ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1199

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਦੇਹੁ ਪਿਆਰੇ ॥ ਜਿਨ ਊਪਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਤਿਨ ਕੇ ਕਾਜ ਸਵਾਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੋ ਜਨ ਦੀਨ ਭਏ ਗੁਰ ਆਗੈ ਤਿਨ ਕੇ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰੇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤਿ ਕਰਹਿ ਗੁਰ ਆਗੈ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰੇ ॥੧॥ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਰਸਨਾ ਰਸੁ ਗਾਵਹਿ ਰਸੁ ਬੀਚਾਰੇ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਚੀਨ੍ਹ੍ਹਿਆ ਓਇ ਪਾਵਹਿ ਮੋਖ ਦੁਆਰੇ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖੁ ਅਚਲੁ ਅਚਲਾ ਮਤਿ ਜਿਸੁ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੇ ॥ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਜੀਉ ਦੇਵਉ ਅਪੁਨਾ ਹਉ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਬਲਿਹਾਰੇ ॥੩॥ ਮਨਮੁਖ ਭ੍ਰਮਿ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਲਾਗੇ ਅੰਤਰਿ ਅਗਿਆਨ ਗੁਬਾਰੇ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦਾਤਾ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾ ਉਰਵਾਰਿ ਨ ਪਾਰੇ ॥੪॥ ਸਰਬੇ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਵਿਆ ਸੁਆਮੀ ਸਰਬ ਕਲਾ ਕਲ ਧਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸੁ ਕਹਤ ਹੈ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੇਹੁ ਉਬਾਰੇ ॥੫॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1199}

pdArQ:- AMimRq nwmu—Awqmk jIvn dyx vwlw hir-nwm [ gurmuiK mnu—gurU dw mn [ mwinAw—pqIj jWdw hY [ kwj—swry kMm [ svwry—(gurU) svwr dyNdw hY [1[rhwau[

dIn—inmwxy [ invwry—dUr kr dyNdw hY [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ krih—krdy hn {bhu-vcn} [ gur AwgY—gurU dI hzUrI ivc, gurU dy snmuK rih ky [ kY sbid—dy Sbd dI rwhIN [1[

ihrdY—ihrdy ivc [ nwmu AMimRq rsu—Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs [ rsnw—jIB nwl [ gwvih—gWdy hn [ bIcwry—bIcwir, mn ivc vsw ky [ gur prswid—gurU dI ikrpw nwl [ cIin@Aw—pCwx ilAw [ Eie—{l&z ‘Eh’ qoN bhu-vcn} auh bMdy [ moK duAwry—(mwieAw dy moh qoN) ^lwsI dw rsqw [2[

Aclu—Afol-ic`q [ Aclw miq—(mwieAw dy twkry qy) Afol rihx vwlI miq vwlw [ ijsu idRVqw—ijs dy AMdr Afolqw hY [ ADwry—Awsrw [ jIau—ijMd [ dyvau—dyvauN, mYN Bytw krdw hW [ hau—mYN [3[

mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K [ BRim—Btkxw ivc pY ky [ dUjY Bwie—(pRBU qoN ibnw) hor dy ipAwr ivc [ AigAwn gubwry—Awqmk jIvn vloN by-smJI dw Gu`p hnyrw [ ndir n AwvY—(auhnW ƒ) id`sdw nhIN, (auhnW ƒ) kdr nhIN pYNdI [ aurvwir—(sMswr-smuMdr qoN) aurly pwsy [4[

srby—sBnW ivc [ Git Git—hryk srIr ivc [ rivAw—mOjUd [ srb klw—swrIAW qwkqW dw mwlk [ kl—s`iqAw, qwkq [ Dwry—itkw irhw hY [ nwnku khq—nwnk AwKdw hY [ kir—kr ky [5[

ArQ:- hy ipAwry gurU! mYƒ prmwqmw dw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm b^S [ hy BweI! ijnHW mnu`KW au~qy gurU dw mn pqIj jWdw hY, (gurU) auhnW dy swry kMm svwr dyNdw hY [1[rhwau[

hy BweI! ijhVy mnu`K inmwxy ho ky gurU dy dr qy Fih pYNdy hn, (gurU) auhnW dy swry du`K dUr kr dyNdw hY [ auh mnu`K gurU dy snmuK rih ky hr vyly prmwqmw dI BgqI krdy rihMdy hn, gurU dy Sbd dI brkiq nwl (auhnW dy jIvn) sohxy bx jWdy hn [1[

hy BweI! ijhVy mnu`K Awpxy ihrdy ivc prmwqmw dw Awqmk jIvn dyx vwlw nwm-rs vsWdy hn, jIB nwl aus ƒ slwhuMdy hn, mn ivc aus nwm-rs ƒ ivcwrdy hn, ijnHW ny gurU dI ikrpw nwl Awqmk jIvn dyx vwly nwm-rs ƒ (Awpxy AMdr) pCwx ilAw, auh mnu`K (ivkwrW qoN) ^lwsI pwx vwlw drvwzw l`B lYNdy hn [2[

hy BweI! ijhVw gurU-purK Afol-ic`q rihx vwlw hY, ijs dI miq (ivkwrW dy twkry qy) sdw Aih`l rihMdI hY, ijs dy AMdr sdw Afolqw itkI rihMdI hY ijs ƒ sdw hir-nwm dw shwrw hY, aus gurU dy A`gy mYN AwpxI ijMd Byt krdw hW, aus gurU qoN mYN (sdw) sdky jWdw hW [3[

hy BweI! (gurU vwlw pwsw C`f ky) Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwly mnu`K mwieAw vwlI dOV-B`j dy kwrn mwieAw dy moh ivc (hI) Psy rihMdy hn, auhnW dy AMdr Awqmk jIvn vloN by-smJI dw Gu`p hnyrw (bixAw rihMdw hY), auhnW ƒ nwm dI dwiq dyx vwlw gurU id`sdw hI nhIN, auh mnu`K (ivkwrW-Bry sMswr-smuMdr qoN) nwh aurly pwsy nwh pwrly pwsy (phuMc skdy hn, sMswr-smuMdr dy ivc hI goqy KWdy rihMdy hn) [4[

hy BweI! ijhVw prmwqmw sBnW ivc ivAwpk hY, hryk srIr ivc mOjUd hY, swrIAW qwkqW dw mwlk hY, AwpxI s`iqAw nwl isRStI ƒ shwrw dy irhw hY, aus dy dr qy aus dy dwsW dw dws nwnk bynqI krdw hY (qy AwKdw hY—hy pRBU!) imhr kr ky mYƒ (ies sMswr-smuMdr qoN) bcweI r`K [5[3[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਗੋਬਿਦ ਕੀ ਐਸੀ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਸੁ ਸਤਿ ਕਰਿ ਮਾਨਹੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮਿ ਰਹਹੁ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੋਬਿਦ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਅਤਿ ਮੀਠੀ ਅਵਰ ਵਿਸਰਿ ਸਭ ਜਾਇ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਰਹਸੁ ਭਇਆ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਇ ॥੧॥ ਜਬ ਗੁਣ ਗਾਇ ਤਬ ਹੀ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤੈ ਸਾਂਤਿ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾਲ ਭਏ ਤਬ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਚਰਣੀ ਚਿਤੁ ਲਾਇ ॥੨॥ ਮਤਿ ਪ੍ਰਗਾਸ ਭਈ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ ਗਿਆਨਿ ਤਤਿ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਜੋਤਿ ਪ੍ਰਗਟੀ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਹਰਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਇ ॥੩॥ ਹਿਰਦੈ ਕਪਟੁ ਨਿਤ ਕਪਟੁ ਕਮਾਵਹਿ ਮੁਖਹੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੁਣਾਇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭੁ ਮਹਾ ਗੁਬਾਰਾ ਤੁਹ ਕੂਟੈ ਦੁਖ ਖਾਇ ॥੪॥ ਜਬ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨ ਭਏ ਪ੍ਰਭ ਮੇਰੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਚਾ ਲਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨੁ ਪਾਇਆ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਸੁਖੁ ਪਾਇ ॥੫॥੪॥ {ਪੰਨਾ 1199}

pdArQ:- kwr kmwie—kwr kr [ kry—(prmwqmw) krdw hY [ sy—auh (kMm) [ siq—At`l, TIk [ kir—kr ky, smJ ky [ mwnhu—mMno [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ nwim—hir-nwm ivc [ rhhu ilv lwie—suriq joV ky itky rho [1[rhwau[

Aiq—bhuq [ Avr—hor pRIq [ sB—swrI [ ivsir jwie—Bu`l jWdI hY [ Anidnu—hr roz, hr vyly [ rhsu—Awqmk Awnµd [ mwinAw—ig`J jWdw hY [ joqI—pRBU dI joiq ivc [ joiq—ijMd [1[

gwie—gWdw hY [ iqRpqY—mwieAw vloN r`j jWdw hY [ min—mn ivc [ Awie—Aw ky [2[

pRgws—cwnx [ igAwin—Awqmk jIvn dI sUJ dI rwhIN [ qiq—q`q ivc, jgq dy mUl-pRBU ivc [ ilv lwie—suriq joV ky [ AMqir—(aus dy) AMdr [ shij—Awqmk Afolqw dI rwhIN [ hir smwiD lgwie—prmwqmw dI Xwd ivc mn iekwgR kr ky [3[

ihrdY—ihrdy ivc [ muKhu—mUMhoN [ suxwie—suxw ky [ mhw gubwrw—v`fw Gu`p hnyrw [ kUtY—ku`tdw hY [ Kwie—KWdw hY, shwrdw hY [4[

supRsMn—bhuq ^uS [ gurmuiK—gurU dI rwhIN [ prcw—{pircX} ipAwr [ inrMjnu—{inr-AMjnu} mwieAw dI kwlK qoN rihq, piv`qr [5[

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dI syvw-BgqI dI kwr ies qrHW kirAw kr ik jo kuJ prmwqmw krdw hY aus ƒ TIk mMinAw kr, Aqy gurU dI srn pY ky prmwqmw dy nwm ivc suriq joVI r`iKAw kr [1[rhwau[

hy BweI! (ijs mnu`K ƒ Awpxy mn ivc) prmwqmw dI pRIq bhuq im`TI l`gdI hY, aus ƒ (dunIAw vwlI) hor swrI pRIq Bu`l jWdI hY [ (aus dy AMdr) hr vyly Awqmk Awnµd bixAw rihMdw hY, aus dw mn (pRBU dI Xwd ivc) ig`J jWdw hY, aus dI ijMd prmwqmw dI joiq nwl iek-imk hoeI rihMdI hY [1[

hy BweI! jdoN mnu`K pRBU dy gux gWdw hY, qdoN hI aus dw mn (mwieAw dIAW Bu`KW vloN) r`j jWdw hY, aus dy mn ivc SWqI Aw v`sdI hY [ siqgurU jI jdoN aus auqy dieAwvwn huMdy hn, qdoN auh mnu`K prmwqmw dy crnW ivc ic`q joV ky prmwqmw nwl imlwp hwsl kr lYNdw hY [2[

hy BweI! Awqmk jIvn dI sUJ dI rwhIN ijs mnu`K ny jgq dy mUl-pRBU ivc suriq joV ky aus dw ismrn kIqw, aus dI miq ivc Awqmk jIvn dw cwnx ho igAw, aus dy AMdr prmwqmw dI joiq prgt ho geI, Awqmk Afolqw dI rwhIN prmwqmw dI Xwd ivc mn iekwgR kr ky aus dw mn (aus Xwd ivc) ig`J igAw [3[

pr, hy BweI! (ijnHW mnu`KW dy) ihrdy ivc T`gI v`sdI hY, auh mnu`K (inrw) mUMhoN hir-nwm suxw suxw ky (AMdroN AMdr) T`gI dw ivhwr krdy rihMdy hn [ hy BweI! (ijs mnu`K dy) ihrdy ivc (sdw) loB v`sdw hY, aus dy ihrdy ivc mwieAw dy moh dw Gu`p hnyrw bixAw rihMdw hY [ auh mnu`K ieauN hY ijvyN auh dwixAW qoN s`Kxy inry qoh hI ku`tdw rihMdw hY Aqy qoh ku`tx dIAW KyclW hI shwrdw hY [4[

hy nwnk! jdoN myry pRBU jI (iksy mnu`K au~qy) bVy prsMn huMdy hn, qdoN auh mnu`K gurU dI srn pY ky pRBU jI nwl ipAwr pWdw hY, qdoN auh mwieAw dy moh qoN inrlyp krn vwlw hir-nwm mn ivc vsWdw hY, Aqy nwm jpidAW Awqmk Awnµd mwxdw hY [5[4[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੪ ॥ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਮਨੁ ਮਾਨੀ ॥ ਮੇਰੈ ਹੀਅਰੈ ਸਤਿਗੁਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਾਈ ਮਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਥਾ ਸੁਖਾਨੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਹੋਵਹੁ ਜਨ ਊਪਰਿ ਜਨ ਦੇਵਹੁ ਅਕਥ ਕਹਾਨੀ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਮਨਿ ਤਨਿ ਮੀਠ ਲਗਾਨੀ ॥੧॥ ਹਰਿ ਕੈ ਰੰਗਿ ਰਤੇ ਬੈਰਾਗੀ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮੁ ਪਛਾਨੀ ॥ ਪੁਰਖੈ ਪੁਰਖੁ ਮਿਲਿਆ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਸਭ ਚੂਕੀ ਆਵਣ ਜਾਨੀ ॥੨॥ ਨੈਣੀ ਬਿਰਹੁ ਦੇਖਾ ਪ੍ਰਭ ਸੁਆਮੀ ਰਸਨਾ ਨਾਮੁ ਵਖਾਨੀ ॥ ਸ੍ਰਵਣੀ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਨਉ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਹਿਰਦੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਭਾਨੀ ॥੩॥ ਪੰਚ ਜਨਾ ਗੁਰਿ ਵਸਗਤਿ ਆਣੇ ਤਉ ਉਨਮਨਿ ਨਾਮਿ ਲਗਾਨੀ ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ ਹਰਿ ਰਾਮੈ ਨਾਮਿ ਸਮਾਨੀ ॥੪॥੫॥ {ਪੰਨਾ 1199-1200}

pdArQ:- nwim—nwm ivc [ mwnI—mMn igAw hY, ig`J igAw hY [ hIArY—ihrdy ivc [ siqguir—gurU ny [ min—mn ivc [ kQw—is&iq-swlwh [ suKwnI—cMgI l`gdI hY [1[rhwau[

dIn—grIb [ dieAwl—dieAwvwn [ jn—dws, syvk [ AkQ—ijhVI ibAwn nwh kIqI jw sky [ imil—iml ky [ rsu—suAwd [ min—mn ivc [ qin—qn ivc [1[

kY rMig—dy ipAwr-rMg ivc [ rqy—rMgy hoey [ bYrwgI—pRymI [ purKY—purK ƒ, jIv ƒ [ purKu—srb-ivAwpk pRBU [ cUkI—mu`k geI [ Awvx jwnI—jnm mrn dw gyV [2[

nYxI—A`KW nwl [ ibrhu—ipAwr-BrI qWG [ dyKw—dyKW, mYN vyKW [ pRB—hy pRBU! rsnw—jIB nwl [ vKwnI—vKwnIN, mYN aucwrW [ sRvxI—kMnW nwl [ sunau—sunauN, mYN suxdw rhW [ ihrdY—ihrdy ivc [ BwnI—cMgw l`g irhw hY [3[

pMc jnw—kwmwidk pMjW ƒ [ guir—gurU ny [ Awxy—lY AWdy [ qau—qdoN [ aunmin—aunmn AvsQw ivc, ibrhoN AvsQw ivc [ nwim—nwm ivc [ rwmY nwim—prmwqmw dy hI nwm ivc [4[

ArQ:- hy BweI! (jdoN qoN) gurU ny myry ihrdy ivc prmwqmw dw ipAwr pYdw kr id`qw hY, (qdoN qoN) prmwqmw dI is&iq-swlwh myry mn ivc ipAwrI l`g rhI hY, (qdoN qoN) myrw mn prmwqmw dy nwm ivc ig`J igAw hY [1[rhwau[

hy pRBU jI! mYN grIb syvk au~qy dieAwvwn hovo, mYƒ dws ƒ kdy nwh mu`kx vwlI AwpxI is&iq-swlwh dI dwiq dyvo [ hy BweI! ijs mnu`K ny sMq jnW ƒ iml ky prmwqmw dy nwm dw suAwd c`iKAw, aus dy mn ivc aus dy ihrdy ivc prmwqmw dI is&iq-swlwh im`TI l`gx l`g pYNdI hY [1[

hy BweI! ijnHW mnu`KW ny gurU dI miq auqy qur ky prmwqmw dy nwm nwl sWJ pw leI, auh mnu`K prmwqmw dy ipAwr-rMg ivc rMgy jWdy hn, auh mnu`K mwieAw dy moh qoN auprwm ho jWdy hn [ hy BweI! ijs mnu`K ƒ srb-ivAwpk pRBU iml ipAw, aus ƒ Awqmk Awnµd pRwpq ho igAw, aus dw jnm mrn dw swrw gyV mu`k igAw [2[

hy pRBU! hy suAwmI! myry AMdr qWG hY ik A`KW nwl mYN qyrw drSn krdw rhW, jIB nwl qyrw nwm jpdw rhW, kMnW nwl idn rwq qyrI is&iq-swlwh suxdw rhW, Aqy ihrdy ivc qUM mYƒ ipAwrw l`gdw rhyN [3[

hy dws nwnk! (AwK—hy BweI!) jdoN gurU ny kwmwidk pMjW ƒ (iksy vf-BwgI dy) v`s ivc kr id`qw, qdoN ibrhoN AvsQw ivc A`pV ky aus dI suriq hir-nwm ivc juV jWdI hY [ ijs mnu`K auqy pRBU ny imhr kIqI, pRBU dy nwm ivc hI aus dI lInqw ho geI [4[5[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh