ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1229

ਸਾਰੰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੫    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਹਰਿ ਭਜਿ ਆਨ ਕਰਮ ਬਿਕਾਰ ॥ ਮਾਨ ਮੋਹੁ ਨ ਬੁਝਤ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਕਾਲ ਗ੍ਰਸ ਸੰਸਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਖਾਤ ਪੀਵਤ ਹਸਤ ਸੋਵਤ ਅਉਧ ਬਿਤੀ ਅਸਾਰ ॥ ਨਰਕ ਉਦਰਿ ਭ੍ਰਮੰਤ ਜਲਤੋ ਜਮਹਿ ਕੀਨੀ ਸਾਰ ॥੧॥ ਪਰ ਦ੍ਰੋਹ ਕਰਤ ਬਿਕਾਰ ਨਿੰਦਾ ਪਾਪ ਰਤ ਕਰ ਝਾਰ ॥ ਬਿਨਾ ਸਤਿਗੁਰ ਬੂਝ ਨਾਹੀ ਤਮ ਮੋਹ ਮਹਾਂ ਅੰਧਾਰ ॥੨॥ ਬਿਖੁ ਠਗਉਰੀ ਖਾਇ ਮੂਠੋ ਚਿਤਿ ਨ ਸਿਰਜਨਹਾਰ ॥ ਗੋਬਿੰਦ ਗੁਪਤ ਹੋਇ ਰਹਿਓ ਨਿਆਰੋ ਮਾਤੰਗ ਮਤਿ ਅਹੰਕਾਰ ॥੩॥ ਕਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਭ ਸੰਤ ਰਾਖੇ ਚਰਨ ਕਮਲ ਅਧਾਰ ॥ ਕਰ ਜੋਰਿ ਨਾਨਕੁ ਸਰਨਿ ਆਇਓ ਗਪਾਲ ਪੁਰਖ ਅਪਾਰ ॥੪॥੧॥੧੨੯॥ {ਪੰਨਾ 1229}

pdArQ:- Bij—Bjn kirAw kr [ Awn krm—hor hor kMm [ ibkwr—by-kwr, ivArQ [ kwl—Awqmk mOq [ kwl gRsq—Awqmk mOq dw gRisAw hoieAw [1[rhwau[

sovq—su`iqAW [ AauD—aumr [ ibqI—bIq jWdI hY [ Aswr—by-smJI ivc [ audir—pyt ivc [ jlqo—sVdw, duKI huMdw [ jmih—jmW ny [ swr—sMBwl [1[

pr dRoh—dUijAW nwl T`gI [ pwp rq—pwpW ivc msq [ kr Jwr—h`Q JwV ky, h`Q Do ky [ bUJ—Awqmk jIvn dI smJ [ qm moh—moh dw hnyrw [ AMDwr—hnyrw [1[

ibKu—Awqmk mOq ilAwaux vwlI zhr [ TgaurI—Tg-bUtI mwieAw [ mUTo—lu`itAw jWdw hY [ iciq—ic`q ivc [ gupq—luikAw hoieAw [ inAwro—v`Krw [ mwqMg—hwQI [3[

kir—kr ky [ ADwr—Awsrw [ kr—h`Q {bhu-vcn} [ joir—joV ky [ goupwl—{ieQy pwT ‘gupwl’ krnw hY [ Asl l&z hY ‘gopwl’} [ Apwr—hy byAMq [4[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dw Bjn kirAw kr, (Bjn qoN ibnw) hor hor kMm (ijMd leI) ivArQ hn [ (hor hor kMmW nwl) AhMkwr qy moh (pYdw huMdw hY), iqRSnw nhIN imtdI, dunIAw Awqmk mOq ivc PsI rihMdI hY [1[rhwau[

hy BweI! KWidAW pINidAW h`sidAW su`iqAW (iesy qrHW mnu`K dI) aumr by-smJI ivc bIqdI jWdI hY [ nrk smwn hryk jUn ivc (jIv) Btkdw hY duKI huMdw hY, jmW dy v`s ipAw rihMdw hY [1[

hy BweI! (Bjn qoN KuMJ ky) mnu`K dUijAW nwl T`gI krdw hY, inMdw Awidk kukrm krdw hY, by-prvwh ho ky pwpW ivc msq rihMdw hY [ gurU dI srn qoN ibnw (mnu`K ƒ) Awqmk jIvn dI smJ nhIN pYNdI, moh dy bVy Gu`p hnyry ivc ipAw rihMdw hY [2[

hy BweI! Awqmk mOq ilAwaux vwlI mwieAw-Tg-bUtI Kw ky mnu`K (Awqmk srmwey vloN) lu`itAw jWdw hY, ies dy mn ivc prmwqmw dI Xwd nhIN huMdI, haumY dI miq dy kwrn hwQI vWg (Pu`ilAw rihMdw hY, ies dy AMdr hI) prmwqmw CuipAw bYTw hY, pr aus qoN v`Krw hI rihMdw hY [3[

hy BweI! pRBU jI ny imhr kr ky Awpxy sMqW ƒ Awpxy sohxy crnW dy Awsry (ies ‘ibKu TgaurI’ qoN) bcweI r`iKAw hY [

hy gopwl! hy Akwl purK! hy byAMq! dovyN h`Q joV ky nwnk (qyrI) srn AwieAw hY (ies dI BI r`iKAw kr) [4[1[129[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੬ ਪੜਤਾਲ    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸੁਭ ਬਚਨ ਬੋਲਿ ਗੁਨ ਅਮੋਲ ॥ ਕਿੰਕਰੀ ਬਿਕਾਰ ॥ ਦੇਖੁ ਰੀ ਬੀਚਾਰ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਧਿਆਇ ਮਹਲੁ ਪਾਇ ॥ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਰੰਗ ਕਰਤੀ ਮਹਾ ਕੇਲ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੁਪਨ ਰੀ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ਮਿਥਨੀ ਬਿਸਥਾਰੁ ॥ ਸਖੀ ਕਾਇ ਮੋਹਿ ਮੋਹਿਲੀ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੀਤਿ ਰਿਦੈ ਮੇਲ ॥੧॥ ਸਰਬ ਰੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪਿਆਰੁ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਸਦਾ ਰੀ ਦਇਆਰੁ ॥ ਕਾਂਏਂ ਆਨ ਆਨ ਰੁਚੀਐ ॥ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਸੰਗਿ ਖਚੀਐ ॥ ਜਉ ਸਾਧਸੰਗ ਪਾਏ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਧਿਆਏ ॥ ਅਬ ਰਹੇ ਜਮਹਿ ਮੇਲ ॥੨॥੧॥੧੩੦॥ {ਪੰਨਾ 1229}

pdArQ:- boil—aucwirAw kr [ ikMkrI—dwsI {ikMkr—dws} [ ikMkrI ibkwr—hy ivkwrW dI dwsI! rI—hy jIv-iesqRI! mhlu—pRBU-crnW ivc QW [ sMig—nwl [ rMg krqI—Awnµd mwxdI [ kyl—Awnµd [1[rhwau[

imQnI—nwsvMq [ sKI—hy sKI! kwie—ikauN? moih—moh ivc [ moihlI—moh ivc PsI hYN [ ipRA pRIiq—ipAwry dI pRIq [ irdY—ihrdy ivc [1[

dieAwru—dieAwl [ kWeyN—ikauN? Awn Awn—hor hor (pdwrQW ivc) [ rucIAY—pRIq bxweI hoeI hY [ sMig—nwl [ KcIAY—msq rihxw cwhIdw hY [ jau—jdoN [ rhy—mu`k jWdw hY [ jmih myl—jmW nwl vwh [2[

ArQ:- hy ivkwrW dI dwsI (ho cukI jIv-iesqRI)! hoS kr (ivcwr ky vyK) [ prmwqmw dy Amolk gux (sB bcnW nwloN) suB bcn hn—iehnW dw aucwrn kirAw kr [ (hy jIv-iesqRI!) gurU dw Sbd Awpxy mn ivc itkweI r`K (qy, Sbd dI brkiq nwl) pRBU-crnW ivc itkwxw pRwpq kr [ (ijhVI jIv-iesqRI pRBU-crnW ivc itkdI hY, auh) prmwqmw ivc juV ky bVy Awqmk Awnµd mwxdI hY [1[rhwau[

hy sKI! ieh jgq supny vrgw hY, (ies dw swrw) iKlwrw nwsvMq hY [ qUM ies dy moh ivc ikauN PsI hoeI hYN? pRIqm pRBU dI pRIq Awpxy ihrdy ivc vsweI r`K [1[

hy sKI! pRBU sdw hI dieAw dw Gr hY, auh sB jIvW nwl pRIq krdw hY ipAwr krdw hY [ hy sKI! (aus ƒ Bulw ky) hor hor pdwrQW ivc ipAwr nhIN pwxw cwhIdw [ sdw prmwqmw dy ipAwr ivc hI msq rihxw cwhIdw hY [ hy nwnk! AwK—jdoN (koeI vf-BwgI mnu`K) swD sMgiq dw imlwp hwsl krdw hY Aqy prmwqmw dw iDAwn Drdw hY, qdoN jmW nwl aus dw vwh nhIN pYNdw [2[1[130[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਕੰਚਨਾ ਬਹੁ ਦਤ ਕਰਾ ॥ ਭੂਮਿ ਦਾਨੁ ਅਰਪਿ ਧਰਾ ॥ ਮਨ ਅਨਿਕ ਸੋਚ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਤ ॥ ਨਾਹੀ ਰੇ ਨਾਮ ਤੁਲਿ ਮਨ ਚਰਨ ਕਮਲ ਲਾਗੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਚਾਰਿ ਬੇਦ ਜਿਹਵ ਭਨੇ ॥ ਦਸ ਅਸਟ ਖਸਟ ਸ੍ਰਵਨ ਸੁਨੇ ॥ ਨਹੀ ਤੁਲਿ ਗੋਬਿਦ ਨਾਮ ਧੁਨੇ ॥ ਮਨ ਚਰਨ ਕਮਲ ਲਾਗੇ ॥੧॥ ਬਰਤ ਸੰਧਿ ਸੋਚ ਚਾਰ ॥ ਕ੍ਰਿਆ ਕੁੰਟਿ ਨਿਰਾਹਾਰ ॥ ਅਪਰਸ ਕਰਤ ਪਾਕਸਾਰ ॥ ਨਿਵਲੀ ਕਰਮ ਬਹੁ ਬਿਸਥਾਰ ॥ ਧੂਪ ਦੀਪ ਕਰਤੇ ਹਰਿ ਨਾਮ ਤੁਲਿ ਨ ਲਾਗੇ ॥ ਰਾਮ ਦਇਆਰ ਸੁਨਿ ਦੀਨ ਬੇਨਤੀ ॥ ਦੇਹੁ ਦਰਸੁ ਨੈਨ ਪੇਖਉ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਮਿਸਟ ਲਾਗੇ ॥੨॥੨॥੧੩੧॥ {ਪੰਨਾ 1229}

pdArQ:- kMcnw—sonw [ dq krw—dwn kIqw [ BUim—zmIn, Buieˆ [ Arip—Arp ky, mxs ky [ Drw—Dr id`qI, dy id`qI [ soc—su`c [ krq—krdw [ ry mn—hy mn! quil—brwbr [ lwgy—lwig, l`gw rhu [1[rhwau[

ijhv Bny—jIB nwl aucwrdw hY [ ds Ast—ATwrW purwx [ Kst—Cy swsqR [ sRvn—kMnW nwl [ nwm Duny—nwm dI Duin [ mn—hy mn! [1[

sMiD—sMiDAw [ soc cwr—pivqRqw (srIrk) [ ik®Aw kuMit—cwr kuMtW ivc BOxw [ inrwhwr—inr Awhwr, Bu`Ky rih ky [ pwkswr—pwkswl, rsoeI [ Aprs—A-prs, iksy nwl nwh Cuhxw [ invlI krm—(kbz qoN bcx leI) pyt dIAW AWdrW ƒ c`kr dyxw [ n lwgy—nhIN A`pVdy [ rwm dieAwr—hy dieAwl hrI! dIn bynqI—grIb dI bynqI [ pyKau—pyKauN, mYN vyKW [ imst—im`Tw [2[

ArQ:- hy mn! jy koeI mnu`K bhuq sonw dwn krdw hY, Buieˆ mxs ky dwn krdw hY, keI su`cW nwl (srIr ƒ) piv`qr krdw hY, (ieh au~dm) prmwqmw dy nwm dy brwbr nhIN hn [ hy mn! prmwqmw dy sohxy crnW ivc juiVAw rhu [1[rhwau[

hy mn! jy koeI mnu`K cwry vyd AwpxI jIB nwl aucwrdw rihMdw hY, ATwrW purwx Aqy Cy swsqR kMnW nwl suxdw rihMdw hY (ieh kMm) prmwqmw dy nwm dI lgn dy brwbr nhIN hn [ hy mn! pRBU dy sohxy crnW ivc pRIq bxweI r`K [1[

hy mn! vrq, sMiDAw, srIrk piv`qRqw, (qIrQ-jwqRw Awidk leI) cwr kUtW ivc Bu`Ky rih ky BONdy iPrnw, iksy nwl Cuhx qoN ibnw AwpxI rsoeI iqAwr krnI, (AWdrW dw A`iBAws) invlI krm krnw, hor Aijhy keI iKlwry iKlwrny, (dyv-pUjw leI) DUp DuKwxy dIvy jgwxy—ieh swry hI au~dm prmwqmw dy nwm dI brwbrI nhIN krdy [

hy dws nwnk! (AwK—) hy dieAw dy somy pRBU! myrI grIb dI bynqI sux [ Awpxw drsn dyh, mYN qYƒ AwpxIAW A`KW nwl (sdw) vyKdw rhW, qyrw nwm mYƒ im`Tw l`gdw rhy [2[2[131[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਜਾਪਿ ਰਮਤ ਰਾਮ ਸਹਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੰਤਨ ਕੈ ਚਰਨ ਲਾਗੇ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਲੋਭ ਤਿਆਗੇ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲ ਭਏ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਲਬਧਿ ਅਪਨੀ ਪਾਈ ॥੧॥ ਬਿਨਸੇ ਭ੍ਰਮ ਮੋਹ ਅੰਧ ਟੂਟੇ ਮਾਇਆ ਕੇ ਬੰਧ ਪੂਰਨ ਸਰਬਤ੍ਰ ਠਾਕੁਰ ਨਹ ਕੋਊ ਬੈਰਾਈ ॥ ਸੁਆਮੀ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨ ਭਏ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੋਖ ਗਏ ਸੰਤਨ ਕੈ ਚਰਨ ਲਾਗਿ ਨਾਨਕ ਗੁਨ ਗਾਈ ॥੨॥੩॥੧੩੨॥ {ਪੰਨਾ 1229-1230}

pdArQ:- jwip—jipAw kr [ rmq—jpidAW [ shweI—mddgwr [1[rhwau[

kY crn—dy crnW ivc [ iqAwgy—iqAwig, iqAwg ky [ lbiD—ijs vsqU ƒ l`Bdy sW [1[

AMD—AMnHy (krn vwly) [ bMD—bMDn, PwhIAW [ pUrn—ivAwpk [ srbqR—sBnIN QweIN [ bYrweI—vYrI [ supRsMn—dieAwvwn [ doK—pwp [ lwig—l`g ky [ gweI—gWdI hY [2[

ArQ:- hy BweI! sdw sdw prmwqmw (dy nwm dw jwp) jipAw kr, (nwm) jpidAW (auh) prmwqmw (hr QW) shwieqw krn vwlw hY [1[

hy BweI! ijhVy mnu`K sMq jnW dI crnIN l`gdy hn, kwm kRoD loB (Awidk ivkwr) C`fdy hn, auhnW au~qy gurU-gopwl imhrvwn huMdw hY, auhnW ƒ AwpxI auh nwm-vsqU iml jWdI hY ijs dI (AnykW jnmW qoN) Bwl krdy Aw rhy sn [1[

hy nwnk! ijhVy mnu`K sMq jnW dI crnIN l`g ky prmwqmw dy gux gWdy rihMdy hn, auhnW au~qy mwlk-pRBU jI qRü`T pYNdy hn, auhnW dy jnm mrn dy gyV Aqy pwp sB mu`k jWdy hn [ auhnW dy AMdroN Brm Aqy moh dy hnyry nws ho jWdy hn, mwieAw dy moh dIAW PwhIAW tu`t jWdIAW hn, mwlk-pRBU auhnW ƒ sBnIN QweIN ivAwpk id`sdw hY, koeI BI auhnW ƒ vYrI nhIN jwpdw [2[3[132[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh