rcnw dw iKlwrw rc ky Awp hryk srIr ivc ivAwpk hY [ hryk srIr ivc ivAwpk ho ky auh swry rs mwxdw hY swry Bog Bogdw hY, (aus qoN ibnw ikqy BI) koeI dUjw nhIN hY [

hy BweI! sB rMgW dw rcx vwlw auh mwlk-hrI iek-rs sB ivc ivAwpk hY [ sMq jnW dI sMgiq ivc it`k ky aus pRBU nwl sWJ pY skdI hY [ hy nwnk! mYN aus dy drsn ivc ieauN lIn rihMdw hW ijvyN m`CI pwxI ivc [ inrBYqw dw dyx vwlw auh pRBU swrI isRStI ivc id`s irhw hY [1[

ਕਉਨ ਉਪਮਾ ਦੇਉ ਕਵਨ ਬਡਾਈ ॥ ਪੂਰਨ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਸ੍ਰਬ ਠਾਈ ॥ ਪੂਰਨ ਮਨਮੋਹਨ ਘਟ ਘਟ ਸੋਹਨ ਜਬ ਖਿੰਚੈ ਤਬ ਛਾਈ ॥ ਕਿਉ ਨ ਅਰਾਧਹੁ ਮਿਲਿ ਕਰਿ ਸਾਧਹੁ ਘਰੀ ਮੁਹਤਕ ਬੇਲਾ ਆਈ ॥ ਅਰਥੁ ਦਰਬੁ ਸਭੁ ਜੋ ਕਿਛੁ ਦੀਸੈ ਸੰਗਿ ਨ ਕਛਹੂ ਜਾਈ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਹਰਿ ਆਰਾਧਹੁ ਕਵਨ ਉਪਮਾ ਦੇਉ ਕਵਨ ਬਡਾਈ ॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1236-1237}

pd ArQ:-  aupmw—(mw—imxnw [ aupmw—iksy dy brwbr dw koeI d`sxw) brwbr dw d`sx dw au~dm [ dyau—dyauN, mYN idAW [ kaun aupmw dyau—mYN kIh d`sW ik aus vrgw hor kOx hY? mYN koeI aus dI brwbrI dw d`s nhIN skdw [ pUrn—ivAwpk [ sRb TweI—sBnIN QweIN [ mn mohn—mn ƒ iK`c pwaux vwlw [ Gt Gt sohx—hryk srIr ƒ sohxw bxwx vwlw [ iKMcy—iKc lYNdw hY [ CweI—suAwh, kuJ BI nhIN rih jWdw [

imil kir—iml ky [ swDhu—hy sMq jno! GrI muhqk—GVI A`DI GVI qk [ bylw—(ieQoN kUc krn dw) smw [ drbu—(dàÒX) Dn [ ArQu drbu—Dn-pdwrQ [ sMig—nwl [ jweI—jWdw [2[

ArQ:-  hy sMq jno! mYN aus prmwqmw dI brwbrI dw koeI BI d`s nhIN skdw [ auh kyfw v`fw hY—ieh BI nhIN d`s skdw [ auh srb-ivAwpk hY, auh sBnIN QweIN mOjUd hY [ auh pRBU srb-ivAwpk hY, sB dy mnW ƒ iK`c pwx vwlw hY, sB srIrW ƒ (AwpxI joiq nwl) sohxw bxwx vwlw hY [ jdoN auh AwpxI joiq iK`c lYNdw hY, qdoN kuJ BI nhIN rih jWdw [

hy sMq jno! GVI A`DI GVI ƒ (hryk jIv vwsqy ieQoN kUc krn dw) vylw Aw hI jWdw hY, iPr ikauN nw iml ky aus dy nwm dw AwrwDn kro? hy sMq jno! Dn-pdwrQ ieh sB kuJ jo id`s irhw hY, koeI BI cIz (iksy dy) nwl nhIN jWdI [ hy nwnk! AwK—hy BweI! sdw prmwqmw dw nwm ismirAw kro [ mYN aus dI brwbrI dw koeI BI nhIN d`s skdw [ auh kyfw v`fw hY—ieh BI nhIN d`s skdw [2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh