ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1201

ਸਾਰੰਗ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਜਪਿ ਮਨ ਨਰਹਰੇ ਨਰਹਰ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਸਗਲ ਦੇਵ ਦੇਵਾ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਰਾਮ ਨਾਮਾ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਮੋਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਤੁ ਗ੍ਰਿਹਿ ਗੁਨ ਗਾਵਤੇ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਨ ਗਾਵਤੇ ਰਾਮ ਗੁਨ ਗਾਵਤੇ ਤਿਤੁ ਗ੍ਰਿਹਿ ਵਾਜੇ ਪੰਚ ਸਬਦ ਵਡ ਭਾਗ ਮਥੋਰਾ ॥ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਜਨ ਕੇ ਸਭਿ ਪਾਪ ਗਏ ਸਭਿ ਦੋਖ ਗਏ ਸਭਿ ਰੋਗ ਗਏ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਲੋਭੁ ਮੋਹੁ ਅਭਿਮਾਨੁ ਗਏ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਜਨ ਕੇ ਹਰਿ ਮਾਰਿ ਕਢੇ ਪੰਚ ਚੋਰਾ ॥੧॥ ਹਰਿ ਰਾਮ ਬੋਲਹੁ ਹਰਿ ਸਾਧੂ ਹਰਿ ਕੇ ਜਨ ਸਾਧੂ ਜਗਦੀਸੁ ਜਪਹੁ ਮਨਿ ਬਚਨਿ ਕਰਮਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਆਰਾਧੂ ਹਰਿ ਕੇ ਜਨ ਸਾਧੂ ॥ ਹਰਿ ਰਾਮ ਬੋਲਿ ਹਰਿ ਰਾਮ ਬੋਲਿ ਸਭਿ ਪਾਪ ਗਵਾਧੂ ॥ ਨਿਤ ਨਿਤ ਜਾਗਰਣੁ ਕਰਹੁ ਸਦਾ ਸਦਾ ਆਨੰਦੁ ਜਪਿ ਜਗਦੀਸਰਾ ॥ ਮਨ ਇਛੇ ਫਲ ਪਾਵਹੁ ਸਭੈ ਫਲ ਪਾਵਹੁ ਧਰਮੁ ਅਰਥੁ ਕਾਮ ਮੋਖੁ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਸਿਉ ਮਿਲੇ ਹਰਿ ਭਗਤ ਤੋਰਾ ॥੨॥੨॥੯॥ {ਪੰਨਾ 1201}

pdArQ:- mn—hy mn! jip—jipAw kr [ nrhr—{nrisMG} prmwqmw [ sgl dyv dyvw—swry dyviqAW dw dyvqw [ morw—myrw [1[rhwau[

ijqu—ijs ivc [ ijqu igRih—ijs (ihrdy-) Gr ivc [ iqqu—aus (ihrdy-) Gr ivc [ pMc sbd—pMj iksmW dy vwjy {qwr, cMm, Dwq, GVy, PUk vwly vwjy} [ mQorw—m`Qy au~qy [ siB—swry [ doK—ivkwr [ pMc corw—kwmwidk pMjy (Awqmk jIvn dw srmwieAw) curwx vwly [1[

hir swDU—hy prmwqmw dy sMq jno! jn swDU—hy swDU jno! jgdIsu—jgq dw mwlk [ min—mn dI rwhIN [ bcin—bcn dI rwhIN [ AwrwDU—AwrwDn kro [ boil—bol ky [ gvwDU—dUr kro [ inq—sdw [ jwgrxu krhu—jwgdy rho, (ivkwrW dy h`ilAW v`loN) sucyq rho [ jip—jp ky [ jgdIsuorw—{A`Kr ‘s’ dy nwl do lgW hn—  o Aqy   u [ Asl l&z ‘jgdIsurw’ hY [ ieQy ‘jgdIsorw’ pVHnw hY} [ mn ieCy—mn-mMgy [ pwvhu—hwsl krogy [ Drmu—Awpxy jIvn-inXmW ivc p`ky rihxw [ ArQu—dunIAwvI loVW dI sPlqw [ kwm—kwmXwbIAW [ moKu—mukqI, ivkwrW qoN ^lwsI [ qorw—qyry [2[

ArQ:- hy (myry) mn! (sB dy) mwlk nrhr-pRBU dw nwm jipAw kr, srb-ivAwpk rwm dw nwm jipAw kr, auh hrI swry dyviqAW dw dyvqw hY, auhI hrI myrw pRIqm hY [1[rhwau[

hy (myry) mn! ijs (ihrdy-) Gr ivc prmwqmw dy gux gwey jWdy hn, hrI dy gux gwey jWdy hn, rwm dy gux gwey jWdy hn, aus (ihrdy-) Gr ivc (mwno) pMj hI iksmW dy swj v`j rhy hn qy Awnµd bixAw hoieAw hY [ (pr ieh AvsQw auhnW mnu`KW dy AMdr hI bxdI hY ijnHW dy) m`Qy dy v`fy Bwg jwgdy hn [ hy mn! auhnW mnu`KW dy swry pwp dUr ho jWdy hn, swry ivkwr dUr ho jWdy hn, swry rog dUr ho jWdy hn, (auhnW dy AMdroN) kwm kRoD loB moh AhMkwr nws ho jWdy hn [ prmwqmw auhnW dy AMdroN (Awqmk jIvn dw srmwieAw curwx vwly iehnW) pMjW corW ƒ mwr ky k`F dyNdw hY [1[

hy sMq jno! prmwqmw hrI dw nwm aucwirAw kro [ hy hrI dy sMq jno! jgq dy mwlk-pRBU dw nwm jipAw kro [ hy hrI dy swD jno! Awpxy mn dI rwhIN (hryk) bcn dI rwhIN (hryk) krm dI rwhIN pRBU dw AwrwDn kirAw kro [ hrI dw nwm aucwr ky, rwm dw nwm jp ky swry pwp dUr kr lvogy [

hy sMq jno! sdw hI (ivkwrW dy h`ilAW vloN) sucyq rho [ jgq dy mwlk dw nwm jp jp ky sdw hI Awqmk Awnµd bixAw rihMdw hY [ hy sMq jno! (nwm dI brkiq nwl) swry mn-mMgy Pl hwsl krogy, swrIAW murwdW pw lvogy [ Drm, ArQ, kwm, moK—ieh cwry pdwrQ pRwpq kr lvogy [ hy dws nwnk! (AwK—) hy hrI! ijhVy mnu`K qyry (crnW) nwl juVy rihMdy hn auhI qyry Bgq hn [2[2[9[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਜਪਿ ਮਨ ਮਾਧੋ ਮਧੁਸੂਦਨੋ ਹਰਿ ਸ੍ਰੀਰੰਗੋ ਪਰਮੇਸਰੋ ਸਤਿ ਪਰਮੇਸਰੋ ਪ੍ਰਭੁ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ॥ ਸਭ ਦੂਖਨ ਕੋ ਹੰਤਾ ਸਭ ਸੂਖਨ ਕੋ ਦਾਤਾ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਗੁਨ ਗਾਓ‍ੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਘਟਿ ਘਟੇ ਘਟਿ ਬਸਤਾ ਹਰਿ ਜਲਿ ਥਲੇ ਹਰਿ ਬਸਤਾ ਹਰਿ ਥਾਨ ਥਾਨੰਤਰਿ ਬਸਤਾ ਮੈ ਹਰਿ ਦੇਖਨ ਕੋ ਚਾਓ‍ੁ ॥ ਕੋਈ ਆਵੈ ਸੰਤੋ ਹਰਿ ਕਾ ਜਨੁ ਸੰਤੋ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜਨੁ ਸੰਤੋ ਮੋਹਿ ਮਾਰਗੁ ਦਿਖਲਾਵੈ ॥ ਤਿਸੁ ਜਨ ਕੇ ਹਉ ਮਲਿ ਮਲਿ ਧੋਵਾ ਪਾਓ‍ੁ ॥੧॥ ਹਰਿ ਜਨ ਕਉ ਹਰਿ ਮਿਲਿਆ ਹਰਿ ਸਰਧਾ ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਮਿਲਿਆ ॥ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਆਨੰਦ ਭਏ ਮੈ ਦੇਖਿਆ ਹਰਿ ਰਾਓ‍ੁ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਉ ਕਿਰਪਾ ਭਈ ਹਰਿ ਕੀ ਕਿਰਪਾ ਭਈ ਜਗਦੀਸੁਰ ਕਿਰਪਾ ਭਈ ॥ ਮੈ ਅਨਦਿਨੋ ਸਦ ਸਦ ਸਦਾ ਹਰਿ ਜਪਿਆ ਹਰਿ ਨਾਓ‍ੁ ॥੨॥੩॥੧੦॥ {ਪੰਨਾ 1201}

pdArQ:- mn—hy (myry) mn! mwDo—{mwDv-mwDv, l`CmI dw pqI} prmwqmw [ mDu sUdno—mDu sUdn, mDU rwKS ƒ mwrn vwlw [ sRI rMgo—sRI rMgu, l`CmI dw pqI [ siq—sdw kwiem rihx vwlw [ AMqrjwmI—hryk dy idl dI jwxn vwlw [ ko—dw [ hMqw—nws krn vwlw [ dwqw—dyx vwlw [ gwEu—gwieAw kr {A`Kr ‘a’ dy nwl do lgW hn—  o Aqy   u [ Asl l&z hY ‘gwau’, ieQy ‘gwE’ pVHnw hY} [1[rhwau[

Git Gty Git—hryk srIr ivc [ bsqw—v`sdw [ jil Qly—jil Qil, jl ivc DrqI ivc [ Qwn Qwnµqir—Qwn AMqir, hryk QW ivc [ ko—dw [ cwEu—{Asl l&z hY ‘cwau’, ieQy pVHnw hY ‘cwE’} [ sMqo—sMqu [ moih—mYƒ [ mwrgu—(shI jIvn dw) rsqw [ mil—ml ky [ hau—mYN [ Dovw—DovW, mYN DovW [ pwEu—{Asl l&z hY ‘pwau’=pYr [ ieQy pVHnw hY ‘pwE’} [1[

kau—ƒ [ qy—qoN, dI rwhIN [ gurmuiK—gurU dI srn ipAW [ myrY min—myry mn ivc [ rwEu—{Asl l&z hY ‘rwau’, ieQy pVHnw hY ‘rwE’} rwjw, pwiqSwh [ Anidno—Anidnu, hr roz, hr vyly [2[

ArQ:- hy myry mn! hryk dy idl dI jwxn vwly pRBU dw nwm jipAw kr, auhI mwieAw dw pqI hY, auhI mDU rwKS dw mwrn vwlw hY, auhI hrI l`CmI dw Ksm hY, auhI sB qoN v`fw mwlk hY, auh sdw kwiem rihx vwlw hY [ hy myry mn! hrI pRIqm dy gux gwieAw kr, auhI swry du`KW dw nws krn vwlw hY, auhI swry suKW dw dyx vwlw hY [1[rhwau[

hy myry mn! auh hrI hryk srIr ivc v`sdw hY, jl ivc DrqI ivc v`sdw hY, hryk QW ivc v`sdw hY, myry AMdr aus dy drsn dI qWG hY [ hy myry mn! jy koeI sMq mYƒ Aw imly, hrI dw koeI sMq Aw imly, koeI myrw ipAwrw sMq jn mYƒ Aw imly, qy, mYƒ (prmwqmw dy imlwp dw) rwh ivKw jwey, mYN aus dy pYr ml ml ky DovW [1[

hy BweI! prmwqmw Awpxy iksy syvk ƒ imldw hY, (syvk dI) srDw-BwvnI nwl imldw hY, gurU dI srn ipAW imldw hY [ (gurU dI imhr nwl jdoN mYN BI) pRBU-pwiqSwh dw drsn kIqw, qW myry mn ivc myry qn ivc ^uSI hI ^uSI pYdw ho geI [ hy BweI! dws nwnk auqy (BI) imhr hoeI hY, hrI dI imhr hoeI hY, jgq dy mwlk dI imhr hoeI hY, mYN hux hr vyly sdw hI sdw hI sdw hI aus hrI dw nwm jp irhw hW [2[3[10[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਜਪਿ ਮਨ ਨਿਰਭਉ ॥ ਸਤਿ ਸਤਿ ਸਦਾ ਸਤਿ ॥ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ॥ ਆਜੂਨੀ ਸੰਭਉ ॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਅਨਦਿਨਧਿਆਇ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਨਿਰਾਹਾਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਰਿ ਦਰਸਨ ਕਉ ਹਰਿ ਦਰਸਨ ਕਉ ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ਤੇਤੀਸ ਸਿਧ ਜਤੀ ਜੋਗੀ ਤਟ ਤੀਰਥ ਪਰਭਵਨ ਕਰਤ ਰਹਤ ਨਿਰਾਹਾਰੀ ॥ ਤਿਨ ਜਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਥਾਇ ਪਈ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਉ ਕਿਰਪਾਲ ਹੋਵਤੁ ਬਨਵਾਰੀ ॥੧॥ ਹਰਿ ਕੇ ਹੋ ਸੰਤ ਭਲੇ ਤੇ ਊਤਮ ਭਗਤ ਭਲੇ ਜੋ ਭਾਵਤ ਹਰਿ ਰਾਮ ਮੁਰਾਰੀ ॥ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਾ ਅੰਗੁ ਕਰੈ ਮੇਰਾ ਸੁਆਮੀ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕੀ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਪੈਜ ਸਵਾਰੀ ॥੨॥੪॥੧੧॥ {ਪੰਨਾ 1201}

pdArQ:- inrBau—ijs ƒ iksy qoN fr nhIN [ siq—sdw kwiem rihx vwlw [ inrvYru—ijs dw iksy nwl vYr nhIN [ Akwl mUriq—{Akwl—mOq-rihq [ mUriq—hsqI, srUp} ijs dw vjUd mOq-rihq hY [ AwjUnI—jo jUnW ivc nhIN pYNdw [ sMBau—{ÔvXzBu } jo Awpxy Awp qoN prgt huMdw hY [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ inrMkwru—ijs dw koeI ^ws Awkwr (Skl) d`isAw nhIN jw skdw [ inrwhwrI—{inr-Awhwr [ Awhwr—^urwk, Bojn} ijs ƒ iksy ^urwk dI loV nhIN pYNdI [1[rhwau[

kau—dI ^wqr [ koit qyqIs—qyqI kRoV dyvqy [ isD—is`D, jog-swDnW ivc pu`gy hoey jogI [ jqI—ieMidRAW ƒ v`s ivc r`Kx vwly [ qt—dirAwvW dy kMFy [ prBvn—rtn [ rhq—rihMdy hn [ Qwie peI—kbUl hoeI [ ijn kau—ijnHW au~qy [ bnvwrI—{jMgl dy Pu`lW dI mwlw vwlw} prmwqmw [1[

ho—hy BweI! qy—auh {bhu-vcn} [ jo—ijhVy [ Bwvq—cMgy l`gdy hn [ murwrI—{mur-Air—mur dYNq dw vYrI} prmwqmw [ AMgu—p`K, mdd [ pYj—lwj, ie`zq [2[

ArQ:- hy (myry) mn! aus prmwqmw dw nwm jipAw kr, ijs ƒ iksy qoN koeI fr nhIN, jo sdw sdw hI kwiem rihx vwlw hY, ijs dw iksy nwl koeI vYr nhIN, ijs dI hsqI mOq qoN pry hY, jo jUnW ivc nhIN AwauNdw, jo Awpxy Awp qoN prgt huMdw hY [ hy myry mn! hr vyly aus prmwqmw dw iDAwn DirAw kr, ijs dI koeI Skl nhIN d`sI jw skdI, ijs ƒ iksy ^urwk dI loV nhIN [1[rhwau[

hy myry mn! aus prmwqmw dy drsn dI ^wqr qyqI kRoV dyvqy, is`D jqI Aqy jogI Bu`Ky rih rih ky AnykW qIrQW qy rtn krdy iPrdy hn [ hy mn! auhnW (BwgW vwilAW) dI hI syvw kbUl huMdI hY ijnHW au~qy prmwqmw Awp dieAwvwn huMdw hY [1[

hy BweI! auh hrI dy sMq cMgy hn, auh hrI dy Bgq sRySt hn ijhVy duSt-dmn prmwqmw ƒ ipAwry l`gdy hn [ hy nwnk! myrw mwlk-pRBU ijnHW mnu`KW dw p`K krdw hY (lok prlok ivc) auhnW dI ie`zq r`K lYNdw hY [2[4[11[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh