ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1197

ਰਾਗੁ ਸਾਰਗ ਚਉਪਦੇ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧

ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ
ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥

ਅਪੁਨੇ ਠਾਕੁਰ ਕੀ ਹਉ ਚੇਰੀ ॥ ਚਰਨ ਗਹੇ ਜਗਜੀਵਨ ਪ੍ਰਭ ਕੇ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਨਿਬੇਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪੂਰਨ ਪਰਮ ਜੋਤਿ ਪਰਮੇਸਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਹਮਾਰੇ ॥ ਮੋਹਨ ਮੋਹਿ ਲੀਆ ਮਨੁ ਮੇਰਾ ਸਮਝਸਿ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੇ ॥੧॥ ਮਨਮੁਖ ਹੀਨ ਹੋਛੀ ਮਤਿ ਝੂਠੀ ਮਨਿ ਤਨਿ ਪੀਰ ਸਰੀਰੇ ॥ ਜਬ ਕੀ ਰਾਮ ਰੰਗੀਲੈ ਰਾਤੀ ਰਾਮ ਜਪਤ ਮਨ ਧੀਰੇ ॥੨॥ ਹਉਮੈ ਛੋਡਿ ਭਈ ਬੈਰਾਗਨਿ ਤਬ ਸਾਚੀ ਸੁਰਤਿ ਸਮਾਨੀ ॥ ਅਕੁਲ ਨਿਰੰਜਨ ਸਿਉ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਬਿਸਰੀ ਲਾਜ ਲਕਾਨੀ ॥੩॥ ਭੂਰ ਭਵਿਖ ਨਾਹੀ ਤੁਮ ਜੈਸੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰਾ ॥ ਹਰਿ ਕੈ ਨਾਮਿ ਰਤੀ ਸੋਹਾਗਨਿ ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਭਤਾਰਾ ॥੪॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1197}

pdArQ:- Twkur kI—mwlk-pRBU dI [ hau—mYN [ cyrI—dwsI [ ghy—PVy [ mwir—mwr ky [ inbyrI—mukw id`qI hY [1[rhwau[

pUrn—sB ivc ivAwpk [ joiq—cwnx dw somw [ bIcwry—bIcwir, ivcwr ky [1[

mnmuK—Awpxy mn dy ip`Cy qurn vwlw [ hIn—kmzor, inrbl [ hoCI—QoVH-ivqI [ min—mn ivc [ qin—qn ivc [ srIry—srIr ivc [ rwqI—rMgI geI [ DIry—DIrj Dwrdw hY [2[

bYrwgin—vYrwg vwlI, mwieAw qoN auprwm [ smwnI—lIn rihMdI hY [ Akul—ijs dI koeI ^ws kul nhIN [ inrMjn—{inr-AMjn [ AMjn—kwlK, surmw, mwieAw dy moh dI kwlK} mwieAw dy pRBwv qoN pry [ loku—dunIAw, jgq [ luokwnI—jgq dI [ luokwnI—{not:- A`Kr ‘l’ dy  nwl  do  lgW  hn—  o Aqy   u [ Asl  l&z ‘lokwnI’ hY, ieQy ‘lukwnI’ pVHnw hY} dunIAw dI [3[

BUr—bIiqAw hoieAw smw, BUq [ BivK—Awaux vwlw smw [ ADwrw—Awsrw [ nwim—nwm ivc [ sohwgin—cMgy BwgW vwlI [ Bqwr—Ksm [4[

ArQ:- jdoN dI mYN Awpxy mwlk-pRBU dI dwsI bx geI hW, jdoN dy mYN jgq dy jIvn pRBU dy crn PVy hn, aus ny myrI haumY mwr ky mukw id`qI hY [1[rhwau[

jdoN dw mohn-pRBU ny myrw mn (Awpxy ipAwr ivc) moh ilAw hY qdoN qoN myrw mn gurU dw Sbd ivcwr ivcwr ky ieh smJ irhw hY, ik prmysr sB ivc ivAwpk hY sB qoN au~cw Awqmk jIvn dw cwnx dyx vwlw hY, myrw ipAwrw hY Aqy myrI ijMd (dw shwrw) hY [1[

ijqnw icr mYN Awpxy mn dy ip`Cy qurdw irhw, mYN kmzor irhw (ivkwr myry auqy zor pWdy rhy), myrI Akl QoVH-iv`qI rhI, JUT ivc hI l`gI rhI (ies kwrn) myry mn ivc myry srIr ivc du`K-klyS au~Tdy rhy [ pr jdoN qoN mYN rMgIly rwm (dy ipAwr) ivc rMgI geI hW, myrw mn aus rwm ƒ ismr ismr ky DIrj vwlw huMdw jw irhw hY [2[

jdoN qoN (Twkur-pRBU dI dwsI bx ky) mYN haumY iqAwg ky mwieAw-moh vloN auprwm ho cukI hW, qdoN qoN myrI suriq sdw kwiem rihx vwly pRBU dI Xwd ivc lIn rihMdI hY; myrw mn aus pRBU dI Xwd ivc ig`iJAw rihMdw hY jo mwieAw dy pRBwv qoN rihq hY Aqy ijs dI koeI ^ws kul nhIN hY [ (mYƒ haumY nhIN rhI, ies vwsqy) mYN lok-lwj (BI) Bulw bYTI hW [3[

hy myry pRIqm! hy myrI ijMd dy Awsry pRBU! hux mYƒ qyry vrgw koeI nhIN id`sdw, nwh ipCly bIqy simAW ivc, nwh hux, Aqy nwh hI Awaux vwly simAW ivc [

hy nwnk! (AwK—) ijs jIv-iesqRI ny prmwqmw ƒ Awpxw Ksm mMn ilAw hY, jyhVI pRBU dy nwm ivc rMgI rihMdI hY, auh cMgy BwgW vwlI bx jWdI hY [4[1[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਕਿਉ ਰਹੀਐ ਦੁਖੁ ਬਿਆਪੈ ॥ ਜਿਹਵਾ ਸਾਦੁ ਨ ਫੀਕੀ ਰਸ ਬਿਨੁ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਭ ਕਾਲੁ ਸੰਤਾਪੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਬ ਲਗੁ ਦਰਸੁ ਨ ਪਰਸੈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤਬ ਲਗੁ ਭੂਖ ਪਿਆਸੀ ॥ ਦਰਸਨੁ ਦੇਖਤ ਹੀ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਜਲ ਰਸਿ ਕਮਲ ਬਿਗਾਸੀ ॥੧॥ ਊਨਵਿ ਘਨਹਰੁ ਗਰਜੈ ਬਰਸੈ ਕੋਕਿਲ ਮੋਰ ਬੈਰਾਗੈ ॥ ਤਰਵਰ ਬਿਰਖ ਬਿਹੰਗ ਭੁਇਅੰਗਮ ਘਰਿ ਪਿਰੁ ਧਨ ਸੋਹਾਗੈ ॥੨॥ ਕੁਚਿਲ ਕੁਰੂਪਿ ਕੁਨਾਰਿ ਕੁਲਖਨੀ ਪਿਰ ਕਾ ਸਹਜੁ ਨ ਜਾਨਿਆ ॥ ਹਰਿ ਰਸ ਰੰਗਿ ਰਸਨ ਨਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦੁਰਮਤਿ ਦੂਖ ਸਮਾਨਿਆ ॥੩॥ ਆਇ ਨ ਜਾਵੈ ਨਾ ਦੁਖੁ ਪਾਵੈ ਨਾ ਦੁਖ ਦਰਦੁ ਸਰੀਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਤੇ ਸਹਜ ਸੁਹੇਲੀ ਪ੍ਰਭ ਦੇਖਤ ਹੀ ਮਨੁ ਧੀਰੇ ॥੪॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1197}

pdArQ:- ikau khIAY—ikhw nhIN jw skdw, mn ƒ DIrj nhIN AwauNdI, jIvn suKI nhIN ho skdw [ ibAwpY—zor pw lYNdw hY, dbw lYNdw hY [ ijhvw—jIB [ swdu—suAwd, imTws [ PIkI—iP`ky bol bolx vwlI [ sMqwpY—duKI krdw hY [ kwlu—mOq (dw fr) [1[rhwau[

drsu pRIqm—pRIqm dw drsn [ n prsY—nhIN prsdw, nhIN CuMhdw [ mwinAw—ig`J jWdw hY [ ris—rs ivc; Anµd ivc [ ibgwsI—ibgwsY, iKVdw hY [1[

aUniv—Juk ky, ilP ky, nIvyN ho ky [ Gnhru—b`dl [ bYrwgY—vYrwg ivc, hulwry ivc [ qrvr—ru`K [ ibrK—{vã—B} bld [ ibhMg—pMCI [ BuieAMgm—s`p [ Gir—Gr ivc, ihrdy ivc [ ipru—pqI [ Dn—iesqRI [ sohwgY—suhwg mwxdI hY, Awpxy Awp ƒ BwgW vwlI jwxdI hY [2[

kuicl—kucIl, gMdI rhq-bhq vwlI [ kurUip—koJy rUp vwlI [ kunwir—BYVI iesqRI [ kulKnI—BYVy lC`xW vwlI [ shju—(imlwp dw) Awnµd [ rsn—jIB [ iqRpqI—r`jI, csikAW vloN prqI [3[

pRB qy—pRBU qoN, pRBU (dy imlwp) qoN [ shj suhylI—shj dw suK pwx vwlI, Afolqw dw Awnµd mwxn vwlI [ DIry—DIrj PVdw hY [4[

ArQ:- prmwqmw dw ismrn krn qoN ibnw mnu`K suKI jIvn nhIN jIaU skdw, du`K (sdw ies dy mn auqy) dbwA pweI r`Kdw hY [ (ismrn qoN ibnw mnu`K dI) jIB ivc (bolx dI) imTws nhIN pYdw huMdI, imTws qoN ibnw hox krky sdw KrHvy bol boldI hY [ pRBU dy ismrn qoN ibnw mOq dw fr (BI) duKI krdw rihMdw hY [1[rhwau[

jdoN qk mnu`K pRIqm-pRBU dw dIdwr nhIN krdw, qd qk mwieAw dI Bu`K qRyh zor pweI r`KdI hY [ dIdwr kridAW hI mn pRBU dI Xwd ivc ig`J jWdw hY (qy ieauN iKVdw hY, ijvyN) kOl Pu`l jl dy Awnµd ivc iKVdw hY [1[

jdoN b`dl Juk Juk ky g`jdw hY qy vrHdw hY qdoN koiel mor ru`K bld pMCI s`p (Awidk) hulwry ivc AwauNdy hn, (iesy qrHW ijs jIv-iesqRI dy) ihrdy-Gr ivc pqI-pRBU Aw v`sdw hY auh jIv-iesqRI Awpxy Awp ƒ BwgW vwlI jwxdI hY [2[

(pr ijs jIv-iesqRI ny) pqI-pRBU dy imlwp dw Awnµd nhIN mwixAw, auh gMdI rhq-bhq vwlI, koJy rUp vwlI, BYVI qy BYVy l`CxW vwlI hI rihMdI hY [ ijs dI jIB pRBU dy Awnµd dy rMg ivc (rc ky) csikAW vloN nhIN prqI, auh jIv-iesqRI BYVI m`qy l`gx krky du`KW ivc hI gRsI rihMdI hY [3[

hy nwnk! pRBU dy imlwp qoN Afolqw dw Awnµd mwxn vwlI jIv-iesqRI dw mn pRBU dw dIdwr kr ky DIrjvwn rihMdw hY, auh jnm mrn dy gyV ivc nhIN pYNdI, aus dy nwh mn ƒ qy nwh qn ƒ koeI duK-klyS ivAwpdw hY [4[2[

ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਦੂਰਿ ਨਾਹੀ ਮੇਰੋ ਪ੍ਰਭੁ ਪਿਆਰਾ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਬਚਨਿ ਮੇਰੋ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਹਰਿ ਪਾਏ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਨ ਬਿਧਿ ਹਰਿ ਮਿਲੀਐ ਵਰ ਕਾਮਨਿ ਧਨ ਸੋਹਾਗੁ ਪਿਆਰੀ ॥ ਜਾਤਿ ਬਰਨ ਕੁਲ ਸਹਸਾ ਚੂਕਾ ਗੁਰਮਤਿ ਸਬਦਿ ਬੀਚਾਰੀ ॥੧॥ ਜਿਸੁ ਮਨੁ ਮਾਨੈ ਅਭਿਮਾਨੁ ਨ ਤਾ ਕਉ ਹਿੰਸਾ ਲੋਭੁ ਵਿਸਾਰੇ ॥ ਸਹਜਿ ਰਵੈ ਵਰੁ ਕਾਮਣਿ ਪਿਰ ਕੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰੰਗਿ ਸਵਾਰੇ ॥੨॥ ਜਾਰਉ ਐਸੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕੁਟੰਬ ਸਨਬੰਧੀ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਪਸਾਰੀ ॥ ਜਿਸੁ ਅੰਤਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਰਾਮ ਰਸੁ ਨਾਹੀ ਦੁਬਿਧਾ ਕਰਮ ਬਿਕਾਰੀ ॥੩॥ ਅੰਤਰਿ ਰਤਨ ਪਦਾਰਥ ਹਿਤ ਕੌ ਦੁਰੈ ਨ ਲਾਲ ਪਿਆਰੀ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲਕੁ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਅੰਤਰਿ ਧਾਰੀ ॥੪॥੩॥ {ਪੰਨਾ 1197-1198}

pdArQ:- siqgur bcin—gurU dy aupdyS ivc [ mwinAw—pqIj igAw hY [ pRwn ADwrw—izMdgI dw Awsrw [1[rhwau[

ien ibiD—ies qrIky nwl [ hir vr imlIAY—hrI-pqI ƒ imlIdw hY [ kwmin—hy jIv-iesqRI! sohwgu—cMgw Bwg [ Dn—jIv-iesqRI [ shsw—Brm [ bIcwrI—ivcwrvwn [1[

ihMsw—inrdieqw [ shij—Afol AvsQw ivc [ rvY—mwxdI hY [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [ rMig—pRym ivc [2[

jwrau—mYN swV idAW [ duibDw—myr-qyr [ ibkwrI—ivkwrW dy [3[

ihq—ipAwr [ kO—ƒ, dI ^wqr [ ihq kO—pRym pYdw krn dI ^wqr [ durY n—nhIN lukdI, gu`JI nhIN rihMdI [ lwl ipAwrI—pRBU dI ipAwrI [ juig juig—hryk jug ivc, sdw hI [ gurmuiK—gurU dI srn pY ky [4[

ArQ:- jdoN qoN myrw mn gurU dy (ies) bcn ivc XkIn lY AwieAw hY (ik) myrw ipAwrw pRBU (mYQoN) dUr nhIN hY, qdoN qoN (mYƒ ieauN pRqIq ho irhw hY ik) mYN AwpxI ijMd dw shwrw-pRBU l`B ilAw hY [1[rhwau[

hy jIv-iesqRIey! ies qrIky nwl hI (Bwv, aus pRBU dy AMg-sMg hox qy XkIn kIiqAW hI) pqI-pRBU imldw hY, (ijs ƒ iml ipAw hY) aus jIv-iesqRI dw cMgw Bwg jwg ipAw hY, auh pqI-pRBU dI ipAwrI ho geI hY [ gurU dI miq lY ky gurU dy Sbd dI rwhIN auh jIv-iesqRI ivcwrvwn ho jWdI hY, jwiq vrn kul (Awidk) bwry aus dw Brm dUr ho jWdw hY [1[

ijs dw mn (ieh) mMn jWdw hY (ik pRBU sdw myry AMg-sMg hY) aus ƒ AhMkwr nhIN rihMdw, auh inrdieqw qy lwlc ƒ (Awpxy AMdroN) Bulw dyNdI hY, pqI-pRBU dI ipAwrI auh jIv-iesqRI Afol AvsQw ivc itk ky pqI-pRBU ƒ imlI rihMdI hY, gurU dI srn pY ky pRBU dy ipAwr ivc auh Awpxy Awp ƒ svwrdI hY [2[

mYN prvwr qy snbMDIAW dy AYsy moh-ipAwr ƒ (Awpxy AMdroN) swV idAW jo (myry AMdr) mwieAw dy moh dw iKlwrw hI iKlwrdw hY [ ijs dy ihrdy ivc pRBU dw ipAwr nhIN, pRBU-imlwp dw Awnµd nhIN (aupjdw), auh myr-qyr Aqy (hor) ivkwrW dy kMmW ivc hI pRivrq rihMdI hY [3[

ijs jIv-iesqRI dy ihrdy ivc pRBU-crnW dw ipAwr pYdw krn vwsqy pRBU dI is&iq-swlwh dy rqn mOjUd hn, pRBU dI auh ipAwrI jIv-iesqRI (jgq ivc) gu`JI nhIN rihMdI [ hy nwnk! hryk jug ivc hI (Bwv, sdw qoN hI AjyhI jIv-iesqRI) gurU dI srn pY ky Awpxy ihrdy ivc pRBU dw Amolk nwm DwrdI clI AweI hY (Bwv, jgq dy AwrMB qoN hI ieh mrXwdw clI Aw rhI hY ik pRBU dI is&iq-swlwh kIiqAW pRBU-crnW nwl ipAwr bxdw hY) [4[3[

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh