ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1224

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮੈਲਾ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਜੀਉ ॥ ਤਿਨਿ ਪ੍ਰਭਿ ਸਾਚੈ ਆਪਿ ਭੁਲਾਇਆ ਬਿਖੈ ਠਗਉਰੀ ਪੀਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੋਟਿ ਜਨਮ ਭ੍ਰਮਤੌ ਬਹੁ ਭਾਂਤੀ ਥਿਤਿ ਨਹੀ ਕਤਹੂ ਪਾਈ ॥ ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਹਜਿ ਨ ਭੇਟਿਆ ਸਾਕਤੁ ਆਵੈ ਜਾਈ ॥੧॥ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਪ੍ਰਭ ਸੰਮ੍ਰਿਥ ਦਾਤੇ ਤੁਮ ਪ੍ਰਭ ਅਗਮ ਅਪਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਈ ਭਵਜਲੁ ਉਤਰਿਓ ਪਾਰ ॥੨॥੭੯॥੧੦੨॥ {ਪੰਨਾ 1224}

pdArQ:- mYlw—ivkwrW nwl BirAw hoieAw [ jIau—jIv [ iqin pRiNB—aus pRBU ny [ swcY—sdw kwiem rihx vwly ny [ BulwieAw—kurwhy pw id`qw hY [ ibKY TgaurI—iviSAW dI Tg-bUtI [ pIau—pINdw rhu [1[rhwau[

koit—kRoVW [ BRmqO—Btkdw [ bhu BWqI—keI qrIikAW nwl [ iQiq—itkwau [ kq hU—ikqy BI [ shij—Awqmk Afolqw ivc [ ByitAw—imilAw [ swkqu—pRBU nwloN tu`tw hoieAw mnu`K [ AwvY jweI—jMmdw mrdw rihMdw hY [1[

pRB—hy pRBU! sMimRQ—hy swrIAW qwkqW dy mwlk! dwqy—hy dwqwr! Agm—AphuMc [ Apwr—byAMq [ Bvjlu—sMswr-smuMdr [2[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN ibnw jIv ivkwrW nwl BirAw rihMdw hY [ (pr jIv dy BI kIh v`s?) aus sdw-iQr pRBU ny Awp hI ies ƒ kurwhy pwieAw hoieAw hY ik iviSAW dI Tg-bUtI (Got Got ky) pINdw rhu [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw nwloN tu`tw hoieAw mnu`K keI qrIikAW nwl kRoVW jnmW ivc Btkdw rihMdw hY, ikqy BI (ies gyV ivcoN ies ƒ) KulIr nhIN imldI [ Awqmk Afolqw ivc (ApVwx vwlw) pUrw gurU ies ƒ nhIN imldw (ies vwsqy sdw) jMmdw mrdw rihMdw hY [1[

hy sB qwkqW dy mwlk pRBU! hy sB dwqW dyx vwly! AsW jIvW vwsqy qUM AphuMc hYN byAMq hYN, qUM Awp hI r`iKAw kr [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU! ijhVw qyrw) dws qyrI srn AwauNdw hY, auh sMswr-smuMdr qoN pwr lµG jWdw hY [2[79[102[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਰਮਣ ਕਉ ਰਾਮ ਕੇ ਗੁਣ ਬਾਦ ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਧਿਆਈਐ ਪਰਮੇਸਰੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਾ ਕੇ ਸੁਆਦ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਿਮਰਤ ਏਕੁ ਅਚੁਤ ਅਬਿਨਾਸੀ ਬਿਨਸੇ ਮਾਇਆ ਮਾਦ ॥ ਸਹਜ ਅਨਦ ਅਨਹਦ ਧੁਨਿ ਬਾਣੀ ਬਹੁਰਿ ਨ ਭਏ ਬਿਖਾਦ ॥੧॥ ਸਨਕਾਦਿਕ ਬ੍ਰਹਮਾਦਿਕ ਗਾਵਤ ਗਾਵਤ ਸੁਕ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ॥ ਪੀਵਤ ਅਮਿਉ ਮਨੋਹਰ ਹਰਿ ਰਸੁ ਜਪਿ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਬਿਸਮਾਦ ॥੨॥੮੦॥੧੦੩॥ {ਪੰਨਾ 1224}

pdArQ:- rmx kau—ismrn vwsqy [ gux bwd—guxwnvwd, guxW dw aucwrn [ sMig—sMgiq ivc [ iDAweIAY—ismirAw jw skdw hY [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwly [ jw ky—ijs (prmwqmw) dy [1[rhwau[

Acuq—{Acu`q} nws rihq [ mwd—msqIAW [ shj Awnd—Awqmk Afolqw dy Awnµd [ Anhd Duin—iek-rs itkI rihx vwlI rO [ bhuir—muV [ ibKwd—du`K-klyS [1[

snkwiedk—(bRhmw dy cwr pu`qr) snk, snwqn, snµdn, snqkumwr [ gwvq—gWdy [ suk—sukdyv irSI [ pIvq—pINidAW [ Aimau—AMimRq, Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-jl [ jip—jp ky [ ibsmwd—ivsmwd-AvsQw, by-^udI dI AvsQw, Awqmk msqI [2[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dy guxW dw aucwrn—ieh hI ismrn vwsqy (sRySt dwiq hY) [ hy BweI! ijs prmysr dy (nwm jpx dy) rs Awqmk jIvn dyx vwly hn, aus dw iDAwn swD sMgiq ivc itk ky Drnw cwhIdw hY [1[rhwau[

hy BweI! AibnwsI nws-rihq pRBU dw nwm ismridAW mwieAw dy swry nSy nws ho jWdy hn [ (ismrn vwly dy AMdr) Awqmk Afolqw dy Awnµd bxy rihMdy hn, is&iq-swlwh dI bwxI dI iek-rs rO jwrI ho jWdI hY, aus dy mn ivc du`K-klyS nhIN rih jWdy [1[

hy BweI! snk Awidk bRhmw dy cwry pu`qr, bRhmw Awidk dyvqy (aus pRBU dI is&iq-swlwh dy gIq) gWdy rihMdy hn [ sukdyv irSI pRihlwd Bgq Awidk aus dy gux gWdy hn [ hy nwnk! mn ƒ mohx vwly hrI dw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm rs pINidAW, hrI dw nwm jp jp ky mnu`K dy AMdr auh AvsQw pYdw ho jWdI hY ik ijQy ieh sdw vwh-vwh dI msqI ivc itikAw rihMdw hY [2[80[103[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਕੀਨ੍ਹ੍ਹੇ ਪਾਪ ਕੇ ਬਹੁ ਕੋਟ ॥ ਦਿਨਸੁ ਰੈਨੀ ਥਕਤ ਨਾਹੀ ਕਤਹਿ ਨਾਹੀ ਛੋਟ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਹਾ ਬਜਰ ਬਿਖ ਬਿਆਧੀ ਸਿਰਿ ਉਠਾਈ ਪੋਟ ॥ ਉਘਰਿ ਗਈਆਂ ਖਿਨਹਿ ਭੀਤਰਿ ਜਮਹਿ ਗ੍ਰਾਸੇ ਝੋਟ ॥੧॥ ਪਸੁ ਪਰੇਤ ਉਸਟ ਗਰਧਭ ਅਨਿਕ ਜੋਨੀ ਲੇਟ ॥ ਭਜੁ ਸਾਧਸੰਗਿ ਗੋਬਿੰਦ ਨਾਨਕ ਕਛੁ ਨ ਲਾਗੈ ਫੇਟ ॥੨॥੮੧॥੧੦੪॥ {ਪੰਨਾ 1224}

pdArQ:- bhu—AnykW [ kot—iklHy, vlgxW [ rYnI—rwq [ idnsu—idn [ kqih—ikqy BI [ Cot—^lwsI [1[rhwau[

bjr—b`jr, krVy [ ibK—Awqmk mOq ilAwaux vwlI zhr [ ibAwDI—rog [ isir—isr au~qy [ pot—potlI [ jmih—jmW ny [ gRwsy—PV ley [ Jot—kys, Jwtw [1[

pryq—pRyq jUn [ aust—auSt, aUNT [ grDB—Koqw [ lyt—lytdw, ruldw [ Bju—Bjn kr [ swD sMig—swD sMgiq ivc [ Pyt—s`t [2[

ArQ:- hy BweI! (hir-nwm qoN KuMJ ky) mnu`K pwpW dIAW AnykW vlgxW (AwpxI ijMd dy duAwly) KVIAW krdw jWdw hY [ idn rwq (pwp kridAW) Q`kdw nhIN (swD sMgiq qoN ibnw hor) ikqy BI (pwpW qoN) ies dI ^lwsI nhIN ho skdI [1[rhwau[

hy BweI! (hir-nwm qoN KuMJ ky) mnu`K bVy krVy Aqy Awqmk mOq ilAwaux vwly rogW dI potlI (Awpxy) isr auqy cu`kI r`Kdw hY [ jdoN jmW ny (Aw ky) kysW qoN PV ilAw, qdoN iek iKn ivc hI (ies dIAW) A`KW auGV AwauNdIAW hn (pr qdoN kIh lwB?) [1[

hy BweI! (pwpW dIAW pMfW dy kwrn) jIv pSU, pRyq, aUNT, Koqw Awidk AnykW jUnW ivc ruldw iPrdw hY [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) swD sMgiq ivc itk ky prmwqmw dw Bjn kirAw kr, iPr (jmW dI) rqw Br BI cot nhIN l`gygI [2[81[104[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਅੰਧੇ ਖਾਵਹਿ ਬਿਸੂ ਕੇ ਗਟਾਕ ॥ ਨੈਨ ਸ੍ਰਵਨ ਸਰੀਰੁ ਸਭੁ ਹੁਟਿਓ ਸਾਸੁ ਗਇਓ ਤਤ ਘਾਟ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਾਥ ਰਞਾਣਿ ਉਦਰੁ ਲੇ ਪੋਖਹਿ ਮਾਇਆ ਗਈਆ ਹਾਟਿ ॥ ਕਿਲਬਿਖ ਕਰਤ ਕਰਤ ਪਛੁਤਾਵਹਿ ਕਬਹੁ ਨ ਸਾਕਹਿ ਛਾਂਟਿ ॥੧॥ ਨਿੰਦਕੁ ਜਮਦੂਤੀ ਆਇ ਸੰਘਾਰਿਓ ਦੇਵਹਿ ਮੂੰਡ ਉਪਰਿ ਮਟਾਕ ॥ ਨਾਨਕ ਆਪਨ ਕਟਾਰੀ ਆਪਸ ਕਉ ਲਾਈ ਮਨੁ ਅਪਨਾ ਕੀਨੋ ਫਾਟ ॥੨॥੮੨॥੧੦੫॥ {ਪੰਨਾ 1224}

pdArQ:- AMDy—(mwieAw dy moh ivc) AMnHy ho cuky mnu`K [ Kwvih—KWdy rihMdy hn [ ibsU—Awqmk mOq ilAwaux vwlI zhr [ gtwk—g`Py [ nYn—A`KW [ sRvn—kMn [ huitE—Q`k jWdw hY, kMm krnoN rih jWdw hY [ swsu—swh [ gieE—clw jWdw hY, ruk jWdw hY [ qq Gwt—qq Gitkw, aus GVI [1[rhwau[

AnwQ—grIb, kmzor [ r\wix—duKI kr ky [ audru—pyt [ poKih—pwldy hn [ geIAw hwit—ht jWdI hY, C`f jWdI hY [ iklibK—pwp [ krq—kridAW [ n swkih CWit—C`f nhIN skdy [1[

jmdUqI—jmdUqIN, jmdUqW ny [ dyvih—dyNdy hn [ mUMf—isr [ mtwk—s`t [ Awps kau—Awpxy Awp ƒ [ Pwt—z^mI [2[

ArQ:- hy BweI! (mwieAw dy moh ivc) AMnHy ho cuky mnu`K Awqmk mOq ilAwaux vwly pdwrQ hI ^uS ho ho ky KWdy rihMdy hn (Awi^r mOq isr qy Aw jWdI hY), A`KW, kMn, srIr—hryk AMg kMm krnoN rih jWdw hY, qy, swh BI ^qm ho jWdw hY [1[rhwau[

hy BweI! (mwieAw dy moh ivc AMnHy ho cuky mnu`K) kmzorW ƒ du`K dy dy ky Awpxw pyt pwldy rihMdy hn (pr mOq Awaux qy) auh mwieAw BI swQ C`f dyNdI hY [ Aijhy mnu`K pwp kridAW kridAW pCqWdy BI hn, (pr iehnW pwpW ƒ) C`f nhIN skdy [1[

hy BweI! (iehI hwl huMdw hY inMdk mnu`K dw [ inMdk swrI aumr sMq jnW auqy dUSx lWdw rihMdw hY, Awi^r jdoN) jmdUq inMdk ƒ Aw PVdy hn, aus dy isr au~qy (mOq dI) cot Aw clWdy hn [ hy nwnk! (swrI aumr) inMdk AwpxI CurI Awpxy au~qy hI clWdw rihMdw hY, Awpxy hI mn ƒ inMdw dy z^m lWdw rihMdw hY [2[82[105[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਟੂਟੀ ਨਿੰਦਕ ਕੀ ਅਧ ਬੀਚ ॥ ਜਨ ਕਾ ਰਾਖਾ ਆਪਿ ਸੁਆਮੀ ਬੇਮੁਖ ਕਉ ਆਇ ਪਹੂਚੀ ਮੀਚ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਉਸ ਕਾ ਕਹਿਆ ਕੋਇ ਨ ਸੁਣਈ ਕਹੀ ਨ ਬੈਸਣੁ ਪਾਵੈ ॥ ਈਹਾਂ ਦੁਖੁ ਆਗੈ ਨਰਕੁ ਭੁੰਚੈ ਬਹੁ ਜੋਨੀ ਭਰਮਾਵੈ ॥੧॥ ਪ੍ਰਗਟੁ ਭਇਆ ਖੰਡੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡੀ ਕੀਤਾ ਅਪਣਾ ਪਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਨਿਰਭਉ ਕਰਤੇ ਕੀ ਅਨਦ ਮੰਗਲ ਗੁਣ ਗਾਇਆ ॥੨॥੮੩॥੧੦੬॥ {ਪੰਨਾ 1224}

pdArQ:- AD bIc—A`D ivc hI [ tUtI AD bIc—A`D ivc hI tu`t jWdI hY, izMdgI AsPl ho jWdI hY [ bymuK—(pRBU dy syvk vloN) ijs ny Awpxw mUMh moiVAw hY [ mIc—mOq, Awqmk mOq [1[rhwau[

aus kw—{sMbMDk ‘kw’ dy kwrn l&z ‘aus’ dw   u  au~f igAw hY} aus (inMdk) dw [ n suxeI—n suxY, nhIN suxdw [ khI—ikqy BI [ bYsxu—QW, Awdr dI QW [ eIhw—ies lok ivc [ AwgY—prlok ivc [ BuMcY—Bogdw hY [ BrmwvY—Btkdw hY [1[

pRgtu BieAw—nSr huMdw hY, bdnwmI K`tdw hY [ KMfI bRhmMfI—jgq ivc [ krqy kI—krqwr dI [ mMgl—^uSIAW [2[

ArQ:- hy BweI! sMq jnW dI inMdw krn vwly mnu`K dI izMdgI insPl jWdI hY [ mwlk-pRBU Awp Awpxy syvk dI r`iKAw krn vwlw hY, pr ijhVw mnu`K sMq jnW qoN mUMh moVI r`Kdw hY, auh Awqmk mOq shyV lYNdw hY [1[rhwau[

hy BweI! sMq jnW dI inMdw krn vwly mnu`K dI g`l au~qy koeI ieqbwr nhIN krdw, aus ƒ ikqy BI ie`zq vwlI QW nhIN imldI [ inMdk ies lok ivc du`K pWdw hY, (ikauNik koeI aus dI ie`zq nhIN krdw), prlok ivc auh nrk Bogdw hY, AnykW jUnW ivc Btkdw hY [1[

hy BweI! sMq jnW dI inMdw krn vwlw mnu`K Awpxy (ies) kIqy dw (ieh) Pl pWdw hY ik swry jgq ivc bdnwm ho jWdw hY [ hy nwnk! (pRBU dw syvk) inrBau krqwr dI srn ipAw rihMdw hY, pRBU dy gux gWdw hY, aus dy AMdr Awqmk Awnµd bixAw rihMdw hY, Awqmk ^uSIAW bxIAW rihMdIAW hn [2[83[106[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh