ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦਰਪਨ । ਟੀਕਾਕਾਰ: ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

Page 1193

ਈਠ ਮੀਤ ਕੋਊ ਸਖਾ ਨਾਹਿ ॥ ਆਪਿ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਂਹਿ ॥ ਜਾ ਕੈ ਕੀਨ੍ਹ੍ਹੈ ਹੋਤ ਬਿਕਾਰ ॥ ਸੇ ਛੋਡਿ ਚਲਿਆ ਖਿਨ ਮਹਿ ਗਵਾਰ ॥੫॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਬਹੁ ਭਰਮਿਆ ॥ ਕਿਰਤ ਰੇਖ ਕਰਿ ਕਰਮਿਆ ॥ ਕਰਣੈਹਾਰੁ ਅਲਿਪਤੁ ਆਪਿ ॥ ਨਹੀ ਲੇਪੁ ਪ੍ਰਭ ਪੁੰਨ ਪਾਪਿ ॥੬॥ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਗੋਬਿੰਦ ਦਇਆਲ ॥ ਤੇਰੀ ਸਰਣਿ ਪੂਰਨ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ॥ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਨਹੀ ਠਾਉ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਦੇਹੁ ਨਾਉ ॥੭॥ ਤੂ ਕਰਤਾ ਤੂ ਕਰਣਹਾਰੁ ॥ ਤੂ ਊਚਾ ਤੂ ਬਹੁ ਅਪਾਰੁ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਲੜਿ ਲੇਹੁ ਲਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਰਣਾਇ ॥੮॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1193}

pdArQ:- eIT—ieSt, ipAwry [ sKw—swQI [ bIij—bIj ky, (cMgy mMdy) krm kr ky [ Awpy—Awp hI [ KWih—(jIv auhnW kIqy krmW dw) Pl Bogdy hn [ jw kY kIn@Y—ijnHW pdwrQW dy iek`Ty kIiqAW [ hoq—(pYdw) huMdy hn [ sy—auh pdwrQ {bhu-vcn} [ gvwr—mUrK mnu`K [5[

moih—moh ivc (Ps ky) [ BrimAw—Btkdw hY [ ikrq—kIqy hoey krm [ ikrq ryK—(ipCly) kIqy krmW dy sMskwrW Anuswr [ kir—kry, krdw hY [ krimAw—(hor auho ijhy hI) krm [ krxYhwru—sBu kuJ kr skx vwlw [ Ailpqu—inrlyp, ijs au~qy mwieAw dw pRBwv nhIN pY skdw [ lypu—Asr, pRBwv [ puMn—(imQy hoey) puMnW dy kwrn [ pwip—pwp dy kwrn [6[

goibMd—hy goibMd! ik®pwl—hy ikrpwl! Twau—QW [ kir—kr ky [7[

krxhwru—sB kuJ krn dI smrQw vwlw [ Apwru—byAMq, ijs dI hsqI dw pwrlw bMnw nhIN l`B skdw {A-pwru} [ kir—kr ky [ liV—lV nwl, p`ly nwl [ nwnk—hy nwnk! [8[

ArQ:- hy BweI! ipAwry im`qrW ivcoN koeI BI (qoV qk swQ inbwhux vwlw) swQI nhIN bx skdw [ (swry jIv cMgy mMdy) krm Awp kr ky Awp hI (auhnW kIqy krmW dw) Pl Bogdy hn (koeI im`qr mdd nhIN kr skdw) [ hy BweI! ijnHW pdwrQW dy iek`Ty kridAW (mnu`K dy mn dy AnykW) ivkwr pYdw huMdy rihMdy hn (jdoN AMq smw AwauNdw hY, qW) mUrK iek iKn ivc hI auhnW (pdwrQW) ƒ C`f ky (ieQoN) qur pYNdw hY [5[

hy BweI! (prmwqmw dw ismrn Bulw ky mnu`K) mwieAw dy moh dy kwrn bhuq Btkdw iPrdw hY, (ipCly) kIqy krmW dy sMskwrW Anuswr (mnu`K hor auho ijhy hI) krm krI jWdw hY [ hy BweI! sB kuJ krn dy smr`Q prmwqmw Awp inrlyp hY (aus au~qy mwieAw dw pRBwv nhIN pY skdw) [ pRBU au~qy nwh qW (jIvW dy imQy hoey) puMn krmW (dy kIqy jwx qoN pYdw hox vwly AhMkwr Awidk) dw Asr huMdw hY, nwh iksy pwp dy kwrn (Bwv, aus pRBU ƒ nwh AhMkwr nwh ivkwr Awpxy Asr hyT ilAw skdw hY) [6[

hy dieAw dy somy goibMd! hy srb-ivAwpk! hy ikrpwl! mYN qyrI srn AwieAw hW, myrI r`iKAw kr [ qYQoN ibnw myrw hor koeI QW nhIN [ hy pRBU! imhr kr ky mYƒ Awpxw nwm b^S [7[

hy nwnk! pRBU dy dws pRBU dI srn pey rihMdy hn (qy, aus dy dr qy ArzoeI krdy hn—hy pRBU!) qUM (sB jIvW ƒ) pYdw krn vwlw hYN, qUM sB kuJ krn dI smrQw r`Kdw hYN, qUM sB qoN au~cw hYN, qUM bVw byAMq hYN, imhr kr (swƒ) Awpxy lV nwl lweI r`K [8[2[

ਬਸੰਤ ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲੁ ੫    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਕੈ ਹੋਹੁ ਹਰਿਆ ਭਾਈ ॥ ਕਰਮਿ ਲਿਖੰਤੈ ਪਾਈਐ ਇਹ ਰੁਤਿ ਸੁਹਾਈ ॥ ਵਣੁ ਤ੍ਰਿਣੁ ਤ੍ਰਿਭਵਣੁ ਮਉਲਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲੁ ਪਾਈ ॥ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਸੁਖੁ ਊਪਜੈ ਲਥੀ ਸਭ ਛਾਈ ॥ ਨਾਨਕੁ ਸਿਮਰੈ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਫਿਰਿ ਬਹੁੜਿ ਨ ਧਾਈ ॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1193}

pdArQ:- mhlu—srIr {not:- ieQy l&z ‘mhlw’ dy QW l&z ‘mhlu’ hY} [ mhlu 5—srIr pMjvW, gurU nwnk pMjvW srIr, Bwv, gurU Arjn [ hirAw—Awqmk jIvn vwlw [ krim—b^SS dy lyK rwhIN [ ieh ruiq—nwm jpx leI ieh mnu`Kw srIr dI ruiq [ suhweI—sohxI [ mauilAw—iKiVAw [ CweI—kwl^, mYl [ DweI—Btkxw [

ArQ:- hy BweI! prmwqmw dw nwm ismr ky Awqmk jIvn vwlw bx jw (ijvyN pwxI imlx nwl ru`K ƒ hirAwvl iml jWdI hY) [ (nwm jpx vwsqy mnu`Kw jnm dw) ieh sohxw smw (pUrbly kIqy krmW Anuswr pRBU vloN) ilKy b^SS dy lyK dy au~GVn nwl hI imldw hY [ (ijvyN vrKw nwl) jMgl bnspqI swrw jgq iKV pYNdw hY, (iqvyN aus mnu`K dw lUµ lUµ iKV pYNdw hY jo) AMimRq nwm-rUp Pl hwsl kr lYNdw hY [ gurU ƒ iml ky (aus dy ihrdy ivc) suK pYdw huMdw hY, aus dy mn dI mYl lih jWdI hY [ nwnk (BI) pRBU dw hI nwm ismrdw hY (qy jo mnu`K ismrdw hY aus ƒ) muV muV jnm mrn dy gyV ivc Btkxw nhIN pYNdw [1[

ਪੰਜੇ ਬਧੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕਰਿ ਸਚਾ ਢੋਆ ॥ ਆਪਣੇ ਚਰਣ ਜਪਾਇਅਨੁ ਵਿਚਿ ਦਯੁ ਖੜੋਆ ॥ ਰੋਗ ਸੋਗ ਸਭਿ ਮਿਟਿ ਗਏ ਨਿਤ ਨਵਾ ਨਿਰੋਆ ॥ ਦਿਨੁ ਰੈਣਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦਾ ਫਿਰਿ ਪਾਇ ਨ ਮੋਆ ॥ ਜਿਸ ਤੇ ਉਪਜਿਆ ਨਾਨਕਾ ਸੋਈ ਫਿਰਿ ਹੋਆ ॥੨॥

pdArQ:- pMjy—kwm Awidk pMj hI ivkwr [ blI—blvwn [ FoAw—Bytw [ jpwieAnu—aus ny jpwey [ ivic—aus dy ihrdy ivc [ dXu—idAwl pRBU [ siB—swry [ inroAw—rog rihq, Arog [ rYix—rwq [ moAw—mOq, jnm mrn dw gyV [

ArQ:- ijs mnu`K ny (pRBU dw ismrn-rUp) s`cI Bytw (pRBU dI hzUrI ivc) pyS kIqI hY, pRBU ny aus dy kwmwidk pMjy hI v`fy blI ivkwr bMnH id`qy hn, (ijs krky) aus dy swry hI rog qy shsy imt jWdy hn, auh sdw pivqR-Awqmw qy Arog rihMdw hY [ auh mnu`K idn rwq prmwqmw dw nwm ismrdw hY, aus ƒ jnm mrn dw gyV nhIN lwxw pYNdw [

hy nwnk! ijs prmwqmw qoN auh pYdw hoieAw sI (ismrn dI brkiq nwl) ausy dw rUp ho jWdw hY [2[

ਕਿਥਹੁ ਉਪਜੈ ਕਹ ਰਹੈ ਕਹ ਮਾਹਿ ਸਮਾਵੈ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਖਸਮ ਕੇ ਕਉਣੁ ਕੀਮਤਿ ਪਾਵੈ ॥ ਕਹਨਿ ਧਿਆਇਨਿ ਸੁਣਨਿ ਨਿਤ ਸੇ ਭਗਤ ਸੁਹਾਵੈ ॥ ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਸਾਹਿਬੋ ਦੂਸਰੁ ਲਵੈ ਨ ਲਾਵੈ ॥ ਸਚੁ ਪੂਰੈ ਗੁਰਿ ਉਪਦੇਸਿਆ ਨਾਨਕੁ ਸੁਣਾਵੈ ॥੩॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1193}

pdArQ:- kh mwih—kwhdy ivc? smwvY—lIn ho jWdw hY [ khin—kihMdy hn [ suhwvY—sohxy l`gdy hn [ lvY n lwvY—brwbrI nhIN kr skdw [ guir—gurU ny [ aupdyisAw—nyVy ivKw id`qw hY [ scu—sdw-iQr pRBU [ Agocru—A-go-cru [ go—ieMdRy [

ArQ:- swry jIv Ksm-pRBU dy pYdw kIqy hoey hn, koeI BI (Awpxy pYdw krn vwly dy guxW dw) mu`l nhIN pw skdw, (koeI nhIN d`s skdw ik) pRBU ikQoN pYdw huMdw hY ikQy rihMdw hY qy ikQy lIn ho jWdw hY [

jo jo aus pRBU dy gux aucwrdy hn cyqy krdy hn suxdy hn auh Bgq sohxy (jIvn vwly) ho jWdy hn [

prmwqmw AphuMc hY, ieMidRAW dI phuMc qoN pry hY sB dw mwlk hY, koeI aus dI brwbrI nhIN kr skdw [ nwnk aus sdw-iQr pRBU dI is&iq-swlwh suxWdw hY, pUry gurU ny auh pRBU nyVy ivKw id`qw hY (AMdr v`sdw ivKw id`qw hY) [3[1[

ਬਸੰਤੁ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾਂ ਕੀ ॥ ਕਬੀਰ ਜੀ ਘਰੁ ੧    ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਮਉਲੀ ਧਰਤੀ ਮਉਲਿਆ ਅਕਾਸੁ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਮਉਲਿਆ ਆਤਮ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ॥੧॥ ਰਾਜਾ ਰਾਮੁ ਮਉਲਿਆ ਅਨਤ ਭਾਇ ॥ ਜਹ ਦੇਖਉ ਤਹ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੁਤੀਆ ਮਉਲੇ ਚਾਰਿ ਬੇਦ ॥ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਮਉਲੀ ਸਿਉ ਕਤੇਬ ॥੨॥ ਸੰਕਰੁ ਮਉਲਿਓ ਜੋਗ ਧਿਆਨ ॥ ਕਬੀਰ ਕੋ ਸੁਆਮੀ ਸਭ ਸਮਾਨ ॥੩॥੧॥ {ਪੰਨਾ 1193}

pdArQ:- maulI—iKVI hoeI hY, tihk rhI hY, suhxI l`g rhI hY [ Git Git—hryk Gt ivc [ mauilAw—iKiVAw hoieAw hY, cmk idKw irhw hY, Bwv mwr irhw hY [ pRgwsu—cwnx, joq [ Awqm pRgwsu—Awqmw dw pRkwS, prmwqmw dI joq dw cwnx [1[

rwjw—pRkwS-srUp [ Anq—Anµq [ Anq Bwie—Anµq Bwv ivc, byAMq qrIikAW nwl, Anyk qrHW [ jh—ij`Dr [ dyKau—dyKauN, mYN vyKdw hW [ qh—auDr [ smwie rihAw—BrpUr hY [1[rhwau[

duqIAw—dUjI g`l (ieh hY); Aqy hor (suxo) [ isau kqyb—muslmwnI Drm pusqkW smyq [2[

sMkru—iSv [ sB—hr QW [ smwn—ieko ijhw [3[

ArQ:- (swry jgq dw mwlk) joq-srUp prmwqmw (Awpxy bxwey jgq ivc) Anyk qrHW Awpxw pRkwS kr irhw hY [ mYN ij`Dr vyKdw hW, auDr hI auh BrpUr (id`sdw) hY [1[rhwau[

hryk Gt ivc aus prmwqmw dw hI pRkwS hY [ DrqI qy AkwS (ausy dI joq dy pRkwS nwl) iKVy hoey hn [1[

(inrI Drq AkwS hI nhIN) cwry vyd, isimRqIAW qy muslmwnI Drm-pusqk—ieh swry BI prmwqmw dI joq nwl prgt hoey hn [2[

jog-smwDI lwx vwlw iSv BI (pRBU dI joq dI brkiq nwl) iKiVAw [ (mu`kdI g`l ieh ik) kbIr dw mwlk (-pRBU) sB QW ieko ijhw iKV irhw hY [3[

Sbd dw Bwv:- prmwqmw srb-ivAwpk hY, ausy dI joq dw pRkwS hr QW ho irhw hY [

ਪੰਡਿਤ ਜਨ ਮਾਤੇ ਪੜ੍ਹ੍ਹਿ ਪੁਰਾਨ ॥ ਜੋਗੀ ਮਾਤੇ ਜੋਗ ਧਿਆਨ ॥ ਸੰਨਿਆਸੀ ਮਾਤੇ ਅਹੰਮੇਵ ॥ ਤਪਸੀ ਮਾਤੇ ਤਪ ਕੈ ਭੇਵ ॥੧॥ ਸਭ ਮਦ ਮਾਤੇ ਕੋਊ ਨ ਜਾਗ ॥ ਸੰਗ ਹੀ ਚੋਰ ਘਰੁ ਮੁਸਨ ਲਾਗ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਾਗੈ ਸੁਕਦੇਉ ਅਰੁ ਅਕੂਰੁ ॥ ਹਣਵੰਤੁ ਜਾਗੈ ਧਰਿ ਲੰਕੂਰੁ ॥ ਸੰਕਰੁ ਜਾਗੈ ਚਰਨ ਸੇਵ ॥ ਕਲਿ ਜਾਗੇ ਨਾਮਾ ਜੈਦੇਵ ॥੨॥ ਜਾਗਤ ਸੋਵਤ ਬਹੁ ਪ੍ਰਕਾਰ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਗੈ ਸੋਈ ਸਾਰੁ ॥ ਇਸੁ ਦੇਹੀ ਕੇ ਅਧਿਕ ਕਾਮ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਭਜਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ॥੩॥੨॥ {ਪੰਨਾ 1193-1194}

pdArQ:- jn—lok [ {not—l&z ‘jn’ iksy SRyxI dy l&z nwl vrqIey qW aus dw ArQ huMdw hY “aus SRYxI dy Awm lok”} [ mwqy—m`qy hoey, msqy hoey, AhMkwrI [ piV@—pVH ky [ AhMmyv—AhMkwr [ Byv—Byq, mrm [1[

sMg hI—nwl hI; AMdr hI [ musn lwg—T`gx l`g pYNdy hn [1[rhwau[

sukdyau—{Skt. _uk} ivAws dy iek pu`qr dw nwm hY [ ieh jMmdw hI Bgq sI, ies ny bVy kiTn qp kIqy [ rwjw prIK´q ƒ iesy irSI ny Bwgvq purwx suxwieAw sI [ Ak®¨r—kMs dw Brw, ik®Sn jI dw mwmw Aqy Bgq [ lµkUru—{Skt. lwzgul} pUCl [ Dir—Dwr ky [2[

bhu pRkwr—keI iksmW dw [ gurmuiK—gurU dy snmuK ho ky [ swru—sRySt [ soeI—auh jwgxw [ dyhI—dyh-DwrI, jIv [ AiDk—bhuq [3[

ArQ:- sB jIv (iksy nw iksy ivkwr ivc) m`qy pey hn, koeI jwgdw nhIN (id`sdw) [ qy, iehnW jIvW dy AMdroN hI (au~T ky kwmwidk) cor iehnW dw (ihrdw-rUp) Gr lu`t rhy hn [1[rhwau[

pMifq lok purwn (Awidk Drm-pusqkW) pVH ky AhMkwry hoey hn; jogI jog-swDnW dy mwx ivc m`qy hoey hn, sMinAwsI (sMinAws dy) AhMkwr ivc fu`by hoey hn; qpI lok ies vwsqy msqy hoey hn ik auhnW ny qp dw Byq pw ilAw hY [1[

(jgq ivc koeI ivrly ivrly jwgy, ivrly ivrly mwieAw dy pRBwv qoN bcy); jwgdw irhw sukdyv irSI qy Ak®¨r Bgq; jwgdw irhw hnUmwn pUCl Dwr ky BI (Bwv, BwvyN lok aus ƒ pUCl vwlw hI AwKdy hn) [ pRBU-crnW dI syvw kr ky jwigAw iSv jI [ (hux dy smy) kiljug ivc jwgdy rhy Bgq nwmdyv qy jYdyv jI [2[

jwgxw qy su`qy rihxw (BI) keI iksm dw hY (cor BI qW rwq ƒ jwgdy hI hn) [ auh jwgxw sRySt hY jo gurmuKW dw jwgxw hY (Bwv, jo mnu`K gurU dy snmuK rih ky mwieAw dy h`ly vloN sucyq rihMdw hY, auhI jwg irhw hY) [ kbIr AwKdw hY—hy BweI! pRBU dw nwm ismr (ky sucyq rhu, ieh ismrn) jIv dy bhuq kMm AwauNdw hY [3[2[

not:- kbIr jI bnwrs dy rihx vwly sn [ Bgq nwmdyv jI bMbeI dy izlw sqwrw dy, Aqy jYdyv jI bMgwl dy rihx vwly [ kbIr jI iehnW dohW BgqW dw izkr krdy hn [ aus zmwny ivc BI iehnW dI soBw swry Bwrq ivc iKlrI hoeI sI, jdoN koeI A^bwrW dw irvwj nhIN sI, ikqy ryl g`fIAW BI nhIN sn [

Sbd dw Bwv:- jy mnu`K pRBU dw nwm ivswr dyvy, qW kwmwidk AnykW ivkwr aus dy Awcrn ƒ, Awqmk-jIvn ƒ igrw dyNdy hn [ koeI pMifq hovy jogI hovy, sMinAwsI hovy qpI hovy, iksy dw ilhwz nhIN krdy [

TOP OF PAGE

Sri Guru Granth Darpan, by Professor Sahib Singh