ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1202

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੪ ਪੜਤਾਲ ॥ ਜਪਿ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦੁ ਹਰਿ ਗੋਵਿੰਦੁ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨੁ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਕਾ ਪ੍ਰਭੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਬੋਲਿ ਹਰਿ ਪੁਰਖੁ ਅਬਿਨਾਸੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰੇ ਸੋ ਪੀਐ ਜਿਸੁ ਰਾਮੁ ਪਿਆਸੀ ॥ ਹਰਿ ਆਪਿ ਦਇਆਲੁ ਦਇਆ ਕਰਿ ਮੇਲੈ ਜਿਸੁ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੋ ਜਨੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਚਖਾਸੀ ॥੧॥ ਜੋ ਜਨ ਸੇਵਹਿ ਸਦ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਹਰੇ ਤਿਨ ਕਾ ਸਭੁ ਦੂਖੁ ਭਰਮੁ ਭਉ ਜਾਸੀ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਨਾਮੁ ਲਏ ਤਾਂ ਜੀਵੈ ਜਿਉ ਚਾਤ੍ਰਿਕੁ ਜਲਿ ਪੀਐ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸੀ ॥੨॥੫॥੧੨॥ {ਪੰਨਾ 1202}

pdArQ:- mn—hy mn! guxI inDwnu—guxW dw ^zwnw [ pRBo—pRBU, mwlk [ purKu—srb-ivAwpk [ AibnwsI—nws-rihq [1[rhwau[

AMimRqu—Awqmk jIvn dyx vwlw [ so—auh mnu`K {iek-vcn} [ pIAY—pINdw hY [ ipAwsI—iplweygw [ kir—kr ky [ cKwsI—c`Kygw [1[

syvih—ismrdy hn {bhu-vcn} [ sBu—swrw [ jwsI—dUr ho jwiegw [ jIvY—Awqmk jIvn hwsl krdw hY [ cwiqRku—ppIhw [ jil—jl dI rwhIN [ jil pIAY—jl pIx nwl [ iqRpqwsI—r`j jWdw hY [2[

ArQ:- hy (myry) mn! goibMd (dw nwm) jp, hrI (dw nwm) jp [ hrI guxW dw ^zwnw hY, swrI isRStI dw mwlk hY [ hy myry mn! prmwqmw dw nwm aucwirAw kr, auh prmwqmw srb-ivAwpk hY, nws-rihq hY [1[rhwau[

hy myry mn! prmwqmw dw nwm Awqmk jIvn dyx vwlw jl hY, (ieh jl) auh mnu`K pINdw hY, ijs ƒ prmwqmw (Awp) iplWdw hY [ dieAw dw Gr pRBU imhr kr ky ijs mnu`K ƒ gurU imlWdw hY, auh mnu`K Awqmk jIvn dyx vwlw hir-nwm-jl c`Kdw hY [1[

hy myry mn! ijhVy mnu`K sdw hI sdw hI prmwqmw dw nwm ismrdy rihMdy hn, auhnW dw hryk du`K, auhnW dw hryk Brm, auhnW dw hryk fr dUr ho jWdw hY [ (pRBU dw) dws nwnk (BI jdoN) pRBU dw nwm jpdw hY qdoN Awqmk jIvn pRwpq kr lYNdw hY, ijvyN ppIhw (sÍWqI nC`qR dI vrKw dw) pwxI pIx nwl r`j jWdw hY [2[5[12[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਜਪਿ ਮਨ ਸਿਰੀ ਰਾਮੁ ॥ ਰਾਮ ਰਮਤ ਰਾਮੁ ॥ ਸਤਿ ਸਤਿ ਰਾਮੁ ॥ ਬੋਲਹੁ ਭਈਆ ਸਦ ਰਾਮ ਰਾਮੁ ਰਾਮੁ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਰਬਗੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਰਾਮੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਆਪੇ ਸਭੁ ਕਰਤਾ ਰਾਮੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਆਪਿ ਸਭਤੁ ਜਗੇ ॥ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਮੇਰਾ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਇ ਸੋ ਜਨੁ ਰਾਮ ਨਾਮ ਲਿਵ ਲਾਗੇ ॥੧॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਕੀ ਉਪਮਾ ਦੇਖਹੁ ਹਰਿ ਸੰਤਹੁ ਜੋ ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਕੀ ਪਤਿ ਰਾਖੈ ਵਿਚਿ ਕਲਿਜੁਗ ਅਗੇ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਾ ਅੰਗੁ ਕੀਆ ਮੇਰੈ ਰਾਮ ਰਾਇ ਦੁਸਮਨ ਦੂਖ ਗਏ ਸਭਿ ਭਗੇ ॥੨॥੬॥੧੩॥ {ਪੰਨਾ 1202}

pdArQ:- mn—hy mn! rmq—ivAwpk, hr QW mOjUd [ siq—sdw kwiem rihx vwlw [ BeIAw—hy BweI! sd—sdw [ riv rihAw—ivAwpk hY [ srbgy—{svL<} sB kuJ jwxn vwlw [1[rhwau[

Awpy—Awp hI [ krqw—krn vwlw [ sBqu—sB QweIN [ jgy—jgq ivc [ rwm rwie—rwm rwjw, pRBU pwiqSwh [ ilv—lgn [1[

aupmw—vifAweI [ piq—ie`zq [ kiljug—ivkwrW-BirAw jgq [ Agy—A`g ivc, ivkwrW dI A`g ivc [ AMgu—p`K [ myrY rwm rwie—myry pRBU pwiqSwh ny [ siB—swry [ gey Bgy—B`j gey, B`j jWdy hn [2[

ArQ:- hy (myry) mn! sRI rwm (dw nwm) jipAw kr, (aus rwm dw) ijhVw sB QweIN ivAwpk hY, ijhVw sdw hI sdw hI kwiem rihx vwlw hY [ hy BweI! sdw rwm dw nwm boilAw kro, auh sB QwvW ivc mOjUd hY, auh sB kuJ jwxn vwlw hY [1[rhwau[

hy BweI! auh rwm (sB QweIN) Awp hI Awp hY, Awp hI sB kuJ pYdw krn vwlw hY, jgq ivc sBnIN QweIN Awp hI Awp mOjUd hY [ hy BweI! ijs mnu`K auqy auh myrw ipAwrw rwm imhr krdw hY, auh mnu`K rwm dy nwm dI lgn ivc juVdw hY [1[

hy sMq jno! aus prmwqmw dy nwm dI vifAweI vyKo, ijhVw ies ivkwrW-Bry jgq dI ivkwrW dI A`g ivc Awpxy BgqW dI Awp ie`zq r`Kdw hY [ hy nwnk! (AwK—hy BweI!) myry pRBU-pwiqSwh ny (Awpxy ijs) syvk dw p`K kIqw, aus dy swry vYrI aus dy swry du`K dUr ho gey [2[6[13[

ਸਾਰੰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮੂਰਤਿ ਕਉ ਬਲਿ ਜਾਉ ॥ ਅੰਤਰਿ ਪਿਆਸ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਜਿਉ ਜਲ ਕੀ ਸਫਲ ਦਰਸਨੁ ਕਦਿ ਪਾਂਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਾਥਾ ਕੋ ਨਾਥੁ ਸਰਬ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕੁ ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥ ਜਾ ਕਉ ਕੋਇ ਨ ਰਾਖੈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਤਿਸੁ ਤੂ ਦੇਹਿ ਅਸਰਾਉ ॥੧॥ ਨਿਧਰਿਆ ਧਰ ਨਿਗਤਿਆ ਗਤਿ ਨਿਥਾਵਿਆ ਤੂ ਥਾਉ ॥ ਦਹ ਦਿਸ ਜਾਂਉ ਤਹਾਂ ਤੂ ਸੰਗੇ ਤੇਰੀ ਕੀਰਤਿ ਕਰਮ ਕਮਾਉ ॥੨॥ ਏਕਸੁ ਤੇ ਲਾਖ ਲਾਖ ਤੇ ਏਕਾ ਤੇਰੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਕਹਿ ਨ ਸਕਾਉ ॥ ਤੂ ਬੇਅੰਤੁ ਤੇਰੀ ਮਿਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈਐ ਸਭੁ ਤੇਰੋ ਖੇਲੁ ਦਿਖਾਉ ॥੩॥ ਸਾਧਨ ਕਾ ਸੰਗੁ ਸਾਧ ਸਿਉ ਗੋਸਟਿ ਹਰਿ ਸਾਧਨ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਉ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਪਾਇਆ ਹੈ ਗੁਰਮਤਿ ਹਰਿ ਦੇਹੁ ਦਰਸੁ ਮਨਿ ਚਾਉ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1202}

pdArQ:- siqgur mUriq—siqgurU dI hsqI, siqgurU [ kau—qoN [ bil jwau—bil jwauN, mYN sdky jWdw hW [ AMqir—(myry) AMdr [ ipAws—qWG [ cwiqRk—ppIhw [ sPl drsnu—swry mnorQ pUry krn vwly (gurU) dw drsn [ kid—kdoN [1[rhwau[

ko—dw [ nwQ—Ksm [ pRiqpwlku—pwlx vwlw [ Bgiq vClu—BgqI ƒ ipAwr krn vwlw [ jw kau—ijs ƒ [ iqsu—aus (mnu`K) ƒ [ qU dyih—qUM dyNdw hYN [ Asrwau—Awsrw [1[

Dr—Awsrw [ giq—cMgI suc`jI hwlq [ dhids—dsIN pwsIN [ jWau—mYN jWdw hW [ sMgy—nwl hI [ kIriq—is&iq-swlwh [ kmwau—kmwauN, mYN kmWdw hW, mYN krdw hW [2[

eyksu qy—(qYN) ie`k qoN hI [ lwK—l`KW jgq [ qy—qoN [ giq—hwlq [ imiq—AMdwzw [ pweIAY—pwieAw jw skdw [ Kylu—qmwSw [ idKwau—idKwauN, mYN vyKdw hW [3[

swDn kw sMgu—sMq jnW dw swQ [ isau—nwl [ gosit—ivcwr-vtWdrw [ ilv—lgn, pRIq [ lwau—lwauN, mYN lWdw hW [ jn nwnk—hy dws nwnk! gurmiq—gurU dI miq au~qy qur ky [ hir—hy hrI! min—(myry) mn ivc [ cwau—qWG [4[

ArQ:- hy BweI! mYN (qW Awpxy) gurU qoN kurbwn jWdw hW [ ijvyN ppIhy ƒ (sÍWqI nC`qR dI vrKw dy) pwxI dI ipAws huMdI hY, (iqvyN myry) AMdr ieh qWG rihMdI hY ik mYN (gurU dI rwhIN) kdoN aus hrI dw drsn krWgw jo swrIAW murwdW pUrIAW krn vwlw hY [1[rhwau[

hy pRBU! qUM inKsimAW dw Ksm hYN, qUM sB jIvW dI pwlxw krn vwlw hYN [ hy hrI! qyrw nwm hI hY ‘Bgiq vClu’ (BgqI ƒ ipAwr krn vwlw) [ hy pRBU! ijs mnu`K dI hor koeI pRwxI r`iKAw nhIN kr skdw, qUM (Awp) aus ƒ (Awpxw) Awsrw dyNdw hYN [1[

hy pRBU! ijnHW dw hor koeI shwrw nhIN huMdw, qUM auhnW dw shwrw bxdw hYN, mMdI BYVI hwlq vwilAW dI qUM cMgI hwlq bxWdw hYN, ijnHW ƒ ikqy FoeI nhIN imldI, qUM auhnW dw Awsrw hYN [ hy pRBU! dsIN hI pwsIN ijDr mYN jWdw hW, auQy hI qUM (myry) nwl hI id`sdw hYN, (qyrI imhr nwl) mYN qyrI is&iq-swlwh dI kwr kmWdw hW [2[

hy pRBU! qYN ie`k qoN l`KW bRhmMf bxdy hn, qy, l`KW bRhmMfW qoN (iPr) qUM iek Awp hI Awp bx jWdw hYN [ mYN d`s nhIN skdw ik qUM ikho ijhw hYN Aqy kyfw v`fw hYN [ hy pRBU! qUM byAMq hYN, qyrI hsqI dw AMdwzw nhIN lwieAw jw skdw [ ieh swrw jgq mYN qW qyrw hI ricAw qmwSw vyKdw hW [3[

(hy pRBU! qyry crnW ivc juVn vwsqy) mYN sMq jnW dw sMg krdw hW, mYN sMq jnW nwl (qyry guxW dw) ivcwr-vtWdrw krdw rihMdw hW, qyry sMq jnW dI sMgiq ivc rih ky qyry crnW ivc suriq joVdw hW [ hy dws nwnk! (AwK—hy pRBU!) gurU dI miq auqy quirAW hI qyrw imlwp huMdw hY [ hy hrI! (myry) mn ivc (bVI) qWG hY, (mYƒ) Awpxw drsn dyh [4[1[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਜਾਨ ॥ ਕਰਤ ਬੁਰਾਈ ਮਾਨੁਖ ਤੇ ਛਪਾਈ ਸਾਖੀ ਭੂਤ ਪਵਾਨ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬੈਸਨੌ ਨਾਮੁ ਕਰਤ ਖਟ ਕਰਮਾ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭ ਜੂਠਾਨ ॥ ਸੰਤ ਸਭਾ ਕੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਤੇ ਡੂਬੇ ਸਭ ਅਗਿਆਨ ॥੧॥ ਕਰਹਿ ਸੋਮ ਪਾਕੁ ਹਿਰਹਿ ਪਰ ਦਰਬਾ ਅੰਤਰਿ ਝੂਠ ਗੁਮਾਨ ॥ ਸਾਸਤ੍ਰ ਬੇਦ ਕੀ ਬਿਧਿ ਨਹੀ ਜਾਣਹਿ ਬਿਆਪੇ ਮਨ ਕੈ ਮਾਨ ॥੨॥ ਸੰਧਿਆ ਕਾਲ ਕਰਹਿ ਸਭਿ ਵਰਤਾ ਜਿਉ ਸਫਰੀ ਦੰਫਾਨ ॥ ਪ੍ਰਭੂ ਭੁਲਾਏ ਊਝੜਿ ਪਾਏ ਨਿਹਫਲ ਸਭਿ ਕਰਮਾਨ ॥੩॥ ਸੋ ਗਿਆਨੀ ਸੋ ਬੈਸਨੌ ਪੜ੍ਹ੍ਹਿਆ ਜਿਸੁ ਕਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਭਗਵਾਨ ॥ ਓ‍ੁਨਿ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਉਧਰਿਆ ਸਗਲ ਬਿਸ੍ਵਾਨ ॥੪॥ ਕਿਆ ਹਮ ਕਥਹ ਕਿਛੁ ਕਥਿ ਨਹੀ ਜਾਣਹ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਬਲਾਨ ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਕੀ ਧੂਰਿ ਇਕ ਮਾਂਗਉ ਜਨ ਨਾਨਕ ਪਇਓ ਸਰਾਨ ॥੫॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1202-1203}

pdArQ:- AMqrjwmI—hryk dy idl dI jwxn vwlw [ jwn—sujwn, isAwxw [ mwnuK qy—mnu`KW pwsoN [ swKI—vyKx vwlw [ BUq—ipCly kIqy smy dw [ pvwn—Bvwn, Biv`Kq dw [1[rhwau[

bYsnO—ivSƒ dw Bgq, hryk iksm dI srIrk su`c r`Kx vwlw [ Kt krmw—SwsqRW Anuswr zrUrI imQy hoey Cy krm (dwn dyxw qy lYxw, iv`idAw pVHnI qy pVHwxI, j`g krnw qy krwxw) [ jUTwn—mlIn krn vwlw [ AigAwn—Awqmk jIvn vloN by-smJI [1[

krih—krdy hn [ som pwk—{ÔvXz pwk} AwpxI h`QIN Bojn iqAwr krnw [ ihrih—curWdy hn [ drbw—Dn [ gumwn—AhMkwr [ ibiD—FMg, mrXwdw [ ibAwpy—Psy hoey [ mn kY mwn—mn dy mwx ivc [2[

siB—swry [ sPrI—mdwrI [ dMPwn—qmwSw [ aUJiV—kurwhy [ krmwn—krm [3[

igAwnI—igAwnvwn [ piV@Aw—ivdvwn [ ijsu—ijs auqy [ Euin—aus ny {A`Kr ‘a’ dy nwl do lgW hn—  o Aqy   u [ Asl l&z hY ‘auin’ [ ieQy ‘Ein’ pVHnw hY} [ prm pdu—sB qoN au~cw Awqmk drjw [ ibsÍwn—{ivÓv} jgq [4[

kQh—AsI AwK skdy hW [ nhI jwxh—AsI nhIN jwxdy [ boulwn—bulWdw hY [ {A`Kr ‘b’ dy nwl do lgW hn—  o Aqy    u [ Asl l&z hY ‘bolwn’ [ ieQy ‘bulwn’ pVHnw hY} [ mWgau—mYN mMgdw hW [ srwn—srn [5[

ArQ:- hy BweI! pRBU jI hryk dy idl dI jwxn vwly hn Aqy sujwn hn [ (ijhVw mnu`K) hornW mnu`KW pwsoN lukw ky koeI BYVw kMm krdw hY (auh ieh nhIN jwxdw ik) prmwqmw qW ipCly bIqy smy dy krmW qoN lY ky AgWh Biv`K dy kIqy jwx vwly swry kMmW dw vyKx vwlw hY [1[rhwau[

hy BweI! (ijhVy mnu`K) Awpxy Awp ƒ vYSno AKvWdy hn, (SwsqRW dy d`sy hoey) Cy krm BI krdy hn, (pr jy auhnW dy) AMdr (mn ƒ) mYlw krn vwlw loB v`s irhw hY (jy auh) swD sMgiq dI inMdw krdy hn (qW auh swry mnu`K) Awqmk jIvn vloN by-smJI dy kwrn (sMswr-smuMdr ivc) fu`b jWdy hn [1[

hy BweI! (ieho ijhy vYSno AKvwx vwly mnu`K) AwpxI h`QIN Awpxw Bojn iqAwr krdy hn pr prwieAw Dn curWdy hn, auhnW dy AMdr JUT v`sdw hY AhMkwr v`sdw hY [ auh mnu`K (Awpxy Drm-pusqkW) vyd SwsqRW dI Awqmk mrXwdw nhIN smJdy, auh qW Awpxy mn dy AhMkwr ivc hI Psy rihMdy hn [2[

hy BweI! (ieho ijhy vYSno AKvwx vwly auN\ qW) iqMny vyly sMiDAw krdy hn, swry vrq BI r`Kdy hn (pr auhnW dw ieh swrw au~dm ieauN hI hY) ijvyN iksy mdwrI dw qmwSw (rotI kmwx leI hI) [ (pr auhnW dy BI kIh v`s?) pRBU ny Awp hI auhnW ƒ shI rwh qoN KuMJwieAw hY, Zlq rsqy pwieAw hoieAw hY, auhnW dy swry (kIqy hoey Dwrimk) krm ivArQ jWdy hn [3[

hy BweI! Asl igAwnvwn auh mnu`K hY, Asl vYSno auh hY, Asl ivdvwn auh hY, ijs auqy prmwqmw ny imhr kIqI hY, (ijs dI brkiq nwl) aus ny gurU dI srn pY ky sB qoN au~cw Awqmk drjw hwsl kIqw hY, (Aijhy mnu`K dI sMgiq ivc) swrw jgq hI (sMswr-smuMdr qoN) pwr lµG jWdw hY [4[

pr, hy BweI! AsI jIv (prmwqmw dI rzw bwry) kIh AwK skdy hW? AsI kuJ AwKxw jwxdy nhIN hW [ ijvyN pRBU ƒ cMgw l`gdw hY iqvyN auh swƒ jIvW ƒ bolx leI pRyrdw hY [ hy dws nwnk! (AwK—hy BweI! mYN qW pRBU dI srn ipAw hW (Aqy aus dy dr qoN) isr& swD sMgiq (dy crnW) dI DUV hI mMgdw hW [5[2[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh