ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1215

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਮਨਹਿ ਆਧਾਰੋ ॥ ਜਿਨ ਦੀਆ ਤਿਸ ਕੈ ਕੁਰਬਾਨੈ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਨਮਸਕਾਰੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬੂਝੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਸਹਜਿ ਸੁਹੇਲਾ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਬਿਖੁ ਜਾਰੋ ॥ ਆਇ ਨ ਜਾਇ ਬਸੈ ਇਹ ਠਾਹਰ ਜਹ ਆਸਨੁ ਨਿਰੰਕਾਰੋ ॥੧॥ ਏਕੈ ਪਰਗਟੁ ਏਕੈ ਗੁਪਤਾ ਏਕੈ ਧੁੰਧੂਕਾਰੋ ॥ ਆਦਿ ਮਧਿ ਅੰਤਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਈ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਾਚੁ ਬੀਚਾਰੋ ॥੨॥੩੧॥੫੪॥ {ਪੰਨਾ 1215}

pdArQ:- AMimRq—Awqmk jIvn dyx vwlw [ mnih AwDwro—mn dw Awsrw [ ijin—ijs (gurU) ny [ iqs kY—{sMbMDk ‘kY’ dy kwrn l&z ‘iqsu’ dw   u  au~f igAw hY} [1[rhwau[

shij—Awqmk Afolqw ivc [ suhylw—suKI [ ibKu—Awqmk mOq ilAwaux vwlw zhr [ jwro—swV id`qw hY [ Awie n jwie—iksy pwsy Btkdw nhIN [ Twhr—QW [ jh—ij`Qy [1[

eykY—(prmwqmw) Awp hI [ gupqw—luikAw hoieAw [ DuMDUkwro—Gu`p hnyrw [ Awid—(jgq dy) SurU ivc [ miD—ivckwrly smy, hux [ AMiq—(jgq dy) A^Ir ivc [ swcu—At`l, sdw kwiem rihx vwlw [2[

ArQ:- hy BweI! Awqmk jIvn dyx vwlw hir-nwm (hux myry) mn dw Awsrw (bx igAw) hY [ ijs (gurU) ny (ieh hir-nwm mYƒ) id`qw hY, mYN aus qoN sdky jWdw hW, aus pUry gurU A`gy isr invWdw hW [1[rhwau[

hy BweI! (AMimRq nwm dI brkiq nwl) myrI iqRSnw imt geI hY, mYN Awqmk Afolqw ivc (itk ky) suKI (ho igAw) hW, Awqmk mOq ilAwaux vwly kRoD zhr ƒ (Awpxy AMdroN) swV id`qw hY [ (hux myrw mn) iksy pwsy Btkdw nhIN, aus itkwxy qy itikAw rihMdw hY ijQy prmwqmw dw invws hY [1[

hy nwnk! AwK—(hy BweI! hux myry AMdr ieh) At`l ivSvws (bx igAw) hY ik jgq dy AwrMB ivc, hux ivckwrly smy, jgq dy A^Ir ivc auh prmwqmw Awp hI Awp hY [ ieh prq`K jgq auh Awp hI hY, (ies jgq ivc) luikAw hoieAw (Awqmw BI) auh Awp hI hY, Gu`p hnyrw BI (jdoN koeI jgq-rcnw nhIN sI) auh Awp hI hY [2[31[54[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਭ ਰਹਨੁ ਨ ਜਾਇ ਘਰੀ ॥ ਸਰਬ ਸੂਖ ਤਾਹੂ ਕੈ ਪੂਰਨ ਜਾ ਕੈ ਸੁਖੁ ਹੈ ਹਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮੰਗਲ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਨ ਜੀਵਨ ਧਨ ਸਿਮਰਤ ਅਨਦ ਘਨਾ ॥ ਵਡ ਸਮਰਥੁ ਸਦਾ ਸਦ ਸੰਗੇ ਗੁਨ ਰਸਨਾ ਕਵਨ ਭਨਾ ॥੧॥ ਥਾਨ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਮਾਨ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸੁਨਨ ਕਹਨਹਾਰੇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤੇ ਭਵਨ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਜਾ ਮਹਿ ਸੰਤ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹਾਰੇ ॥੨॥੩੨॥੫੫॥ {ਪੰਨਾ 1215}

pdArQ:- GrI—(iek) GVI [ srb—swry [ qwhU kY—aus dy ihrdy ivc hI [ jw kY—ijs dy ihrdy ivc [ hrI—prmwqmw [1[rhwau[

mMgl—^uSIAW [ ismrq—ismridAW [ Gnw—bhuq [ smrQu—qwkq vwlw [ sd—sdw [ sMgy—nwl [ rsnw—jIB nwl [ gun kvn—ikhVy ikhVy gux? Bnw—BnW, mYN aucwrW [1[rhwau[

Qwn—QW {bhu-vcn} [ mwn—mMnx vwly [ sunnhwry—suxn vwly [ khnhwry—kihx vwly [ qy Bvn—auh Gr {bhu-vcn} [ jw mih—ijnHW (GrW) ivc [2[

ArQ:- hy BweI! ijs (mnu`K) dy ihrdy ivc suKW dw mUl prmwqmw Aw v`sdw hY, aus mnu`K dy hI (ihrdy ivc swry suK Aw v`sdy hn [ auh mnu`K prmwqmw dI Xwd qoN ibnw iek GVI BI nhIN rih skdw [1[rhwau[

hy BweI! auh pRBU ^uSIAW dw rUp hY, pRwxW dw jIvn dw Awsrw hY, aus ƒ ismridAW bhuq Awnµd pRwpq huMdy hn [ hy BweI! auh pRBU v`fIAW qwkqW dw mwlk hY, sdw hI sdw hI (swfy) nwl rihMdw hY [ mYN AwpxI jIB nwl aus dy ikhVy ikhVy gux ibAwn krW? [1[

hy nwnk! AwK—hy pRBU! (ijQy qyrw nwm aucwirAw jWdw hY) auh QW piv`qr ho jWdy hn, qyry nwm ƒ mMnx vwly (srDw nwl mn ivc vswx vwly) piv`qr ho jWdy hn, qyry nwm ƒ suxn vwly qy jpx vwly piv`qr ho jWdy hn [ ijnHW GrW ivc qyry sMq v`sdy hn auh piv`qr ho jWdy hn [2[32[55[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਰਸਨਾ ਜਪਤੀ ਤੂਹੀ ਤੂਹੀ ॥ ਮਾਤ ਗਰਭ ਤੁਮ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕ ਮ੍ਰਿਤ ਮੰਡਲ ਇਕ ਤੁਹੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੁਮਹਿ ਪਿਤਾ ਤੁਮ ਹੀ ਫੁਨਿ ਮਾਤਾ ਤੁਮਹਿ ਮੀਤ ਹਿਤ ਭ੍ਰਾਤਾ ॥ ਤੁਮ ਪਰਵਾਰ ਤੁਮਹਿ ਆਧਾਰਾ ਤੁਮਹਿ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨਦਾਤਾ ॥੧॥ ਤੁਮਹਿ ਖਜੀਨਾ ਤੁਮਹਿ ਜਰੀਨਾ ਤੁਮ ਹੀ ਮਾਣਿਕ ਲਾਲਾ ॥ ਤੁਮਹਿ ਪਾਰਜਾਤ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਏ ਤਉ ਨਾਨਕ ਭਏ ਨਿਹਾਲਾ ॥੨॥੩੩॥੫੬॥ {ਪੰਨਾ 1215}

pdArQ:- rsnw—jIB [ grB—pyt [ pRiqpwlk—pwlx vwlw [ imRq mMfl—jgq [ iek—isr& [1[rhwau[

qumih—qum hI [ Puin—BI [ mIq—im`qr [ ihq—ihqU [ AwDwrw—Awsrw [ jIA dwqw—ijMd dyx vwlw [1[

KjInw—^zwnw [ jrInw—zrInw, zr [ mwixk—moqI [ pwrjwq—svrg dw auh ru`K jo swrIAW mno-kwmnW pUrIAW krn vwlw mMinAw jWdw hY [ gur qy—gurU pwsoN [ qau—qdoN [2[

ArQ:- hy pRBU! myrI jIB sdw qyrw jwp hI jpdI hY [ mW dy pyt ivc qUM hI (jIvW dI) pwlxw krn vwlw hYN, jgq ivc hI isr& qUM hI pwlxhwr hYN [1[rhwau[

hy pRBU! qUM hI swfw ipau hYN, qUM hI swfI mW BI hYN, qUM hI im`qr hYN qUM hI ihqU hYN qUM hI Brw hYN [ qUM hI swfw prvwr hYN, qUM hI Awsrw hYN, qUM hI ijMd dyx vwlw hYN, qUM hI pRwx dyx vwlw hYN [1[

hy pRBU! qUM hI (myry vwsqy) ^zwnw hYN, qUM hI myrw Dn-dOlq hYN, qUM hI (myry leI) moqI hIry hYN [ qUM hI (svrg dw) pwrjwq ru`K hYN [ hy nwnk! (AwK—hy pRBU!) jdoN qUM gurU dI rwhIN iml pYNdw hYN, qdoN pRsMn-ic`q ho jweIdw hY [2[33[56[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਜਾਹੂ ਕਾਹੂ ਅਪੁਨੋ ਹੀ ਚਿਤਿ ਆਵੈ ॥ ਜੋ ਕਾਹੂ ਕੋ ਚੇਰੋ ਹੋਵਤ ਠਾਕੁਰ ਹੀ ਪਹਿ ਜਾਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਪਨੇ ਪਹਿ ਦੂਖ ਅਪਨੇ ਪਹਿ ਸੂਖਾ ਅਪੁਨੇ ਹੀ ਪਹਿ ਬਿਰਥਾ ॥ ਅਪੁਨੇ ਪਹਿ ਮਾਨੁ ਅਪੁਨੇ ਪਹਿ ਤਾਨਾ ਅਪਨੇ ਹੀ ਪਹਿ ਅਰਥਾ ॥੧॥ ਕਿਨ ਹੀ ਰਾਜ ਜੋਬਨੁ ਧਨ ਮਿਲਖਾ ਕਿਨ ਹੀ ਬਾਪ ਮਹਤਾਰੀ ॥ ਸਰਬ ਥੋਕ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਪਾਏ ਪੂਰਨ ਆਸ ਹਮਾਰੀ ॥੨॥੩੪॥੫੭॥ {ਪੰਨਾ 1215}

pdArQ:- jwhU kwhU—hr iksy ƒ [ iciq—ic`q ivc [ AwvY—Xwd AwauNdw hY [ kwhU ko—iksy dw [ cyro—syvk, nOkr [ Twkur—mwlk [ pih—pws, kol [1[rhwau[

ibrQw—{ÒXQw} idl dw du`K [ qwnw—qwkq, Awsrw [ ArQw—loVW [1[

ikn hI—ikin hI, iksy ny {ik®Aw ivSySx ‘hI’ dy kwrn l&z ‘ikin’ dI ‘ i ’ au~f geI hY} [ jobnu—jvwnI [ imlKw—zmIn [ mhqwrI—mW [ gur—hy gurU! [2[

ArQ:- hy BweI! hr iksy ƒ (koeI) Awpxw hI (ipAwrw) ic`q ivc Xwd AwauNdw hY [ ijhVw mnu`K iksy dw syvk huMdw hY, (auh syvk Awpxy) mwlk pws hI (loV ipAW) jWdw hY [1[rhwau[

hy BweI! Awpxy snyhI kol du`K PolIdy hn Awpxy snyhI pws suK dIAW g`lW krIdIAW hn, Awpxy hI snyhI kol idl dw du`K d`sIdw hY [ Awpxy snyhI auqy hI mwx krIdw hY, Awpxy snyhI dw hI Awsrw q`kIdw hY, Awpxy snyhI ƒ hI AwpxIAW loVW d`sIdIAW hn [1[

hy BweI! iksy ny rwj dw mwx kIqw, iksy ny jvwnI ƒ (AwpxI smiJAw), iksy ny Dn DrqI dw mwx kIqw, iksy ny ipau mW dw Awsrw q`ikAw [ hy nwnk! (AwK—) hy gurU! mYN swry pdwrQ qYQoN pRwpq kr ley hn, myrI hryk Aws (qyry dr qoN) pUrI huMdI hY [2[34[47[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਝੂਠੋ ਮਾਇਆ ਕੋ ਮਦ ਮਾਨੁ ॥ ਧ੍ਰੋਹ ਮੋਹ ਦੂਰਿ ਕਰਿ ਬਪੁਰੇ ਸੰਗਿ ਗੋਪਾਲਹਿ ਜਾਨੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਿਥਿਆ ਰਾਜ ਜੋਬਨ ਅਰੁ ਉਮਰੇ ਮੀਰ ਮਲਕ ਅਰੁ ਖਾਨ ॥ ਮਿਥਿਆ ਕਾਪਰ ਸੁਗੰਧ ਚਤੁਰਾਈ ਮਿਥਿਆ ਭੋਜਨ ਪਾਨ ॥੧॥ ਦੀਨ ਬੰਧਰੋ ਦਾਸ ਦਾਸਰੋ ਸੰਤਹ ਕੀ ਸਾਰਾਨ ॥ ਮਾਂਗਨਿ ਮਾਂਗਉ ਹੋਇ ਅਚਿੰਤਾ ਮਿਲੁ ਨਾਨਕ ਕੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਾਨ ॥੨॥੩੫॥੫੮॥ {ਪੰਨਾ 1215}

pdArQ:- JUTo—sdw nwl nwh inBx vwlw [ ko—dw [ md—nSw [ DRoh—T`gI [ bpury—hy ivcwry! hy inmwxy! sMig—nwl [1[rhwau[

imiQAw—nwsvMq [ Aru—Aaur, Aqy [ aumry—AmIr lok [ mIr—pwiqSwh [ kwpr—k`pVy [ sugMD—sugMDIAW [ Bojn pwn—Kwx pIx dy pdwrQ [1[

dIn bMDro—hy dIn-bMDU! hy grIbW dy shweI! swrwn—srn [ mWgau—mWgauN, mYN mMgdw hW [ hoie AicMqw—AicMq ho ky, by-i&kr ho ky, pUrI srDw nwl [ mWgin—mMg {Noun} [2[

ArQ:- hy AM\wx! mwieAw dw nSw mwieAw dw AhMkwr JUTw hY (sdw kwiem rihx vwlw nhIN) [ (mwieAw dw) moh (Awpxy AMdroN) dUr kr, (mwieAw dI ^wqr) T`gI krnI dUr kr, prmwqmw ƒ sdw Awpxy nwl v`sdw smJ [1[rhwau[

hy BweI! rwj nwsvMq h Y jvwnI nwsvMq hY [ AmIr pwiqSwh mwlk ^wn sB nwsvMq hn (iehnW hkUmqW dw nSw sdw kwiem nhIN rhygw) [ ieh k`pVy qy sugMDIAW sB nwsvMq hn, (iehnW dy Awsry) cqurweI krnI JUTw kMm hY [ Kwx pIx dy (vDIAw) pdwrQ sB nwsvMq hn [1[

hy grIbW dy shweI! mYN qyry dwsW dw dws hW, mYN qyry sMqW dI srn hW [ hy nwnk dI ijMd-jwn hrI! hor Awsry C`f ky mYN (qyry dr qoN) mMg mMgdw hW ik mYƒ drsn dyh [2[35[58[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਅਪੁਨੀ ਇਤਨੀ ਕਛੂ ਨ ਸਾਰੀ ॥ ਅਨਿਕ ਕਾਜ ਅਨਿਕ ਧਾਵਰਤਾ ਉਰਝਿਓ ਆਨ ਜੰਜਾਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦਿਉਸ ਚਾਰਿ ਕੇ ਦੀਸਹਿ ਸੰਗੀ ਊਹਾਂ ਨਾਹੀ ਜਹ ਭਾਰੀ ॥ ਤਿਨ ਸਿਉ ਰਾਚਿ ਮਾਚਿ ਹਿਤੁ ਲਾਇਓ ਜੋ ਕਾਮਿ ਨਹੀ ਗਾਵਾਰੀ ॥੧॥ ਹਉ ਨਾਹੀ ਨਾਹੀ ਕਿਛੁ ਮੇਰਾ ਨਾ ਹਮਰੋ ਬਸੁ ਚਾਰੀ ॥ ਕਰਨ ਕਰਾਵਨ ਨਾਨਕ ਕੇ ਪ੍ਰਭ ਸੰਤਨ ਸੰਗਿ ਉਧਾਰੀ ॥੨॥੩੬॥੫੯॥ {ਪੰਨਾ 1215-1216}

pdArQ:- ieqnI kCU—rqw Br BI [ swrI—sMBwlI, sMBwl kIqI [ Dwvrqw—B`j-dOV [ auriJE—PisAw irhw [ Awn jMjwrI—hor hor jMjwlW ivc [1[rhwau[

idaus—idvs, idn [ cwir—{l&z ‘cwr’ Aqy ‘cwir’ dw &rk cyqy r`Ko [ cwr—suMdr} [ dIsih—id`sdy hn [ sMgI—swQI [ aUhW—aus QW [ jh—ij`Qy [ BwrI—ibpqw, AOiKAweI [ rwic mwic—rc imc ky [ ihqu—ipAwr [ kwim nhI—kMm nhIN AwauNdw [ gwvwrI—hy gwvwr! [1[

hau—mYN [ bsu—v`s [ cwrI—cwrw, zor [ pRB—hy pRBU! sMig—nwl [ auDwrI—auDwir, bcw lY [2[

ArQ:- hy gvwr! (ijhVI Awqmk jwiedwd) AwpxI (bxnI sI, aus dI) rqw Br BI sMBwl nwh kIqI [ (qUM swrI aumr) AnykW kMmW ivc, AnykW dOV-B`jW ivc Aqy hor hor jMjwlW ivc hI PisAw irhw [1[rhwau[

hy gvwr! (dunIAw vwly ieh) swQI cwr idnW dy hI (swQI) id`sdy hn, ij`Qy ibpqw pYNdI hY, auQy ieh (shwieqw) nhIN (kr skdy) [ hy gvwr! qUM auhnW nwl prc ky ipAwr pwieAw hoieAw hY jo (Awi^r) qyry kMm nhIN Aw skdy [1[

hy sB kuJ krn dI smrQw vwly! hy sB kuJ krw skx vwly! hy nwnk dy pRBU! myrI koeI pWieAW nhIN, myrI koeI smrQw nhIN, (mwieAw dy twkry qy) myrw koeI v`s nhIN c`ldw myrw koeI zor nhIN pYNdw, mYƒ Awpxy sMqW dI sMgiq ivc r`K ky (ies sMswr-smuMdr qoN) myrw pwr-auqwrw kr [2[36[59[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh