ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1227

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਾਈ ਰੀ ਮਾਤੀ ਚਰਣ ਸਮੂਹ ॥ ਏਕਸੁ ਬਿਨੁ ਹਉ ਆਨ ਨ ਜਾਨਉ ਦੁਤੀਆ ਭਾਉ ਸਭ ਲੂਹ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤਿਆਗਿ ਗਪਾਲ ਅਵਰ ਜੋ ਕਰਣਾ ਤੇ ਬਿਖਿਆ ਕੇ ਖੂਹ ॥ ਦਰਸ ਪਿਆਸ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਮੋਹਿਓ ਕਾਢੀ ਨਰਕ ਤੇ ਧੂਹ ॥੧॥ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਮਿਲਿਓ ਸੁਖਦਾਤਾ ਬਿਨਸੀ ਹਉਮੈ ਹੂਹ ॥ ਰਾਮ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਦਾਸ ਨਾਨਕ ਮਉਲਿਓ ਮਨੁ ਤਨੁ ਜੂਹ ॥੨॥੯੫॥੧੧੮॥ {ਪੰਨਾ 1227}

pdArQ:- mwqI—msq rihMdI hW [ smUh—pUrn qOr qy, swrI dI swrI [ Awn—{ANX} hor [ jwnau—jwnauN, mYN jwxdI [ Bwau—ipAwr [ duqIAw—dUjw, iksy hor dw [ lhU—swV id`qw hY [1[rhwau[

iqAwig—iqAwg ky [ goupwl—{A`Kr ‘g’ dy nwl do lgW hn—  o Aqy   u [ Asl l&z hY ‘gopwl’ ieQy ‘gupwl’ pVHnw hY} [ qy—auh {bhu-vcn} [ ibiKAw—mwieAw [ ipAws—qWG [ qy—qoN [ DUh—iK`c ky [1[

sMq pRswid—gurU dI ikrpw nwl [ hUh—rOlw, Sor [ rMig—pRym ivc [ rwqy—rMgy gey [ mauilE—hrw-Brw ho jWdw hY, iKV pYNdw hY [ jUh—KulHI DrqI ijs ivc pSU Awidk crdy hn [2[

ArQ:- hy (myrI) mW! mYN qW pRBU dy crnW ivc pUrn qOr qy msq rihMdI hW [ aus ie`k qoN ibnw mYN iksy hor ƒ jwxdI-pCwxdI hI nhIN, (Awpxy AMdroN) hor dw ipAwr mYN swrw swV cukI hW [1[rhwau[

hy mW! pRBU ƒ Bulw ky hor ijhVy ijhVy kMm krIdy hn, auh swry mwieAw (dy moh) dy KUh ivc su`tdy hn [ hy mW! myrw mn qW gopwl dy drsn dI qWG ivc mgn rihMdw hY [ mYƒ aus ny nrkW qo iK`c ky k`F ilAw hY [1[

hy dws nwnk! ijs mnu`K ƒ gurU dI ikrpw nwl swry suKW dw dyx vwlw pRBU iml pYNdw hY, (aus dy AMdroN) haumY dw rOlw mu`k jWdw hY [ ijhVy mnu`K prmwqmw dy pRym-rMg ivc rMgy rihMdy hn, auhnW dw mn auhnW dw qn (ieauN) hrw-Brw ho jWdw hY (ijvyN mINh pYx nwl) jUh (Gwh nwl hrI ho jWdI hY) [2[95[118[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਬਿਨਸੇ ਕਾਚ ਕੇ ਬਿਉਹਾਰ ॥ ਰਾਮ ਭਜੁ ਮਿਲਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਇਹੈ ਜਗ ਮਹਿ ਸਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਈਤ ਊਤ ਨ ਡੋਲਿ ਕਤਹੂ ਨਾਮੁ ਹਿਰਦੈ ਧਾਰਿ ॥ ਗੁਰ ਚਰਨ ਬੋਹਿਥ ਮਿਲਿਓ ਭਾਗੀ ਉਤਰਿਓ ਸੰਸਾਰ ॥੧॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਸਰਬ ਨਾਥ ਅਪਾਰ ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਉ ਨਾਨਕ ਆਨ ਰਸ ਸਭਿ ਖਾਰ ॥੨॥੯੬॥੧੧੯॥ {ਪੰਨਾ 1227}

pdArQ:- kwc ky—k`c dy, qu`C mwieAw dy (ijs ny swQ zrUr C`fxw huMdw hY) [ imil—iml ky [ swr—sRySt [1[rhwau[

eIq—ies lok ivc [ aUq—aus lok ivc [ kqhU—ikqy BI [ ihrdY—ihrdy ivc [ boihQ—jhwz [ BwgI—iksmq nwl [1[

jil—jl ivc [ Qil—DrqI ivc [ mhIAil—mhI qil, DrqI dy ql au~qy, pulwV ivc, AwkwS ivc [ pUir rihE—ivAwpk hY [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ Awn rs—hor (swry) rs [ siB—swry [ Kwr—Kwry, kOVy [2[

ArQ:- hy BweI! k`c (-smwn mwieAw dI ^wqr) swrIAW dOVW-B`jW ivArQ jWdIAW hn [ swD sMgiq ivc iml ky prmwqmw dw Bjn kirAw kr [ jgq ivc iehI kMm sRySt hY [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw dw nwm (Awpxy) ihrdy ivc vsweI r`K (ies dI brkiq nwl) nwh ies lok ivc nwh prlok ivc ikqy BI nhIN folyNgw [ ijs mnu`K ƒ iksmq nwl gurU dy crnW dw jhwz iml jWdw hY, auh sMswr (smuMdr) qoN pwr lµG jWdw hY [1[

hy nwnk! ijhVw pRBU jl ivc Ql ivc AwkwS ivc BrpUr hY, jo sB jIvW dw Ksm hY, jo, byAMq hY, aus dw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl pINdw irhw kr, (hir-nwm-jl dy twkry qy) hor swry rs kOVy hn [2[96[119[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਤਾ ਤੇ ਕਰਣ ਪਲਾਹ ਕਰੇ ॥ ਮਹਾ ਬਿਕਾਰ ਮੋਹ ਮਦ ਮਾਤੌ ਸਿਮਰਤ ਨਾਹਿ ਹਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਜਪਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਤਿਨ ਕੇ ਦੋਖ ਜਰੇ ॥ ਸਫਲ ਦੇਹ ਧੰਨਿ ਓਇ ਜਨਮੇ ਪ੍ਰਭ ਕੈ ਸੰਗਿ ਰਲੇ ॥੧॥ ਚਾਰਿ ਪਦਾਰਥ ਅਸਟ ਦਸਾ ਸਿਧਿ ਸਭ ਊਪਰਿ ਸਾਧ ਭਲੇ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਧੂਰਿ ਜਨ ਬਾਂਛੈ ਉਧਰਹਿ ਲਾਗਿ ਪਲੇ ॥੨॥੯੭॥੧੨੦॥ {ਪੰਨਾ 1227}

pdArQ:- qw qy—qW qy, ies vwsqy [ krx plwh—{k{xw pRlwp} qrs-Bry kIrny, qrly [ kry—krdw hY [ md—haumY [ mwqO—msq [1[rhwau[

swD sMig—swD sMgiq ivc [ doK—pwp [ jry—sV jWdy hn [ dyh—srIr [ Eie—{l&z ‘Eh’ qoN bhu-vcn} DMin—BwgW vwly [ kY sMig—dy nwl [1[

cwir pdwrQ—Drm ArQ kwm moK [ Ast dsw—ATwrW [ isiD—is`DIAW [ Bly—gurmuK [ DUir—crnW dI DUV [ bWCY—mMgdw hY [ auDrih—pwr lµG jWdy hn [ lwig—l`g ky [ ply—p`ly [2[

ArQ:- hy BweI! mnu`K moh haumY (Awidk) v`fy v`fy ivkwrW ivc mgn rihMdw hY, prmwqmw dw nwm nhIN ismrdw, ies vwsqy (sdw) qrs-Bry kIrny krdw rihMdw hY [1[rhwau[

hy BweI! ijhVy mnu`K swD sMgiq ivc (itk ky) prmwqmw dw nwm jpdy rihMdy hn, auhnW dy (AMdroN swry) pwp sV jWdy hn [ ijhVy mnu`K pRBU dy nwl (dy crnW ivc) juVy rihMdy hn, auh BwgW vwly hn, auhnW dw jnm auhnW dw srIr sPl ho jWdw hY [1[

hy BweI! (Drm, ArQ, kwm, moK—ieh) cwr pdwrQ Aqy ATwrW is`DIAW (lok iehnW dI ^wqr qrly lYNdy hn, pr iehnW) sBnW qoN sMq jn sRySt hn [ dws nwnk qW sMq jnW dy crnW dI DUV (in`q) mMgdw hY [ (sMq jnW dy) lV l`g ky (AnykW jIv sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jWdy hn [2[97[120[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਕੇ ਜਨ ਕਾਂਖੀ ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਬਚਨਿ ਏਹੀ ਸੁਖੁ ਚਾਹਤ ਪ੍ਰਭ ਦਰਸੁ ਦੇਖਹਿ ਕਬ ਆਖੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੂ ਬੇਅੰਤੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸੁਆਮੀ ਗਤਿ ਤੇਰੀ ਜਾਇ ਨ ਲਾਖੀ ॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮਨੁ ਬੇਧਿਆ ਕਰਿ ਸਰਬਸੁ ਅੰਤਰਿ ਰਾਖੀ ॥੧॥ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਧੂ ਜਨ ਇਹ ਬਾਣੀ ਰਸਨਾ ਭਾਖੀ ॥ ਜਪਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਨਾਨਕ ਨਿਸਤਰੀਐ ਹੋਰੁ ਦੁਤੀਆ ਬਿਰਥੀ ਸਾਖੀ ॥੨॥੯੮॥੧੨੧॥ {ਪੰਨਾ 1227}

pdArQ:- jn—sMq jn [ kWKI—cwhvwn [ min—mn dI rwhIN [ qin—qn dI rwhIN [ bcin—bcn dI rwhIN [ dyKih—vyK skIey [ AwKI—A`KIN, A`KW nwl [1[rhwau[

giq—au~cI Awqmk AvsQw! jwie n lwKI—lKI nhIN jw skdI [ byiDAw—iv`J igAw [ srbsu—{svLÔv} {Ôv-Dn} swrw Dn, sB kuJ [ kir—smJ ky, mMn ky [ rwKI—r`KI [1[

rsnw—jIB nwl [ BwKI—aucwrI [ jip—jp ky [ insqrIAY—pwr lµG jweIdw hY [ hor swKI—hor g`l, hor is`iKAw [ duqIAw—dUjI [2[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dy syvk prmwqmw dy nwm dy cwhvwn rihMdy hn [ Awpxy mn dI rwhIN, qn dI rwhIN bcn dI rwhIN auh sdw iehI suK loVdy hn ik kdoN AwpxIAW A`KW nwl prmwqmw dw drsn krWgy [1[rhwau[

hy pwrbRhm! hy mwlk-pRBU! qyrw AMq nhIN pwieAw jw skdw, qUM ikho ijhw hYN—ieh g`l ibAwn nhIN kIqI jw skdI [ (pr qyry sMq jnW dw) mn qyry sohxy crnW dI pRIiq ivc pRoieAw rihMdw hY [ ies pRIq ƒ hI auh (jgq dw) swrw Dn-pdwrQ smJ ky Awpxy AMdr itkweI r`Kdy hn [1[

hy nwnk! vyd purwx isMimRqIAW (Awidk Drm-pusqkW dw pwT) sMq jn, AwpxI jIB nwl iehI is&iq-swlwh dI bwxI hI aucwrdy hn, iehI auhnW vwsqy prmwqmw dw nwm ismr ky (hI) sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jweIdw hY [ ies qoN ibnw koeI hor dUjI g`l ivArQ hY [2[98[121[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਾਖੀ ਰਾਮ ਕੀ ਤੂ ਮਾਖੀ ॥ ਜਹ ਦੁਰਗੰਧ ਤਹਾ ਤੂ ਬੈਸਹਿ ਮਹਾ ਬਿਖਿਆ ਮਦ ਚਾਖੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਿਤਹਿ ਅਸਥਾਨਿ ਤੂ ਟਿਕਨੁ ਨ ਪਾਵਹਿ ਇਹ ਬਿਧਿ ਦੇਖੀ ਆਖੀ ॥ ਸੰਤਾ ਬਿਨੁ ਤੈ ਕੋਇ ਨ ਛਾਡਿਆ ਸੰਤ ਪਰੇ ਗੋਬਿਦ ਕੀ ਪਾਖੀ ॥੧॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਗਲੇ ਤੈ ਮੋਹੇ ਬਿਨੁ ਸੰਤਾ ਕਿਨੈ ਨ ਲਾਖੀ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸੁ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨਿ ਰਾਤਾ ਸਬਦੁ ਸੁਰਤਿ ਸਚੁ ਸਾਖੀ ॥੨॥੯੯॥੧੨੨॥ {ਪੰਨਾ 1227}

pdArQ:- mwKI—m`KI [ rwm kI—prmwqmw dI (pYdw kIqI hoeI) [ jh—ij`Qy [ durgMD—bo, (gMd dI bo), (ivkwrW dI bo) [ bYsih—bYTdI hY [ ibiKAw—hy mwieAw! mhw md cwKI—qU v`fw nSw c`KdI hYN [1[rhwau[

qY—qUM [ pwKI—p`K vwl, pwsy, srn [ AsQwin—QW ivc [ ieh ibiD—ieh hwlq [ AwKI—A`KIN, A`KW nwl [1[

qY mohy—qUM Awpxy vs ivc kIqy hoey hn [ iknY—iksy ny BI [ n lwKI—n lKI, nhIN smJI [ kIrqin—kIrqn ivc [ rwqw—rMigAw hoieAw [ scu—sdw-iQr pRBU ƒ [ swKI—swiKAwq krdw hY, vyKdw hY [2[

ArQ:- hy mwieAw! qUM m`KI hYN, prmwqmw dI pYdw kIqI hoeI m`KI (dy suBwv vwlI) [ (ijvyN m`KI sdw gMd auqy bYTdI hY, iqvyN) ij`Qy ivkwrW dI bo huMdI hY qUM auQy bYTdI hYN, qUM sdw ivkwrW dw nSw hI c`KdI rihMdI hYN [1[rhwau[

hy mwieAw! AsW AwpxI A`KIN qyrw ieh hwl vyiKAw hY ik qUM iksy BI ie`k QW qy itkdI nhIN hYN [ sMqW qoN ibnw qUM iksy ƒ (^uAwr krnoN) C`ifAw nhIN (auh BI ies vwsqy bcdy hn ik) sMq prmwqmw dI srn pey rihMdy hn [1[

hy mwieAw! (jgq dy swry hI) jIv qUM Awpxy v`s ivc kIqy hoey hn, sMqW qoN ibnw iksy BI hor ny ieh g`l nhIN smJI [ hy nwnk! prmwqmw dw sMq prmwqmw dI is&iq-swlwh (dy rMg) ivc rMigAw rihMdw hY, sMq (gurU dy) Sbd ƒ AwpxI suriq ivc itkw ky sdw-iQr pRBU dw drSn krdw rihMdw hY [2[99[122[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਾਈ ਰੀ ਕਾਟੀ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਤ ਸਰਬ ਸੁਖ ਪਾਏ ਬੀਚੇ ਗ੍ਰਸਤ ਉਦਾਸ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੀਨੇ ਕਰਿ ਅਪੁਨੇ ਉਪਜੀ ਦਰਸ ਪਿਆਸ ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਏ ਬਿਨਸੀ ਦੁਤੀਆ ਆਸ ॥੧॥ ਮਹਾ ਉਦਿਆਨ ਅਟਵੀ ਤੇ ਕਾਢੇ ਮਾਰਗੁ ਸੰਤ ਕਹਿਓ ॥ ਦੇਖਤ ਦਰਸੁ ਪਾਪ ਸਭਿ ਨਾਸੇ ਹਰਿ ਨਾਨਕ ਰਤਨੁ ਲਹਿਓ ॥੨॥੧੦੦॥੧੨੩॥ {ਪੰਨਾ 1227-1228}

pdArQ:- mweI rI—hy mW! kwtI—k`tI geI [ Pws—PwhI [ jm kI PwsI—jmW dI PwhI, Awqmk mOq ilAwaux vwlI mwieAw dy moh dI PwhI [ jpq—jpidAW [ srb—swry [ bIcy gRsq—igRhsq dy ivc hI (rihMidAW) [1[rhwau[

kir—kr ky [ lIny kir—bxw ley [ ipAws—qWG [ sMig—nwl [ duqIAw—dUjI [1[

auidAwn—jMgl [ AtvI—jMgl [ qy—qoN [ mwrgu—rsqw [ sMq—sMqW ny [ siB—swry [ lihE—l`B ilAw [2[

ArQ:- hy mW! prmwqmw dw nwm jpidAW (ijnHW vf-BwgIAW dI) Awqmk mOq ilAwaux vwlI mwieAw dy moh dI PwhI k`tI geI, auhnW swry suK mwx ley, auh igRhsq ivc rihMidAW hI (mwieAw dy moh qoN) auprwm rihMdy hn [1[rhwau[

hy mW! imhr kr ky (ijnHW ƒ prmwqmw ny) Awpxy bxw ilAw, auhnW dy AMdr pRBU dy drsn dI qWG pYdw ho jWdI hY, auh mnu`K swD sMgiq ivc iml ky prmwqmw dI is&iq-swlwh dy gIq gWdy hn, (auhnW dy AMdroN prmwqmw qoN ibnw) koeI hor dUjI tyk mu`k jWdI hY [1[

hy nwnk! ijnHW ƒ sMq jnW ny (shI jIvn-) rwh d`s id`qw, auhnW ƒ auhnW ny v`fy sMGxy jMgl (vrgy sMswr—bn) qoN bwhr k`F ilAw [ (prmwqmw dw) drsn kr ky auhnW mnu`KW dy swry hI pwp nws ho gey, auhnW ny pRBU dw nwm-rqn l`B ilAw [2[100[123[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh