ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1222

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੀ ਜੀਵਨਿ ॥ ਬਿਖੈ ਰਸ ਭੋਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰਸੁ ਪੀਵਨਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੰਚਨਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਧਨੁ ਰਤਨਾ ਮਨ ਤਨ ਭੀਤਰਿ ਸੀਵਨਿ ॥ ਹਰਿ ਰੰਗ ਰਾਂਗ ਭਏ ਮਨ ਲਾਲਾ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰਸ ਖੀਵਨਿ ॥੧॥ ਜਿਉ ਮੀਨਾ ਜਲ ਸਿਉ ਉਰਝਾਨੋ ਰਾਮ ਨਾਮ ਸੰਗਿ ਲੀਵਨਿ ॥ ਨਾਨਕ ਸੰਤ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਕੀ ਨਿਆਈ ਹਰਿ ਬੂੰਦ ਪਾਨ ਸੁਖ ਥੀਵਨਿ ॥੨॥੬੮॥੯੧॥ {ਪੰਨਾ 1222}

pdArQ:- jIvin—jIvnI, jIvn-rihq [ ibKY Bog—iviSAW dy Bog [ AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwly [ pIvin—pINdy hn {vrqmwn kwl, A`n purK, bhu-vcn} [1[

sMcin—iek`Tw krdy hn [ sIvin—pRoNdy hn [ rWg Bey—rMgy jWdy hn  [ KIvin—msq hoey rihMdy hn [1[

mInw—m`CI [ isau—nwl [ aurJwno—lptI rihMdI hY [ sMig—nwl [ lIvin—ilv joVI r`Kdy hn [ cwiqRk—ppIhw [ inAweI—vWg [ pwn—pwn kr ky, pI ky [ QIvin—huMdy hn [2[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dy Bgq Awqmk jIvn dyx vwly suKW dy smuMdr hir-nwm dw rs (sdw) pINdy rihMdy hn, iehI auhnW vwsqy dunIAw vwly ivSy BogW dw suAwd hY—ieh hY izMdgI sMq jnW dI [1[rhwau[

hy BweI! sMq jn prmwqmw dw nwm-Dn iek`Tw krdy hn, nwm-rqn iek`Ty krdy hn, Aqy Awpxy mn ivc ihrdy ivc (auhnW ƒ) pRo r`Kdy hn [ prmwqmw dy nwm-rMg nwl rMgIj ky auhnW dw mn gUVHy rMg vwlw hoieAw rihMdw hY, auh hir-nwm dy rs nwl msq rihMdy hn [1[

hy BweI! ijvyN m`CI pwxI nwl lptI rihMdI hY (pwxI qoN ibnw jIaU nhIN skdI) iqvyN sMq jn hir-nwm ivc lIn rihMdy hn [ hy nwnk! sMq jn ppIhy vWg hn (ijvyN ppIhw sÍWqI nC`qR dI vrKw dI bUMd pI ky iqRpq huMdw hY, iqvyN sMq jn) prmwqmw dy nwm dI bUMd pI ky suKI huMdy hn [2[68[91[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮਹੀਨ ਬੇਤਾਲ ॥ ਜੇਤਾ ਕਰਨ ਕਰਾਵਨ ਤੇਤਾ ਸਭਿ ਬੰਧਨ ਜੰਜਾਲ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਭ ਸੇਵ ਕਰਤ ਅਨ ਸੇਵਾ ਬਿਰਥਾ ਕਾਟੈ ਕਾਲ ॥ ਜਬ ਜਮੁ ਆਇ ਸੰਘਾਰੈ ਪ੍ਰਾਨੀ ਤਬ ਤੁਮਰੋ ਕਉਨੁ ਹਵਾਲ ॥੧॥ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਦਾਸ ਅਪੁਨੇ ਕਉ ਸਦਾ ਸਦਾ ਕਿਰਪਾਲ ॥ ਸੁਖ ਨਿਧਾਨ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ਸਾਧਸੰਗਿ ਧਨ ਮਾਲ ॥੨॥੬੯॥੯੨॥ {ਪੰਨਾ 1222}

pdArQ:- hIn—s`Kxy [ byqwl—BUqny, BUq pRyq [ jyqw—ijqnw kuJ [ siB—swry [1[rhwau[

An—{ANX} hor (dI) [ kwtY—guzwrdw hY [ kwl—(izMdgI dw) smw [ sMGwrY—(jwnoN) mwrdw hY [ pRwnI—hy pRwxI! kaunu hvwl—kIh hwl? [1[

ikrpwl—hy ikrpwl! suK inDwn—suKW dw ^zwnw [ swD sMig—swD sMgiq ivc [2[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dy nwm qoN jo mnu`K s`Kxy rihMdy hn (Awqmk jIvn dI ksv`tI Anuswr) auh BUq-pRyq hI hn [ (Aijhy mnu`K) ijqnw kuJ krdy hn jW krWdy hn, auhnW dy auh swry kMm mwieAw dIAW PwhIAW mwieAw dy jMjwl (vDWdy hn) [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw dI BgqI qoN ibnw hor hor dI syvw kridAW (mnu`K AwpxI izMdgI dw) smw ivArQ ibqWdw hY [ hy pRwxI! (jy qUM hir-nwm qoN ibnw hI irhw, qW) jdoN jmrwj Aw ky mwrdw hY, qdoN (soc) qyrw kIh hwl hovygw? [1[

hy sdw hI dieAw dy somy! Awpxy dws (nwnk) dI Awp r`iKAw kr (qy, Awpxw nwm b^S) [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) myrw pRBU swry suKW dw ^zwnw hY, aus dw nwm-Dn swD sMgiq ivc hI imldw hY [2[69[92[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਰਾਮ ਕੋ ਬਿਉਹਾਰੁ ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਗੁਨ ਗਾਵਨ ਗੀਧੇ ਪੋਹਤ ਨਹ ਸੰਸਾਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸ੍ਰਵਣੀ ਕੀਰਤਨੁ ਸਿਮਰਨੁ ਸੁਆਮੀ ਇਹੁ ਸਾਧ ਕੋ ਆਚਾਰੁ ॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਅਸਥਿਤਿ ਰਿਦ ਅੰਤਰਿ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਾਨ ਕੋ ਆਧਾਰੁ ॥੧॥ ਪ੍ਰਭ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਸੁਨਹੁ ਬੇਨੰਤੀ ਕਿਰਪਾ ਅਪਨੀ ਧਾਰੁ ॥ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਉਚਰਉ ਨਿਤ ਰਸਨਾ ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੁ ॥੨॥੭੦॥੯੩॥

pdArQ:- min—mn ivc [ qin—qn ivc [ ko—dw [ ibauhwru—Awhr [ gIDo—ig`Jy hoey [ sMswru—jgq (dw moh) [1[rhwau[

sRvxI—kMnW nwl [ Awcwru—in`q dI kwr [ AsiQiq—itkwau [ ird—ihrdw [ AwDwru—Awsrw [1[

pRB—hy pRBU! inDwnu—^zwnw [ aucrau—aucrauN, mYN aucwrdw rhW [ inq—sdw [ rsnw—jIB nwl [ sd—sdw [2[

ArQ:- hy BweI! ijnHW mnu`KW dy mn ivc ihrdy ivc (sdw) prmwqmw dw (nwm ismrn dw hI) Awhr hY, ijhVy mnu`K pRBU-pRym Aqy hir-BgqI (dy mqvwly hn) jo pRBU dy gux gwx ivc ig`Jy hoey hn, auhnW ƒ jgq (dw moh) poh nhIN skdw [1[rhwau[

hy BweI! kMnW nwl mwlk-pRBU dI is&iq-swlwh suxnI, (jIB nwl mwlk dw nwm) ismrnw—sMq jnW dI ieh in`q dI kwr hoieAw krdI hY [ auhnW dy ihrdy ivc prmwqmw dy sohxy crnW dw sdw itkwau bixAw rihMdw hY, pRBU dI pUjw-BgqI auhnW dy pRwxW dw Awsrw huMdw hY [1[

hy nwnk (AwK—) hy dInW auqy dieAw krn vwly pRBU ! (myrI) bynqI sux, (myry auqy) AwpxI imhr kr [ qyrw nwm hI (myry vwsqy sB pdwrQW dw) ^zwnw hY (imhr kr, mYN ieh nwm) jIB nwl sdw aucrdw rhW, Aqy qYQoN sdw sdky huMdw rhW [2[70[93[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮਹੀਨ ਮਤਿ ਥੋਰੀ ॥ ਸਿਮਰਤ ਨਾਹਿ ਸਿਰੀਧਰ ਠਾਕੁਰ ਮਿਲਤ ਅੰਧ ਦੁਖ ਘੋਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨ ਲਾਗੀ ਅਨਿਕ ਭੇਖ ਬਹੁ ਜੋਰੀ ॥ ਤੂਟਤ ਬਾਰ ਨ ਲਾਗੈ ਤਾ ਕਉ ਜਿਉ ਗਾਗਰਿ ਜਲ ਫੋਰੀ ॥੧॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਭਗਤਿ ਰਸੁ ਦੀਜੈ ਮਨੁ ਖਚਿਤ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਖੋਰੀ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਈ ਪ੍ਰਭ ਬਿਨੁ ਆਨ ਨ ਹੋਰੀ ॥੨॥੭੧॥੯੪॥ {ਪੰਨਾ 1222}

ArQ:- hIn—s`Kxy [ QorI—QoVI, hoCI [ isrIDr—l`CmI dw Awsrw pRBU [ AMD—(mwieAw dy moh ivc) AMnHy ho cuky mnu`KW ƒ [ GorI—Gor, iBAwnk [1[rhwau[

isau—nwl [ ByK—(ivKwvy-mwqR) Dwrimk pihrwvy [ jorI—joVI (pRIq) [ bwr—icr [ qw kau qUtq—aus (pRIq) ƒ tu`tidAW [ PorI—tu`tI hoeI [1[

dIjY—dyh [ Kicq—msq rhy [ KorI—^umwrI ivc [ Awn—{ANX} hor dUjw [2[

ArQ:- hy BweI! ijhVy mnu`K prmwqmw dy nwm qoN vWJy rihMdy hn, auhnW dI miq hoCI ijhI hI bx jWdI hY [ auh l`KmI-pqI mwlk-pRBU dw nwm nhIN ismrdy [ mwieAw dy moh ivc AMnHy ho cuky auhnW mnu`KW ƒ iBAwnk (Awqmk) du`K-klys vwprdy rihMdy hn [1[rhwau[

hy BweI! ijhVy mnu`K prmwqmw dy nwm nwl ipAwr nhIN pWdy, pr AnykW Dwrimk ByKW nwl pRIq joVI r`Kdy hn, auhnW dI ies pRIq dy tu`tidAW icr nhIN l`gdw, ijvyN tu`tI hoeI gwgr ivc pwxI nhIN Tihr skdw [1[

hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) imhr kr, mYƒ AwpxI BgqI dw suAwd b^S, myrw mn qyry pRym-rs dI ^umwrI ivc msq rhy [ hy pRBU! (qyrw) dws nwnk qyrI srn AwieAw hY [ hy pRBU! qYQoN ibnw myrw koeI hor dUjw shwrw nhIN hY [2[71[94[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਚਿਤਵਉ ਵਾ ਅਉਸਰ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥ ਹੋਇ ਇਕਤ੍ਰ ਮਿਲਹੁ ਸੰਤ ਸਾਜਨ ਗੁਣ ਗੋਬਿੰਦ ਨਿਤ ਗਾਹਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਜਨ ਜੇਤੇ ਕਾਮ ਕਰੀਅਹਿ ਤੇਤੇ ਬਿਰਥੇ ਜਾਂਹਿ ॥ ਪੂਰਨ ਪਰਮਾਨੰਦ ਮਨਿ ਮੀਠੋ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਦੂਸਰ ਨਾਹਿ ॥੧॥ ਜਪ ਤਪ ਸੰਜਮ ਕਰਮ ਸੁਖ ਸਾਧਨ ਤੁਲਿ ਨ ਕਛੂਐ ਲਾਹਿ ॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਨਾਨਕ ਮਨੁ ਬੇਧਿਓ ਚਰਨਹ ਸੰਗਿ ਸਮਾਹਿ ॥੨॥੭੨॥੯੫॥ {ਪੰਨਾ 1222}

pdArQ:- icqvau—icqvauN, mYN icqwrdw rihMdw hW [ vw Aausr—auh smw, auh mOkw [ imlau—imlauN, mYN imlW [ inq—sdw [ gwih—gWdy hn [1[rhwau[

jyqy—ijqny hI [ krIAih—kIqy jWdy hn [ qyqy—auh swry [ ibrQy—ivArQ, insPl [ jwih—jWdy hn [ min—mn ivc [ mITo—im`Tw [1[

sMjmu—ieMidRAW ƒ ivkwrW vloN rokx dy swDn [ suK swDn—suK pRwpq krn dy swDn [ kCUAY—kuJ BI [ quil—(gux gwvx dy) brwbr [ lwih—lYNdy, lhih, smJdy [ byiDE—iv`J igAw [ sMig—nwl [ smwih—lIn rihMdy hn [2[

ArQ:- hy BweI! mYN qW Awpxy mn ivc aus mOky ƒ aufIkdw rihMdw hW, jdoN mYN sMqW s`jxW ƒ imlW ijhVy in`q iek`Ty ho ky prmwqmw dy gux gWdy rihMdy hn [1[rhwau[

hy BweI! prmwqmw dy Bjn qoN ibnw hor ijqny BI kMm kIqy jWdy hn, auh swry (ijMd dy Bw dy) ivArQ cly jWdy hn [ srb-ivAwpk Aqy sB qoN au~cy Awnµd dy mwlk dw nwm mn ivc im`Tw l`gxw—iehI hY Asl lwhyvMdw kMm, (ikauNik) aus prmwqmw qoN ibnw hor koeI (swQI) nhIN hY [1[

hy nwnk! (AwK—) jp qp sMjm Awidk hT-krm Aqy suK dI Bwl dy hor swDn—prmwqmw dy nwm dI brwbrI nhIN kr skdy qy sMq jn iehnW ƒ kuJ BI nhIN smJdy (qu`C smJdy hn) [ sMq jnW dw mn prmwqmw dy sohxy crnW ivc iv`iJAw rihMdw hY, sMq jn prmwqmw dy crnW ivc hI lIn rihMdy hn [2[72[95[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਸੰਗੇ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ॥ ਆਗੈ ਕੁਸਲ ਪਾਛੈ ਖੇਮ ਸੂਖਾ ਸਿਮਰਤ ਨਾਮੁ ਸੁਆਮੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਜਨ ਮੀਤ ਸਖਾ ਹਰਿ ਮੇਰੈ ਗੁਨ ਗਪਾਲ ਹਰਿ ਰਾਇਆ ॥ ਬਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ਨਿਮਖ ਹਿਰਦੈ ਤੇ ਪੂਰੈ ਗੁਰੂ ਮਿਲਾਇਆ ॥੧॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਰਾਖੇ ਦਾਸ ਅਪਨੇ ਜੀਅ ਜੰਤ ਵਸਿ ਜਾ ਕੈ ॥ ਏਕਾ ਲਿਵ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸੁਰ ਭਉ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਤਾ ਕੈ ॥੨॥੭੩॥੯੬॥ {ਪੰਨਾ 1222-1223}

pdArQ:- sMgy—nwl hI [ AMqrjwmI—(hryk dy) idl dI jwxn vwlw [ AwgY—AgWh Awaux vwly smy ivc, prlok ivc [ pwCY—guzr cuky smy ivc, ies lok ivc [ kusl, Kym—suK-sWd [1[rhwau[

myrY—myry vwsqy, myry Bw dw, myry mn ivc [ goupwl—{A`Kr ‘g’ dy nwl do lgW hn— o Aqy   u [ Asl l&z hY ‘gopwl’ [ ieQy ‘gupwl’ pVHnw hY} [ rwieAw—rwjw, pwiqSwh [ inmK—{inmy—} A`K Jmkx ijqnw smw [ qy—qoN [ pUrY gurU—pUry gurU ny [1[

kir—kr ky [ rwKy—r`iKAw krdw hY [ vis jw kY—ijs dy v`s ivc [ ilv—lgn [ pUrn—srb-ivAwpk [ qw kY—aus dy mn ivc [2[

ArQ:- hy BweI! sB dy idl dI jwxn vwlw myrw pRBU (hr vyly myry) nwl hY—(ijs mnu`K ƒ inscw bx jWdw hY, aus ƒ) mwlk-pRBU dw nwm ismridAW prlok qy ies lok ivc sdw suK-Awnµd bixAw rihMdw hY [1[rhwau[

hy BweI! ijs mnu`K ƒ pUry gurU ny prmwqmw nwl imlw id`qw, aus dy ihrdy qoN prmwqmw dI Xwd A`K Jmkx ijqny smy leI BI nhIN Bu`ldI (aus ƒ ieh inscw rihMdw hY ik) pRBU hI myry vwsqy s`jx im`qr hY, gopwl pRBU pwiqSwh dy gux hI myry swQI hn [1[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) ijs prmwqmw dy v`s ivc swry jIA jMq hn, auh imhr kr ky Awpxy dwsW dI r`iKAw Awp krdw AwieAw hY [ ijs mnu`K dy AMdr srb-ivAwpk prmwqmw dI hI hr vyly pRIq hY, aus dy mn ivc (iksy qrHW dw koeI) fr nhIN rihMdw [2[73[96[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh