ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1207

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੨    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕੈਸੇ ਕਹਉ ਮੋਹਿ ਜੀਅ ਬੇਦਨਾਈ ॥ ਦਰਸਨ ਪਿਆਸ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮਨੋਹਰ ਮਨੁ ਨ ਰਹੈ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਉਮਕਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਚਿਤਵਨਿ ਚਿਤਵਉ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬੈਰਾਗੀ ਕਦਿ ਪਾਵਉ ਹਰਿ ਦਰਸਾਈ ॥ ਜਤਨ ਕਰਉ ਇਹੁ ਮਨੁ ਨਹੀ ਧੀਰੈ ਕੋਊ ਹੈ ਰੇ ਸੰਤੁ ਮਿਲਾਈ ॥੧॥ ਜਪ ਤਪ ਸੰਜਮ ਪੁੰਨ ਸਭਿ ਹੋਮਉ ਤਿਸੁ ਅਰਪਉ ਸਭਿ ਸੁਖ ਜਾਂਈ ॥ ਏਕ ਨਿਮਖ ਪ੍ਰਿਅ ਦਰਸੁ ਦਿਖਾਵੈ ਤਿਸੁ ਸੰਤਨ ਕੈ ਬਲਿ ਜਾਂਈ ॥੨॥ ਕਰਉ ਨਿਹੋਰਾ ਬਹੁਤੁ ਬੇਨਤੀ ਸੇਵਉ ਦਿਨੁ ਰੈਨਾਈ ॥ ਮਾਨੁ ਅਭਿਮਾਨੁ ਹਉ ਸਗਲ ਤਿਆਗਉ ਜੋ ਪ੍ਰਿਅ ਬਾਤ ਸੁਨਾਈ ॥੩॥ ਦੇਖਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਭਈ ਹਉ ਬਿਸਮਨਿ ਗੁਰਿ ਸਤਿਗੁਰਿ ਪੁਰਖਿ ਮਿਲਾਈ ॥ ਪ੍ਰਭ ਰੰਗ ਦਇਆਲ ਮੋਹਿ ਗ੍ਰਿਹ ਮਹਿ ਪਾਇਆ ਜਨ ਨਾਨਕ ਤਪਤਿ ਬੁਝਾਈ ॥੪॥੧॥੧੫॥ {ਪੰਨਾ 1206-1207}

pdArQ:- jIA bydnweI—idl dI pIV [ moih—mYN [ ipAws—qWG [ mnohr—mn ƒ moh lYx vwlw [ ipRA mnohr pRIiq—mn ƒ moh lYx vwly ipAwry (hrI) dI pRIq [ n rhY—itkdw nhIN, DIrj nhIN PVdw [ bhu ibiD—keI qrIikAW nwl [ aumkweI—aumMg ivc AwauNdw hY [1[rhwau[

icqvin—soc [ icqvau—icqvau, mYN socdI hW [ bYrwgI—vYrwgx hoeI hoeI [ kid—kdoN? pwvau—pwvauN, mYN pwvWgI [ krau—krauN, mYN krdI hW [ nhI DIrY—DIrj nhIN krdw [ ry—hy BweI! {puilMg} [1[

sMjm—ieMidRAW ƒ v`s krn dy swDn [ puMn—imQy hoey Dwrimk kMm [ siB—swry [ homau—homauN, mYN Byt kr idAWgI [ Arpau—ArpauN, mYN dy idAWgI [ suK jWeI—suKW dy QW [ inmK—{inmy—} A`K Jmkx ijqnw smw [ iqsu sMqn kY—aus (pRBU) dy sMqW qoN [ bil jWeI—mYN sdky jWdI hW [2[

inhorw—qrlw, imMnq [ syvau—syvauN, mYN syvw krWgI [ rYnweI—rwq [ hau—hauN, mYN [ iqAwgau—iqAwgauN, mYN C`f idAWgI [ sunweI—sunwey, suxwiegw [3[

dyiK—vyK ky [ cirqR—kOqk, qmwSw [ ibsmin—hYrwn [ guir—gurU ny [ siqguir—siqgurU ny [ puriK—pRBU ivc [ rMg—pRym-srUp [ moih—mYN [ igRh mih—ihrdy-Gr ivc [ qpiq—sVn, qpS [4[

ArQ:- hy vIr! mYN Awpxy idl dI pIV ikvyN ibAwn krW? (ibAwn kr nhIN skdI) [ myry AMdr mn ƒ moh lYx vwly ipAwry pRBU dI pRIq hY aus dy drsn dI qWG hY (drsn qoN ibnw myrw) mn DIrj nhIN krdw, (myrw AMdr) keI qrIikAW nwl aumMg auT rhI hY [1[rhwau[

hy vIr! mYN ipAwry dI pRIq nwl vYrwgx hoeI peI hW, mYN (hr vyly ieh) soc socdI rihMdI hW ik mYN hrI dw drsn kdoN krWgI [ (ies mn ƒ DIrj dyx leI) mYN jqn krdI rihMdI hW, pr ieh mn DIrj nhIN krdw [ hy vIr! koeI Aijhw BI sMq hY ijhVw mYƒ pRBU imlw dyvy? [1[

hy vIr! jy koeI A`K Jmkx ijqny smy leI hI mYƒ ipAwry dw drsn krw dyvy, qW mYN aus ipAwry dy auhnW sMqW qoN sdky kurbwn jwvW [ hy vIr! mYN swry jp swry qp swry sMjm swry puMn kurbwn kr idAW, swry suKW dy vsIly (ipAwry pRBU nwl imlx vwly sMq A`gy) Bytw r`K idAWgI [2[

hy vIr! ijhVw koeI sMq mYƒ ipAwry pRBU dI is&iq-swlwh dI g`l suxwey, mYN aus dy A`gy Awpxw swrw mwx AhMkwr iqAwg idAWgI [ mYN aus dy A`gy bhuq qrlw krWgI, bynqI krWgI, mYN idn rwq aus dI syvw krWgI [3[

hy dws nwnk! (AwK—hy vIr!) mYN ieh kOqk vyK ky hYrwn ho geI ik gurU ny siqgurU ny mYƒ Akwl purK (dy crnW) ivc joV id`qw [ dieAw dw somw ipAwr-srUp prmwqmw mYN Awpxy ihrdy-Gr ivc hI l`B ilAw, (qy, myry AMdroN mwieAw vwlI swrI) qpS imt geI [4[1[15[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਰੇ ਮੂੜ੍ਹ੍ਹੇ ਤੂ ਕਿਉ ਸਿਮਰਤ ਅਬ ਨਾਹੀ ॥ ਨਰਕ ਘੋਰ ਮਹਿ ਉਰਧ ਤਪੁ ਕਰਤਾ ਨਿਮਖ ਨਿਮਖ ਗੁਣ ਗਾਂਹੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਿਕ ਜਨਮ ਭ੍ਰਮਤੌ ਹੀ ਆਇਓ ਮਾਨਸ ਜਨਮੁ ਦੁਲਭਾਹੀ ॥ ਗਰਭ ਜੋਨਿ ਛੋਡਿ ਜਉ ਨਿਕਸਿਓ ਤਉ ਲਾਗੋ ਅਨ ਠਾਂਹੀ ॥੧॥ ਕਰਹਿ ਬੁਰਾਈ ਠਗਾਈ ਦਿਨੁ ਰੈਨਿ ਨਿਹਫਲ ਕਰਮ ਕਮਾਹੀ ॥ ਕਣੁ ਨਾਹੀ ਤੁਹ ਗਾਹਣ ਲਾਗੇ ਧਾਇ ਧਾਇ ਦੁਖ ਪਾਂਹੀ ॥੨॥ ਮਿਥਿਆ ਸੰਗਿ ਕੂੜਿ ਲਪਟਾਇਓ ਉਰਝਿ ਪਰਿਓ ਕੁਸਮਾਂਹੀ ॥ ਧਰਮ ਰਾਇ ਜਬ ਪਕਰਸਿ ਬਵਰੇ ਤਉ ਕਾਲ ਮੁਖਾ ਉਠਿ ਜਾਹੀ ॥੩॥ ਸੋ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਾਇਆ ਜਿਸੁ ਮਸਤਕਿ ਲੇਖੁ ਲਿਖਾਂਹੀ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਜਨ ਬਲਿਹਾਰੀ ਜੋ ਅਲਿਪ ਰਹੇ ਮਨ ਮਾਂਹੀ ॥੪॥੨॥੧੬॥ {ਪੰਨਾ 1207}

pdArQ:- ry mUV@y—hy mUrK! Ab—hux, ies mnu`Kw jnm ivc [ Gor—iBAwnk [ aurD—aultw, pu`Tw ltk ky [ inmK—A`K dy Jmkx ijqnw smw [ inmK inmK—pl pl, hr vyly [ gWhI—gWih, qUM gWdw sI [1[rhwau[

BRmqO—Btkdw [ dulBwhI—durl`B [ Coif—C`f ky [ jau—jdoN [ inkisE—inkilAw, jgq ivc AwieAw [ qau—qdoN [ An—{ANX} hor hor [ An TWhI—hor hor QweIN [1[

krih—qUM krdw hYN, krihˆ [ rYin—rwq [ kmwhI—kmwih, qUM kmWdw hYN [ inhPl—ijnHW qoN koeI Pl nhIN imlxw [ kxu—dwxy [ quh—dwixAW dy ^wlI auprly is`kV [ Dwie Dwie—dOV dOV ky [ pWhI—pWih, pWdy hn [2[

imiQAw—nwsvMq (mwieAw) [ sMig—nwl [ kUiV—JUT ivc, nwsvMq jgq ivc [ kusmWhI—Pu`lW ivc, kusuMBy dy Pu`lW ivc [ jb—jdoN [ pkris—PVygw [ bvry—hy kmly! kwl muKw—kwly mUMh vwlw [ auiT—au~T ky [ jwhI—jwih, qUM jwihˆgw [3[

so—auh mnu`K (hI) [ jo—ijs mnu`K ƒ [ ijsu msqik—ijs (mnu`K) dy m`Qy au~qy [ nwnk—hy nwnk! jo—ijhVy mnu`K [ Ailp—Ailpq, inrlyp [ mWhI—ivc [4[

ArQ:- hy mUrK! hux (jnm lY ky) qUM ikauN prmwqmw dw nwm nhIN ismrdw? (jdoN) qUM iBAwnk nrk (vrgy mW dy pyt) ivc (sI qdoN qUM) pu`Tw (ltikAw hoieAw) qp krdw sI, (auQy qUM) hr vyly prmwqmw dy gux gWdw sI [1[rhwau[

hy mUrK! qUM AnykW hI jnmW ivc Btkdw AwieAw hYN [ hux qYƒ durl`B mnu`Kw jnm imilAw hY [ pr mW dw pyt C`f ky jdoN qUM jgq ivc Aw igAw, qdoN qUM (ismrn C`f ky) hor hor QweIN ru`J igAw [1[

hy mUrK! qUM idn rwq burweIAW krdw hYN, T`gIAW krdw hYN, qUM sdw auhI kMm krdw rihMdw hYN ijnHW qoN kuJ BI h`Q nhIN Awauxw [ (vyK, ijhVy ikswn auhnW) quhW ƒ hI gWhdy rihMdy hn ijnHW ivc dwxy nhIN huMdy, auh dOV dOV ky du`K (hI) pWdy hn [2[

hy kmly! qUM nwsvMq mwieAw nwl nwsvMq jgq nwl cMbiVAw rihMdw hYN, qUM kusuMBy dy Pu`lW nwl hI ipAwr pweI bYTw hYN [ jdoN qYƒ Drm-rwj Aw PVygw (jdoN mOq Aw geI) qdoN (BYVy kMmW dI) kwlK hI mUMh qy lY ky (ieQoN) clw jwihˆgw [3[

(pr, hy BweI! jIvW dy BI kIh v`s?) auh mnu`K (hI prmwqmw ƒ) imldw hY ijs mnu`K ƒ prmwqmw Awp imlWdw hY, ijs mnu`K dy m`Qy auqy (pRBU-imlwp dy) lyK ilKy huMdy hn [ hy nwnk! AwK—mYN auhnW mnu`KW qoN kurbwn hW, ijhVy (pRBU-imlwp dI brkiq nwl) mn ivc (mwieAw qoNM) inrlyp rihMdy hn [4[2[16[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਕਿਉ ਜੀਵਨੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਿਨੁ ਮਾਈ ॥ ਜਾ ਕੇ ਬਿਛੁਰਤ ਹੋਤ ਮਿਰਤਕਾ ਗ੍ਰਿਹ ਮਹਿ ਰਹਨੁ ਨ ਪਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੀਅ ਹੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਕੋ ਦਾਤਾ ਜਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਸੁਹਾਈ ॥ ਕਰਹੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸੰਤਹੁ ਮੋਹਿ ਅਪੁਨੀ ਪ੍ਰਭ ਮੰਗਲ ਗੁਣ ਗਾਈ ॥੧॥ ਚਰਨ ਸੰਤਨ ਕੇ ਮਾਥੇ ਮੇਰੇ ਊਪਰਿ ਨੈਨਹੁ ਧੂਰਿ ਬਾਂਛਾਈ ॥ ਜਿਹ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਮਿਲੀਐ ਪ੍ਰਭ ਨਾਨਕ ਬਲਿ ਬਲਿ ਤਾ ਕੈ ਹਉ ਜਾਈ ॥੨॥੩॥੧੭॥ {ਪੰਨਾ 1207}

pdArQ:- ikauN—ikvyN? nhIN ho skdw [ jIvnu—Awqmk jIvn [ pRIqm ibnu—ipAwry pRBU (dI Xwd) qoN ibnw [ mweI—hy mW! ibCurq—iv`CuiVAW [ imrqkw—murdw [ igRh—Gr [1[rhwau[

jIA ko dwqw—ijMd dw dwqw [ hˆØIA ko dwqw—ihrdy dw dyx vwlw [ pRwn ko dwqw—pRwxW dw dyx vwlw [ jw kY sMig—ijs dy nwl, ijs dI joiq srIr ivc huMidAW [ suhweI—(srIr) sohxw l`gdw hY [ sMqhu—hy sMq jno! mMgl—is&iq-swlwh dy gIq [ gweI—gweIN, mYN gwvW [1[

nYnhu—A`KW ivc [ DUir—(sMqW dy crnW dI) DUV [ bWCweˆØI—mYN (lwxI) cwhuMdw hW [ ijh pRswid—ijs (gurU) dI ikrpw nwl [ bil bil qw kY—aus qoN sdw kurbwn [ hau—mYN [ jweI—jweIN, mYN jWdw hW [2[

ArQ:- hy (myrI) mW! ijs prmwqmw dI joiq srIr qoN iv`CuiVAW srIr murdw ho jWdw hY, (qy murdw srIr) Gr ivc itikAw nhIN rih skdw, aus pRIqm pRBU dI Xwd qoN ibnw Awqmk jIvn hwsl nhIN ho skdw [1[rhwau[

hy sMq jno! myry auqy AwpxI imhr kro, mYN aus prmwqmw dy gux is&iq-swlwh dy gIq gWdw rhW, ijhVw (sB jIvW ƒ) ijMd dyx vwlw hY ihrdw dyx vwlw hY pRwx dyx vwlw hY, qy, ijs dI sMgiq ivc hI (ieh srIr) sohxw l`gdw hY [1[

hy mW! myrI qWG hY ik sMq jnW dy crn myry m`Qy au~qy itky rihx, sMq jnW dy crnW dI DUV myrIAW A`KW ƒ l`gdI rhy [ hy nwnk! (AwK—) ijnHW sMq jnW dI ikrpw nwl prmwqmw ƒ imilAw jw skdw hY, mYN auhnW qoN sdky jWdw hW [2[3[17[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਉਆ ਅਉਸਰ ਕੈ ਹਉ ਬਲਿ ਜਾਈ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਅਪਨਾ ਪ੍ਰਭੁ ਸਿਮਰਨੁ ਵਡਭਾਗੀ ਹਰਿ ਪਾਂਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭਲੋ ਕਬੀਰੁ ਦਾਸੁ ਦਾਸਨ ਕੋ ਊਤਮੁ ਸੈਨੁ ਜਨੁ ਨਾਈ ॥ ਊਚ ਤੇ ਊਚ ਨਾਮਦੇਉ ਸਮਦਰਸੀ ਰਵਿਦਾਸ ਠਾਕੁਰ ਬਣਿ ਆਈ ॥੧॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਤਨੁ ਧਨੁ ਸਾਧਨ ਕਾ ਇਹੁ ਮਨੁ ਸੰਤ ਰੇਨਾਈ ॥ ਸੰਤ ਪ੍ਰਤਾਪਿ ਭਰਮ ਸਭਿ ਨਾਸੇ ਨਾਨਕ ਮਿਲੇ ਗੁਸਾਈ ॥੨॥੪॥੧੮॥ {ਪੰਨਾ 1207}

pdArQ:- Aausr—smw, mOkw [ auAw Aausr kY—aus smyN qoN [ hau—mYN [ bil jweI—bil jweIN, mYN sdky jWdw hW [ vfBwgI—v`fy BwgW nwl [ pWeI—mYN pw ilAw hY, mYN l`B ilAw hY [1[rhwau[

Blo—cMgw, sRySt [ ko—dw [ dwsu dwsn ko—dwsn ko dwsu, dwsW dw dws [ jnu—dws [ qy—qoN [ smdrsI—(sB ƒ) ieko ijhw vyKx vwlw, sBnW ivc ieko joiq vyKx vwlw [ bix AweI—pRIq bx geI [1[

jIau—ijMd [ ipMfu—srIr [ swDn kw—sMq jnW dw [ rynweI—crn-DUV [ sMq pRqwip—sMqW dy pRqwp nwl [ siB—swry [ gusweI—DrqI dw Ksm [2[

ArQ:- hy BweI! mYN aus mOky qoN sdky jWdw hW (jdoN mYƒ sMq jnW dI sMgiq pRwpq hoeI) [ (hux mYƒ) A`Ty pihr Awpxy pRBU dw ismrn (iml igAw hY), qy, v`fy BwgW nwl mYN hrI ƒ l`B ilAw hY [1[rhwau[

hy BweI! kbIr (prmwqmw dy) dwsW dw dws bx ky Blw bx igAw, sYx nweI sMq jnW dw dws bx ky au~qm jIvn vwlw ho igAw [ (sMq jnW dI sMgiq nwl) nwmdyv au~cy qoN au~cy jIvn vwlw bixAw, Aqy sB ivc prmwqmw dI joq ƒ vyKx vwlw bx igAw, (sMq jnW dI ikrpw nwl hI) rivdws dI prmwqmw nwl pRIq bx geI [1[

hy nwnk! (AwK—hy BweI!) myrI ieh ijMd, myrw ieh srIr, ieh qn, ieh Dn—sB kuJ sMq jnW dw ho cuikAw hY, myrw ieh mn sMq jnW dy crnW dI DUV bixAw rihMdw hY [ sMq jnW dy pRqwp nwl swry Brm nws ho jWdy hn Aqy jgq dw Ksm pRBU iml pYNdw hY [2[4[18[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh