ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1234

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਅਤਿ ਮੀਠਾ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਵਿਖ ਭਉ ਭੰਜਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੋ ਡੀਠਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੋਟਿ ਕੋਟੰਤਰ ਕੇ ਪਾਪ ਬਿਨਾਸਨ ਹਰਿ ਸਾਚਾ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਸੂਝੈ ਦੂਜਾ ਸਤਿਗੁਰਿ ਏਕੁ ਬੁਝਾਇਆ ॥੧॥ ਪ੍ਰੇਮ ਪਦਾਰਥੁ ਜਿਨ ਘਟਿ ਵਸਿਆ ਸਹਜੇ ਰਹੇ ਸਮਾਈ ॥ ਸਬਦਿ ਰਤੇ ਸੇ ਰੰਗਿ ਚਲੂਲੇ ਰਾਤੇ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਈ ॥੨॥ ਰਸਨਾ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰਿ ਰਸਿ ਰਾਤੀ ਲਾਲ ਭਈ ਰੰਗੁ ਲਾਈ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਨਿਹਕੇਵਲੁ ਜਾਣਿਆ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤਿਆ ਸਾਂਤਿ ਆਈ ॥੩॥ ਪੰਡਿਤ ਪੜ੍ਹ੍ਹਿ ਪੜ੍ਹ੍ਹਿ ਮੋਨੀ ਸਭਿ ਥਾਕੇ ਭ੍ਰਮਿ ਭੇਖ ਥਕੇ ਭੇਖਧਾਰੀ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਪਾਇਆ ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1234}

pd ArQ:-  mn—hy mn! Aiq—bhuq [ iklivK—pwp [ Bau—fr [ iklivK BMjn—pwpW dw nws krn vwlw [ Bau BMjn—fr dUr krn vwlw pRBU [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [1[rhwau[

koit—iklHy [ koit—kRoVW [ koit kotMqru ky—kRoVW srIr-ikilHAW dy, kRoVW jnmW dy [ swcw—sdw kwiem rihx vwlw [ min—mn ivc [ siqguir—gurU ny [ buJwieAw—smJ b^SI [1[

ijn Git—ijnHW dy ihrdy ivc [ shjy—Awqmk Afolqw ivc hI [ sbid—Sbd ivc [ sy—auh (bhu-vcn) [ rMig clUly—rMg ivc gUVHy rMgy hoey [ suBweI—suBwie, pRym ivc [2[

rsnw—jIB [ sbdu vIcwir—Sbd ƒ mn ivc vsw ky [ ris—rs ivc [ rMgu—pRym [ inhkyvlu—su`D-srUp pRBU [ jwixAw—sWJ pw leI [ iqRpiqAw—r`j igAw [3[

piV@—pVH ky [ siB—swry [ BRim—Btkxw ivc pY ky [ prswid—ikrpw nwl [ inrMjnu—inrlyp pRBU [ swcY sbid—s`cy Sbd ivc, sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd ivc [ vIcwrI—ivcwrdw hY, mn ivc vsWdw hY [4[

ArQ:-  hy myry mn! (ijs mnu`K ƒ) gurU dI srn pY ky prmwqmw dw nwm bhuq ipAwrw l`gx l`g pYNdw hY, auh mnu`K AnykW jnmW dy pwp Aqy fr nws krn vwly pRBU ƒ hI (hr QW) vyKdw hY [1[rhwau[

hy BweI! (ijs mnu`K ƒ) siqgurU ny iek prmwqmw dI smJ b^S id`qI, aus ƒ prmwqmw qoN ibnw koeI hor dUjw (ikqy v`sdw) nhIN su`Jdw, kRoVW jnmW dy pwp nws krn vwlw sdw-iQr pRBU hI aus ƒ (Awpxy) mn ivc ipAwrw l`gdw hY [1[

hy BweI! ijnHW mnu`KW dy ihrdy ivc (pRBU dw) Amolk pRym Aw v`sdw hY, auh sdw Awqmk Afolqw ivc it`ky rihMdy hn [ gurU dy Sbd-rMg ivc gUVHy rMgy hoey auh mnu`K Awqmk Afolqw Aqy pRym ivc rMgy rihMdy hn [2[

hy BweI! gurU dw Sbd mn ivc vsw ky ijs mnu`K dI jIB nwm dy suAwd ivc ig`J jWdI hY, nwm-rMg lw ky gUVHI rMgI jWdI hY, auh mnu`K su`D-srUp hrI dy nwm nwl fUMGI sWJ pw lYNdw hY, aus dw mn (mwieAw v`loN) r`j jWdw hY, aus dy AMdr SWqI pYdw ho jWdI hY [3[

pr, hy BweI! pMifq lok (vyd Awidk Drm-pusqkW) pVH pVH ky Q`k jWdy hn, smwDIAW lwx vwly (smwDIAW lw lw ky) Q`k jWdy hn, ByKDwrI mnu`K Dwrimk ByKW ivc hI Btk Btk ky Q`k jWdy hn (auhnW ƒ hir-nwm dI dwiq pRwpqI nhIN huMdI) [ ijhVw mnu`K gurU dI ikrpw nwl sdw-iQr pRBU dy Sbd ivc suriq joVdw hY auh mnu`K inrlyp pRBU dw imlwp hwsl kr lYNdw hY [4[

ਆਵਾ ਗਉਣੁ ਨਿਵਾਰਿ ਸਚਿ ਰਾਤੇ ਸਾਚ ਸਬਦੁ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਜਿਨਿ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇਆ ॥੫॥ ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਉਪਜੈ ਮਨਿ ਸਾਚੈ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ ॥੬॥ ਏਕਸ ਮਹਿ ਸਭੁ ਜਗਤੋ ਵਰਤੈ ਵਿਰਲਾ ਏਕੁ ਪਛਾਣੈ ॥ ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਤਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਸੂਝੈ ਅਨਦਿਨੁ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥੭॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋਈ ਜਨੁ ਬੂਝੈ ਹੋਰੁ ਕਹਣਾ ਕਥਨੁ ਨ ਜਾਈ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਦਾ ਬੈਰਾਗੀ ਏਕ ਸਬਦਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥੮॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1234}

pd ArQ:-  Awvwgauxu—jMmx mrn dw gyV (Awvw—Awauxw, jMmxw [ gauxu—jwxw, mrnw) [ invwir—dUr kr ky [ sic—sdw-iQr pRBU ivc [ swc sbdu—sdw-iQr pRBU dw Sbd, sdw-iQr hrI dI is&iq-swlwh [ min—mn ivc [ BieAw—ipAwrw l`gw [ pweIAY—pRwpq krIdw hY [ ijin—ijs (gurU) ny [ Awpu—Awpw-Bwv [5[

swcY sbid—sdw-iQr pRBU dy Sbd dI rwhIN [ shj Duin—Awqmk Afolqw dI rO [ min—mn ivc [ swcY—sdw kwiem rihx vwly hrI ivc [ ilv—lgn [ Agm—AphuMc [ Agocru—(A-go-cru [ go—igAwn-ieMdRy [ cru—phuMc) ijs qk igAwn ieMidRAW dI phuMc nhIN ho skdI [ inrMjnu—(inr-AMjn) mwieAw dy moh dI kwlK qoN rihq, inrlyp [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ mMin—min, mn ivc [6[

eyks mih—iek (pRBU) ivc hI [ pCwxy—sWJ pWdw hY [ sbid—Sbd dI rwhIN [ mrY—Awpw-Bwv dUr kry [ Anidnu—hr roz, hr vyly [7[

ijs no—(sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw  u au~f igAw hY) [ soeI—auhI [ horu—koeI hor qrIkw (smJx dw) [ nwim—nwm ivc [ bYrwgI—vYrwgvwn [ sbid—Sbd ivc [ ilv—lgn [ lweI—lw ky [8[

ArQ:-  hy BweI! ijs (gurU) ny (Awpxy AMdroN) Awpw-Bwv dUr kIqw hoieAw hY, aus gurU dI srn pY ky (hI) sdw Awqmk Awnµd mwxIdw hY [ ijnHW mnu`KW ƒ sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh vwlw gur-Sbd mn ivc ipAwrw lgdw hY, auh (gur-Sbd dI brkiq nwl) jnm mrn dw gyV imtw ky sdw-iQr pRBU (dy nwm-rMg) ivc rMgy rihMdy hn [5[

hy BweI! ijhVw mnu`K sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh dy Sbd ivc (juV ky) Awpxy mn dI rwhIN sdw-iQr pRBU ivc suriq joVI rKdw hY, (aus dy AMdr) Awqmk Afolqw dI rO pYdw ho jWdI hY [ hy BweI! gurU dy snmuK rihx vwlw mnu`K (hI) AphuMc Agocr Aqy inrlyp pRBU dw nwm Awpxy mn ivc vsWdw hY [6[

hy BweI! (gurU dy snmuK rihx vwlw hI) koeI ivrlw mnu`K iek prmwqmw nwl sWJ pWdw hY (qy, ieh smJdw hY ik) swrw sMswr iek prmwqmw (dy hukm) ivc hI kwr clw irhw hY [ jdoN koeI mnu`K gurU dy Sbd dI rwhIN (Awpxy AMdroN) Awpw-Bwv dUr krdw hY, qdoN aus ƒ (ieh) swrI sUJ Aw jWdI hY, qdoN auh hr vyly isr& prmwqmw nwl fUMGI sWJ pweI r`Kdw hY [7[

hy BweI! ijs mnu`K auqy prmwqmw imhr dI ingwh krdw hY, auhI (jIvn dw shI rsqw) smJdw hY (pRBU dI imhr qoN ibnw koeI) hor (rsqw) d`isAw nhIN jw skdw [ hy nwnk! (hrI dI ikrpw nwl hI) pRBU dI is&iq-swlwh vwly gur-Sbd ivc suriq joV ky hir-nwm ivc mgn rihx vwly mnu`K (dunIAw dy moh vloN) sdw inrlyp rihMdy hn [8[2[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੩ ॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਹਰਿ ਕੀ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ॥ ਹਰਿ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋਈ ਜਨੁ ਪਾਏ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲੈ ਜਾਣੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰੁ ਗੁਣੀ ਗਹੀਰੁ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਪਛਾਨਿਆ ॥ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਕਰਮ ਕਰਹਿ ਭਾਇ ਦੂਜੈ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਬਉਰਾਨਿਆ ॥੧॥ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਨਾਵੈ ਸੋਈ ਜਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਫਿਰਿ ਮੈਲਾ ਮੂਲਿ ਨ ਹੋਈ ॥ ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਸਭੁ ਜਗੁ ਹੈ ਮੈਲਾ ਦੂਜੈ ਭਰਮਿ ਪਤਿ ਖੋਈ ॥੨॥ ਕਿਆ ਦ੍ਰਿੜਾਂ ਕਿਆ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਿਆਗੀ ਮੈ ਤਾ ਬੂਝ ਨ ਪਾਈ ॥ ਹੋਹਿ ਦਇਆਲੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਨਾਮੋ ਹੋਇ ਸਖਾਈ ॥੩॥ ਸਚਾ ਸਚੁ ਦਾਤਾ ਕਰਮ ਬਿਧਾਤਾ ਜਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸੁ ਨਾਇ ਲਾਏ ॥ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਸੋਈ ਬੂਝੈ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪਿ ਬੁਝਾਏ ॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1234}

pd ArQ:-  mn—hy mn! AkQ—ibAwn kIiqAW kdy nwh mu`kx vwlI [ khwxI—guxW dw vrxn, is&iq-swlwh [ ndir—imhr dI ingwh [ soeI—auhI [ gurmuiK ivrlY—gurU dy snmuK rihx vwly iksy ivrly mnu`K ny [ jwxI—kdr smJI hY [1[rhwau[

gihr—fUMGw [ gMBIru—v`fy ijgry vwlw [ guxI ghIru—swry guxW dw ^zwnw [ kY sbid—dy Sbd dI rwhIN [ bhu ibiD—keI qrIikAW nwl [ krih—krdy hn [ Bwie dUjY—(pRBU qoN ibnw) iksy hor ipAwr ivc (itky rih ky) [ baurwinAw—J`ly, kmly [1[

nwim—nwm (-jl) ivc [ nwvY—ieSnwn krdw hY [ inrmlu—su`cy jIvn vwlw [ mUil n—iblkul nhIN [ sBu jgu—swrw jgq [ dUjY Brim—hor hor Btkxw ivc [ piq—ie`zq [ KoeI—gvw lYNdw hY [2[

idRVW—mYN (Awpxy mn ivc) p`kI krW [ sMgRih—iek`TI kr ky [ iqAwgI—iqAwgIN, mYN iqAwg idAW, mYN C`f idAW [ bUJ—smJ [ hoih—jy qUM ho jweyN [ kir—kr ky [ hir jIau—hy pRBU jI! nwmo—nwm hI [ sKweI—im`qr [3[

scw scu—sdw hI kwiem rihx vwlw [ krm ibDwqw—(jIvW dy kIqy) krmW Anuswr, (jIvW ƒ) jnm dyx vwlw [ nwie—nwm ivc [ gurU duAwrY—gurU dy dr qy Aw ky, gurU dI rwhIN [ ijs ny—(sMbMDk ‘no’ dy kwrn l&z ‘ijsu’ dw  u au~f igAw hY) [4[

ArQ:-  hy myry mn! ijs mnu`K au~qy prmwqmw imhr dI ikrpw krdw hY auhI mnu`K pRBU dI kdy nwh mu`k skx vwlI is&iq-swlwh (dI dwiq) hwsl krdw hY [ gurU dy snmuK rihx vwly iksy ivrly mnu`K ny (ies dI) kdr smJI hY [1[rhwau[

hy BweI! gurU dy Sbd dI rwhIN ieh pCwx AwauNdI hY ik prmwqmw bVy hI fUMGy ijgry vwlw hY qy swry guxW dw ^zwnw hY [ ijhVy mnu`K (pRBU qoN ibnw) hor hor ipAwr ivc (itky rih ky) keI qrIikAW dy (imQy hoey Dwrimk) krm (BI) krdy hn, auh mnu`K gurU dy Sbd qoN ibnw J`ly hI rihMdy hn [1[

hy BweI! ijhVw mnu`K prmwqmw dy nwm (-jl) ivc (Awqmk) ieSnwn krdw rihMdw hY, auhI mnu`K piv`qr (jIvn vwlw) huMdw hY, auh muV kdy BI (ivkwrW dI mYl nwl) mYlw nhIN huMdw [ hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN ibnw swrw jgq (pwpW dI mYl nwl) ilbiVAw rihMdw hY, hor hor Btkxw ivc pY ky AwpxI ie`zq gMvw lYNdw hY [2[

hy pRBU! mYN ikhVI g`l Awpxy mn ivc p`kI kr lvW; ikhVy gux (ihrdy ivc) iek`Ty kr ky ikhVy AOgux C`f idAW?—mYƒ Awpxy Awp qW ieh smJ nhIN Aw skdI [ hy pRBU jI! imhr kr ky jy qUM (Awp myry au~qy) dieAwvwn ho jweyN (qW hI mYƒ smJ AwauNdI hY ik qyrw) nwm hI Asl swQI bxdw hY [3[

hy BweI! ijhVw prmwqmw sdw hI kwiem rihx vwlw hY, jo sB dwqW dyx vwlw hY, jo (jIvW dy) kIqy krmW Anuswr (jIvW) ƒ jnm dyx vwlw hY, aus ƒ ikhVw jIv ipAwrw l`gdw hY aus ƒ Awpxy nwm ivc joVdw hY [ gurU dy dr qy Aw ky auhI mnu`K (jIvn dw shI rsqw) smJdw hY ijs ƒ pRBU Awp smJ b^Sdw hY [4[

ਦੇਖਿ ਬਿਸਮਾਦੁ ਇਹੁ ਮਨੁ ਨਹੀ ਚੇਤੇ ਆਵਾ ਗਉਣੁ ਸੰਸਾਰਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਸੋਈ ਬੂਝੈ ਪਾਏ ਮੋਖ ਦੁਆਰਾ ॥੫॥ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਦਰੁ ਸੂਝੈ ਸੇ ਕਦੇ ਨ ਵਿਗਾੜਹਿ ਸਤਿਗੁਰਿ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ ॥ ਸਚੁ ਸੰਜਮੁ ਕਰਣੀ ਕਿਰਤਿ ਕਮਾਵਹਿ ਆਵਣ ਜਾਣੁ ਰਹਾਈ ॥੬॥ ਸੇ ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਸਾਚੁ ਕਮਾਵਹਿ ਜਿਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਅਧਾਰਾ ॥ ਮਨਮੁਖ ਦੂਜੈ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਏ ਨਾ ਬੂਝਹਿ ਵੀਚਾਰਾ ॥੭॥ ਆਪੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਪੇ ਦੇਵੈ ਆਪੇ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ॥ ਨਾਨਕ ਸੇ ਜਨ ਥਾਇ ਪਏ ਹੈ ਜਿਨ ਕੀ ਪਤਿ ਪਾਵੈ ਲੇਖੈ ॥੮॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1234}

pd ArQ:-  dyiK—vyK ky [ ibsmwdu—hYrwn krn vwlw jgq-qmwSw [ nhI cyqy—pRBU ƒ Xwd nhIN krdw [ Awvwgauxu—jnm mrn (dw gyV) [ sMswrw—sMswr-c`kr [ soeI—auhI mnu`K [ moK duAwrw—ivkwrW vloN ^lwsI dw rwh [5[

ijn—ijnHW ƒ [ dru—pRBU dw drvwzw [ so—auh (bhu-vcn) [ ivgwVih—(Awpxw jIvn) ivgwVdy [ siqguir—gurU ny [ bUJ—smJ, sUJ [ sMjmu—ieMidRAW ƒ ivkwrW vloN rokx dw jqn [ krxI ikriq—krn-jog kMm [ rhweI—mu`k jWdw hY [6[

sy—auh bMdy [ dir swcY—sdw-iQr pRBU dy dr qy [ swcu kmwvih—sdw-iQr hir-nwm ismrn dI kmweI krdy hn [ ADwrw—Awsrw [ swcu—sdw-iQr hir-nwm [ mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly [ Bulwey—kurwhy pey hoey [7[

gurmuiK—gurU dy snmuK [ kir—kr ky [ Awpy—Awp hI [ Qwie pey—prvwn ho gey [ piq—ie`zq [ pwvY lyKY—lyKy ivc pWdw hY, kbUl krdw hY [8[

ArQ:-  hy BweI! ijs mnu`K dw mn ieh hYrwn krn vwlw jgq-qmwSw vyK ky prmwqmw ƒ Xwd nhIN krdw, aus dy vwsqy jnm mrn dw gyV sMswr-c`kr bixAw rihMdw hY [ ijhVw mnu`K gurU dI srn pYNdw hY, auhI (jIvn dw shI rsqw) smJdw hY, auhI ivkwrW qoN ^lwsI dw rsqw l`Bdw hY [5[

hy BweI! ijnHW mnu`KW ƒ gurU ny (Awqmk jIvn dI) sUJ b^S id`qI, qy, ijnHW ƒ prmwqmw dw drvwzw id`s ipAw, auh kdy BI (ivkwrW ivc Awpxw jIvn) ^rwb nhIN krdy [ auh mnu`K hir-nwm ismrn Aqy ivkwrW qoN bcy rihx dw jqn Awidk krq`b krdy rihMdy hn, (ies qrHW auhnW dw) jnm mrn dw gyV mu`k jWdw hY [6[

hy BweI! ijnHW mnu`KW ƒ gurU dI rwhIN sdw-iQr hir-nwm Awsrw iml jWdw hY, auh mnu`K sdw-iQr pRBU dy dr qy (crnW ivc) it`k ky sdw-iQr hir-nwm ismrn dI kmweI krdy hn [ pr Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K mwieAw dI Btkxw dy kwrn kurwhy pey rihMdy hn, auhnW ƒ (Awqmk jIvn vwlI shI) ivcwr nhIN su`JdI [7[

hy BweI! pRBU Awp hI (jIv ƒ) gurU dI srn pw ky Awp hI (Awpxy nwm dI dwiq) dyNdw hY, Awp hI (ieh swrw qmwSw) kr kr ky vyKdw hY [ hy nwnk! auh bMdy kbUl pYNdy hn, ijnHW dI ie`zq Awp hI r`Kdw hY [8[3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh